刘虞公孙瓚陶谦列传【登录】

《后汉书》 > 列传 > 《刘虞公孙瓚陶谦列传》 > 拼音版

刘(liú )虞(yú )、公(gōng )孙(sūn )瓒(zàn )、陶(táo )谦(qiān )。

刘(liú )虞(yú )字(zì )伯(bó )安(ān ),东(dōng )海(hǎi )郯(tán )人(rén )也(yě )。祖(zǔ )父(fù )嘉(jiā ),光(guāng )禄(lù )勋(xūn )。虞(yú )初(chū )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),稍(shāo )迁(qiān )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),民(mín )夷(yí )感(gǎn )其(qí )德(dé )化(huà ),自(zì )鲜(xiān )卑(bēi )、乌(wū )桓(huán )、夫(fū )余(yú )、秽(huì )貊(mò )之(zhī )辈(bèi ),皆(jiē )随(suí )时(shí )朝(cháo )贡(gòng ),无(wú )敢(gǎn )扰(rǎo )边(biān )者(zhě ),百(bǎi )姓(xìng )歌(gē )悦(yuè )之(zhī )。公(gōng )事(shì )去(qù )官(guān )。中(zhōng )平(píng )初(chū ),黄(huáng )巾(jīn )作(zuò )乱(luàn ),攻(gōng )破(pò )冀(jì )州(zhōu )诸(zhū )郡(jùn ),拜(bài )虞(yú )甘(gān )陵(líng )相(xiàng ),绥(suí )抚(fǔ )荒(huāng )余(yú ),以(yǐ )蔬(shū )俭(jiǎn )率(lǜ )下(xià )。迁(qiān )宗(zōng )正(zhèng )。

后(hòu )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )温(wēn )讨(tǎo )贼(zéi )边(biān )章(zhāng )等(děng ),发(fā )幽(yōu )州(zhōu )乌(wū )桓(huán )三(sān )千(qiān )突(tū )骑(qí ),而(ér )牢(láo )禀(bǐng )逋(bū )悬(xuán ),皆(jiē )叛(pàn )还(hái )本(běn )国(guó )。前(qián )中(zhōng )山(shān )相(xiàng )张(zhāng )纯(chún )私(sī )谓(wèi )前(qián )太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )举(jǔ )曰(yuē ):“今(jīn )乌(wū )桓(huán )既(jì )畔(pàn ),皆(jiē )愿(yuàn )为(wéi )乱(luàn ),凉(liáng )州(zhōu )贼(zéi )起(qǐ ),朝(cháo )廷(tíng )不(bú )能(néng )禁(jìn )。又(yòu )洛(luò )阳(yáng )人(rén )妻(qī )生(shēng )子(zǐ )两(liǎng )头(tóu ),此(cǐ )汉(hàn )祚(zuò )衰(shuāi )尽(jìn ),天(tiān )下(xià )有(yǒu )两(liǎng )主(zhǔ )之(zhī )征(zhēng )也(yě )。子(zǐ )若(ruò )与(yǔ )吾(wú )共(gòng )率(lǜ )乌(wū )桓(huán )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )起(qǐ )兵(bīng ),庶(shù )几(jǐ )可(kě )定(dìng )大(dà )业(yè )。”举(jǔ )因(yīn )然(rán )之(zhī )。四(sì )年(nián ),纯(chún )等(děng )遂(suí )与(yǔ )乌(wū )桓(huán )大(dà )人(rén )共(gòng )连(lián )盟(méng ),攻(gōng )蓟(jì )下(xià ),燔(fán )烧(shāo )城(chéng )郭(guō ),虏(lǔ )略(luè )百(bǎi )姓(xìng ),杀(shā )护(hù )乌(wū )桓(huán )校(xiào )尉(wèi )箕(jī )稠(chóu )、右(yòu )北(běi )平(píng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )政(zhèng )、辽(liáo )东(dōng )太(tài )守(shǒu )阳(yáng )终(zhōng )等(děng ),众(zhòng )至(zhì )十(shí )余(yú )万(wàn ),屯(tún )肥(féi )如(rú )。举(jǔ )称(chēng )“天(tiān )子(zǐ )”,纯(chún )称(chēng )“弥(mí )天(tiān )将(jiāng )军(jūn )安(ān )定(dìng )王(wáng )”,移(yí )书(shū )州(zhōu )郡(jùn ),云(yún )举(jǔ )当(dāng )代(dài )汉(hàn ),告(gào )天(tiān )子(zǐ )避(bì )位(wèi ),敕(chì )公(gōng )卿(qīng )奉(fèng )迎(yíng )。纯(chún )又(yòu )使(shǐ )乌(wū )桓(huán )峭(qiào )王(wáng )等(děng )步(bù )骑(qí )五(wǔ )万(wàn ),入(rù )青(qīng )、冀(jì )二(èr )州(zhōu ),攻(gōng )破(pò )清(qīng )河(hé )、平(píng )原(yuán ),杀(shā )害(hài )吏(lì )民(mín )。朝(cháo )廷(tíng )虞(yú )威(wēi )信(xìn )素(sù )著(zhe )。恩(ēn )积(jī )北(běi )方(fāng ),明(míng )年(nián ),复(fù )拜(bài )幽(yōu )州(zhōu )牧(mù )。虞(yú )到(dào )蓟(jì ),罢(bà )省(shěng )屯(tún )兵(bīng ),务(wù )广(guǎng )恩(ēn )信(xìn )。遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )峭(qiào )王(wáng )等(děng )以(yǐ )朝(cháo )恩(ēn )宽(kuān )弘(hóng ),开(kāi )许(xǔ )善(shàn )路(lù )。又(yòu )设(shè )赏(shǎng )购(gòu )举(jǔ )、纯(chún )。举(jǔ )、纯(chún )走(zǒu )出(chū )塞(sāi ),余(yú )皆(jiē )降(jiàng )散(sàn )。纯(chún )为(wéi )其(qí )客(kè )王(wáng )政(zhèng )所(suǒ )杀(shā ),送(sòng )首(shǒu )诣(yì )虞(yú )。灵(líng )帝(dì )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )就(jiù )拜(bài )太(tài )尉(wèi ),封(fēng )容(róng )丘(qiū )侯(hóu )。

及(jí )董(dǒng )卓(zhuó )秉(bǐng )政(zhèng ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )授(shòu )虞(yú )大(dà )司(sī )马(mǎ ),进(jìn )封(fēng )襄(xiāng )贲(bēn )侯(hóu )。初(chū )平(píng )元(yuán )年(nián ),复(fù )征(zhēng )代(dài )袁(yuán )隗(wěi )为(wéi )太(tài )傅(fù )。道(dào )路(lù )隔(gé )塞(sāi ),王(wáng )命(mìng )竟(jìng )不(bú )得(dé )达(dá )。旧(jiù )幽(yōu )部(bù )应(yīng )接(jiē )荒(huāng )外(wài ),资(zī )费(fèi )甚(shèn )广(guǎng ),岁(suì )常(cháng )割(gē )青(qīng )、冀(jì )赋(fù )调(diào )二(èr )亿(yì )有(yǒu )余(yú ),以(yǐ )给(gěi )足(zú )之(zhī )。时(shí )处(chù )处(chù )断(duàn )绝(jué ),委(wěi )输(shū )不(bú )至(zhì ),而(ér )虞(yú )务(wù )存(cún )宽(kuān )政(zhèng ),劝(quàn )督(dū )农(nóng )植(zhí ),开(kāi )上(shàng )谷(gǔ )胡(hú )市(shì )之(zhī )利(lì ),通(tōng )渔(yú )阳(yáng )盐(yán )铁(tiě )之(zhī )饶(ráo ),民(mín )悦(yuè )年(nián )登(dēng ),谷(gǔ )石(shí )三(sān )十(shí )。青(qīng )、徐(xú )士(shì )庶(shù )避(bì )黄(huáng )巾(jīn )之(zhī )难(nán )归(guī )虞(yú )者(zhě )百(bǎi )余(yú )万(wàn )口(kǒu ),皆(jiē )收(shōu )视(shì )温(wēn )恤(xù ),为(wéi )安(ān )立(lì )生(shēng )业(yè ),流(liú )民(mín )皆(jiē )忘(wàng )其(qí )迁(qiān )徙(xǐ )。虞(yú )虽(suī )为(wéi )上(shàng )公(gōng ),天(tiān )性(xìng )节(jiē )约(yuē ),敝(bì )衣(yī )绳(shéng )履(lǚ ),食(shí )无(wú )兼(jiān )肉(ròu ),远(yuǎn )近(jìn )豪(háo )俊(jùn )夙(sù )僭(jiàn )奢(shē )者(zhě ),莫(mò )不(bú )改(gǎi )操(cāo )而(ér )归(guī )心(xīn )焉(yān )。

初(chū ),诏(zhào )令(lìng )公(gōng )孙(sūn )瓚(zàn )讨(tǎo )乌(wū )桓(huán ),受(shòu )虞(yú )节(jiē )度(dù )。瓚(zàn )但(dàn )务(wù )会(huì )徒(tú )众(zhòng )以(yǐ )自(zì )强(qiáng )大(dà ),而(ér )纵(zòng )任(rèn )部(bù )曲(qǔ ),颇(pō )侵(qīn )扰(rǎo )百(bǎi )姓(xìng ),而(ér )虞(yú )为(wéi )政(zhèng )仁(rén )爱(ài ),念(niàn )利(lì )民(mín )物(wù ),由(yóu )是(shì )与(yǔ )瓚(zàn )渐(jiàn )不(bú )相(xiàng )平(píng )。二(èr )年(nián ),冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )韩(hán )馥(fù )、勃(bó )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )袁(yuán )绍(shào )及(jí )山(shān )东(dōng )诸(zhū )将(jiāng )议(yì ),以(yǐ )朝(cháo )廷(tíng )幼(yòu )冲(chōng ),逼(bī )于(yú )董(dǒng )卓(zhuó ),远(yuǎn )隔(gé )关(guān )塞(sāi ),不(bú )知(zhī )存(cún )否(fǒu ),以(yǐ )虞(yú )宗(zōng )室(shì )长(zhǎng )者(zhě ),欲(yù )立(lì )为(wéi )主(zhǔ )。乃(nǎi )遣(qiǎn )故(gù )乐(lè )浪(làng )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )岐(qí )等(děng )赍(jī )议(yì ),上(shàng )虞(yú )尊(zūn )号(hào )。虞(yú )见(jiàn )岐(qí )等(děng ),厉(lì )色(sè )叱(chì )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )下(xià )崩(bēng )乱(luàn ),主(zhǔ )上(shàng )蒙(méng )尘(chén )。吾(wú )被(bèi )重(zhòng )恩(ēn ),未(wèi )能(néng )清(qīng )雪(xuě )国(guó )耻(chǐ )。诸(zhū )君(jūn )各(gè )据(jù )州(zhōu )郡(jùn ),宜(yí )共(gòng )戮(lù )力(lì ),尽(jìn )心(xīn )王(wáng )室(shì ),而(ér )反(fǎn )造(zào )逆(nì )谋(móu ),以(yǐ )相(xiàng )垢(gòu )误(wù )邪(xié )!”固(gù )拒(jù )之(zhī )。馥(fù )等(děng )又(yòu )请(qǐng )虞(yú )领(lǐng )尚(shàng )书(shū )事(shì ),承(chéng )制(zhì )封(fēng )拜(bài ),复(fù )不(bú )听(tīng )。遂(suí )收(shōu )斩(zhǎn )使(shǐ )人(rén )。于(yú )是(shì )选(xuǎn )掾(yuàn )右(yòu )北(běi )平(píng )田(tián )畴(chóu )、从(cóng )事(shì )鲜(xiān )于(yú )银(yín )蒙(méng )险(xiǎn )间(jiān )行(háng ),奉(fèng )使(shǐ )长(zhǎng )安(ān )。献(xiàn )帝(dì )既(jì )思(sī )东(dōng )归(guī ),见(jiàn )畴(chóu )等(děng )大(dà )悦(yuè )。时(shí ),虞(yú )子(zǐ )和(hé )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),因(yīn )此(cǐ )遣(qiǎn )和(hé )潜(qián )从(cóng )武(wǔ )关(guān )出(chū ),告(gào )虞(yú )将(jiāng )兵(bīng )来(lái )迎(yíng )。道(dào )由(yóu )南(nán )阳(yáng ),后(hòu )将(jiāng )军(jūn )袁(yuán )术(shù )闻(wén )其(qí )状(zhuàng ),遂(suí )质(zhì )和(hé ),使(shǐ )报(bào )虞(yú )遣(qiǎn )兵(bīng )俱(jù )西(xī )。虞(yú )乃(nǎi )使(shǐ )数(shù )千(qiān )骑(qí )就(jiù )和(hé )奉(fèng )迎(yíng )天(tiān )子(zǐ ),而(ér )术(shù )竟(jìng )不(bú )遣(qiǎn )之(zhī )。

初(chū ),公(gōng )孙(sūn )瓚(zàn )知(zhī )术(shù )诈(zhà ),固(gù )止(zhǐ )虞(yú )遣(qiǎn )兵(bīng ),虞(yú )不(bú )从(cóng ),瓚(zàn )乃(nǎi )阴(yīn )劝(quàn )术(shù )执(zhí )和(hé ),使(shǐ )夺(duó )其(qí )兵(bīng ),自(zì )是(shì )与(yǔ )瓚(zàn )仇(chóu )怨(yuàn )益(yì )深(shēn )。和(hé )寻(xún )得(dé )逃(táo )术(shù )还(hái )北(běi ),复(fù )为(wéi )袁(yuán )绍(shào )所(suǒ )留(liú )。瓚(zàn )既(jì )累(lèi )为(wéi )绍(shào )所(suǒ )败(bài ),而(ér )犹(yóu )攻(gōng )之(zhī )不(bú )已(yǐ ),虞(yú )患(huàn )其(qí )默(mò )武(wǔ ),且(qiě )虑(lǜ )得(dé )志(zhì )不(bú )可(kě )复(fù )制(zhì ),固(gù )不(bú )许(xǔ )行(háng ),而(ér )稍(shāo )节(jiē )其(qí )禀(bǐng )假(jiǎ )。瓚(zàn )怒(nù ),屡(lǚ )违(wéi )节(jiē )度(dù ),又(yòu )复(fù )侵(qīn )犯(fàn )百(bǎi )姓(xìng )。虞(yú )所(suǒ )赉(lài )赏(shǎng )典(diǎn )当(dāng )胡(hú )夷(yí ),瓚(zàn )数(shù )抄(chāo )夺(duó )之(zhī )。积(jī )不(bú )能(néng )禁(jìn ),乃(nǎi )遣(qiǎn )驿(yì )使(shǐ )奉(fèng )章(zhāng )陈(chén )其(qí )暴(bào )掠(luě )之(zhī )罪(zuì ),瓚(zàn )亦(yì )上(shàng )虞(yú )禀(bǐng )粮(liáng )不(bú )周(zhōu ),二(èr )奏(zòu )交(jiāo )驰(chí ),互(hù )相(xiàng )非(fēi )毁(huǐ ),朝(cháo )廷(tíng )依(yī )违(wéi )而(ér )已(yǐ )。瓚(zàn )乃(nǎi )筑(zhù )京(jīng )于(yú )蓟(jì )城(chéng )以(yǐ )备(bèi )虞(yú )。虞(yú )数(shù )请(qǐng )瓚(zàn ),辄(zhé )称(chēng )病(bìng )不(bú )应(yīng )。虞(yú )乃(nǎi )密(mì )谋(móu )讨(tǎo )之(zhī ),以(yǐ )告(gào )东(dōng )曹(cáo )掾(yuàn )右(yòu )北(běi )平(píng )魏(wèi )攸(yōu )。攸(yōu )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )下(xià )引(yǐn )领(lǐng ),以(yǐ )公(gōng )为(wéi )归(guī ),谋(móu )臣(chén )爪(zhǎo )牙(yá ),不(bú )可(kě )无(wú )也(yě )。瓚(zàn )文(wén )武(wǔ )才(cái )力(lì )足(zú )恃(shì ),虽(suī )有(yǒu )小(xiǎo )恶(è ),固(gù )宜(yí )容(róng )忍(rěn )。”虞(yú )乃(nǎi )止(zhǐ )。

顷(qǐng )之(zhī )攸(yōu )卒(zú ),而(ér )积(jī )忿(fèn )不(bú )已(yǐ )。四(sì )年(nián )冬(dōng ),遂(suí )自(zì )率(lǜ )诸(zhū )屯(tún )兵(bīng )从(cóng )合(hé )十(shí )万(wàn )人(rén )以(yǐ )攻(gōng )瓚(zàn )。将(jiāng )行(háng ),从(cóng )事(shì )代(dài )郡(jùn )程(chéng )绪(xù )免(miǎn )胄(zhòu )而(ér )前(qián )曰(yuē ):“公(gōng )孙(sūn )瓚(zàn )虽(suī )有(yǒu )过(guò )恶(è ),而(ér )罪(zuì )名(míng )未(wèi )正(zhèng )。明(míng )公(gōng )不(bú )先(xiān )告(gào )晓(xiǎo )使(shǐ )得(dé )改(gǎi )行(háng ),而(ér )兵(bīng )起(qǐ )萧(xiāo )墙(qiáng ),非(fēi )国(guó )之(zhī )利(lì )。加(jiā )胜(shèng )败(bài )难(nán )保(bǎo ),不(bú )如(rú )驻(zhù )兵(bīng ),以(yǐ )武(wǔ )临(lín )之(zhī ),瓚(zàn )必(bì )悔(huǐ )祸(huò )谢(xiè )罪(zuì ),所(suǒ )谓(wèi )不(bú )战(zhàn )而(ér )服(fú )人(rén )者(zhě )也(yě )。”虞(yú )以(yǐ )绪(xù )临(lín )事(shì )沮(jǔ )议(yì ),遂(suí )斩(zhǎn )之(zhī )以(yǐ )徇(xùn )。戒(jiè )军(jūn )士(shì )曰(yuē ):“无(wú )伤(shāng )余(yú )人(rén ),杀(shā )一(yī )伯(bó )珪(guī )而(ér )已(yǐ )。”时(shí ),州(zhōu )从(cóng )事(shì )公(gōng )孙(sūn )纪(jì )者(zhě ),瓚(zàn )以(yǐ )同(tóng )姓(xìng )厚(hòu )待(dài )遇(yù )之(zhī )。纪(jì )知(zhī )虞(yú )谋(móu )而(ér )夜(yè )告(gào )瓚(zàn )。瓚(zàn )时(shí )部(bù )曲(qǔ )放(fàng )散(sàn )在(zài )外(wài ),仓(cāng )卒(zú )自(zì )惧(jù )不(bú )免(miǎn ),乃(nǎi )掘(jué )东(dōng )城(chéng )欲(yù )走(zǒu )。虞(yú )兵(bīng )不(bú )习(xí )战(zhàn ),又(yòu )爱(ài )人(rén )庐(lú )舍(shě ),敕(chì )不(bú )听(tīng )焚(fén )烧(shāo ),急(jí )攻(gōng )围(wéi )不(bú )下(xià )。瓚(zàn )乃(nǎi )简(jiǎn )募(mù )锐(ruì )士(shì )数(shù )百(bǎi )人(rén ),因(yīn )风(fēng )纵(zòng )火(huǒ ),直(zhí )冲(chōng )突(tū )之(zhī )。虞(yú )遂(suí )大(dà )败(bài ),与(yǔ )官(guān )属(shǔ )北(běi )奔(bēn )居(jū )庸(yōng )县(xiàn )。瓚(zàn )追(zhuī )攻(gōng )之(zhī ),三(sān )日(rì )城(chéng )陷(xiàn ),遂(suí )执(zhí )虞(yú )并(bìng )妻(qī )、子(zǐ )还(hái )蓟(jì ),犹(yóu )使(shǐ )领(lǐng )州(zhōu )文(wén )书(shū )。会(huì )天(tiān )子(zǐ )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )段(duàn )训(xùn )增(zēng )虞(yú )封(fēng )邑(yì ),督(dū )六(liù )州(zhōu )事(shì );拜(bài )瓚(zàn )前(qián )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )易(yì )侯(hóu ),假(jiǎ )节(jiē )督(dū )幽(yōu )、并(bìng )、青(qīng )、冀(jì )。瓚(zàn )乃(nǎi )诬(wū )虞(yú )前(qián )与(yǔ )袁(yuán )绍(shào )等(děng )欲(yù )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),胁(xié )训(xùn )斩(zhǎn )虞(yú )于(yú )蓟(jì )市(shì )。先(xiān )坐(zuò )而(ér )咒(zhòu )曰(yuē ):“若(ruò )虞(yú )应(yīng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )者(zhě ),天(tiān )当(dāng )风(fēng )雨(yǔ )以(yǐ )相(xiàng )救(jiù )。”时(shí ),旱(hàn )势(shì )炎(yán )盛(shèng ),遂(suí )斩(zhǎn )焉(yān )。传(chuán )首(shǒu )京(jīng )师(shī ),故(gù )吏(lì )尾(wěi )敦(dūn )于(yú )路(lù )劫(jié )虞(yú )首(shǒu )归(guī )葬(zàng )之(zhī )。瓚(zàn )乃(nǎi )上(shàng )训(xùn )为(wéi )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。虞(yú )以(yǐ )恩(ēn )厚(hòu )得(dé )众(zhòng ),怀(huái )被(bèi )北(běi )州(zhōu ),百(bǎi )姓(xìng )流(liú )旧(jiù ),莫(mò )不(bú )痛(tòng )惜(xī )焉(yān )。

初(chū ),虞(yú )以(yǐ )俭(jiǎn )素(sù )为(wéi )操(cāo ),冠(guàn )敝(bì )不(bú )改(gǎi ),乃(nǎi )就(jiù )补(bǔ )其(qí )穿(chuān )。及(jí )遇(yù )害(hài ),瓚(zàn )兵(bīng )搜(sōu )其(qí )内(nèi ),而(ér )妻(qī )妾(qiè )服(fú )罗(luó )纨(wán ),盛(shèng )绮(qǐ )饰(shì ),时(shí )人(rén )以(yǐ )此(cǐ )疑(yí )之(zhī )。和(hé )后(hòu )从(cóng )袁(yuán )绍(shào )报(bào )瓚(zàn )云(yún )。

公(gōng )孙(sūn )瓚(zàn )字(zì )伯(bó )珪(guī ),辽(liáo )西(xī )令(lìng )支(zhī )人(rén )也(yě )。家(jiā )世(shì )二(èr )千(qiān )石(shí )。瓚(zàn )以(yǐ )母(mǔ )贱(jiàn ),遂(suí )为(wéi )郡(jùn )小(xiǎo )吏(lì )。为(wéi )人(rén )美(měi )姿(zī )貌(mào ),大(dà )音(yīn )声(shēng ),言(yán )事(shì )辩(biàn )慧(huì )。太(tài )守(shǒu )奇(qí )其(qí )才(cái ),以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī )。后(hòu )从(cóng )涿(zhuō )郡(jùn )卢(lú )植(zhí )学(xué )于(yú )缑(gōu )氏(shì )山(shān )中(zhōng ),略(luè )见(jiàn )书(shū )传(chuán )。举(jǔ )上(shàng )计(jì )吏(lì )。太(tài )守(shǒu )刘(liú )君(jūn )坐(zuò )事(shì )槛(kǎn )车(chē )征(zhēng ),官(guān )法(fǎ )不(bú )听(tīng )吏(lì )下(xià )亲(qīn )近(jìn ),瓚(zàn )乃(nǎi )改(gǎi )容(róng )服(fú ),诈(zhà )称(chēng )侍(shì )卒(zú ),身(shēn )执(zhí )徒(tú )养(yǎng ),御(yù )车(chē )到(dào )洛(luò )阳(yáng )。太(tài )守(shǒu )当(dāng )徙(xǐ )日(rì )南(nán ),瓚(zàn )具(jù )豚(tún )酒(jiǔ )于(yú )北(běi )芒(máng )上(shàng ),祭(jì )辞(cí )先(xiān )人(rén ),酹(lèi )觞(shāng )祝(zhù )曰(yuē ):“昔(xī )为(wéi )人(rén )子(zǐ ),今(jīn )为(wéi )人(rén )臣(chén ),当(dāng )诣(yì )日(rì )南(nán )。日(rì )南(nán )多(duō )瘴(zhàng )气(qì ),恐(kǒng )或(huò )不(bú )还(hái ),便(biàn )当(dāng )长(zhǎng )辞(cí )坟(fén )茔(yíng )。”慷(kāng )慨(kǎi )悲(bēi )泣(qì ),再(zài )拜(bài )而(ér )去(qù ),观(guān )者(zhě )莫(mò )不(bú )叹(tàn )息(xī )。既(jì )行(háng ),于(yú )道(dào )得(dé )赦(shè )。

瓚(zàn )还(hái )郡(jùn ),举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),除(chú )辽(liáo )东(dōng )属(shǔ )国(guó )长(zhǎng )史(shǐ )。尝(cháng )从(cóng )数(shù )十(shí )骑(qí )出(chū )行(háng )塞(sāi )下(xià ),卒(zú )逢(féng )鲜(xiān )卑(bēi )数(shù )百(bǎi )骑(qí )。瓚(zàn )乃(nǎi )退(tuì )人(rén )空(kōng )亭(tíng ),约(yuē )其(qí )从(cóng )者(zhě )曰(yuē ):“今(jīn )不(bú )奔(bēn )之(zhī ),则(zé )死(sǐ )尽(jìn )矣(yǐ )。”乃(nǎi )自(zì )持(chí )两(liǎng )刃(rèn )矛(máo ),驰(chí )出(chū )冲(chōng )贼(zéi ),杀(shā )伤(shāng )数(shù )十(shí )人(rén ),瓚(zàn )左(zuǒ )右(yòu )亦(yì )亡(wáng )其(qí )半(bàn ),遂(suí )得(dé )免(miǎn )。

中(zhōng )平(píng )中(zhōng ),以(yǐ )瓚(zàn )督(dū )乌(wū )桓(huán )突(tū )骑(qí ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )温(wēn )讨(tǎo )凉(liáng )州(zhōu )贼(zéi )。会(huì )乌(wū )桓(huán )反(fǎn )畔(pàn ),与(yǔ )贼(zéi )张(zhāng )纯(chún )等(děng )攻(gōng )击(jī )蓟(jì )中(zhōng ),瓚(zàn )率(lǜ )所(suǒ )领(lǐng )追(zhuī )讨(tǎo )纯(chún )等(děng )有(yǒu )功(gōng ),迁(qiān )骑(qí )都(dōu )尉(wèi )。张(zhāng )纯(chún )复(fù )与(yǔ )叛(pàn )胡(hú )丘(qiū )力(lì )居(jū )等(děng )寇(kòu )渔(yú )阳(yáng )、河(hé )间(jiān )、勃(bó )海(hǎi ),入(rù )平(píng )原(yuán ),多(duō )所(suǒ )杀(shā )略(luè )。瓚(zàn )追(zhuī )击(jī )战(zhàn )于(yú )属(shǔ )国(guó )石(shí )门(mén ),虏(lǔ )遂(suí )大(dà )败(bài ),弃(qì )妻(qī )子(zǐ )逾(yú )塞(sāi )走(zǒu ),悉(xī )得(dé )其(qí )所(suǒ )略(luè )男(nán )女(nǚ )。瓚(zàn )深(shēn )入(rù )无(wú )继(jì ),反(fǎn )为(wéi )丘(qiū )力(lì )居(jū )等(děng )所(suǒ )围(wéi )于(yú )辽(liáo )西(xī )管(guǎn )子(zǐ )城(chéng ),二(èr )百(bǎi )余(yú )日(rì ),粮(liáng )尽(jìn )食(shí )马(mǎ ),马(mǎ )尽(jìn )煮(zhǔ )弩(nǔ )楯(dùn ),力(lì )战(zhàn )不(bú )敌(dí ),乃(nǎi )与(yǔ )士(shì )卒(zú )辞(cí )诀(jué ),各(gè )分(fèn )散(sàn )还(hái )。时(shí )多(duō )雨(yǔ )雪(xuě ),队(duì )坑(kēng )死(sǐ )者(zhě )十(shí )五(wǔ )六(liù ),虏(lǔ )亦(yì )饥(jī )困(kùn ),远(yuǎn )走(zǒu )柳(liǔ )城(chéng )。诏(zhào )拜(bài )瓚(zàn )降(jiàng )虏(lǔ )校(xiào )尉(wèi ),封(fēng )都(dōu )亭(tíng )侯(hóu ),复(fù )兼(jiān )领(lǐng )属(shǔ )国(guó )长(zhǎng )史(shǐ )。职(zhí )统(tǒng )戎(róng )马(mǎ ),连(lián )接(jiē )边(biān )寇(kòu )。每(měi )闻(wén )有(yǒu )警(jǐng ),瓚(zàn )辄(zhé )厉(lì )色(sè )愤(fèn )怒(nù ),如(rú )赴(fù )仇(chóu )敌(dí ),望(wàng )尘(chén )奔(bēn )逐(zhú ),或(huò )继(jì )之(zhī )以(yǐ )夜(yè )战(zhàn )。虏(lǔ )识(shí )瓚(zàn )声(shēng ),惮(dàn )其(qí )勇(yǒng ),莫(mò )敢(gǎn )抗(kàng )犯(fàn )。

瓚(zàn )常(cháng )与(yǔ )善(shàn )射(shè )之(zhī )士(shì )数(shù )十(shí )人(rén ),皆(jiē )乘(chéng )白(bái )马(mǎ ),以(yǐ )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )翼(yì ),自(zì )号(hào )“白(bái )马(mǎ )义(yì )从(cóng )”。乌(wū )桓(huán )更(gèng )相(xiàng )告(gào )语(yǔ ),避(bì )白(bái )马(mǎ )长(zhǎng )史(shǐ )。乃(nǎi )画(huà )作(zuò )瓚(zàn )形(xíng ),驰(chí )骑(qí )射(shè )之(zhī ),中(zhōng )者(zhě )咸(xián )称(chēng )万(wàn )岁(suì )。虏(lǔ )自(zì )此(cǐ )之(zhī )后(hòu ),遂(suí )远(yuǎn )窜(cuàn )塞(sāi )外(wài )。

瓚(zàn )志(zhì )埽(sào )灭(miè )乌(wū )桓(huán ),而(ér )刘(liú )虞(yú )欲(yù )以(yǐ )恩(ēn )信(xìn )招(zhāo )降(jiàng ),由(yóu )是(shì )与(yǔ )虞(yú )相(xiàng )忤(wǔ )。初(chū )平(píng )二(èr )年(nián ),青(qīng )、徐(xú )黄(huáng )巾(jīn )三(sān )十(shí )万(wàn )众(zhòng )入(rù )勃(bó )海(hǎi )界(jiè ),欲(yù )与(yǔ )黑(hēi )山(shān )合(hé )。瓚(zàn )率(lǜ )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )人(rén ),逆(nì )击(jī )于(yú )东(dōng )光(guāng )南(nán ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )万(wàn )余(yú )级(jí )。贼(zéi )弃(qì )其(qí )车(chē )重(zhòng )数(shù )万(wàn )两(liǎng ),奔(bēn )走(zǒu )度(dù )河(hé )。瓚(zàn )因(yīn )其(qí )半(bàn )济(jì )薄(báo )之(zhī ),贼(zéi )复(fù )大(dà )破(pò ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )万(wàn ),流(liú )血(xuè )丹(dān )水(shuǐ ),收(shōu )得(dé )生(shēng )口(kǒu )七(qī )万(wàn )余(yú )人(rén ),车(chē )甲(jiǎ )财(cái )物(wù )不(bú )可(kě )胜(shèng )算(suàn ),威(wēi )名(míng )大(dà )震(zhèn )。拜(bài )奋(fèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )蓟(jì )侯(hóu )。

瓚(zàn )既(jì )谏(jiàn )刘(liú )虞(yú )遣(qiǎn )兵(bīng )就(jiù )袁(yuán )术(shù ),而(ér )惧(jù )术(shù )知(zhī )怨(yuàn )之(zhī ),乃(nǎi )使(shǐ )从(cóng )弟(dì )越(yuè )将(jiāng )千(qiān )余(yú )骑(qí )诣(yì )术(shù )自(zì )结(jié )。术(shù )遣(qiǎn )越(yuè )随(suí )其(qí )将(jiāng )孙(sūn )坚(jiān ),击(jī )袁(yuán )绍(shào )将(jiāng )周(zhōu )昕(xīn ),越(yuè )为(wéi )流(liú )矢(shǐ )所(suǒ )中(zhōng )死(sǐ )。瓚(zàn )因(yīn )此(cǐ )怒(nù )绍(shào ),遂(suí )出(chū )军(jūn )屯(tún )槃(pán )河(hé ),将(jiāng )以(yǐ )报(bào )绍(shào )。乃(nǎi )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )皇(huáng )羲(xī )已(yǐ )来(lái ),君(jūn )臣(chén )道(dào )著(zhe ),张(zhāng )礼(lǐ )以(yǐ )导(dǎo )人(rén ),设(shè )刑(xíng )以(yǐ )禁(jìn )暴(bào )。今(jīn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )袁(yuán )绍(shào ),托(tuō )承(chéng )先(xiān )轨(guǐ ),爵(jué )任(rèn )崇(chóng )厚(hòu ),而(ér )性(xìng )本(běn )淫(yín )乱(luàn ),情(qíng )行(háng )浮(fú )薄(báo )。昔(xī )为(wéi )司(sī )隶(lì ),值(zhí )国(guó )多(duō )难(nán ),太(tài )后(hòu )承(chéng )摄(shè ),何(hé )氏(shì )辅(fǔ )朝(cháo )。绍(shào )不(bú )能(néng )举(jǔ )直(zhí )措(cuò )枉(wǎng ),而(ér )专(zhuān )为(wéi )邪(xié )媚(mèi ),招(zhāo )来(lái )不(bú )轨(guǐ ),疑(yí )误(wù )社(shè )稷(jì ),至(zhì )令(lìng )丁(dīng )原(yuán )焚(fén )烧(shāo )孟(mèng )津(jīn ),董(dǒng )卓(zhuó )造(zào )为(wéi )乱(luàn )始(shǐ )。绍(shào )罪(zuì )一(yī )也(yě )。卓(zhuó )既(jì )无(wú )礼(lǐ ),帝(dì )主(zhǔ )见(jiàn )质(zhì )。绍(shào )不(bú )能(néng )开(kāi )设(shè )权(quán )谋(móu ),以(yǐ )济(jì )君(jūn )父(fù ),而(ér )弃(qì )置(zhì )节(jiē )传(chuán ),迸(bèng )窜(cuàn )逃(táo )亡(wáng )。忝(tiǎn )辱(rǔ )爵(jué )命(mìng ),背(bèi )违(wéi )人(rén )主(zhǔ ),绍(shào )罪(zuì )二(èr )也(yě )。绍(shào )为(wéi )勃(bó )海(hǎi ),当(dāng )攻(gōng )董(dǒng )卓(zhuó ),而(ér )默(mò )选(xuǎn )戎(róng )马(mǎ ),不(bú )告(gào )父(fù )兄(xiōng ),至(zhì )使(shǐ )太(tài )傅(fù )一(yī )门(mén ),累(lèi )然(rán )同(tóng )毙(bì )。不(bú )仁(rén )不(bú )孝(xiào ),绍(shào )罪(zuì )三(sān )也(yě )。绍(shào )既(jì )兴(xìng )兵(bīng ),涉(shè )历(lì )二(èr )载(zǎi ),不(bú )恤(xù )国(guó )难(nán ),广(guǎng )自(zì )封(fēng )植(zhí ),乃(nǎi )多(duō )引(yǐn )资(zī )粮(liáng ),专(zhuān )为(wéi )不(bú )急(jí ),割(gē )刻(kè )无(wú )方(fāng ),考(kǎo )责(zé )百(bǎi )姓(xìng ),其(qí )为(wéi )痛(tòng )怨(yuàn ),莫(mò )不(bú )咨(zī )嗟(jiē )。绍(shào )罪(zuì )四(sì )也(yě )。逼(bī )迫(pò )韩(hán )馥(fù ),窃(qiè )夺(duó )其(qí )州(zhōu ),矫(jiǎo )刻(kè )金(jīn )玉(yù ),以(yǐ )为(wéi )印(yìn )玺(xǐ ),每(měi )有(yǒu )所(suǒ )下(xià ),辄(zhé )皁(zào )囊(náng )施(shī )检(jiǎn ),文(wén )称(chēng )诏(zhào )书(shū )。昔(xī )亡(wáng )新(xīn )僭(jiàn )侈(chǐ ),渐(jiàn )以(yǐ )即(jí )真(zhēn )。观(guān )绍(shào )所(suǒ )拟(nǐ ),将(jiāng )必(bì )阶(jiē )乱(luàn )。绍(shào )罪(zuì )五(wǔ )也(yě )。绍(shào )令(lìng )星(xīng )工(gōng )伺(sì )望(wàng )祥(xiáng )妖(yāo ),赂(lù )遗(yí )财(cái )货(huò ),与(yǔ )共(gòng )饮(yǐn )食(shí ),克(kè )会(huì )期(qī )日(rì ),攻(gōng )抄(chāo )郡(jùn )县(xiàn )。此(cǐ )岂(qǐ )大(dà )臣(chén )所(suǒ )当(dāng )施(shī )为(wéi )?绍(shào )罪(zuì )六(liù )也(yě )。绍(shào )与(yǔ )故(gù )虎(hǔ )牙(yá )都(dōu )尉(wèi )刘(liú )勋(xūn ),首(shǒu )共(gòng )造(zào )兵(bīng ),勋(xūn )降(jiàng )服(fú )张(zhāng )杨(yáng ),累(lèi )有(yǒu )功(gōng )效(xiào ),而(ér )以(yǐ )小(xiǎo )忿(fèn )枉(wǎng )加(jiā )酷(kù )害(hài )。信(xìn )用(yòng )谗(chán )慝(tè ),济(jì )其(qí )无(wú )道(dào ),绍(shào )罪(zuì )七(qī )也(yě )。故(gù )上(shàng )谷(gǔ )太(tài )守(shǒu )高(gāo )焉(yān )、故(gù )甘(gān )陵(líng )相(xiàng )姚(yáo )贡(gòng ),绍(shào )以(yǐ )贪(tān )惏(lán ),横(héng )责(zé )其(qí )钱(qián ),钱(qián )不(bú )备(bèi )毕(bì ),二(èr )人(rén )并(bìng )命(mìng )。绍(shào )罪(zuì )八(bā )也(yě )。《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )义(yì ),子(zǐ )以(yǐ )母(mǔ )贵(guì )。绍(shào )母(mǔ )亲(qīn )为(wéi )傅(fù )婢(bì ),地(dì )实(shí )微(wēi )贱(jiàn ),据(jù )职(zhí )高(gāo )重(zhòng ),享(xiǎng )福(fú )丰(fēng )隆(lóng )。有(yǒu )苟(gǒu )进(jìn )之(zhī )志(zhì ),无(wú )虚(xū )退(tuì )之(zhī )心(xīn ),绍(shào )罪(zuì )九(jiǔ )也(yě )。又(yòu )长(zhǎng )沙(shā )太(tài )守(shǒu )孙(sūn )坚(jiān ),前(qián )领(lǐng )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),遂(suí )能(néng )驱(qū )走(zǒu )董(dǒng )卓(zhuó ),埽(sào )除(chú )陵(líng )庙(miào ),忠(zhōng )勤(qín )王(wáng )室(shì ),其(qí )功(gōng )莫(mò )大(dà )。绍(shào )遣(qiǎn )小(xiǎo )将(jiāng )盗(dào )居(jū )其(qí )位(wèi ),断(duàn )绝(jué )坚(jiān )粮(liáng ),不(bú )得(dé )深(shēn )入(rù ),使(shǐ )董(dǒng )卓(zhuó )久(jiǔ )不(bú )服(fú )诛(zhū )。绍(shào )罪(zuì )十(shí )也(yě )。昔(xī )姬(jī )周(zhōu )政(zhèng )弱(ruò ),王(wáng )道(dào )陵(líng )迟(chí ),天(tiān )子(zǐ )迁(qiān )徙(xǐ ),诸(zhū )侯(hóu )背(bèi )叛(pàn ),故(gù )齐(qí )桓(huán )立(lì )柯(kē )亭(tíng )之(zhī )盟(méng ),晋(jìn )文(wén )为(wéi )践(jiàn )土(tǔ )之(zhī )会(huì ),伐(fá )荆(jīng )楚(chǔ )以(yǐ )致(zhì )菁(jīng )茅(máo ),诛(zhū )曹(cáo )、卫(wèi )以(yǐ )章(zhāng )无(wú )礼(lǐ )。臣(chén )虽(suī )阘(tà )茸(róng ),名(míng )非(fēi )先(xiān )贤(xián ),蒙(méng )被(bèi )朝(cháo )恩(ēn ),负(fù )荷(hé )重(zhòng )任(rèn ),职(zhí )在(zài )鈇(fū )钺(yuè ),奉(fèng )辞(cí )伐(fá )罪(zuì ),辄(zhé )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )州(zhōu )郡(jùn )共(gòng )讨(tǎo )绍(shào )等(děng )。若(ruò )大(dà )事(shì )克(kè )捷(jié ),罪(zuì )人(rén )斯(sī )得(dé ),庶(shù )续(xù )桓(huán )文(wén )忠(zhōng )诚(chéng )之(zhī )效(xiào )。

遂(suí )举(jǔ )兵(bīng )攻(gōng )绍(shào ),于(yú )是(shì )冀(jì )州(zhōu )诸(zhū )城(chéng )悉(xī )畔(pàn )从(cóng )瓚(zàn )。

绍(shào )惧(jù ),乃(nǎi )以(yǐ )所(suǒ )佩(pèi )勃(bó )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )印(yìn )绶(shòu )授(shòu )瓚(zàn )从(cóng )弟(dì )范(fàn ),遣(qiǎn )之(zhī )郡(jùn ),欲(yù )以(yǐ )相(xiàng )结(jié )。而(ér )范(fàn )遂(suí )背(bèi )绍(shào ),领(lǐng )勃(bó )海(hǎi )兵(bīng )以(yǐ )助(zhù )瓚(zàn )。瓚(zàn )乃(nǎi )自(zì )署(shǔ )其(qí )将(jiāng )帅(shuài )为(wéi )青(qīng )、冀(jì )、兗(yǎn )三(sān )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),又(yòu )悉(xī )置(zhì )郡(jùn )县(xiàn )守(shǒu )令(lìng ),与(yǔ )绍(shào )大(dà )战(zhàn )于(yú )界(jiè )桥(qiáo )。瓚(zàn )军(jūn )败(bài )还(hái )蓟(jì )。绍(shào )遣(qiǎn )将(jiāng )崔(cuī )巨(jù )业(yè )将(jiāng )兵(bīng )数(shù )万(wàn )攻(gōng )围(wéi )故(gù )安(ān ),不(bú )下(xià ),退(tuì )军(jūn )南(nán )还(hái )。瓚(zàn )将(jiāng )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )人(rén )追(zhuī )击(jī )于(yú )巨(jù )马(mǎ )水(shuǐ ),大(dà )破(pò )其(qí )众(zhòng ),死(sǐ )者(zhě )七(qī )八(bā )千(qiān )人(rén )。乘(chéng )胜(shèng )而(ér )南(nán ),攻(gōng )下(xià )郡(jùn )县(xiàn ),遂(suí )至(zhì )平(píng )原(yuán ),乃(nǎi )遣(qiǎn )其(qí )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )田(tián )揩(kāi )据(jù )有(yǒu )齐(qí )地(dì )。绍(shào )复(fù )遣(qiǎn )兵(bīng )数(shù )万(wàn )与(yǔ )揩(kāi )连(lián )战(zhàn )二(èr )年(nián ),粮(liáng )食(shí )并(bìng )尽(jìn ),士(shì )卒(zú )疲(pí )困(kùn ),互(hù )掠(luě )百(bǎi )姓(xìng ),野(yě )无(wú )青(qīng )草(cǎo )。绍(shào )乃(nǎi )遣(qiǎn )子(zǐ )谭(tán )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),揩(kāi )与(yǔ )战(zhàn ),败(bài )退(tuì )还(hái )。

是(shì )岁(suì ),瓚(zàn )破(pò )禽(qín )刘(liú )虞(yú ),尽(jìn )有(yǒu )幽(yōu )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),猛(měng )志(zhì )益(yì )盛(shèng )。前(qián )此(cǐ )有(yǒu )童(tóng )谣(yáo )言(yán ):“燕(yàn )南(nán )垂(chuí ),赵(zhào )北(běi )际(jì ),中(zhōng )央(yāng )不(bú )合(hé )大(dà )如(rú )砺(lì ),唯(wéi )有(yǒu )此(cǐ )中(zhōng )可(kě )避(bì )世(shì )。”瓚(zàn )自(zì )以(yǐ )为(wéi )易(yì )地(dì )当(dāng )之(zhī ),遂(suí )徙(xǐ )镇(zhèn )焉(yān )。乃(nǎi )盛(shèng )修(xiū )营(yíng )垒(lěi ),楼(lóu )观(guān )数(shù )十(shí ),临(lín )易(yì )河(hé ),通(tōng )辽(liáo )海(hǎi )。

刘(liú )虞(yú )从(cóng )事(shì )渔(yú )阳(yáng )鲜(xiān )于(yú )辅(fǔ )等(děng ),合(hé )率(lǜ )州(zhōu )兵(bīng ),欲(yù )共(gòng )报(bào )瓚(zàn )。辅(fǔ )以(yǐ )燕(yàn )国(guó )阎(yán )柔(róu )素(sù )有(yǒu )恩(ēn )信(xìn ),推(tuī )为(wéi )乌(wū )桓(huán )司(sī )马(mǎ )。柔(róu )招(zhāo )诱(yòu )胡(hú )汉(hàn )数(shù )万(wàn )人(rén ),与(yǔ )瓚(zàn )所(suǒ )置(zhì )渔(yú )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )邹(zōu )丹(dān )战(zhàn )于(yú )潞(lù )北(běi ),斩(zhǎn )丹(dān )等(děng )四(sì )千(qiān )余(yú )级(jí )。乌(wū )桓(huán )峭(qiào )王(wáng )感(gǎn )虞(yú )恩(ēn )德(dé ),率(lǜ )种(zhǒng )人(rén )及(jí )鲜(xiān )卑(bēi )七(qī )千(qiān )余(yú )骑(qí ),共(gòng )辅(fǔ )南(nán )迎(yíng )虞(yú )子(zǐ )和(hé ),与(yǔ )袁(yuán )绍(shào )将(jiāng )麴(qū )义(yì )合(hé )兵(bīng )十(shí )万(wàn ),共(gòng )攻(gōng )瓚(zàn )。兴(xìng )平(píng )二(èr )年(nián ),破(pò )瓚(zàn )于(yú )鲍(bào )丘(qiū ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )万(wàn )余(yú )级(jí )。瓚(zàn )遂(suí )保(bǎo )易(yì )京(jīng ),开(kāi )置(zhì )屯(tún )田(tián ),稍(shāo )得(dé )自(zì )支(zhī )。相(xiàng )持(chí )岁(suì )余(yú ),麴(qū )义(yì )军(jūn )粮(liáng )尽(jìn ),士(shì )卒(zú )饥(jī )困(kùn ),余(yú )众(zhòng )数(shù )千(qiān )人(rén )退(tuì )走(zǒu )。瓚(zàn )徼(jiǎo )破(pò )之(zhī ),尽(jìn )得(dé )其(qí )车(chē )重(zhòng )。

是(shì )时(shí ),旱(hàn )、蝗(huáng ),谷(gǔ )贵(guì ),民(mín )相(xiàng )食(shí )。瓚(zàn )恃(shì )其(qí )才(cái )力(lì ),不(bú )恤(xù )百(bǎi )姓(xìng ),记(jì )过(guò )忘(wàng )善(shàn ),睚(yá )眦(zì )必(bì )报(bào ),州(zhōu )里(lǐ )善(shàn )士(shì )名(míng )在(zài )其(qí )右(yòu )者(zhě ),必(bì )以(yǐ )法(fǎ )害(hài )之(zhī )。常(cháng )言(yán )“衣(yī )冠(guàn )皆(jiē )自(zì )以(yǐ )职(zhí )分(fèn )富(fù )贵(guì ),不(bú )谢(xiè )人(rén )惠(huì )。”故(gù )所(suǒ )宠(chǒng )爱(ài ),类(lèi )多(duō )商(shāng )贩(fàn )庸(yōng )兒(ér )。所(suǒ )在(zài )侵(qīn )暴(bào ),自(zì )姓(xìng )怨(yuàn )之(zhī )。于(yú )是(shì )代(dài )郡(jùn )、广(guǎng )阳(yáng )、上(shàng )谷(gǔ )、右(yòu )北(běi )平(píng )各(gè )杀(shā )瓚(zàn )所(suǒ )置(zhì )长(zhǎng )吏(lì ),复(fù )与(yǔ )辅(fǔ )、和(hé )兵(bīng )合(hé )。瓚(zàn )虑(lǜ )有(yǒu )非(fēi )常(cháng ),乃(nǎi )居(jū )于(yú )高(gāo )京(jīng ),以(yǐ )铁(tiě )为(wéi )门(mén )。斥(chì )去(qù )左(zuǒ )右(yòu ),男(nán )人(rén )七(qī )岁(suì )以(yǐ )上(shàng )不(bú )得(dé )入(rù )易(yì )门(mén )。专(zhuān )侍(shì )姬(jī )妾(qiè ),其(qí )文(wén )簿(bù )书(shū )记(jì )皆(jiē )汲(jí )而(ér )上(shàng )之(zhī )。令(lìng )妇(fù )人(rén )习(xí )为(wéi )大(dà )言(yán )声(shēng ),使(shǐ )闻(wén )数(shù )百(bǎi )步(bù ),以(yǐ )传(chuán )宣(xuān )教(jiāo )令(lìng )。疏(shū )远(yuǎn )宾(bīn )客(kè ),无(wú )所(suǒ )亲(qīn )信(xìn ),故(gù )谋(móu )臣(chén )猛(měng )将(jiāng ),稍(shāo )有(yǒu )乖(guāi )散(sàn )。自(zì )此(cǐ )之(zhī )后(hòu ),希(xī )复(fù )攻(gōng )战(zhàn )。或(huò )问(wèn )其(qí )故(gù )。瓚(zàn )曰(yuē ):“我(wǒ )昔(xī )驱(qū )畔(pàn )胡(hú )于(yú )塞(sāi )表(biǎo ),埽(sào )黄(huáng )巾(jīn )于(yú )孟(mèng )津(jīn ),当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),谓(wèi )天(tiān )下(xià )指(zhǐ )麾(huī )可(kě )定(dìng )。至(zhì )于(yú )今(jīn )日(rì ),兵(bīng )革(gé )方(fāng )始(shǐ ),观(guān )此(cǐ )非(fēi )我(wǒ )所(suǒ )决(jué ),不(bú )如(rú )休(xiū )兵(bīng )力(lì )耕(gēng ),以(yǐ )救(jiù )凶(xiōng )年(nián )。兵(bīng )法(fǎ )百(bǎi )楼(lóu )不(bú )攻(gōng )。今(jīn )吾(wú )诸(zhū )营(yíng )楼(lóu )樐(lǔ )千(qiān )里(lǐ ),积(jī )谷(gǔ )三(sān )百(bǎi )万(wàn )斛(hú ),食(shí )此(cǐ )足(zú )以(yǐ )待(dài )天(tiān )下(xià )之(zhī )变(biàn )。”

建(jiàn )安(ān )三(sān )年(nián ),袁(yuán )绍(shào )复(fù )大(dà )攻(gōng )瓚(zàn )。瓚(zàn )遣(qiǎn )子(zǐ )续(xù )请(qǐng )救(jiù )于(yú )黑(hēi )山(shān )诸(zhū )帅(shuài ),而(ér )欲(yù )自(zì )将(jiāng )突(tū )骑(qí )直(zhí )出(chū ),傍(bàng )西(xī )山(shān )以(yǐ )断(duàn )绍(shào )后(hòu )。长(zhǎng )史(shǐ )关(guān )靖(jìng )谏(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )将(jiāng )军(jūn )将(jiāng )士(shì ),莫(mò )不(bú )怀(huái )瓦(wǎ )解(jiě )之(zhī )心(xīn ),所(suǒ )以(yǐ )犹(yóu )能(néng )相(xiàng )守(shǒu )者(zhě ),顾(gù )恋(liàn )其(qí )老(lǎo )小(xiǎo ),而(ér )恃(shì )将(jiāng )军(jūn )为(wéi )主(zhǔ )故(gù )耳(ěr )。坚(jiān )守(shǒu )旷(kuàng )日(rì ),或(huò )可(kě )使(shǐ )绍(shào )自(zì )退(tuì )。若(ruò )舍(shě )之(zhī )而(ér )出(chū ),后(hòu )无(wú )镇(zhèn )重(zhòng ),易(yì )京(jīng )之(zhī )危(wēi ),可(kě )立(lì )而(ér )待(dài )也(yě )。”瓚(zàn )乃(nǎi )止(zhǐ )。绍(shào )渐(jiàn )相(xiàng )攻(gōng )逼(bī ),瓚(zàn )众(zhòng )日(rì )蹙(cù ),乃(nǎi )却(què ),筑(zhù )三(sān )重(zhòng )营(yíng )以(yǐ )自(zì )固(gù )。

四(sì )年(nián )春(chūn ),黑(hēi )山(shān )贼(zéi )帅(shuài )张(zhāng )燕(yàn )与(yǔ )续(xù )率(lǜ )兵(bīng )十(shí )万(wàn ),三(sān )道(dào )来(lái )救(jiù )瓚(zàn )。未(wèi )及(jí )至(zhì ),瓚(zàn )乃(nǎi )密(mì )使(shǐ )行(háng )人(rén )赍(jī )书(shū )告(gào )续(xù )曰(yuē ):“昔(xī )周(zhōu )末(mò )丧(sàng )乱(luàn ),僵(jiāng )尸(shī )蔽(bì )地(dì ),以(yǐ )意(yì )而(ér )推(tuī ),犹(yóu )为(wéi )否(fǒu )也(yě )。不(bú )图(tú )今(jīn )日(rì )亲(qīn )当(dāng )其(qí )锋(fēng )。袁(yuán )氏(shì )之(zhī )攻(gōng ),状(zhuàng )若(ruò )鬼(guǐ )神(shén ),梯(tī )冲(chōng )舞(wǔ )吾(wú )楼(lóu )上(shàng ),鼓(gǔ )角(jiǎo )鸣(míng )于(yú )地(dì )中(zhōng ),日(rì )穷(qióng )月(yuè )急(jí ),不(bú )遑(huáng )启(qǐ )处(chù ),鸟(niǎo )厄(è )归(guī )人(rén ),滀(xù )水(shuǐ )陵(líng )高(gāo ),汝(rǔ )当(dāng )碎(suì )首(shǒu )于(yú )张(zhāng )燕(yàn ),驰(chí )骤(zhòu )以(yǐ )告(gào )急(jí )。父(fù )子(zǐ )天(tiān )性(xìng ),不(bú )言(yán )而(ér )动(dòng )。且(qiě )厉(lì )五(wǔ )千(qiān )铁(tiě )骑(qí )于(yú )北(běi )隰(xí )之(zhī )中(zhōng ),起(qǐ )火(huǒ )为(wéi )应(yīng ),吾(wú )当(dāng )自(zì )内(nèi )出(chū ),奋(fèn )扬(yáng )威(wēi )武(wǔ ),决(jué )命(mìng )于(yú )斯(sī )。不(bú )然(rán ),吾(wú )亡(wáng )之(zhī )后(hòu ),天(tiān )下(xià )虽(suī )广(guǎng ),不(bú )容(róng )汝(rǔ )足(zú )矣(yǐ )。”绍(shào )候(hòu )得(dé )其(qí )书(shū ),如(rú )期(qī )举(jǔ )火(huǒ ),瓚(zàn )以(yǐ )为(wéi )救(jiù )至(zhì ),遂(suí )便(biàn )出(chū )战(zhàn )。绍(shào )设(shè )伏(fú ),瓚(zàn )遂(suí )大(dà )败(bài ),复(fù )还(hái )保(bǎo )中(zhōng )小(xiǎo )城(chéng )。自(zì )计(jì )必(bì )无(wú )全(quán ),乃(nǎi )悉(xī )缢(yì )其(qí )姊(zǐ )妹(mèi )妻(qī )子(zǐ ),然(rán )后(hòu )引(yǐn )火(huǒ )自(zì )焚(fén )。绍(shào )兵(bīng )趣(qù )登(dēng )台(tái )斩(zhǎn )之(zhī )。

关(guān )靖(jìng )见(jiàn )瓚(zàn )败(bài ),叹(tàn )恨(hèn )曰(yuē ):“前(qián )若(ruò )不(bú )止(zhǐ )将(jiāng )军(jūn )自(zì )行(háng ),未(wèi )必(bì )不(bú )济(jì )。吾(wú )闻(wén )君(jūn )子(zǐ )陷(xiàn )人(rén )于(yú )危(wēi ),必(bì )同(tóng )其(qí )难(nán ),岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )独(dú )生(shēng )乎(hū )!”乃(nǎi )策(cè )马(mǎ )赴(fù )绍(shào )军(jūn )而(ér )死(sǐ )。续(xù )为(wéi )屠(tú )各(gè )所(suǒ )杀(shā )。田(tián )揩(kāi )与(yǔ )袁(yuán )绍(shào )战(zhàn )死(sǐ )。

鲜(xiān )于(yú )辅(fǔ )将(jiāng )其(qí )众(zhòng )归(guī )曹(cáo )操(cāo ),操(cāo )以(yǐ )辅(fǔ )为(wéi )度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )都(dōu )亭(tíng )侯(hóu )。阎(yán )柔(róu )将(jiāng )部(bù )曲(qǔ )从(cóng )曹(cáo )操(cāo )击(jī )乌(wū )桓(huán ),拜(bài )护(hù )乌(wū )桓(huán )校(xiào )尉(wèi ),封(fēng )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

张(zhāng )燕(yàn )既(jì )为(wéi )绍(shào )所(suǒ )败(bài ),人(rén )众(zhòng )稍(shāo )散(sàn )。曹(cáo )操(cāo )将(jiāng )定(dìng )冀(jì )州(zhōu ),乃(nǎi )率(lǜ )众(zhòng )诣(yì )鄴(yè )降(jiàng ),拜(bài )平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )安(ān )国(guó )亭(tíng )侯(hóu )。

论(lùn )曰(yuē ):自(zì )帝(dì )室(shì )王(wáng )公(gōng )之(zhī )胃(wèi ),皆(jiē )生(shēng )长(zhǎng )脂(zhī )腴(yú ),不(bú )知(zhī )稼(jià )穑(sè ),其(qí )能(néng )厉(lì )行(háng )饬(chì )身(shēn ),卓(zhuó )然(rán )不(bú )群(qún )者(zhě ),或(huò )未(wèi )闻(wén )焉(yān )。刘(liú )虞(yú )守(shǒu )道(dào )慕(mù )名(míng ),以(yǐ )忠(zhōng )厚(hòu )自(zì )牧(mù )。美(měi )哉(zāi )乎(hū ),季(jì )汉(hàn )之(zhī )名(míng )宗(zōng )子(zǐ )也(yě )!若(ruò )虞(yú )、瓚(zàn )无(wú )间(jiān ),同(tóng )情(qíng )共(gòng )力(lì ),纠(jiū )人(rén )完(wán )聚(jù ),稸(xù )保(bǎo )燕(yàn )、蓟(jì )之(zhī )饶(ráo ),缮(shàn )兵(bīng )昭(zhāo )武(wǔ ),以(yǐ )临(lín )群(qún )雄(xióng )之(zhī )隙(xì ),舍(shě )诸(zhū )天(tiān )运(yùn ),征(zhēng )乎(hū )人(rén )文(wén ),则(zé )古(gǔ )之(zhī )休(xiū )烈(liè ),何(hé )远(yuǎn )之(zhī )有(yǒu )!

陶(táo )谦(qiān )字(zì )恭(gōng )祖(zǔ ),丹(dān )阳(yáng )人(rén )也(yě )。少(shǎo )为(wéi )诸(zhū )生(shēng ),仕(shì )州(zhōu )郡(jùn ),四(sì )迁(qiān )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )温(wēn )司(sī )马(mǎ ),西(xī )讨(tǎo )边(biān )章(zhāng )。会(huì )徐(xú )州(zhōu )黄(huáng )巾(jīn )起(qǐ ),以(yǐ )谦(qiān )为(wéi )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),击(jī )黄(huáng )巾(jīn ),大(dà )破(pò )走(zǒu )之(zhī ),境(jìng )内(nèi )晏(yàn )然(rán )。

时(shí ),董(dǒng )卓(zhuó )虽(suī )诛(zhū ),而(ér )李(lǐ )E765、郭(guō )汜(sì )作(zuò )乱(luàn )关(guān )中(zhōng )。是(shì )时(shí ),四(sì )方(fāng )断(duàn )绝(jué ),谦(qiān )每(měi )遣(qiǎn )使(shǐ )间(jiān )行(háng ),奉(fèng )贡(gòng )西(xī )京(jīng )。诏(zhào )迁(qiān )为(wéi )徐(xú )州(zhōu )牧(mù ),加(jiā )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )溧(lì )阳(yáng )侯(hóu )。是(shì )时(shí ),徐(xú )方(fāng )百(bǎi )姓(xìng )殷(yīn )盛(shèng ),谷(gǔ )实(shí )甚(shèn )丰(fēng ),流(liú )民(mín )多(duō )归(guī )之(zhī )。而(ér )谦(qiān )信(xìn )用(yòng )非(fēi )所(suǒ ),刑(xíng )政(zhèng )不(bú )理(lǐ ),别(bié )驾(jià )从(cóng )事(shì )赵(zhào )昱(yù ),知(zhī )名(míng )士(shì )也(yě ),而(ér )以(yǐ )忠(zhōng )直(zhí )见(jiàn )疏(shū ),出(chū )为(wéi )广(guǎng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )。曹(cáo )宏(hóng )等(děng )谗(chán )慝(tè )小(xiǎo )人(rén ),谦(qiān )甚(shèn )亲(qīn )任(rèn )之(zhī ),良(liáng )善(shàn )多(duō )被(bèi )其(qí )害(hài )。由(yóu )斯(sī )渐(jiàn )乱(luàn )。下(xià )邳(pī )阙(què )宣(xuān )自(zì )称(chēng )“天(tiān )子(zǐ )”,谦(qiān )始(shǐ )与(yǔ )合(hé )从(cóng ),后(hòu )遂(suí )杀(shā )之(zhī )而(ér )并(bìng )其(qí )众(zhòng )。

初(chū ),曹(cáo )操(cāo )父(fù )嵩(sōng )避(bì )难(nán )琅(láng )邪(xié ),时(shí )谦(qiān )别(bié )将(jiāng )守(shǒu )阴(yīn )平(píng ),士(shì )卒(zú )利(lì )嵩(sōng )财(cái )宝(bǎo ),遂(suí )袭(xí )杀(shā )之(zhī )。初(chū )平(píng )四(sì )年(nián ),曹(cáo )操(cāo )击(jī )谦(qiān ),破(pò )彭(péng )城(chéng )傅(fù )阳(yáng )。谦(qiān )退(tuì )保(bǎo )郯(tán ),操(cāo )攻(gōng )之(zhī )不(bú )能(néng )克(kè ),乃(nǎi )还(hái )。过(guò )拔(bá )取(qǔ )虑(lǜ )、雎(jū )陵(líng )、夏(xià )丘(qiū ),皆(jiē )屠(tú )之(zhī )。凡(fán )杀(shā )男(nán )女(nǚ )数(shù )十(shí )万(wàn )人(rén ),鸡(jī )犬(quǎn )无(wú )余(yú ),泗(sì )水(shuǐ )为(wéi )之(zhī )不(bú )流(liú ),自(zì )是(shì )五(wǔ )县(xiàn )城(chéng )保(bǎo ),无(wú )复(fù )行(háng )迹(jì )。初(chū )三(sān )辅(fǔ )遭(zāo )李(lǐ )傕(jué )乱(luàn ),百(bǎi )姓(xìng )流(liú )移(yí )依(yī )谦(qiān )者(zhě )皆(jiē )歼(jiān )。

兴(xìng )平(píng )元(yuán )年(nián ),曹(cáo )操(cāo )复(fù )击(jī )谦(qiān ),略(luè )定(dìng )琅(láng )邪(xié )、东(dōng )海(hǎi )诸(zhū )县(xiàn ),谦(qiān )惧(jù )不(bú )免(miǎn ),欲(yù )走(zǒu )归(guī )丹(dān )阳(yáng )。会(huì )张(zhāng )邈(miǎo )迎(yíng )吕(lǚ )布(bù )据(jù )兗(yǎn )州(zhōu ),操(cāo )还(hái )击(jī )布(bù )。是(shì )岁(suì ),谦(qiān )病(bìng )死(sǐ )。

初(chū ),同(tóng )郡(jùn )人(rén )笮(zé )融(róng ),聚(jù )众(zhòng )数(shù )百(bǎi ),往(wǎng )依(yī )于(yú )谦(qiān ),谦(qiān )使(shǐ )督(dū )广(guǎng )陵(líng )、下(xià )邳(pī )、彭(péng )城(chéng )运(yùn )粮(liáng )。遂(suí )断(duàn )三(sān )郡(jùn )委(wěi )输(shū ),大(dà )起(qǐ )浮(fú )屠(tú )寺(sì )。上(shàng )累(lèi )金(jīn )盘(pán ),下(xià )为(wéi )重(zhòng )楼(lóu ),又(yòu )堂(táng )阁(gé )周(zhōu )回(huí ),可(kě )容(róng )三(sān )千(qiān )许(xǔ )人(rén ),作(zuò )黄(huáng )金(jīn )涂(tú )像(xiàng ),衣(yī )以(yǐ )锦(jǐn )彩(cǎi )。每(měi )浴(yù )佛(fó ),辄(zhé )多(duō )设(shè )饮(yǐn )饭(fàn ),布(bù )席(xí )于(yú )路(lù ),其(qí )有(yǒu )就(jiù )食(shí )及(jí )观(guān )者(zhě )且(qiě )万(wàn )余(yú )人(rén )。及(jí )曹(cáo )操(cāo )击(jī )谦(qiān ),徐(xú )方(fāng )不(bú )安(ān )。融(róng )乃(nǎi )将(jiāng )男(nán )女(nǚ )万(wàn )口(kǒu )、马(mǎ )三(sān )千(qiān )匹(pǐ )走(zǒu )广(guǎng )陵(líng )。广(guǎng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )赵(zhào )昱(yù )待(dài )以(yǐ )宾(bīn )礼(lǐ )。融(róng )利(lì )广(guǎng )陵(líng )资(zī )货(huò ),遂(suí )乘(chéng )酒(jiǔ )酣(hān )杀(shā )昱(yù ),放(fàng )兵(bīng )大(dà )掠(luě ),因(yīn )以(yǐ )过(guò )江(jiāng ),南(nán )奔(bēn )豫(yù )章(zhāng ),杀(shā )郡(jùn )守(shǒu )朱(zhū )皓(hào ),入(rù )据(jù )其(qí )城(chéng )。后(hòu )为(wéi )杨(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )繇(yáo )所(suǒ )破(pò ),走(zǒu )入(rù )山(shān )中(zhōng ),为(wéi )人(rén )所(suǒ )杀(shā )。

昱(yù )字(zì )元(yuán )达(dá ),琅(láng )邪(xié )人(rén )。清(qīng )己(jǐ )疾(jí )恶(è ),潜(qián )志(zhì )好(hǎo )学(xué ),虽(suī )亲(qīn )友(yǒu )希(xī )得(dé )见(jiàn )之(zhī )。为(wéi )人(rén )耳(ěr )不(bú )邪(xié )听(tīng ),目(mù )不(bú )妄(wàng )视(shì )。太(tài )仆(pú )种(zhǒng )拂(fú )举(jǔ )为(wéi )方(fāng )正(zhèng )。

赞(zàn )曰(yuē ):襄(xiāng )贲(bēn )励(lì )德(dé ),维(wéi )城(chéng )燕(yàn )北(běi )。仁(rén )能(néng )洽(qià )下(xià ),忠(zhōng )以(yǐ )卫(wèi )国(guó )。伯(bó )珪(guī )疏(shū )犷(guǎng ),武(wǔ )才(cái )趫(jiào )猛(měng )。虞(yú )好(hǎo )无(wú )终(zhōng ),绍(shào )势(shì )难(nán )并(bìng )。徐(xú )方(fāng )歼(jiān )耗(hào ),实(shí )谦(qiān )为(wéi )梗(gěng )。

阅读:25745

打赏捐助〔Donate〕>>>

《刘虞公孙瓚陶谦列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库