陶潜【登录】

《南史》 > 卷七十五·隐逸上 > 《陶潜》 > 拼音版

陶(táo )潜(qián )字(zì )渊(yuān )明(míng ),或(huò )云(yún )字(zì )深(shēn )明(míng ),名(míng )元(yuán )亮(liàng )。寻(xún )阳(yáng )柴(chái )桑(sāng )人(rén ),晋(jìn )大(dà )司(sī )马(mǎ )侃(kǎn )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。少(shǎo )有(yǒu )高(gāo )趣(qù ),宅(zhái )边(biān )有(yǒu )五(wǔ )柳(liǔ )树(shù ),故(gù )常(cháng )着(zhe )五(wǔ )柳(liǔ )先(xiān )生(shēng )传(chuán )云(yún ):

先(xiān )生(shēng )不(bú )知(zhī )何(hé )许(xǔ )人(rén ),不(bú )详(xiáng )姓(xìng )字(zì )。闲(xián )静(jìng )少(shǎo )言(yán ),不(bú )慕(mù )荣(róng )利(lì )。好(hǎo )读(dú )书(shū ),不(bú )求(qiú )甚(shèn )解(jiě ),每(měi )有(yǒu )会(huì )意(yì ),欣(xīn )然(rán )忘(wàng )食(shí )。性(xìng )嗜(shì )酒(jiǔ ),而(ér )家(jiā )贫(pín )不(bú )能(néng )恒(héng )得(dé )。亲(qīn )旧(jiù )知(zhī )其(qí )如(rú )此(cǐ ),或(huò )置(zhì )酒(jiǔ )招(zhāo )之(zhī ),造(zào )饮(yǐn )辄(zhé )尽(jìn ),期(qī )在(zài )必(bì )醉(zuì )。既(jì )醉(zuì )而(ér )退(tuì ),曾(céng )不(bú )吝(lìn )情(qíng )去(qù )留(liú )。环(huán )堵(dǔ )萧(xiāo )然(rán ),不(bú )蔽(bì )风(fēng )日(rì ),裋(shù )褐(hè )穿(chuān )结(jié ),箪(dān )瓢(piáo )屡(lǚ )空(kōng ),晏(yàn )如(rú )也(yě )。常(cháng )着(zhe )文(wén )章(zhāng )自(zì )娱(yú ),颇(pō )示(shì )己(jǐ )志(zhì ),忘(wàng )怀(huái )得(dé )失(shī ),以(yǐ )此(cǐ )自(zì )终(zhōng )。其(qí )自(zì )序(xù )如(rú )此(cǐ )。盖(gài )以(yǐ )自(zì )况(kuàng ),时(shí )人(rén )谓(wèi )之(zhī )实(shí )录(lù )。

亲(qīn )老(lǎo )家(jiā )贫(pín ),起(qǐ )爲(wèi )州(zhōu )祭(jì )酒(jiǔ ),不(bú )堪(kān )吏(lì )职(zhí ),少(shǎo )日(rì )自(zì )解(jiě )而(ér )归(guī )。州(zhōu )召(zhào )主(zhǔ )簿(bù ),不(bú )就(jiù ),躬(gōng )耕(gēng )自(zì )资(zī ),遂(suí )抱(bào )羸(léi )疾(jí )。江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )檀(tán )道(dào )济(jì )往(wǎng )候(hòu )之(zhī ),偃(yǎn )卧(wò )瘠(jí )馁(něi )有(yǒu )日(rì )矣(yǐ ),道(dào )济(jì )谓(wèi )曰(yuē ):“夫(fū )贤(xián )者(zhě )处(chù )世(shì ),天(tiān )下(xià )无(wú )道(dào )则(zé )隐(yǐn ),有(yǒu )道(dào )则(zé )至(zhì )。今(jīn )子(zǐ )生(shēng )文(wén )明(míng )之(zhī )世(shì ),奈(nài )何(hé )自(zì )苦(kǔ )如(rú )此(cǐ )。”对(duì )曰(yuē ):“潜(qián )也(yě )何(hé )敢(gǎn )望(wàng )贤(xián ),志(zhì )不(bú )及(jí )也(yě )。”道(dào )济(jì )馈(kuì )以(yǐ )粱(liáng )肉(ròu ),麾(huī )而(ér )去(qù )之(zhī )。

后(hòu )爲(wèi )镇(zhèn )军(jūn )、建(jiàn )威(wēi )参(cān )军(jūn ),谓(wèi )亲(qīn )朋(péng )曰(yuē ):“聊(liáo )欲(yù )弦(xián )歌(gē ),以(yǐ )爲(wèi )三(sān )径(jìng )之(zhī )资(zī ),可(kě )乎(hū )?”执(zhí )事(shì )者(zhě )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )爲(wèi )彭(péng )泽(zé )令(lìng )。不(bú )以(yǐ )家(jiā )累(lèi )自(zì )随(suí ),送(sòng )一(yī )力(lì )给(gěi )其(qí )子(zǐ ),书(shū )曰(yuē ):“汝(rǔ )旦(dàn )夕(xī )之(zhī )费(fèi ),自(zì )给(gěi )爲(wèi )难(nán ),今(jīn )遣(qiǎn )此(cǐ )力(lì ),助(zhù )汝(rǔ )薪(xīn )水(shuǐ )之(zhī )劳(láo )。此(cǐ )亦(yì )人(rén )子(zǐ )也(yě ),可(kě )善(shàn )遇(yù )之(zhī )。”公(gōng )田(tián )悉(xī )令(lìng )吏(lì )种(zhǒng )秫(shú )稻(dào ),妻(qī )子(zǐ )固(gù )请(qǐng )种(zhǒng )粳(jīng ),乃(nǎi )使(shǐ )二(èr )顷(qǐng )五(wǔ )十(shí )亩(mǔ )种(zhǒng )秫(shú ),五(wǔ )十(shí )亩(mǔ )种(zhǒng )粳(jīng )。

郡(jùn )遣(qiǎn )督(dū )邮(yóu )至(zhì )县(xiàn ),吏(lì )白(bái )应(yīng )束(shù )带(dài )见(jiàn )之(zhī )。潜(qián )叹(tàn )曰(yuē ):“我(wǒ )不(bú )能(néng )爲(wèi )五(wǔ )斗(dòu )米(mǐ )折(shé )腰(yāo )向(xiàng )乡(xiāng )里(lǐ )小(xiǎo )人(rén )。”即(jí )日(rì )解(jiě )印(yìn )绶(shòu )去(qù )职(zhí ),赋(fù )归(guī )去(qù )来(lái )以(yǐ )遂(suí )其(qí )志(zhì ),曰(yuē ):

归(guī )去(qù )来(lái )兮(xī ),田(tián )园(yuán )将(jiāng )芜(wú )胡(hú )不(bú )归(guī )?既(jì )自(zì )以(yǐ )心(xīn )爲(wèi )形(xíng )役(yì )兮(xī ),奚(xī )惆(chóu )怅(chàng )而(ér )独(dú )悲(bēi )。悟(wù )已(yǐ )往(wǎng )之(zhī )不(bú )谏(jiàn ),知(zhī )来(lái )者(zhě )之(zhī )可(kě )追(zhuī )。实(shí )迷(mí )涂(tú )其(qí )未(wèi )远(yuǎn ),觉(jiào )今(jīn )是(shì )而(ér )昨(zuó )非(fēi )。舟(zhōu )遥(yáo )遥(yáo )以(yǐ )轻(qīng )扬(yáng ),风(fēng )飘(piāo )飘(piāo )而(ér )吹(chuī )衣(yī ),问(wèn )征(zhēng )夫(fū )以(yǐ )前(qián )路(lù ),恨(hèn )晨(chén )光(guāng )之(zhī )熹(xī )微(wēi )。乃(nǎi )瞻(zhān )衡(héng )宇(yǔ ),载(zǎi )欣(xīn )载(zǎi )奔(bēn ),僮(tóng )仆(pú )欢(huān )迎(yíng ),弱(ruò )子(zǐ )候(hòu )门(mén )。三(sān )径(jìng )就(jiù )荒(huāng ),松(sōng )菊(jú )犹(yóu )存(cún ),携(xié )幼(yòu )入(rù )室(shì ),有(yǒu )酒(jiǔ )盈(yíng )樽(zūn )。引(yǐn )壶(hú )觞(shāng )而(ér )自(zì )酌(zhuó ),眄(miǎn )庭(tíng )柯(kē )以(yǐ )怡(yí )顔(yá ),倚(yǐ )南(nán )窗(chuāng )而(ér )寄(jì )傲(ào ),审(shěn )容(róng )膝(xī )之(zhī )易(yì )安(ān )。园(yuán )日(rì )涉(shè )而(ér )成(chéng )趣(qù ),门(mén )虽(suī )设(shè )而(ér )常(cháng )关(guān )。策(cè )扶(fú )老(lǎo )以(yǐ )流(liú )憩(qì ),时(shí )矫(jiǎo )首(shǒu )而(ér )遐(xiá )观(guān )。云(yún )无(wú )心(xīn )以(yǐ )出(chū )岫(xiù ),鸟(niǎo )倦(juàn )飞(fēi )而(ér )知(zhī )还(hái )。景(jǐng )翳(yì )翳(yì )其(qí )将(jiāng )入(rù ),抚(fǔ )孤(gū )松(sōng )而(ér )盘(pán )桓(huán )。

归(guī )去(qù )来(lái )兮(xī ),请(qǐng )息(xī )交(jiāo )以(yǐ )绝(jué )游(yóu ),世(shì )与(yǔ )我(wǒ )而(ér )相(xiàng )遗(yí ),复(fù )驾(jià )言(yán )兮(xī )焉(yān )求(qiú )。悦(yuè )亲(qīn )戚(qī )之(zhī )情(qíng )话(huà ),乐(lè )琴(qín )书(shū )以(yǐ )消(xiāo )忧(yōu ),农(nóng )人(rén )告(gào )馀(yú )以(yǐ )春(chūn )及(jí ),将(jiāng )有(yǒu )事(shì )于(yú )西(xī )畴(chóu )。或(huò )命(mìng )巾(jīn )车(chē ),或(huò )棹(zhào )扁(biǎn )舟(zhōu ),既(jì )窈(yǎo )窕(tiǎo )以(yǐ )穷(qióng )壑(hè ),亦(yì )崎(qí )岖(qū )而(ér )经(jīng )丘(qiū )。木(mù )欣(xīn )欣(xīn )以(yǐ )向(xiàng )荣(róng ),泉(quán )涓(juān )涓(juān )而(ér )始(shǐ )流(liú ),善(shàn )万(wàn )物(wù )之(zhī )得(dé )时(shí ),感(gǎn )吾(wú )生(shēng )之(zhī )行(háng )休(xiū )。已(yǐ )矣(yǐ )乎(hū ),寓(yù )形(xíng )宇(yǔ )内(nèi )复(fù )几(jǐ )时(shí ),曷(hé )不(bú )委(wěi )心(xīn )任(rèn )去(qù )留(liú ),胡(hú )爲(wèi )遑(huáng )遑(huáng )欲(yù )何(hé )之(zhī )。富(fù )贵(guì )非(fēi )吾(wú )愿(yuàn ),帝(dì )乡(xiāng )不(bú )可(kě )期(qī )。怀(huái )良(liáng )辰(chén )以(yǐ )孤(gū )往(wǎng ),或(huò )植(zhí )杖(zhàng )而(ér )芸(yún )耔(zǐ )。登(dēng )东(dōng )臯(gāo )以(yǐ )舒(shū )啸(xiào ),临(lín )清(qīng )流(liú )而(ér )赋(fù )诗(shī ),聊(liáo )乘(chéng )化(huà )以(yǐ )归(guī )尽(jìn ),乐(lè )夫(fū )天(tiān )命(mìng )复(fù )奚(xī )疑(yí )。

义(yì )熙(xī )末(mò ),征(zhēng )爲(wèi )着(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng ),不(bú )就(jiù )。江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )弘(hóng )欲(yù )识(shí )之(zhī ),不(bú )能(néng )致(zhì )也(yě )。潜(qián )尝(cháng )往(wǎng )庐(lú )山(shān ),弘(hóng )令(lìng )潜(qián )故(gù )人(rén )庞(páng )通(tōng )之(zhī )齎(jī )酒(jiǔ )具(jù )于(yú )半(bàn )道(dào )栗(lì )里(lǐ )要(yào )之(zhī )。潜(qián )有(yǒu )脚(jiǎo )疾(jí ),使(shǐ )一(yī )门(mén )生(shēng )二(èr )儿(ér )举(jǔ )篮(lán )轝(yù )。及(jí )至(zhì ),欣(xīn )然(rán )便(biàn )共(gòng )饮(yǐn )酌(zhuó ),俄(é )顷(qǐng )弘(hóng )至(zhì ),亦(yì )无(wú )忤(wǔ )也(yě )。

先(xiān )是(shì ),顔(yá )延(yán )之(zhī )爲(wèi )刘(liú )柳(liǔ )后(hòu )军(jūn )功(gōng )曹(cáo ),在(zài )寻(xún )阳(yáng )与(yǔ )潜(qián )情(qíng )款(kuǎn )。后(hòu )爲(wèi )始(shǐ )安(ān )郡(jùn ),经(jīng )过(guò )潜(qián ),每(měi )往(wǎng )必(bì )酣(hān )饮(yǐn )致(zhì )醉(zuì )。弘(hóng )欲(yù )要(yào )延(yán )之(zhī )一(yī )坐(zuò ),弥(mí )日(rì )不(bú )得(dé )。延(yán )之(zhī )临(lín )去(qù ),留(liú )二(èr )万(wàn )钱(qián )与(yǔ )潜(qián ),潜(qián )悉(xī )送(sòng )酒(jiǔ )家(jiā )稍(shāo )就(jiù )取(qǔ )酒(jiǔ )。尝(cháng )九(jiǔ )月(yuè )九(jiǔ )日(rì )无(wú )酒(jiǔ ),出(chū )宅(zhái )边(biān )菊(jú )丛(cóng )中(zhōng )坐(zuò )久(jiǔ )之(zhī )。逢(féng )弘(hóng )送(sòng )酒(jiǔ )至(zhì ),即(jí )便(biàn )就(jiù )酌(zhuó ),醉(zuì )而(ér )后(hòu )归(guī )。

潜(qián )不(bú )解(jiě )音(yīn )声(shēng ),而(ér )畜(chù )素(sù )琴(qín )一(yī )张(zhāng )。每(měi )有(yǒu )酒(jiǔ )适(shì ),辄(zhé )抚(fǔ )弄(nòng )以(yǐ )寄(jì )其(qí )意(yì )。贵(guì )贱(jiàn )造(zào )之(zhī )者(zhě ),有(yǒu )酒(jiǔ )辄(zhé )设(shè )。潜(qián )若(ruò )先(xiān )醉(zuì ),便(biàn )语(yǔ )客(kè ):“我(wǒ )醉(zuì )欲(yù )眠(mián )卿(qīng )可(kě )去(qù )。”其(qí )真(zhēn )率(lǜ )如(rú )此(cǐ )。郡(jùn )将(jiāng )候(hòu )潜(qián ),逢(féng )其(qí )酒(jiǔ )熟(shú ),取(qǔ )头(tóu )上(shàng )葛(gě )巾(jīn )漉(lù )酒(jiǔ ),毕(bì ),还(hái )复(fù )着(zhe )之(zhī )。潜(qián )弱(ruò )年(nián )薄(báo )宦(huàn ),不(bú )洁(jié )去(qù )就(jiù )之(zhī )迹(jì )。自(zì )以(yǐ )曾(céng )祖(zǔ )晋(jìn )世(shì )宰(zǎi )辅(fǔ ),耻(chǐ )复(fù )屈(qū )身(shēn )后(hòu )代(dài ),自(zì )宋(sòng )武(wǔ )帝(dì )王(wáng )业(yè )渐(jiàn )隆(lóng ),不(bú )复(fù )肯(kěn )仕(shì )。所(suǒ )着(zhe )文(wén )章(zhāng ),皆(jiē )题(tí )其(qí )年(nián )月(yuè )。义(yì )熙(xī )以(yǐ )前(qián ),明(míng )书(shū )晋(jìn )氏(shì )年(nián )号(hào ),自(zì )永(yǒng )初(chū )以(yǐ )来(lái ),唯(wéi )云(yún )甲(jiǎ )子(zǐ )而(ér )已(yǐ )。与(yǔ )子(zǐ )书(shū )以(yǐ )言(yán )其(qí )志(zhì ),并(bìng )爲(wèi )训(xùn )戒(jiè )曰(yuē ):

吾(wú )年(nián )过(guò )五(wǔ )十(shí ),而(ér )穷(qióng )苦(kǔ )荼(tú )毒(dú )。性(xìng )刚(gāng )才(cái )拙(zhuō ),与(yǔ )物(wù )多(duō )忤(wǔ )。自(zì )量(liàng )爲(wèi )己(jǐ ),必(bì )贻(yí )俗(sú )患(huàn )。僶(mǐn )俛(miǎn )辞(cí )事(shì ),使(shǐ )汝(rǔ )幼(yòu )而(ér )饥(jī )寒(hán )耳(ěr )。常(cháng )感(gǎn )孺(rú )仲(zhòng )贤(xián )妻(qī )之(zhī )言(yán ),败(bài )絮(xù )自(zì )拥(yōng ),何(hé )惭(cán )儿(ér )子(zǐ )。此(cǐ )既(jì )一(yī )事(shì )矣(yǐ )。但(dàn )恨(hèn )邻(lín )靡(mí )二(èr )仲(zhòng ),室(shì )无(wú )莱(lái )妇(fù ),抱(bào )兹(zī )苦(kǔ )心(xīn ),良(liáng )独(dú )罔(wǎng )罔(wǎng )。少(shǎo )来(lái )好(hǎo )书(shū ),偶(ǒu )爱(ài )闲(xián )靖(jìng ),开(kāi )卷(juàn )有(yǒu )得(dé ),便(biàn )欣(xīn )然(rán )忘(wàng )食(shí )。见(jiàn )树(shù )木(mù )交(jiāo )荫(yīn ),时(shí )鸟(niǎo )变(biàn )声(shēng ),亦(yì )复(fù )欢(huān )尔(ěr )有(yǒu )喜(xǐ )。尝(cháng )言(yán )五(wǔ )六(liù )月(yuè )北(běi )窗(chuāng )下(xià )卧(wò ),遇(yù )凉(liáng )风(fēng )暂(zàn )至(zhì ),自(zì )谓(wèi )是(shì )羲(xī )皇(huáng )上(shàng )人(rén )。意(yì )浅(qiǎn )识(shí )陋(lòu ),日(rì )月(yuè )遂(suí )往(wǎng ),疾(jí )患(huàn )以(yǐ )来(lái ),渐(jiàn )就(jiù )衰(shuāi )损(sǔn )。亲(qīn )旧(jiù )不(bú )遗(yí ),每(měi )有(yǒu )药(yào )石(shí )见(jiàn )救(jiù ),自(zì )恐(kǒng )大(dà )分(fèn )将(jiāng )有(yǒu )限(xiàn )也(yě )。汝(rǔ )辈(bèi )幼(yòu )小(xiǎo ),家(jiā )贫(pín )无(wú )役(yì ),柴(chái )水(shuǐ )之(zhī )劳(láo ),何(hé )时(shí )可(kě )免(miǎn )。念(niàn )之(zhī )在(zài )心(xīn ),若(ruò )何(hé )可(kě )言(yán )。然(rán )虽(suī )不(bú )同(tóng )生(shēng ),当(dāng )思(sī )四(sì )海(hǎi )皆(jiē )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )义(yì )。鲍(bào )叔(shū )、敬(jìng )仲(zhòng ),分(fèn )财(cái )无(wú )猜(cāi ),归(guī )生(shēng )、伍(wǔ )举(jǔ ),班(bān )荆(jīng )道(dào )旧(jiù ),遂(suí )能(néng )以(yǐ )败(bài )爲(wèi )成(chéng ),因(yīn )丧(sàng )立(lì )功(gōng )。佗(tuó )人(rén )尚(shàng )尔(ěr ),况(kuàng )共(gòng )父(fù )之(zhī )人(rén )哉(zāi )。潁(yǐng )川(chuān )韩(hán )元(yuán )长(zhǎng ),汉(hàn )末(mò )名(míng )士(shì ),身(shēn )处(chù )卿(qīng )佐(zuǒ ),八(bā )十(shí )而(ér )终(zhōng ),兄(xiōng )弟(dì )同(tóng )居(jū ),至(zhì )于(yú )没(méi )齿(chǐ )。济(jì )北(běi )泛(fàn )幼(yòu )春(chūn ),晋(jìn )时(shí )操(cāo )行(háng )人(rén )也(yě )。七(qī )世(shì )同(tóng )财(cái ),家(jiā )人(rén )无(wú )怨(yuàn )色(sè )。诗(shī )云(yún )“高(gāo )山(shān )景(jǐng )行(háng )”,汝(rǔ )其(qí )慎(shèn )哉(zāi )。又(yòu )爲(wèi )命(mìng )子(zǐ )诗(shī )以(yǐ )贻(yí )之(zhī )。

元(yuán )嘉(jiā )四(sì )年(nián ),将(jiāng )复(fù )征(zhēng )命(mìng ),会(huì )卒(zú )。世(shì )号(hào )靖(jìng )节(jiē )先(xiān )生(shēng )。其(qí )妻(qī )翟(zhái )氏(shì ),志(zhì )趣(qù )亦(yì )同(tóng ),能(néng )安(ān )苦(kǔ )节(jiē ),夫(fū )耕(gēng )于(yú )前(qián ),妻(qī )锄(chú )于(yú )后(hòu )云(yún )。

阅读:11761

打赏捐助〔Donate〕>>>

《陶潜》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库