天文训【登录】

ok8.org > 《淮南子》 > 《天文训》 > 拼音版

天(tiān )地(dì )未(wèi )形(xíng ),冯(féng )冯(féng )翼(yì )翼(yì ),洞(dòng )洞(dòng )灟(zhú )灟(zhú ),故(gù )曰(yuē )太(tài )昭(zhāo )。道(dào )始(shǐ )于(yú )虚(xū )廓(kuò ),虚(xū )廓(kuò )生(shēng )宇(yǔ )宙(zhòu ),宇(yǔ )宙(zhòu )生(shēng )气(qì ),气(qì )有(yǒu )涯(yá )垠(yín ),清(qīng )阳(yáng )者(zhě )薄(báo )靡(mí )而(ér )为(wéi )天(tiān ),重(zhòng )浊(zhuó )者(zhě )凝(níng )滞(zhì )而(ér )为(wéi )地(dì ),清(qīng )妙(miào )之(zhī )合(hé )专(zhuān )易(yì ),重(zhòng )浊(zhuó )之(zhī )凝(níng )竭(jié )难(nán ),故(gù )天(tiān )先(xiān )成(chéng )而(ér )地(dì )后(hòu )定(dìng )。天(tiān )地(dì )之(zhī )袭(xí )精(jīng )为(wéi )阴(yīn )阳(yáng ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )专(zhuān )精(jīng )为(wéi )四(sì )时(shí ),四(sì )时(shí )之(zhī )散(sàn )精(jīng )力(lì )万(wàn )物(wù )。积(jī )阳(yáng )之(zhī )热(rè )气(qì )生(shēng )火(huǒ ),火(huǒ )气(qì )之(zhī )精(jīng )者(zhě )为(wéi )日(rì );积(jī )阴(yīn )之(zhī )寒(hán )气(qì )为(wéi )水(shuǐ ),水(shuǐ )气(qì )之(zhī )精(jīng )者(zhě )为(wéi )月(yuè )。日(rì )月(yuè )之(zhī )淫(yín )为(wéi )精(jīng )者(zhě )为(wéi )星(xīng )辰(chén )。天(tiān )受(shòu )日(rì )月(yuè )星(xīng )辰(chén ),地(dì )受(shòu )水(shuǐ )潦(liáo )尘(chén )埃(āi )。昔(xī )者(zhě )共(gòng )工(gōng )与(yǔ )颛(zhuān )顼(xū )争(zhēng )为(wéi )帝(dì ),怒(nù )而(ér )触(chù )不(bú )周(zhōu )之(zhī )山(shān ),天(tiān )柱(zhù )折(shé ),地(dì )维(wéi )绝(jué )。天(tiān )倾(qīng )西(xī )北(běi ),故(gù )日(rì )月(yuè )星(xīng )辰(chén )移(yí )焉(yān );地(dì )不(bú )满(mǎn )东(dōng )南(nán ),故(gù )水(shuǐ )潦(liáo )尘(chén )埃(āi )归(guī )焉(yān )。

天(tiān )道(dào )曰(yuē )圆(yuán ),地(dì )道(dào )曰(yuē )方(fāng );方(fāng )者(zhě )主(zhǔ )幽(yōu ),圆(yuán )者(zhě )主(zhǔ )明(míng )。明(míng )者(zhě )吐(tǔ )气(qì )者(zhě )也(yě ),是(shì )故(gù )火(huǒ )曰(yuē )外(wài )景(jǐng );幽(yōu )者(zhě )含(hán )气(qì )者(zhě )也(yě ),是(shì )故(gù )水(shuǐ )曰(yuē )内(nèi )景(jǐng )。吐(tǔ )气(qì )者(zhě )施(shī ),含(hán )气(qì )者(zhě )化(huà ),是(shì )故(gù )阳(yáng )施(shī )阴(yīn )化(huà )。天(tiān )之(zhī )偏(piān )气(qì ),怒(nù )者(zhě )为(wéi )风(fēng );地(dì )之(zhī )含(hán )气(qì ),和(hé )者(zhě )为(wéi )雨(yǔ )。阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )薄(báo ),感(gǎn )而(ér )为(wéi )雷(léi ),激(jī )而(ér )为(wéi )霆(tíng ),乱(luàn )而(ér )为(wéi )雾(wù )。阳(yáng )气(qì )胜(shèng )则(zé )散(sàn )而(ér )为(wéi )雨(yǔ )露(lù ),阴(yīn )气(qì )胜(shèng )则(zé )凝(níng )而(ér )为(wéi )霜(shuāng )雪(xuě )。

毛(máo )羽(yǔ )者(zhě ),飞(fēi )行(háng )之(zhī )类(lèi )也(yě ),故(gù )属(shǔ )于(yú )阳(yáng );介(jiè )鳞(lín )者(zhě ),蛰(zhé )伏(fú )之(zhī )类(lèi )也(yě ),故(gù )属(shǔ )于(yú )阴(yīn )。日(rì )者(zhě )阳(yáng )之(zhī )主(zhǔ )也(yě ),是(shì )故(gù )春(chūn )夏(xià )则(zé )群(qún )兽(shòu )除(chú ),日(rì )至(zhì )而(ér )麋(mí )鹿(lù )解(jiě );月(yuè )者(zhě )阴(yīn )之(zhī )宗(zōng )也(yě ),是(shì )以(yǐ )月(yuè )虚(xū )而(ér )鱼(yú )脑(nǎo )减(jiǎn ),月(yuè )死(sǐ )而(ér )赢(yíng )蛖(bàng )膲(jiāo )。火(huǒ )上(shàng )荨(qián ),水(shuǐ )下(xià )流(liú ),故(gù )鸟(niǎo )飞(fēi )而(ér )高(gāo ),鱼(yú )动(dòng )而(ér )下(xià )。

物(wù )类(lèi )相(xiàng )动(dòng ),本(běn )标(biāo )相(xiàng )应(yīng )。故(gù )阳(yáng )燧(suì )见(jiàn )日(rì ),则(zé )燃(rán )而(ér )为(wéi )火(huǒ );方(fāng )诸(zhū )见(jiàn )月(yuè ),则(zé )津(jīn )而(ér )为(wéi )水(shuǐ )。虚(xū )啸(xiào )而(ér )谷(gǔ )风(fēng )至(zhì ),龙(lóng )举(jǔ )而(ér )景(jǐng )云(yún )属(shǔ ),麒(qí )麟(lín )斗(dòu )而(ér )日(rì )月(yuè )食(shí ),鲸(jīng )鱼(yú )死(sǐ )而(ér )彗(huì )星(xīng )出(chū ),蚕(cán )珥(ěr )丝(sī )而(ér )商(shāng )弦(xián )绝(jué ),贲(bēn )星(xīng )坠(zhuì )而(ér )勃(bó )海(hǎi )决(jué )。人(rén )主(zhǔ )之(zhī )情(qíng )上(shàng )通(tōng )于(yú )天(tiān ),故(gù )诛(zhū )暴(bào )则(zé )多(duō )飘(piāo )风(fēng ),在(zài )法(fǎ )令(lìng )则(zé )多(duō )虫(chóng )螟(míng ),杀(shā )不(bú )辜(gū )则(zé )国(guó )赤(chì )地(dì ),令(lìng )不(bú )收(shōu )则(zé )多(duō )淫(yín )雨(yǔ )。

四(sì )时(shí )者(zhě ),天(tiān )之(zhī )吏(lì )也(yě );日(rì )月(yuè )者(zhě ),天(tiān )之(zhī )使(shǐ )也(yě );星(xīng )辰(chén )者(zhě ),天(tiān )之(zhī )期(qī )也(yě );虹(hóng )蜺(ní )彗(huì )星(xīng )者(zhě ),天(tiān )之(zhī )忌(jì )也(yě )。

天(tiān )有(yǒu )九(jiǔ )野(yě ),九(jiǔ )千(qiān )九(jiǔ )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )九(jiǔ )隅(yú ),去(qù )地(dì )五(wǔ )亿(yì )万(wàn )里(lǐ );五(wǔ )星(xīng ),八(bā )风(fēng ),二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ ),五(wǔ )官(guān ),六(liù )府(fǔ )紫(zǐ )宫(gōng ),太(tài )微(wēi ),轩(xuān )辕(yuán ),咸(xián )池(chí ),四(sì )守(shǒu ),天(tiān )阿(ā )。

何(hé )谓(wèi )九(jiǔ )野(yě )?中(zhōng )央(yāng )曰(yuē )钧(jūn )天(tiān ),其(qí )星(xīng )角(jiǎo )、亢(kàng )、氏(shì )。东(dōng )方(fāng )曰(yuē )苍(cāng )天(tiān ),其(qí )星(xīng )房(fáng )、心(xīn )、尾(wěi )。东(dōng )北(běi )曰(yuē )变(biàn )天(tiān ),其(qí )星(xīng )箕(jī )、斗(dòu )、牵(qiān )牛(niú )。北(běi )方(fāng )曰(yuē )玄(xuán )天(tiān ),其(qí )星(xīng )须(xū )女(nǚ )、虚(xū )、危(wēi )、营(yíng )室(shì )。西(xī )北(běi )方(fāng )曰(yuē )幽(yōu )天(tiān ),其(qí )星(xīng )东(dōng )壁(bì )、奎(kuí )、娄(lóu )。西(xī )方(fāng )曰(yuē )颢(hào )天(tiān ),其(qí )星(xīng )胃(wèi )、昂(áng )、毕(bì )。西(xī )南(nán )方(fāng )曰(yuē )朱(zhū )天(tiān ),其(qí )星(xīng )觜(zī )巂(guī )、参(cān )、东(dōng )井(jǐng )。南(nán )方(fāng )曰(yuē )炎(yán )天(tiān ),其(qí )星(xīng )舆(yú )鬼(guǐ )、柳(liǔ )、七(qī )星(xīng )。东(dōng )南(nán )方(fāng )曰(yuē )阳(yáng )天(tiān ),其(qí )星(xīng )张(zhāng )、翼(yì )、轸(zhěn )。

何(hé )谓(wèi )五(wǔ )星(xīng )?东(dōng )方(fāng ),木(mù )也(yě ),其(qí )帝(dì )太(tài )皞(hào ),其(qí )佐(zuǒ )句(jù )芒(máng ),执(zhí )规(guī )而(ér )治(zhì )春(chūn ),其(qí )神(shén )为(wéi )岁(suì )星(xīng ),其(qí )兽(shòu )苍(cāng )龙(lóng ),其(qí )音(yīn )角(jiǎo ),其(qí )日(rì )甲(jiǎ )乙(yǐ )。南(nán )方(fāng ),火(huǒ )也(yě ),其(qí )帝(dì )炎(yán )帝(dì ),其(qí )佐(zuǒ )朱(zhū )明(míng ),执(zhí )衡(héng )而(ér )治(zhì )夏(xià ),其(qí )神(shén )为(wéi )荧(yíng )惑(huò ),其(qí )兽(shòu )朱(zhū )鸟(niǎo ),其(qí )音(yīn )徽(huī ),其(qí )日(rì )丙(bǐng )丁(dīng )。中(zhōng )央(yāng ),土(tǔ )也(yě ),其(qí )帝(dì )黄(huáng )帝(dì ),其(qí )佐(zuǒ )后(hòu )土(tǔ ),执(zhí )绳(shéng )而(ér )制(zhì )四(sì )方(fāng ),其(qí )神(shén )为(wéi )镇(zhèn )星(xīng ),其(qí )兽(shòu )黄(huáng )龙(lóng ),其(qí )音(yīn )宫(gōng ),其(qí )日(rì )戊(wù )己(jǐ )。西(xī )方(fāng ),金(jīn )也(yě ),其(qí )帝(dì )少(shǎo )吴(wú ),其(qí )佐(zuǒ )蓐(rù )收(shōu ),执(zhí )矩(jǔ )而(ér )治(zhì )秋(qiū ),其(qí )神(shén )为(wéi )太(tài )白(bái ),其(qí )兽(shòu )白(bái )虎(hǔ ),其(qí )音(yīn )商(shāng ),其(qí )日(rì )庚(gēng )辛(xīn )。北(běi )方(fāng ),水(shuǐ )也(yě ),其(qí )帝(dì )颛(zhuān )顼(xū ),其(qí )佐(zuǒ )玄(xuán )冥(míng ),执(zhí )权(quán )而(ér )治(zhì )冬(dōng ),其(qí )神(shén )为(wéi )辰(chén )星(xīng ),其(qí )兽(shòu )玄(xuán )武(wǔ ),其(qí )音(yīn )羽(yǔ ),其(qí )日(rì )壬(rén )癸(guǐ )。

太(tài )阴(yīn )在(zài )四(sì )仲(zhòng ),则(zé )岁(suì )星(xīng )行(háng )三(sān )宿(xiǔ );太(tài )阴(yīn )在(zài )四(sì )钩(gōu ),则(zé )岁(suì )星(xīng )行(háng )二(èr )宿(xiǔ )。二(èr )八(bā )十(shí )六(liù ),三(sān )四(sì )十(shí )二(èr ),故(gù )十(shí )二(èr )岁(suì )而(ér )行(háng )二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ )。日(rì )行(háng )十(shí )二(èr )分(fèn )度(dù )之(zhī )一(yī ),岁(suì )行(háng )三(sān )十(shí )度(dù )十(shí )六(liù )分(fèn )度(dù )之(zhī )七(qī ),十(shí )二(èr )岁(suì )而(ér )周(zhōu )。荧(yíng )惑(huò )常(cháng )以(yǐ )十(shí )月(yuè )入(rù )太(tài )微(wēi ),受(shòu )制(zhì )而(ér )出(chū )行(háng )列(liè )宿(xiǔ ),司(sī )无(wú )道(dào )之(zhī )国(guó ),为(wéi )乱(luàn )为(wéi )贼(zéi ),为(wéi )疾(jí )为(wéi )丧(sàng ),为(wéi )饥(jī )为(wéi )兵(bīng ),出(chū )入(rù )无(wú )常(cháng ),辩(biàn )变(biàn )其(qí )色(sè ),时(shí )见(jiàn )时(shí )匿(nì )。镇(zhèn )星(xīng )以(yǐ )甲(jiǎ )寅(yín )元(yuán )始(shǐ )建(jiàn )斗(dòu ),岁(suì )镇(zhèn )行(háng )一(yī )宿(xiǔ ),当(dāng )居(jū )而(ér )弗(fú )居(jū ),其(qí )国(guó )亡(wáng )土(tǔ );未(wèi )当(dāng )居(jū )而(ér )居(jū )之(zhī ),其(qí )国(guó )益(yì )地(dì ),岁(suì )熟(shú )。日(rì )行(háng )二(èr )十(shí )八(bā )分(fèn )度(dù )之(zhī )一(yī ),岁(suì )行(háng )十(shí )三(sān )度(dù )百(bǎi )一(yī )十(shí )二(èr )分(fèn )度(dù )之(zhī )五(wǔ ),二(èr )十(shí )八(bā )岁(suì )而(ér )周(zhōu )。太(tài )白(bái )元(yuán )始(shǐ ),以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )建(jiàn )寅(yín ),与(yǔ )荧(yíng )惑(huò )晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng )。二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )日(rì )而(ér )入(rù ),入(rù )百(bǎi )二(èr )十(shí )日(rì )而(ér )夕(xī )出(chū )西(xī )方(fāng );二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )日(rì )而(ér )入(rù ),入(rù )三(sān )十(shí )五(wǔ )日(rì )而(ér )复(fù )出(chū )东(dōng )方(fāng );出(chū )以(yǐ )辰(chén )戌(xū ),入(rù )以(yǐ )丑(chǒu )未(wèi );当(dāng )出(chū )而(ér )不(bú )出(chū ),未(wèi )当(dāng )入(rù )而(ér )入(rù ),天(tiān )下(xià )惬(qiè )兵(bīng );当(dāng )入(rù )而(ér )不(bú )入(rù ),当(dāng )出(chū )而(ér )不(bú )出(chū ),天(tiān )下(xià )兴(xìng )兵(bīng )。辰(chén )星(xīng )正(zhèng )四(sì )时(shí ),常(cháng )以(yǐ )二(èr )月(yuè )春(chūn )分(fèn )劾(hé )奎(kuí )、娄(lóu ),以(yǐ )五(wǔ )月(yuè )夏(xià )至(zhì )效(xiào )东(dōng )井(jǐng )、舆(yú )鬼(guǐ ),以(yǐ )八(bā )月(yuè )秋(qiū )分(fèn )效(xiào )角(jiǎo )、亢(kàng ),以(yǐ )十(shí )一(yī )月(yuè )冬(dōng )至(zhì )効(xiào )斗(dòu )、牵(qiān )牛(niú )。出(chū )以(yǐ )辰(chén )戌(xū ),入(rù )以(yǐ )丑(chǒu )未(wèi ),出(chū )二(èr )旬(xún )而(ér )入(rù ),晨(chén )候(hòu )之(zhī )东(dōng )方(fāng ),夕(xī )候(hòu )之(zhī )西(xī )方(fāng );一(yī )时(shí )不(bú )出(chū ),其(qí )时(shí )不(bú )和(hé ),四(sì )时(shí )不(bú )出(chū ),天(tiān )下(xià )大(dà )饥(jī )。

何(hé )谓(wèi )八(bā )风(fēng )?距(jù )日(rì )冬(dōng )至(zhì )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),条(tiáo )风(fēng )至(zhì );条(tiáo )风(fēng )至(zhì )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),明(míng )庶(shù )风(fēng )至(zhì );明(míng )庶(shù )风(fēng )至(zhì )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),清(qīng )明(míng )风(fēng )至(zhì );清(qīng )明(míng )风(fēng )至(zhì )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),景(jǐng )风(fēng )至(zhì );景(jǐng )风(fēng )至(zhì )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),凉(liáng )风(fēng )至(zhì );凉(liáng )风(fēng )至(zhì )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),阊(chāng )阖(hé )风(fēng )至(zhì );阊(chāng )阖(hé )风(fēng )至(zhì )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),不(bú )周(zhōu )风(fēng )至(zhì ):不(bú )周(zhōu )风(fēng )至(zhì )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),广(guǎng )莫(mò )风(fēng )至(zhì )。条(tiáo )风(fēng )至(zhì ),则(zé )出(chū )轻(qīng )系(xì ),去(qù )稽(jī )留(liú );明(míng )庶(shù )风(fēng )至(zhì ),则(zé )正(zhèng )封(fēng )疆(jiāng ),修(xiū )田(tián )畴(chóu );清(qīng )明(míng )风(fēng )至(zhì ),则(zé )出(chū )币(bì )帛(bó ),使(shǐ )诸(zhū )候(hòu );景(jǐng )风(fēng )至(zhì ),则(zé )爵(jué )有(yǒu )位(wèi ),赏(shǎng )有(yǒu )功(gōng );凉(liáng )风(fēng )至(zhì ),则(zé )报(bào )地(dì )德(dé ),祀(sì )四(sì )郊(jiāo );阊(chāng )阖(hé )风(fēng )至(zhì ),则(zé )收(shōu )县(xiàn )垂(chuí ),琴(qín )瑟(sè )不(bú )张(zhāng );不(bú )周(zhōu )风(fēng )至(zhì ),则(zé )修(xiū )宫(gōng )室(shì ),缮(shàn )边(biān )城(chéng );广(guǎng )莫(mò )风(fēng )至(zhì ),则(zé )闭(bì )关(guān )梁(liáng ),决(jué )刑(xíng )罚(fá )。

何(hé )谓(wèi )五(wǔ )官(guān )?东(dōng )方(fāng )为(wéi )田(tián ),南(nán )方(fāng )为(wéi )司(sī )马(mǎ ),西(xī )方(fāng )为(wéi )理(lǐ ),北(běi )方(fāng )为(wéi )司(sī )空(kōng ),中(zhōng )央(yāng )为(wéi )都(dōu )。

何(hé )谓(wèi )六(liù )府(fǔ )?子(zǐ )午(wǔ )、丑(chǒu )未(wèi )、寅(yín )申(shēn )、卯(mǎo )西(xī )、辰(chén )戌(xū )、巳(sì )亥(hài )是(shì )也(yě )。

太(tài )微(wēi )者(zhě ),太(tài )一(yī )之(zhī )庭(tíng )也(yě )。紫(zǐ )宫(gōng )者(zhě ),太(tài )一(yī )之(zhī )居(jū )也(yě )。轩(xuān )辕(yuán )者(zhě ),帝(dì )妃(fēi )之(zhī )舍(shě )也(yě )。咸(xián )池(chí )者(zhě ),水(shuǐ )鱼(yú )之(zhī )囿(yòu )也(yě )。天(tiān )阿(ā )者(zhě ),群(qún )神(shén )之(zhī )闭(bì )也(yě )。四(sì )宫(gōng )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )司(sī )赏(shǎng )罚(fá )。太(tài )微(wēi )者(zhě )主(zhǔ )朱(zhū )雀(què )。紫(zǐ )宫(gōng )执(zhí )斗(dòu )而(ér )左(zuǒ )旋(xuán ),日(rì )行(háng )一(yī )度(dù ),以(yǐ )周(zhōu )于(yú )天(tiān )。日(rì )冬(dōng )至(zhì )峻(jùn )狼(láng )之(zhī )山(shān ),日(rì )移(yí )一(yī )度(dù ),凡(fán )行(háng )百(bǎi )八(bā )十(shí )二(èr )度(dù )八(bā )分(fèn )度(dù )之(zhī )五(wǔ ),而(ér )夏(xià )至(zhì )牛(niú )首(shǒu )之(zhī )山(shān )。反(fǎn )覆(fù )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )五(wǔ )度(dù )四(sì )分(fèn )度(dù )之(zhī )一(yī )而(ér )成(chéng )一(yī )岁(suì ),天(tiān )一(yī )元(yuán )始(shǐ ),正(zhèng )月(yuè )建(jiàn )寅(yín ),日(rì )月(yuè )俱(jù )入(rù )营(yíng )室(shì )五(wǔ )度(dù )。天(tiān )一(yī )以(yǐ )始(shǐ )建(jiàn )七(qī )十(shí )六(liù )岁(suì ),日(rì )月(yuè )复(fù )以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )入(rù )营(yíng )室(shì )五(wǔ )度(dù ),无(wú )余(yú )分(fèn ),名(míng )曰(yuē )一(yī )纪(jì ),凡(fán )二(èr )十(shí )纪(jì ),一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )二(èr )十(shí )岁(suì )大(dà )终(zhōng ),日(rì )月(yuè )星(xīng )辰(chén )复(fù )始(shǐ )甲(jiǎ )寅(yín )元(yuán )。日(rì )行(háng )一(yī )度(dù )而(ér )岁(suì )有(yǒu )奇(qí )四(sì )分(fèn )度(dù )之(zhī )一(yī ),故(gù )四(sì )岁(suì )而(ér )积(jī )千(qiān )四(sì )百(bǎi )六(liù )十(shí )一(yī )日(rì )而(ér )复(fù )合(hé ),故(gù )舍(shě )八(bā )十(shí )岁(suì )而(ér )复(fù )故(gù )曰(yuē )。

子(zǐ )午(wǔ )、卯(mǎo )酉(yǒu )为(wéi )二(èr )绳(shéng ),丑(chǒu )寅(yín )、辰(chén )巳(sì )、未(wèi )申(shēn )、戌(xū )亥(hài )为(wéi )四(sì )钩(gōu )。东(dōng )北(běi )为(wéi )报(bào )德(dé )之(zhī )维(wéi )也(yě ),西(xī )南(nán )为(wéi )背(bèi )阳(yáng )之(zhī )维(wéi ),东(dōng )南(nán )为(wéi )常(cháng )羊(yáng )之(zhī )维(wéi ),西(xī )北(běi )为(wéi )蹄(tí )通(tōng )之(zhī )维(wéi )。

日(rì )冬(dōng )至(zhì )则(zé )斗(dòu )北(běi )中(zhōng )绳(shéng ),阴(yīn )气(qì )极(jí ),阳(yáng )气(qì )萌(méng ),故(gù )曰(yuē )冬(dōng )至(zhì )为(wéi )德(dé )。日(rì )夏(xià )至(zhì )则(zé )斗(dòu )南(nán )中(zhōng )绳(shéng ),阳(yáng )气(qì )极(jí ),阴(yīn )气(qì )萌(méng ),故(gù )曰(yuē )夏(xià )至(zhì )为(wéi )刑(xíng ),阴(yīn )气(qì )极(jí )则(zé )北(běi )至(zhì )北(běi )极(jí ),下(xià )至(zhì )黄(huáng )泉(quán ),故(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )凿(záo )地(dì )穿(chuān )井(jǐng )。万(wàn )物(wù )闭(bì )藏(cáng ),蛰(zhé )虫(chóng )首(shǒu )穴(xué ),故(gù )曰(yuē )德(dé )在(zài )室(shì )。阳(yáng )气(qì )极(jí )则(zé )南(nán )至(zhì )南(nán )极(jí ),上(shàng )至(zhì )朱(zhū )天(tiān ),故(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )夷(yí )丘(qiū )上(shàng )屋(wū )。万(wàn )物(wù )蕃(fān )息(xī ),五(wǔ )谷(gǔ )兆(zhào )长(zhǎng ),故(gù )曰(yuē )德(dé )在(zài )野(yě )。

日(rì )冬(dōng )至(zhì )则(zé )水(shuǐ )从(cóng )之(zhī ),日(rì )夏(xià )至(zhì )则(zé )火(huǒ )从(cóng )之(zhī ),故(gù )五(wǔ )月(yuè )火(huǒ )正(zhèng )而(ér )水(shuǐ )漏(lòu ),十(shí )一(yī )月(yuè )水(shuǐ )正(zhèng )而(ér )阴(yīn )胜(shèng )。阳(yáng )气(qì )为(wéi )火(huǒ ),阴(yīn )气(qì )为(wéi )水(shuǐ )。水(shuǐ )胜(shèng ),故(gù )夏(xià )至(zhì )湿(shī );火(huǒ )胜(shèng ),故(gù )冬(dōng )至(zhì )燥(zào )。燥(zào )故(gù )炭(tàn )轻(qīng ),湿(shī )故(gù )炭(tàn )重(zhòng )。日(rì )冬(dōng )至(zhì ),井(jǐng )水(shuǐ )盛(shèng ),盆(pén )水(shuǐ )溢(yì ),羊(yáng )脱(tuō )毛(máo ),麋(mí )角(jiǎo )解(jiě ),鹊(què )始(shǐ )巢(cháo ),八(bā )尺(chǐ )之(zhī )修(xiū ),日(rì )中(zhōng )而(ér )景(jǐng )丈(zhàng )三(sān )尺(chǐ )。日(rì )夏(xià )至(zhì )而(ér )流(liú )黄(huáng )泽(zé ),石(shí )精(jīng )出(chū ),蝉(chán )始(shǐ )鸣(míng ),半(bàn )夏(xià )生(shēng ),蚊(wén )虻(méng )不(bú )食(shí )驹(jū )犊(dú ),鸷(zhì )鸟(niǎo )不(bú )搏(bó )黄(huáng )口(kǒu ),八(bā )尺(chǐ )之(zhī )景(jǐng ),修(xiū )径(jìng )尺(chǐ )五(wǔ )寸(cùn ),景(jǐng )修(xiū )则(zé )阴(yīn )气(qì )胜(shèng ),景(jǐng )短(duǎn )则(zé )阳(yáng )气(qì )胜(shèng )。阴(yīn )气(qì )胜(shèng )则(zé )为(wéi )水(shuǐ ),阳(yáng )气(qì )胜(shèng )则(zé )为(wéi )旱(hàn )。

阴(yīn )阳(yáng )刑(xíng )德(dé )有(yǒu )七(qī )舍(shě )。何(hé )谓(wèi )七(qī )舍(shě )?室(shì )、堂(táng )、庭(tíng )、门(mén )、巷(xiàng )、术(shù )、野(yě )。十(shí )二(èr )月(yuè )德(dé )居(jū )室(shì )三(sān )十(shí )日(rì ),先(xiān )日(rì )至(zhì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),后(hòu )日(rì )至(zhì )十(shí )五(wǔ )日(rì ),而(ér )徙(xǐ )所(suǒ )居(jū )各(gè )三(sān )十(shí )日(rì )。德(dé )在(zài )室(shì )则(zé )刑(xíng )在(zài )野(yě ),德(dé )在(zài )堂(táng )则(zé )刑(xíng )在(zài )术(shù ),德(dé )在(zài )庭(tíng )则(zé )刑(xíng )在(zài )巷(xiàng )。阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )德(dé )则(zé )刑(xíng )德(dé )合(hé )门(mén )。八(bā )月(yuè )、二(èr )月(yuè ),阴(yīn )阳(yáng )气(qì )均(jūn ),日(rì )夜(yè )分(fèn )平(píng ),故(gù )曰(yuē )刑(xíng )德(dé )合(hé )门(mén )。德(dé )南(nán )则(zé )生(shēng ),刑(xíng )南(nán )则(zé )杀(shā ),故(gù )曰(yuē )二(èr )月(yuè )会(huì )而(ér )万(wàn )物(wù )生(shēng ),八(bā )月(yuè )会(huì )而(ér )草(cǎo )木(mù )死(sǐ )。

两(liǎng )维(wéi )之(zhī )间(jiān ),九(jiǔ )十(shí )一(yī )度(dù )十(shí )六(liù )分(fèn )度(dù )之(zhī )五(wǔ )而(ér )升(shēng ),日(rì )行(háng )一(yī )度(dù ),十(shí )五(wǔ )日(rì )为(wéi )一(yī )节(jiē ),以(yǐ )生(shēng )二(èr )十(shí )四(sì )时(shí )之(zhī )变(biàn )。斗(dòu )指(zhǐ )子(zǐ )则(zé )冬(dōng )至(zhì ),音(yīn )比(bǐ )黄(huáng )钟(zhōng )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )癸(guǐ )则(zé )小(xiǎo )寒(hán ),音(yīn )比(bǐ )应(yīng )钟(zhōng )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )丑(chǒu )是(shì )大(dà )寒(hán ),音(yīn )比(bǐ )无(wú )射(shè )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )报(bào )德(dé )之(zhī )维(wéi ),则(zé )越(yuè )阴(yīn )在(zài )地(dì ),故(gù )曰(yuē )距(jù )日(rì )冬(dōng )至(zhì )四(sì )十(shí )六(liù )日(rì )而(ér )立(lì )春(chūn ),阳(yáng )气(qì )冻(dòng )解(jiě ),音(yīn )比(bǐ )南(nán )吕(lǚ )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )寅(yín )则(zé )雨(yǔ )水(shuǐ ),音(yīn )比(bǐ )夷(yí )则(zé )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )甲(jiǎ )则(zé )雷(léi )惊(jīng )蛰(zhé ),音(yīn )比(bǐ )林(lín )钟(zhōng )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )卯(mǎo )中(zhōng )绳(shéng ),放(fàng )曰(yuē )春(chūn )分(fèn )则(zé )雷(léi )行(háng ),音(yīn )比(bǐ )蕤(ruí )宾(bīn )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )乙(yǐ )则(zé )清(qīng )明(míng )风(fēng )至(zhì ),音(yīn )比(bǐ )仲(zhòng )吕(lǚ )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )辰(chén )则(zé )谷(gǔ )雨(yǔ ),音(yīn )比(bǐ )姑(gū )洗(xǐ )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )常(cháng )羊(yáng )之(zhī )维(wéi )则(zé )春(chūn )分(fèn )尽(jìn ),故(gù )曰(yuē )有(yǒu )四(sì )十(shí )六(liù )日(rì )而(ér )立(lì )夏(xià ),大(dà )风(fēng )济(jì ),者(zhě )比(bǐ )夹(jiá )钟(zhōng )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )已(yǐ )则(zé )小(xiǎo )满(mǎn ),音(yīn )比(bǐ )太(tài )蔟(cù )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )丙(bǐng )则(zé )芒(máng )种(zhǒng ),音(yīn )比(bǐ )大(dà )吕(lǚ )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )午(wǔ )则(zé )阳(yáng )气(qì )极(jí ),故(gù )曰(yuē )有(yǒu )四(sì )十(shí )六(liù )日(rì )而(ér )夏(xià )至(zhì ),音(yīn )比(bǐ )黄(huáng )钟(zhōng )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )丁(dīng )则(zé )小(xiǎo )暑(shǔ ),音(yīn )比(bǐ )大(dà )吕(lǚ )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )未(wèi )则(zé )大(dà )暑(shǔ ),音(yīn )比(bǐ )太(tài )蔟(cù )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )背(bèi )阳(yáng )之(zhī )维(wéi )则(zé )夏(xià )分(fèn )尽(jìn ),故(gù )曰(yuē )有(yǒu )四(sì )十(shí )六(liù )日(rì )而(ér )立(lì )秋(qiū ),凉(liáng )风(fēng )至(zhì ),音(yīn )比(bǐ )夹(jiá )钟(zhōng )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )申(shēn )则(zé )处(chù )暑(shǔ ),音(yīn )比(bǐ )姑(gū )洗(xǐ )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )庚(gēng )则(zé )白(bái )露(lù )降(jiàng ),音(yīn )比(bǐ )仲(zhòng )吕(lǚ )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )西(xī )中(zhōng )绳(shéng ),故(gù )曰(yuē )秋(qiū )分(fèn )雷(léi )戒(jiè ),蛰(zhé )虫(chóng )北(běi )乡(xiāng ),音(yīn )比(bǐ )蕤(ruí )宾(bīn )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )辛(xīn )则(zé )寒(hán )露(lù ),音(yīn )比(bǐ )林(lín )钟(zhōng )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )戌(xū )则(zé )霜(shuāng )降(jiàng ),音(yīn )比(bǐ )夷(yí )则(zé )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )蹄(tí )通(tōng )之(zhī )维(wéi )则(zé )秋(qiū )分(fèn )尽(jìn ),故(gù )曰(yuē )有(yǒu )四(sì )十(shí )六(liù )日(rì )而(ér )立(lì )冬(dōng ),草(cǎo )木(mù )毕(bì )死(sǐ ),音(yīn )比(bǐ )南(nán )吕(lǚ )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )亥(hài )则(zé )小(xiǎo )雪(xuě ),音(yīn )比(bǐ )无(wú )射(shè )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )壬(rén )则(zé )大(dà )雪(xuě ),音(yīn )比(bǐ )应(yīng )钟(zhōng )。加(jiā )十(shí )五(wǔ )日(rì )指(zhǐ )子(zǐ ),故(gù )曰(yuē )阳(yáng )生(shēng )于(yú )子(zǐ ),阴(yīn )生(shēng )于(yú )午(wǔ )。阳(yáng )生(shēng )于(yú )子(zǐ ),故(gù )十(shí )一(yī )月(yuè )日(rì )冬(dōng )至(zhì ),鹊(què )始(shǐ )加(jiā )巢(cháo ),人(rén )气(qì )钟(zhōng )首(shǒu )。阴(yīn )生(shēng )于(yú )午(wǔ ),故(gù )五(wǔ )月(yuè )为(wéi )小(xiǎo )刑(xíng ),荠(qí )麦(mài )亭(tíng )历(lì )枯(kū ),冬(dōng )生(shēng )草(cǎo )木(mù )必(bì )死(sǐ )。

斗(dòu )杓(sháo )为(wéi )小(xiǎo )岁(suì ),正(zhèng )月(yuè )建(jiàn )寅(yín ),月(yuè )从(cóng )开(kāi )行(háng )十(shí )二(èr )辰(chén )。咸(xián )池(chí )为(wéi )太(tài )岁(suì ),二(èr )月(yuè )建(jiàn )卯(mǎo ),月(yuè )从(cóng )右(yòu )行(háng )四(sì )仲(zhòng ),终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ )。太(tài )岁(suì )迎(yíng )者(zhě )辱(rǔ ),背(bèi )者(zhě )强(qiáng );左(zuǒ )者(zhě )衰(shuāi ),右(yòu )者(zhě )昌(chāng )。小(xiǎo )岁(suì )东(dōng )南(nán )则(zé )生(shēng ),西(xī )北(běi )则(zé )杀(shā ),不(bú )可(kě )迎(yíng )也(yě ),而(ér )可(kě )背(bèi )也(yě );不(bú )可(kě )左(zuǒ )也(yě ),而(ér )可(kě )右(yòu )也(yě ),其(qí )此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。大(dà )时(shí )者(zhě ),咸(xián )池(chí )也(yě );小(xiǎo )时(shí )者(zhě ),月(yuè )建(jiàn )也(yě )。天(tiān )维(wéi )建(jiàn )元(yuán ),常(cháng )以(yǐ )寅(yín )始(shǐ )起(qǐ ),右(yòu )徒(tú )一(yī )岁(suì )而(ér )移(yí ),十(shí )二(èr )岁(suì )而(ér )大(dà )周(zhōu )天(tiān ),终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ )。淮(huái )南(nán )元(yuán )年(nián )冬(dōng ),太(tài )一(yī )在(zài )丙(bǐng )子(zǐ ),冬(dōng )至(zhì )甲(jiǎ )午(wǔ ),立(lì )春(chūn )丙(bǐng )子(zǐ )。二(èr )阴(yīn )一(yī )阳(yáng )成(chéng )气(qì )二(èr );二(èr )阳(yáng )一(yī )阴(yīn )成(chéng )气(qì )三(sān )。合(hé )气(qì )而(ér )为(wéi )音(yīn ),合(hé )阴(yīn )而(ér )为(wéi )阳(yáng ),合(hé )阳(yáng )而(ér )为(wéi )律(lǜ ),故(gù )曰(yuē )五(wǔ )音(yīn )六(liù )律(lǜ )。音(yīn )自(zì )倍(bèi )而(ér )为(wéi )日(rì ),律(lǜ )自(zì )倍(bèi )而(ér )为(wéi )辰(chén ),故(gù )日(rì )十(shí )而(ér )辰(chén )十(shí )二(èr )。月(yuè )日(rì )行(háng )十(shí )三(sān )度(dù )七(qī )十(shí )六(liù )分(fèn )度(dù )之(zhī )二(èr )十(shí )六(liù ),二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì )九(jiǔ )百(bǎi )四(sì )十(shí )分(fèn )日(rì )之(zhī )四(sì )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )九(jiǔ )而(ér )为(wéi )月(yuè ),而(ér )以(yǐ )十(shí )二(èr )月(yuè )为(wéi )岁(suì )。岁(suì )有(yǒu )余(yú )十(shí )日(rì )九(jiǔ )百(bǎi )四(sì )十(shí )分(fèn )之(zhī )八(bā )百(bǎi )二(èr )十(shí )七(qī ),故(gù )十(shí )九(jiǔ )岁(suì )而(ér )七(qī )闰(rùn )。

日(rì )冬(dōng )至(zhì )子(zǐ )午(wǔ ),夏(xià )至(zhì )卯(mǎo )西(xī )。冬(dōng )至(zhì )加(jiā )三(sān )日(rì ),则(zé )夏(xià )至(zhì )之(zhī )日(rì )也(yě )。岁(suì )迁(qiān )六(liù )日(rì ),终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ )。壬(rén )午(wǔ )冬(dōng )至(zhì ),甲(jiǎ )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),木(mù )用(yòng )事(shì ),火(huǒ )烟(yān )青(qīng )。七(qī )十(shí )二(èr )日(rì ),丙(bǐng )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),火(huǒ )用(yòng )事(shì ),火(huǒ )烟(yān )赤(chì )。七(qī )十(shí )二(èr )日(rì )戊(wù )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),土(tǔ )用(yòng )事(shì ),火(huǒ )烟(yān )黄(huáng )。七(qī )十(shí )二(èr )日(rì ),庚(gēng )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),金(jīn )用(yòng )事(shì ),火(huǒ )烟(yān )白(bái )。七(qī )十(shí )二(èr )日(rì ),壬(rén )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),水(shuǐ )用(yòng )事(shì ),火(huǒ )烟(yān )黑(hēi )。七(qī )十(shí )二(èr )日(rì )而(ér )岁(suì )终(zhōng ),庚(gēng )子(zǐ )受(shòu )制(zhì )。岁(suì )迁(qiān )六(liù )日(rì ),以(yǐ )数(shù )推(tuī )之(zhī ),七(qī )十(shí )岁(suì )而(ér )复(fù )至(zhì )甲(jiǎ )子(zǐ )。甲(jiǎ )子(zǐ )受(shòu )制(zhì )则(zé )行(háng )柔(róu )惠(huì ),挺(tǐng )群(qún )禁(jìn ),开(kāi )阖(hé )扇(shàn ),通(tōng )障(zhàng )塞(sāi ),毋(wú )伐(fá )木(mù )。丙(bǐng )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),则(zé )举(jǔ )贤(xián )良(liáng ),赏(shǎng )有(yǒu )功(gōng ),立(lì )封(fēng )侯(hóu ),出(chū )货(huò )财(cái )。戊(wù )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),则(zé )养(yǎng )老(lǎo )鳏(guān )寡(guǎ ),行(háng )粰(fū )鬻(yù ),施(shī )恩(ēn )泽(zé )。庚(gēng )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),则(zé )缮(shàn )墙(qiáng )垣(yuán ),修(xiū )城(chéng )郭(guō ),审(shěn )群(qún )禁(jìn ),饰(shì )兵(bīng )甲(jiǎ ),做(zuò )百(bǎi )官(guān ),诛(zhū )不(bú )法(fǎ )。壬(rén )子(zǐ )受(shòu )制(zhì ),则(zé )闭(bì )门(mén )闾(lǘ ),大(dà )搜(sōu )客(kè ),断(duàn )刑(xíng )罚(fá ),杀(shā )当(dāng )罪(zuì ),息(xī )关(guān )梁(liáng ),禁(jìn )外(wài )徙(xǐ )。

甲(jiǎ )子(zǐ )气(qì )燥(zào )浊(zhuó ),丙(bǐng )子(zǐ )气(qì )燥(zào )阳(yáng ),戊(wù )子(zǐ )气(qì )湿(shī )浊(zhuó ),庚(gēng )子(zǐ )气(qì )燥(zào )寒(hán ),壬(rén )子(zǐ )气(qì )清(qīng )寒(hán )。丙(bǐng )子(zǐ )干(gàn )甲(jiǎ )子(zǐ ),蛰(zhé )虫(chóng )早(zǎo )出(chū ),故(gù )雷(léi )早(zǎo )行(háng )。戊(wù )子(zǐ )干(gàn )甲(jiǎ )子(zǐ ),胎(tāi )夭(yāo )卵(luǎn )毈(duàn ),鸟(niǎo )虫(chóng )多(duō )伤(shāng )。庚(gēng )子(zǐ )干(gàn )甲(jiǎ )子(zǐ ),有(yǒu )兵(bīng )。壬(rén )子(zǐ )干(gàn )甲(jiǎ )子(zǐ ),春(chūn )有(yǒu )霜(shuāng )。戊(wù )子(zǐ )干(gàn )丙(bǐng )子(zǐ ),霆(tíng )。庚(gēng )子(zǐ )干(gàn )丙(bǐng )子(zǐ ),夷(yí )。壬(rén )子(zǐ )干(gàn )丙(bǐng )子(zǐ ),雹(báo )。甲(jiǎ )子(zǐ )干(gàn )丙(bǐng )子(zǐ ),地(dì )动(dòng )。庚(gēng )子(zǐ )干(gàn )戊(wù )子(zǐ ),五(wǔ )谷(gǔ )有(yǒu )殃(yāng )。壬(rén )子(zǐ )干(gàn )戊(wù )子(zǐ ),夏(xià )寒(hán )雨(yǔ )霜(shuāng )。甲(jiǎ )子(zǐ )干(gàn )戊(wù )子(zǐ ),介(jiè )虫(chóng )不(bú )为(wéi )。丙(bǐng )子(zǐ )干(gàn )戊(wù )子(zǐ ),大(dà )旱(hàn ),苽(gū )封(fēng )熯(hàn )。壬(rén )子(zǐ )干(gàn )庚(gēng )子(zǐ ),大(dà )刚(gāng ),鱼(yú )不(bú )为(wéi )。甲(jiǎ )子(zǐ )干(gàn )庚(gēng )子(zǐ ),草(cǎo )木(mù )再(zài )死(sǐ )再(zài )生(shēng )。丙(bǐng )子(zǐ )干(gàn )庚(gēng )子(zǐ ),草(cǎo )木(mù )复(fù )荣(róng ),戊(wù )子(zǐ )干(gàn )庚(gēng )子(zǐ ),岁(suì )或(huò )存(cún )或(huò )亡(wáng )。甲(jiǎ )子(zǐ )干(gàn )壬(rén )子(zǐ ),冬(dōng )乃(nǎi )不(bú )藏(cáng )。丙(bǐng )子(zǐ )干(gàn )壬(rén )子(zǐ ),星(xīng )坠(zhuì )。戊(wù )子(zǐ )干(gàn )壬(rén )子(zǐ ),蛰(zhé )虫(chóng )冬(dōng )出(chū )其(qí )乡(xiāng )。庚(gēng )子(zǐ )干(gàn )壬(rén )子(zǐ ),冬(dōng )雷(léi )其(qí )乡(xiāng )。

季(jì )春(chūn )三(sān )月(yuè ),丰(fēng )隆(lóng )乃(nǎi )出(chū ),以(yǐ )将(jiāng )其(qí )雨(yǔ )。至(zhì )秋(qiū )三(sān )月(yuè ),地(dì )气(qì )不(bú )藏(cáng ),乃(nǎi )收(shōu )其(qí )杀(shā ),百(bǎi )虫(chóng )蛰(zhé )伏(fú ),静(jìng )居(jū )闭(bì )户(hù ),青(qīng )女(nǚ )乃(nǎi )出(chū ),以(yǐ )降(jiàng )霜(shuāng )雪(xuě )。行(háng )十(shí )二(èr )时(shí )之(zhī )气(qì ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )促(cù )春(chūn )二(èr )月(yuè )之(zhī )夕(xī ),乃(nǎi )收(shōu )其(qí )藏(cáng )而(ér )闭(bì )其(qí )寒(hán )。女(nǚ )夷(yí )鼓(gǔ )歌(gē ),以(yǐ )司(sī )天(tiān )和(hé ),以(yǐ )长(zhǎng )百(bǎi )谷(gǔ )禽(qín )鸟(niǎo )草(cǎo )木(mù )。孟(mèng )夏(xià )之(zhī )月(yuè ),以(yǐ )熟(shú )谷(gǔ )禾(hé ),雄(xióng )鸠(jiū )长(zhǎng )鸣(míng ),为(wéi )帝(dì )候(hòu )岁(suì )。是(shì )故(gù )天(tiān )不(bú )发(fā )其(qí )阴(yīn ),则(zé )万(wàn )物(wù )不(bú )生(shēng );地(dì )不(bú )发(fā )其(qí )阳(yáng ),则(zé )万(wàn )物(wù )不(bú )成(chéng )。天(tiān )圆(yuán )地(dì )方(fāng ),道(dào )在(zài )中(zhōng )央(yāng )。日(rì )为(wéi )德(dé ),月(yuè )为(wéi )刑(xíng )。月(yuè )归(guī )而(ér )万(wàn )物(wù )死(sǐ ),日(rì )至(zhì )而(ér )万(wàn )物(wù )生(shēng )。远(yuǎn )山(shān )则(zé )山(shān )气(qì )藏(cáng ),远(yuǎn )水(shuǐ )则(zé )水(shuǐ )虫(chóng )蛰(zhé ),远(yuǎn )木(mù )则(zé )木(mù )叶(yè )槁(gǎo )。日(rì )五(wǔ )日(rì )不(bú )见(jiàn ),失(shī )其(qí )位(wèi )也(yě ),圣(shèng )人(rén )不(bú )与(yǔ )也(yě )。

日(rì )出(chū )于(yú )旸(yáng )谷(gǔ ),浴(yù )于(yú )咸(xián )池(chí ),拂(fú )于(yú )扶(fú )桑(sāng ),是(shì )谓(wèi )晨(chén )明(míng )。登(dēng )于(yú )扶(fú )桑(sāng ),爱(ài )始(shǐ )将(jiāng )行(háng ),是(shì )谓(wèi )胐(fěi )明(míng )。至(zhì )于(yú )曲(qǔ )阿(ā ),是(shì )谓(wèi )旦(dàn )明(míng )。至(zhì )于(yú )曾(céng )泉(quán ),是(shì )谓(wèi )蚤(zǎo )食(shí )。至(zhì )于(yú )桑(sāng )野(yě ),是(shì )谓(wèi )晏(yàn )食(shí )。至(zhì )于(yú )衡(héng )阳(yáng ),是(shì )谓(wèi )隅(yú )中(zhōng )。至(zhì )于(yú )昆(kūn )吾(wú ),是(shì )谓(wèi )正(zhèng )中(zhōng )。至(zhì )于(yú )鸟(niǎo )次(cì ),是(shì )谓(wèi )小(xiǎo )还(hái )。至(zhì )于(yú )悲(bēi )谷(gǔ ),是(shì )谓(wèi )餔(bū )时(shí )。至(zhì )于(yú )女(nǚ )纪(jì ),是(shì )谓(wèi )大(dà )还(hái )。至(zhì )于(yú )渊(yuān )虞(yú ),是(shì )谓(wèi )高(gāo )舂(chōng )。至(zhì )于(yú )连(lián )石(shí ),是(shì )谓(wèi )下(xià )舂(chōng )。至(zhì )于(yú )悲(bēi )泉(quán ),爱(ài )止(zhǐ )其(qí )女(nǚ ),爱(ài )息(xī )其(qí )马(mǎ ),是(shì )谓(wèi )县(xiàn )车(chē )。至(zhì )于(yú )虞(yú )渊(yuān ),是(shì )谓(wèi )黄(huáng )昏(hūn )。至(zhì )于(yú )蒙(méng )谷(gǔ ),是(shì )谓(wèi )定(dìng )昏(hūn )。日(rì )入(rù )于(yú )虞(yú )渊(yuān )之(zhī )汜(sì ),曙(shǔ )于(yú )蒙(méng )谷(gǔ )之(zhī )浦(pǔ ),行(háng )九(jiǔ )州(zhōu )七(qī )舍(shě ),有(yǒu )五(wǔ )亿(yì )万(wàn )七(qī )千(qiān )三(sān )百(bǎi )九(jiǔ )里(lǐ ),禹(yǔ )以(yǐ )为(wéi )朝(cháo )昼(zhòu )昏(hūn )夜(yè )。夏(xià )日(rì )至(zhì )则(zé )阴(yīn )乘(chéng )阳(yáng ),是(shì )以(yǐ )万(wàn )物(wù )就(jiù )而(ér )死(sǐ );冬(dōng )日(rì )至(zhì )则(zé )阳(yáng )乘(chéng )阴(yīn ),是(shì )以(yǐ )万(wàn )物(wù )仰(yǎng )而(ér )生(shēng )。昼(zhòu )者(zhě )阳(yáng )之(zhī )分(fèn ),夜(yè )者(zhě )阴(yīn )之(zhī )分(fèn ),是(shì )以(yǐ )阳(yáng )之(zhī )胜(shèng )则(zé )日(rì )修(xiū )而(ér )夜(yè )短(duǎn ),阴(yīn )令(lìng )胜(shèng )则(zé )日(rì )短(duǎn )而(ér )夜(yè )修(xiū )。

帝(dì )张(zhāng )四(sì )维(wéi ),运(yùn )之(zhī )以(yǐ )斗(dòu ),月(yuè )徙(xǐ )一(yī )辰(chén ),复(fù )反(fǎn )其(qí )所(suǒ )。正(zhèng )月(yuè )指(zhǐ )寅(yín ),十(shí )二(èr )月(yuè )指(zhǐ )丑(chǒu ),一(yī )岁(suì )而(ér )匝(zā ),终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ )。指(zhǐ )寅(yín ),则(zé )万(wàn )物(wù )螾(yín )螾(yín )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )太(tài )蔟(cù );太(tài )蔟(cù )者(zhě ),簇(cù )而(ér )未(wèi )出(chū )也(yě )。指(zhǐ )卯(mǎo ),卯(mǎo )则(zé )茂(mào )茂(mào )然(rán ),律(lǜ )受(shòu )夹(jiá )钟(zhōng );夹(jiá )钟(zhōng )者(zhě ),种(zhǒng )始(shǐ )荚(jiá )也(yě )。指(zhǐ )辰(chén ),辰(chén )则(zé )振(zhèn )之(zhī )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )姑(gū )洗(xǐ );姑(gū )洗(xǐ )者(zhě ),陈(chén )去(qù )而(ér )新(xīn )来(lái )也(yě )。指(zhǐ )巳(sì ),巳(sì )则(zé )生(shēng )已(yǐ )定(dìng )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )仲(zhòng )吕(lǚ );仲(zhòng )吕(lǚ )者(zhě ),中(zhōng )充(chōng )大(dà )也(yě )。指(zhǐ )午(wǔ ),午(wǔ )者(zhě )忤(wǔ )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )蕤(ruí )宾(bīn );蕤(ruí )宾(bīn )者(zhě ),安(ān )而(ér )服(fú )也(yě )。指(zhǐ )未(wèi ),未(wèi ),昧(mèi )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )林(lín )钟(zhōng );林(lín )钟(zhōng )者(zhě ),引(yǐn )而(ér )止(zhǐ )也(yě )。指(zhǐ )申(shēn ),申(shēn )者(zhě ),呻(shēn )之(zhī )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )夷(yí )则(zé );夷(yí )则(zé )者(zhě ),易(yì )其(qí )则(zé )也(yě ),德(dé )以(yǐ )去(qù )矣(yǐ )。指(zhǐ )西(xī ),西(xī )者(zhě )饱(bǎo )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )南(nán )吕(lǚ );南(nán )吕(lǚ )者(zhě ),任(rèn )包(bāo )大(dà )也(yě )。指(zhǐ )戌(xū ),戌(xū )者(zhě )灭(miè )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )无(wú )射(shè );无(wú )射(shè ),入(rù )无(wú )厌(yàn )也(yě )。指(zhǐ )亥(hài ),亥(hài )者(zhě )阂(hé )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )应(yīng )钟(zhōng );应(yīng )钟(zhōng )者(zhě ),应(yīng )其(qí )钟(zhōng )也(yě )。指(zhǐ )子(zǐ ),子(zǐ )者(zhě )兹(zī )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )黄(huáng )钟(zhōng );黄(huáng )钟(zhōng )者(zhě ),钟(zhōng )已(yǐ )黄(huáng )也(yě )。指(zhǐ )丑(chǒu ),丑(chǒu )者(zhě )纽(niǔ )也(yě ),律(lǜ )受(shòu )大(dà )吕(lǚ );大(dà )吕(lǚ )者(zhě ),旅(lǚ )旅(lǚ )而(ér )去(qù )也(yě ),其(qí )加(jiā )卯(mǎo )西(xī ),则(zé )阴(yīn )阳(yáng )分(fèn ),日(rì )夜(yè )平(píng )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):规(guī )生(shēng )矩(jǔ )杀(shā ),衡(héng )长(zhǎng )权(quán )藏(cáng ),绳(shéng )居(jū )中(zhōng )央(yāng ),为(wéi )四(sì )时(shí )根(gēn )。

道(dào )曰(yuē )规(guī ),始(shǐ )于(yú )一(yī ),一(yī )而(ér )不(bú )生(shēng ),故(gù )分(fèn )而(ér )为(wéi )阴(yīn )阳(yáng ),阴(yīn )阳(yáng )合(hé )和(hé )而(ér )万(wàn )物(wù )生(shēng ),故(gù )曰(yuē ):“一(yī )生(shēng )二(èr ),二(èr )生(shēng )三(sān ),三(sān )生(shēng )万(wàn )物(wù )。”天(tiān )地(dì )三(sān )月(yuè )而(ér )为(wéi )一(yī )时(shí ),故(gù )祭(jì )祀(sì )三(sān )饭(fàn )以(yǐ )为(wéi )礼(lǐ ),丧(sàng )纪(jì )三(sān )踊(yǒng )以(yǐ )为(wéi )节(jiē ),兵(bīng )重(zhòng )三(sān )罕(hǎn )以(yǐ )为(wéi )制(zhì )。以(yǐ )三(sān )参(cān )物(wù ),三(sān )三(sān )如(rú )九(jiǔ ),故(gù )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )律(lǜ )九(jiǔ )寸(cùn )而(ér )宫(gōng )音(yīn )调(diào )。因(yīn )而(ér )九(jiǔ )之(zhī ),九(jiǔ )九(jiǔ )八(bā )十(shí )一(yī ),故(gù )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )数(shù )立(lì )焉(yān )。黄(huáng )者(zhě )土(tǔ )德(dé )之(zhī )色(sè ),钟(zhōng )者(zhě )气(qì )之(zhī )所(suǒ )种(zhǒng )也(yě )。日(rì )冬(dōng )至(zhì ),德(dé )气(qì )为(wéi )土(tǔ ),土(tǔ )色(sè )黄(huáng ),故(gù )曰(yuē )黄(huáng )钟(zhōng )。律(lǜ )之(zhī )数(shù )六(liù ),分(fèn )为(wéi )雌(cí )雄(xióng ),故(gù )曰(yuē )十(shí )二(èr )钟(zhōng ),以(yǐ )副(fù )十(shí )二(èr )月(yuè )。十(shí )二(èr )各(gè )以(yǐ )三(sān )成(chéng ),故(gù )置(zhì )一(yī )而(ér )十(shí )一(yī ),三(sān )之(zhī ),为(wéi )积(jī )分(fèn )十(shí )七(qī )万(wàn )六(liù )千(qiān )一(yī )百(bǎi )四(sì )十(shí )七(qī ),黄(huáng )钟(zhōng )大(dà )数(shù )立(lì )焉(yān )。凡(fán )十(shí )二(èr )律(lǜ ),黄(huáng )钟(zhōng )为(wéi )宫(gōng ),太(tài )蔟(cù )为(wéi )商(shāng ),姑(gū )洗(xǐ )为(wéi )角(jiǎo ),林(lín )钟(zhōng )为(wéi )徽(huī ),南(nán )吕(lǚ )为(wéi )羽(yǔ )。物(wù )以(yǐ )三(sān )成(chéng ),音(yīn )以(yǐ )五(wǔ )立(lì ),三(sān )与(yǔ )五(wǔ )如(rú )八(bā ),故(gù )卵(luǎn )生(shēng )者(zhě )八(bā )窍(qiào )。律(lǜ )之(zhī )初(chū )生(shēng )也(yě ),写(xiě )凤(fèng )之(zhī )音(yīn ),故(gù )音(yīn )以(yǐ )八(bā )生(shēng )。黄(huáng )钟(zhōng )为(wéi )宫(gōng ),宫(gōng )者(zhě )音(yīn )之(zhī )君(jūn )也(yě ),故(gù )黄(huáng )钟(zhōng )位(wèi )子(zǐ ),其(qí )数(shù )八(bā )十(shí )一(yī ),主(zhǔ )十(shí )一(yī )月(yuè ),下(xià )生(shēng )林(lín )钟(zhōng )。林(lín )钟(zhōng )之(zhī )数(shù )五(wǔ )十(shí )四(sì ),主(zhǔ )六(liù )月(yuè ),上(shàng )生(shēng )太(tài )蔟(cù )。太(tài )簇(cù )之(zhī )数(shù )七(qī )十(shí )二(èr ),主(zhǔ )正(zhèng )月(yuè ),下(xià )生(shēng )南(nán )吕(lǚ )。南(nán )吕(lǚ )之(zhī )数(shù )四(sì )十(shí )八(bā ),主(zhǔ )八(bā )月(yuè ),上(shàng )生(shēng )姑(gū )洗(xǐ )。姑(gū )洗(xǐ )之(zhī )数(shù )六(liù )十(shí )四(sì ),主(zhǔ )三(sān )月(yuè ),下(xià )生(shēng )应(yīng )钟(zhōng )。应(yīng )钟(zhōng )之(zhī )数(shù )四(sì )十(shí )二(èr ),主(zhǔ )十(shí )月(yuè ),上(shàng )生(shēng )蕤(ruí )宾(bīn )。蕤(ruí )宾(bīn )之(zhī )数(shù )五(wǔ )十(shí )七(qī ),主(zhǔ )五(wǔ )月(yuè ),上(shàng )生(shēng )大(dà )吕(lǚ )。大(dà )吕(lǚ )之(zhī )数(shù )七(qī )十(shí )六(liù ),主(zhǔ )十(shí )二(èr )月(yuè ),下(xià )生(shēng )夷(yí )则(zé )。夷(yí )则(zé )之(zhī )数(shù )五(wǔ )十(shí )一(yī ),主(zhǔ )七(qī )月(yuè ),上(shàng )生(shēng )夹(jiá )钟(zhōng )。夹(jiá )钟(zhōng )之(zhī )数(shù )六(liù )十(shí )八(bā ),主(zhǔ )二(èr )月(yuè ),下(xià )生(shēng )无(wú )射(shè )。无(wú )射(shè )之(zhī )数(shù )四(sì )十(shí )五(wǔ ),主(zhǔ )九(jiǔ )月(yuè ),上(shàng )生(shēng )仲(zhòng )吕(lǚ )。仲(zhòng )吕(lǚ )之(zhī )数(shù )六(liù )十(shí ),主(zhǔ )四(sì )月(yuè ),极(jí )不(bú )生(shēng )。徽(huī )生(shēng )宫(gōng ),宫(gōng )生(shēng )商(shāng ),商(shāng )生(shēng )羽(yǔ ),羽(yǔ )生(shēng )角(jiǎo ),角(jiǎo )生(shēng )姑(gū )洗(xǐ )。姑(gū )洗(xǐ )生(shēng )应(yīng )钟(zhōng ),比(bǐ )于(yú )正(zhèng )音(yīn ),故(gù )为(wéi )和(hé )。应(yīng )钟(zhōng )生(shēng )蕤(ruí )宾(bīn ),不(bú )比(bǐ )正(zhèng )音(yīn ),故(gù )为(wéi )缪(miù )。日(rì )冬(dōng )至(zhì ),音(yīn )比(bǐ )林(lín )钟(zhōng ),浸(jìn )以(yǐ )浊(zhuó )。日(rì )夏(xià )至(zhì ),音(yīn )比(bǐ )黄(huáng )钟(zhōng ),浸(jìn )以(yǐ )清(qīng )。以(yǐ )十(shí )二(èr )律(lǜ )应(yīng )二(èr )十(shí )四(sì )时(shí )之(zhī )变(biàn ):甲(jiǎ )子(zǐ ),仲(zhòng )吕(lǚ )之(zhī )徽(huī )也(yě );丙(bǐng )子(zǐ ),夹(jiá )钟(zhōng )之(zhī )羽(yǔ )也(yě );戊(wù )子(zǐ ),黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )宫(gōng )也(yě );庚(gēng )子(zǐ ),无(wú )射(shè )之(zhī )商(shāng )也(yě );壬(rén )子(zǐ ),夷(yí )则(zé )之(zhī )角(jiǎo )也(yě )。

古(gǔ )之(zhī )为(wéi )度(dù )量(liàng ),轻(qīng )重(zhòng )生(shēng )乎(hū )天(tiān )道(dào )。黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )律(lǜ )修(xiū )九(jiǔ )寸(cùn ),物(wù )以(yǐ )三(sān )生(shēng ),三(sān )九(jiǔ )二(èr )十(shí )七(qī ),故(gù )幅(fú )广(guǎng )二(èr )尺(chǐ )七(qī )寸(cùn )。音(yīn )以(yǐ )八(bā )相(xiàng )生(shēng ),故(gù )人(rén )修(xiū )八(bā )尺(chǐ ),寻(xún )自(zì )倍(bèi ),故(gù )八(bā )尺(chǐ )而(ér )为(wéi )寻(xún )。有(yǒu )形(xíng )则(zé )有(yǒu )声(shēng )。音(yīn )之(zhī )数(shù )五(wǔ ),以(yǐ )五(wǔ )乘(chéng )八(bā ),五(wǔ )八(bā )四(sì )十(shí ),故(gù )四(sì )丈(zhàng )而(ér )为(wéi )匹(pǐ )。匹(pǐ )者(zhě ),中(zhōng )人(rén )之(zhī )度(dù )也(yě )。一(yī )匹(pǐ )而(ér )为(wéi )制(zhì )。秋(qiū )分(fèn )蔈(biāo )定(dìng ),寞(mò )定(dìng )而(ér )禾(hé )熟(shú )。律(lǜ )之(zhī )数(shù )十(shí )二(èr ),故(gù )十(shí )二(èr )蔈(biāo )而(ér )当(dāng )一(yī )粟(sù ),十(shí )二(èr )粟(sù )而(ér )当(dāng )一(yī )寸(cùn )。律(lǜ )以(yǐ )当(dāng )辰(chén ),音(yīn )以(yǐ )当(dāng )日(rì )。日(rì )之(zhī )数(shù )十(shí ),故(gù )十(shí )寸(cùn )而(ér )为(wéi )尺(chǐ ),十(shí )尺(chǐ )而(ér )为(wéi )丈(zhàng )。其(qí )以(yǐ )为(wéi )量(liàng ),十(shí )二(èr )粟(sù )而(ér )当(dāng )一(yī )分(fèn ),十(shí )二(èr )分(fèn )而(ér )当(dāng )铢(zhū ),十(shí )二(èr )铢(zhū )而(ér )当(dāng )半(bàn )两(liǎng )。衡(héng )有(yǒu )左(zuǒ )右(yòu ),因(yīn )倍(bèi )之(zhī ),故(gù )二(èr )十(shí )四(sì )铢(zhū )而(ér )为(wéi )一(yī )两(liǎng )。天(tiān )有(yǒu )四(sì )时(shí ),以(yǐ )成(chéng )一(yī )岁(suì ),因(yīn )而(ér )四(sì )之(zhī ),四(sì )四(sì )十(shí )六(liù ),故(gù )十(shí )六(liù )两(liǎng )而(ér )为(wéi )一(yī )觔(jīn )。三(sān )月(yuè )而(ér )为(wéi )一(yī )时(shí ),三(sān )十(shí )日(rì )为(wéi )一(yī )月(yuè ),故(gù )三(sān )十(shí )觔(jīn )为(wéi )一(yī )钧(jūn )。四(sì )时(shí )而(ér )为(wéi )一(yī )岁(suì ),故(gù )四(sì )钧(jūn )为(wéi )一(yī )石(shí )。其(qí )以(yǐ )为(wéi )音(yīn )也(yě ),一(yī )律(lǜ )而(ér )生(shēng )五(wǔ )音(yīn ),十(shí )二(èr )律(lǜ )而(ér )为(wéi )六(liù )十(shí )音(yīn )。因(yīn )而(ér )六(liù )之(zhī ),六(liù )六(liù )三(sān )十(shí )六(liù ),故(gù )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )音(yīn )以(yǐ )当(dāng )一(yī )岁(suì )之(zhī )日(rì )。故(gù )律(lǜ )历(lì )之(zhī )数(shù ),天(tiān )地(dì )之(zhī )道(dào )也(yě )。下(xià )生(shēng )者(zhě )倍(bèi ),以(yǐ )三(sān )除(chú )之(zhī );上(shàng )生(shēng )者(zhě )四(sì ),以(yǐ )三(sān )除(chú )之(zhī )。

太(tài )阴(yīn )元(yuán )始(shǐ ),建(jiàn )于(yú )甲(jiǎ )寅(yín ),一(yī )终(zhōng )而(ér )建(jiàn )甲(jiǎ )戌(xū ),二(èr )终(zhōng )而(ér )建(jiàn )甲(jiǎ )午(wǔ ),三(sān )终(zhōng )而(ér )复(fù )得(dé )甲(jiǎ )寅(yín )之(zhī )元(yuán )。岁(suì )徙(xǐ )一(yī )辰(chén ),立(lì )春(chūn )之(zhī )后(hòu ),得(dé )其(qí )辰(chén )而(ér )迁(qiān )其(qí )所(suǒ )顺(shùn ),前(qián )三(sān )后(hòu )五(wǔ ),百(bǎi )事(shì )可(kě )举(jǔ )。太(tài )阴(yīn )所(suǒ )建(jiàn ),蛰(zhé )虫(chóng )首(shǒu )穴(xué )而(ér )处(chù ),鹊(què )巢(cháo )乡(xiāng )而(ér )为(wéi )户(hù )。太(tài )阴(yīn )在(zài )寅(yín ),朱(zhū )鸟(niǎo )在(zài )卯(mǎo ),勾(gōu )陈(chén )在(zài )子(zǐ ),玄(xuán )武(wǔ )在(zài )戌(xū ),白(bái )虎(hǔ )在(zài )西(xī ),苍(cāng )龙(lóng )在(zài )辰(chén )。寅(yín )为(wéi )建(jiàn ),卯(mǎo )为(wéi )除(chú ),辰(chén )为(wéi )满(mǎn ),已(yǐ )为(wéi )平(píng ),主(zhǔ )生(shēng );午(wǔ )为(wéi )定(dìng ),未(wèi )为(wéi )执(zhí ),主(zhǔ )陷(xiàn );申(shēn )为(wéi )破(pò ),主(zhǔ )衡(héng );西(xī )为(wéi )危(wēi ),主(zhǔ )构(gòu );戌(xū )为(wéi )成(chéng ),主(zhǔ )少(shǎo )德(dé );亥(hài )为(wéi )收(shōu ),主(zhǔ )大(dà )德(dé );子(zǐ )为(wéi )开(kāi ),主(zhǔ )太(tài )岁(suì );丑(chǒu )为(wéi )闭(bì ),主(zhǔ )太(tài )阴(yīn )。

太(tài )阴(yīn )在(zài )寅(yín ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )摄(shè )提(tí )格(gé ),其(qí )雄(xióng )为(wéi )岁(suì )星(xīng ),舍(shě )斗(dòu )、牵(qiān )牛(niú ),以(yǐ )十(shí )一(yī )月(yuè )与(yǔ )之(zhī )晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),东(dōng )井(jǐng )、舆(yú )鬼(guǐ )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )卯(mǎo ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )单(dān )阏(è ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )须(xū )女(nǚ )、虚(xū )、危(wēi ),以(yǐ )十(shí )二(èr )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),柳(liǔ )、七(qī )星(xīng )、张(zhāng )为(wéi )对(duì )。大(dà )阴(yīn )在(zài )辰(chén ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )执(zhí )除(chú ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )营(yíng )室(shì )、东(dōng )壁(bì ),以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),翼(yì )、较(jiào )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )已(yǐ ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )大(dà )荒(huāng )落(luò ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )奎(kuí )、娄(lóu ),以(yǐ )二(èr )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),角(jiǎo )、亢(kàng )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )午(wǔ ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )敦(dūn )牂(zāng ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )胃(wèi )、昴(mǎo )、毕(bì ),以(yǐ )三(sān )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),氐(dī )、房(fáng )、心(xīn )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )未(wèi ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )协(xié )洽(qià ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )觜(zī )巂(guī )、参(cān ),以(yǐ )四(sì )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),尾(wěi )箕(jī )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )申(shēn ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )涒(yūn )滩(tān ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )东(dōng )井(jǐng )、舆(yú )鬼(guǐ ),以(yǐ )五(wǔ )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),斗(dòu )、牵(qiān )牛(niú )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )西(xī ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )作(zuò )鄂(è ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )柳(liǔ )、七(qī )星(xīng )、张(zhāng ),以(yǐ )六(liù )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),须(xū )女(nǚ )、虚(xū )、危(wēi )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )戌(xū ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )阉(yān )茂(mào ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )翼(yì )、轸(zhěn ),以(yǐ )七(qī )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),营(yíng )室(shì )、东(dōng )壁(bì )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )亥(hài ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )角(jiǎo )、亢(kàng ),以(yǐ )八(bā )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),奎(kuí )、娄(lóu )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )子(zǐ ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )困(kùn )敦(dūn ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )氐(dī )、房(fáng )、心(xīn ),以(yǐ )九(jiǔ )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),胃(wèi )、昂(áng )、毕(bì )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )丑(chǒu ),岁(suì )名(míng )曰(yuē )赤(chì )奋(fèn )若(ruò ),岁(suì )星(xīng )舍(shě )尾(wěi )、箕(jī ),以(yǐ )十(shí )月(yuè )与(yǔ )之(zhī );晨(chén )出(chū )东(dōng )方(fāng ),觜(zī )巂(guī )、参(cān )为(wéi )对(duì )。太(tài )阴(yīn )在(zài )甲(jiǎ )子(zǐ ),刑(xíng )德(dé )合(hé )东(dōng )方(fāng )宫(gōng ),常(cháng )徒(tú )所(suǒ )不(bú )胜(shèng ),合(hé )四(sì )岁(suì )而(ér )离(lí ),寓(yù )十(shí )六(liù )岁(suì )而(ér )复(fù )合(hé )。所(suǒ )以(yǐ )离(lí )者(zhě ),刑(xíng )不(bú )得(dé )入(rù )中(zhōng )宫(gōng ),而(ér )徒(tú )于(yú )木(mù )。太(tài )阴(yīn )所(suǒ )居(jū ),日(rì )德(dé ),辰(chén )为(wéi )刑(xíng );德(dé ),纲(gāng )日(rì )自(zì )倍(bèi ),因(yīn )柔(róu )日(rì )徒(tú )所(suǒ )不(bú )胜(shèng )。刑(xíng ),水(shuǐ )辰(chén )之(zhī )木(mù ),木(mù )辰(chén )之(zhī )水(shuǐ ),金(jīn )火(huǒ )立(lì )其(qí )处(chù )。凡(fán )徙(xǐ )诸(zhū )神(shén ),朱(zhū )鸟(niǎo )在(zài )太(tài )阴(yīn )前(qián )一(yī ),钩(gōu )陈(chén )在(zài )后(hòu )三(sān ),玄(xuán )武(wǔ )在(zài )前(qián )五(wǔ ),白(bái )虎(hǔ )在(zài )后(hòu )六(liù ),虚(xū )垦(kěn )乘(chéng )钩(gōu )陈(chén ),而(ér )天(tiān )地(dì )袭(xí )矣(yǐ )。

凡(fán )日(rì ),甲(jiǎ )刚(gāng )乙(yǐ )柔(róu ),丙(bǐng )刚(gāng )丁(dīng )柔(róu ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )癸(guǐ )。木(mù )生(shēng )于(yú )亥(hài ),壮(zhuàng )于(yú )卯(mǎo ),死(sǐ )于(yú )未(wèi ),三(sān )辰(chén )皆(jiē )木(mù )也(yě )。火(huǒ )生(shēng )于(yú )寅(yín ),壮(zhuàng )于(yú )午(wǔ ),死(sǐ )于(yú )戌(xū ),三(sān )辰(chén )皆(jiē )火(huǒ )也(yě )。土(tǔ )生(shēng )于(yú )午(wǔ ),壮(zhuàng )于(yú )戌(xū ),死(sǐ )于(yú )寅(yín ),三(sān )辰(chén )皆(jiē )土(tǔ )也(yě )。金(jīn ),生(shēng )于(yú )巳(sì ),壮(zhuàng )于(yú )酉(yǒu ),死(sǐ )于(yú )丑(chǒu ),三(sān )辰(chén )皆(jiē )金(jīn )也(yě )。水(shuǐ )生(shēng )于(yú )申(shēn ),壮(zhuàng )于(yú )子(zǐ ),死(sǐ )于(yú )辰(chén ),三(sān )辰(chén )皆(jiē )水(shuǐ )也(yě )。故(gù )五(wǔ )胜(shèng )生(shēng )一(yī ),壮(zhuàng )五(wǔ ),终(zhōng )九(jiǔ ),五(wǔ )九(jiǔ )四(sì )十(shí )五(wǔ ),故(gù )神(shén )四(sì )十(shí )五(wǔ )日(rì )而(ér )一(yī )徙(xǐ )。以(yǐ )三(sān )应(yīng )五(wǔ ),故(gù )八(bā )徙(xǐ )而(ér )岁(suì )终(zhōng )。凡(fán )用(yòng )太(tài )阴(yīn ),左(zuǒ )前(qián )刑(xíng ),右(yòu )背(bèi )德(dé ),击(jī )钧(jūn )陈(chén )之(zhī )冲(chōng )辰(chén ),以(yǐ )战(zhàn )必(bì )胜(shèng ),以(yǐ )攻(gōng )必(bì )克(kè )。欲(yù )知(zhī )天(tiān )道(dào ),以(yǐ )日(rì )为(wéi )主(zhǔ ),六(liù )月(yuè )当(dāng )心(xīn );左(zuǒ )周(zhōu )而(ér )行(háng ),分(fèn )而(ér )为(wéi )十(shí )二(èr )月(yuè ),与(yǔ )日(rì )相(xiàng )当(dāng ),天(tiān )地(dì )重(zhòng )袭(xí ),后(hòu )必(bì )无(wú )殃(yāng )。

星(xīng ),正(zhèng )月(yuè )建(jiàn )营(yíng )室(shì ),二(èr )月(yuè )建(jiàn )奎(kuí )、娄(lóu ),三(sān )月(yuè )建(jiàn )胃(wèi ),四(sì )月(yuè )建(jiàn )毕(bì ),五(wǔ )月(yuè )建(jiàn )东(dōng )井(jǐng ),六(liù )月(yuè )建(jiàn )张(zhāng ),七(qī )月(yuè )建(jiàn )翼(yì ),八(bā )月(yuè )建(jiàn )亢(kàng ),九(jiǔ )月(yuè )建(jiàn )房(fáng ),十(shí )月(yuè )建(jiàn )尾(wěi ),十(shí )一(yī )月(yuè )建(jiàn )牵(qiān )牛(niú ),十(shí )二(èr )月(yuè )建(jiàn )虚(xū )。

星(xīng )分(fèn )度(dù ):角(jiǎo )十(shí )二(èr ),亢(kàng )九(jiǔ ),氏(shì )十(shí )五(wǔ ),房(fáng )五(wǔ ),心(xīn )五(wǔ ),尾(wěi )十(shí )八(bā ),箕(jī )十(shí )一(yī )四(sì )分(fèn )一(yī ),斗(dòu )二(èr )十(shí )六(liù ),牵(qiān )牛(niú )八(bā ),须(xū )女(nǚ )十(shí )二(èr ),虚(xū )十(shí ),危(wēi )十(shí )七(qī ),营(yíng )室(shì )十(shí )六(liù ),东(dōng )壁(bì )九(jiǔ ),奎(kuí )十(shí )六(liù ),娄(lóu )十(shí )二(èr ),胃(wèi )十(shí )四(sì ),昂(áng )十(shí )一(yī ),毕(bì )十(shí )六(liù ),觜(zī )巂(guī )二(èr ),参(cān )九(jiǔ ),东(dōng )井(jǐng )三(sān )十(shí )三(sān ),舆(yú )鬼(guǐ )四(sì ),柳(liǔ )十(shí )五(wǔ ),星(xīng )六(liù ),张(zhāng )、翼(yì )各(gè )十(shí )八(bā ),轸(zhěn )十(shí )七(qī ),凡(fán )二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ )也(yě )。

星(xīng )部(bù )地(dì )名(míng ):角(jiǎo )、亢(kàng )郑(zhèng );氐(dī )、房(fáng )、心(xīn )宋(sòng );尾(wěi )、箕(jī )燕(yàn );斗(dòu )、牵(qiān )牛(niú ):越(yuè );须(xū )女(nǚ ):吴(wú );虚(xū )、危(wēi ):齐(qí );营(yíng )室(shì )、东(dōng )壁(bì ):卫(wèi );奎(kuí )、娄(lóu ):鲁(lǔ );胃(wèi )、昂(áng )、毕(bì ):魏(wèi );觜(zī )巂(guī )、参(cān ):赵(zhào );东(dōng )井(jǐng )、舆(yú )鬼(guǐ ):秦(qín );柳(liǔ )、七(qī )星(xīng )、张(zhāng ):周(zhōu );翼(yì )、轸(zhěn ):楚(chǔ )。岁(suì )星(xīng )之(zhī )所(suǒ )居(jū ),五(wǔ )谷(gǔ )丰(fēng )昌(chāng ),其(qí )对(duì )为(wéi )冲(chōng ),岁(suì )乃(nǎi )有(yǒu )殃(yāng )。当(dāng )居(jū )而(ér )不(bú )居(jū ),越(yuè )而(ér )之(zhī )他(tā )处(chù ),主(zhǔ )死(sǐ )国(guó )亡(wáng )。

太(tài )阴(yīn )治(zhì )春(chūn ),则(zé )欲(yù )行(háng )柔(róu )惠(huì )温(wēn )凉(liáng )。太(tài )阴(yīn )治(zhì )夏(xià ),则(zé )欲(yù )布(bù )施(shī )宣(xuān )明(míng )。太(tài )阴(yīn )治(zhì )秋(qiū ),则(zé )欲(yù )修(xiū )备(bèi )缮(shàn )兵(bīng )。太(tài )阴(yīn )治(zhì )冬(dōng ),则(zé )欲(yù )猛(měng )毅(yì )刚(gāng )强(qiáng )。三(sān )岁(suì )而(ér )改(gǎi )节(jiē ),六(liù )岁(suì )而(ér )易(yì )常(cháng ),故(gù )三(sān )岁(suì )而(ér )一(yī )饥(jī ),六(liù )岁(suì )而(ér )一(yī )衰(shuāi ),十(shí )二(èr )岁(suì )一(yī )康(kāng )。

甲(jiǎ )齐(qí ),乙(yǐ )东(dōng )夷(yí ),丙(bǐng )楚(chǔ ),丁(dīng )南(nán )夷(yí ),戊(wù )魏(wèi ),己(jǐ )韩(hán ),庚(gēng )秦(qín ),辛(xīn )西(xī )夷(yí ),壬(rén )卫(wèi ),癸(guǐ )越(yuè )。子(zǐ )周(zhōu ),丑(chǒu )翟(zhái ),寅(yín )楚(chǔ ),卯(mǎo )郑(zhèng ),辰(chén )晋(jìn ),巳(sì )卫(wèi ),午(wǔ )秦(qín ),未(wèi )宋(sòng ),申(shēn )齐(qí ),西(xī )鲁(lǔ ),戌(xū )赵(zhào ),亥(hài )燕(yàn )。

甲(jiǎ )乙(yǐ )寅(yín )卯(mǎo ),木(mù )也(yě );丙(bǐng )丁(dīng )巳(sì )午(wǔ ),火(huǒ )也(yě );戊(wù )己(jǐ )四(sì )季(jì ),土(tǔ )也(yě );庚(gēng )辛(xīn )申(shēn )西(xī ),金(jīn )也(yě );壬(rén )癸(guǐ )亥(hài )子(zǐ ),水(shuǐ )也(yě )。水(shuǐ )生(shēng )木(mù ),木(mù )生(shēng )火(huǒ ),火(huǒ )生(shēng )土(tǔ ),土(tǔ )生(shēng )金(jīn ),金(jīn )生(shēng )水(shuǐ )。子(zǐ )生(shēng )母(mǔ )曰(yuē )义(yì ),母(mǔ )生(shēng )子(zǐ )曰(yuē )保(bǎo ),子(zǐ )母(mǔ )相(xiàng )得(dé )曰(yuē )专(zhuān ),母(mǔ )胜(shèng )子(zǐ )曰(yuē )制(zhì ),子(zǐ )胜(shèng )母(mǔ )曰(yuē )困(kùn )。以(yǐ )胜(shèng )击(jī )杀(shā ),胜(shèng )而(ér )无(wú )报(bào )。以(yǐ )专(zhuān )从(cóng )事(shì )而(ér )有(yǒu )功(gōng )。以(yǐ )义(yì )行(háng )理(lǐ ),名(míng )立(lì )而(ér )不(bú )堕(duò )。以(yǐ )保(bǎo )畜(chù )养(yǎng ),万(wàn )物(wù )蕃(fān )昌(chāng )。以(yǐ )困(kùn )举(jǔ )事(shì ),破(pò )灭(miè )死(sǐ )亡(wáng )。

北(běi )斗(dòu )之(zhī )神(shén )有(yǒu )雌(cí )雄(xióng ),十(shí )一(yī )月(yuè )始(shǐ )建(jiàn )于(yú )子(zǐ ),月(yuè )从(cóng )一(yī )辰(chén ),雄(xióng )左(zuǒ )行(háng ),雌(cí )右(yòu )行(háng ),五(wǔ )月(yuè )合(hé )午(wǔ )谋(móu )刑(xíng ),十(shí )一(yī )月(yuè )合(hé )子(zǐ )谋(móu )德(dé )。太(tài )阴(yīn )所(suǒ )居(jū )辰(chén )为(wéi )厌(yàn )日(rì ),厌(yàn )日(rì )不(bú )可(kě )以(yǐ )举(jǔ )百(bǎi )事(shì ),堪(kān )舆(yú )徐(xú )行(háng ),雄(xióng )以(yǐ )音(yīn )知(zhī )雌(cí ),故(gù )为(wéi )奇(qí )辰(chén ),数(shù )从(cóng )甲(jiǎ )子(zǐ )始(shǐ ),子(zǐ )母(mǔ )相(xiàng )求(qiú ),所(suǒ )合(hé )之(zhī )处(chù )为(wéi )合(hé )。十(shí )日(rì )十(shí )二(èr )辰(chén ),周(zhōu )六(liù )十(shí )日(rì ),凡(fán )八(bā )合(hé ),合(hé )于(yú )岁(suì )前(qián )则(zé )死(sǐ )亡(wáng ),合(hé )于(yú )岁(suì )后(hòu )则(zé )无(wú )殃(yāng )。

甲(jiǎ )戌(xū ),燕(yàn )也(yě ),乙(yǐ )酉(yǒu ),齐(qí )也(yě ),丙(bǐng )午(wǔ ),越(yuè )也(yě ),丁(dīng )巳(sì ),楚(chǔ )也(yě ),庚(gēng )申(shēn ),秦(qín )也(yě ),辛(xīn )卯(mǎo ),戌(xū )也(yě ),壬(rén )子(zǐ ),代(dài )也(yě ),癸(guǐ )亥(hài ),胡(hú )也(yě ),戊(wù )戌(xū )、己(jǐ )亥(hài ),韩(hán )也(yě ),己(jǐ )酉(yǒu )、已(yǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )也(yě ),戊(wù )午(wǔ )、戊(wù )子(zǐ ),八(bā )合(hé )天(tiān )下(xià )也(yě )。

太(tài )阴(yīn )、少(shǎo )岁(suì )、星(xīng )、日(rì )、辰(chén )五(wǔ )神(shén )皆(jiē )合(hé ),其(qí )日(rì )有(yǒu )云(yún )气(qì )风(fēng )雨(yǔ ),国(guó )君(jūn )当(dāng )之(zhī )。天(tiān )神(shén )之(zhī )贵(guì )者(zhě ),莫(mò )贵(guì )于(yú )青(qīng )龙(lóng ),或(huò )曰(yuē )天(tiān )一(yī ),或(huò )曰(yuē )太(tài )阴(yīn )。大(dà )阴(yīn )所(suǒ )居(jū ),不(bú )可(kě )背(bèi )而(ér )可(kě )向(xiàng )。北(běi )斗(dòu )所(suǒ )击(jī ),不(bú )可(kě )与(yǔ )敌(dí )。

天(tiān )地(dì )以(yǐ )设(shè ),分(fèn )而(ér )为(wéi )阴(yīn )阳(yáng )。阳(yáng )生(shēng )于(yú )阴(yīn ),阴(yīn )生(shēng )于(yú )阳(yáng ),阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )错(cuò ),四(sì )维(wéi )乃(nǎi )通(tōng ),或(huò )死(sǐ )或(huò )生(shēng ),万(wàn )物(wù )乃(nǎi )成(chéng )。歧(qí )行(háng )喙(huì )息(xī ),莫(mò )贵(guì )于(yú )人(rén ),孔(kǒng )窍(qiào )肢(zhī )体(tǐ ),皆(jiē )通(tōng )于(yú )天(tiān )。天(tiān )有(yǒu )九(jiǔ )重(zhòng ),人(rén )亦(yì )有(yǒu )九(jiǔ )窍(qiào );天(tiān )有(yǒu )四(sì )时(shí )以(yǐ )制(zhì )十(shí )二(èr )月(yuè ),人(rén )亦(yì )有(yǒu )四(sì )肢(zhī )以(yǐ )使(shǐ )十(shí )二(èr )节(jiē );天(tiān )有(yǒu )十(shí )二(èr )月(yuè )以(yǐ )制(zhì )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )日(rì ),人(rén )亦(yì )有(yǒu )十(shí )二(èr )肢(zhī )以(yǐ )使(shǐ )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )节(jiē )。故(gù )举(jǔ )事(shì )而(ér )不(bú )顺(shùn )天(tiān )者(zhě ),逆(nì )其(qí )生(shēng )者(zhě )也(yě )。以(yǐ )日(rì )冬(dōng )至(zhì )数(shù )来(lái )岁(suì )正(zhèng )月(yuè )朔(shuò )日(rì ),五(wǔ )十(shí )日(rì )者(zhě ),民(mín )食(shí )足(zú );不(bú )满(mǎn )五(wǔ )十(shí )日(rì ),日(rì )减(jiǎn )一(yī )斗(dòu );有(yǒu )余(yú )日(rì ),日(rì )益(yì )一(yī )升(shēng )。有(yǒu )其(qí )岁(suì )司(sī )也(yě ):

辰(chén )卯(mǎo )甲(jiǎ )

丁(dīng )午(wǔ )丙(bǐng )寅(yín )

未(wèi )火(huǒ )已(yǐ )火(huǒ )

壮(zhuàng )水(shuǐ )木(mù )生(shēng )

木(mù )土(tǔ )金(jīn )土(tǔ )

老(lǎo )生(shēng )生(shēng )老(lǎo )壮(zhuàng )老(lǎo )

井(jǐng )东(dōng )鬼(guǐ )舆(yú )柳(liǔ )星(xīng )七(qī )张(zhāng )翼(yì )轸(zhěn )角(jiǎo )亢(kàng )氏(shì )房(fáng )心(xīn )尾(wěi )箕(jī )

丑(chǒu )子(zǐ )亥(hài )辛(xīn )庚(gēng )申(shēn )

戍(shù )

金(jīn )水(shuǐ )木(mù )火(huǒ )酉(yǒu )水(shuǐ )

老(lǎo )

老(lǎo )壮(zhuàng )生(shēng )土(tǔ )金(jīn )

壮(zhuàng )壮(zhuàng )生(shēng )

斗(dòu )牛(niú )牵(qiān )女(nǚ )须(xū )虚(xū )危(wēi )室(shì )壁(bì )奎(kuí )娄(lóu )胃(wèi )昂(áng )毕(bì )觜(zī )参(cān )

摄(shè )提(tí )格(gé )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )早(zǎo )水(shuǐ )晚(wǎn )旱(hàn ),稻(dào )疾(jí ),蚕(cán )不(bú )登(dēng ),菽(shū )麦(mài )昌(chāng ),民(mín )食(shí )四(sì )升(shēng )。寅(yín )在(zài )甲(jiǎ )曰(yuē )阏(è )蓬(péng ),单(dān )阉(yān )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )和(hé ),稻(dào )菽(shū )麦(mài )蚕(cán )昌(chāng ),民(mín )食(shí )五(wǔ )升(shēng )。卯(mǎo )在(zài )乙(yǐ )曰(yuē )旃(zhān )蒙(méng ),执(zhí )徐(xú )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )早(zǎo )旱(hàn )晚(wǎn )水(shuǐ ),小(xiǎo )饥(jī ),蚕(cán )闭(bì ),麦(mài )熟(shú ),民(mín )食(shí )三(sān )升(shēng )。辰(chén )在(zài )丙(bǐng )曰(yuē )柔(róu )兆(zhào ),大(dà )荒(huāng )落(luò )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )有(yǒu )小(xiǎo )兵(bīng ),蚕(cán )小(xiǎo )登(dēng ),麦(mài )昌(chāng ),寂(jì )疾(jí ),民(mín )食(shí )二(èr )升(shēng )。已(yǐ )在(zài )丁(dīng )曰(yuē )强(qiáng )国(guó )。敦(dūn )牂(zāng )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )大(dà )旱(hàn ),蚕(cán )登(dēng ),稻(dào )疾(jí ),菽(shū )麦(mài )昌(chāng ),禾(hé )不(bú )为(wéi ),民(mín )食(shí )二(èr )升(shēng )。午(wǔ )在(zài )戊(wù )曰(yuē )著(zhe )雍(yōng )协(xié )洽(qià )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )有(yǒu )小(xiǎo )兵(bīng ),蚕(cán )登(dēng ),稻(dào )昌(chāng ),菽(shū )麦(mài )不(bú )为(wéi ),民(mín )食(shí )三(sān )升(shēng )。未(wèi )在(zài )己(jǐ )曰(yuē )屠(tú )维(wéi )沼(zhǎo )滩(tān )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )和(hé ),小(xiǎo )雨(yǔ )行(háng ),蚕(cán )登(dēng ),菽(shū )麦(mài )昌(chāng ),民(mín )食(shí )三(sān )升(shēng )。申(shēn )在(zài )庚(gēng )曰(yuē )上(shàng )章(zhāng )作(zuò )鄂(è )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )有(yǒu )大(dà )兵(bīng ),民(mín )疾(jí ),蚕(cán )不(bú )登(dēng ),寂(jì )麦(mài )不(bú )为(wéi ),禾(hé )虫(chóng ),民(mín )食(shí )五(wǔ )升(shēng )。西(xī )在(zài )辛(xīn )曰(yuē )重(zhòng )光(guāng )掩(yǎn )茂(mào )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )小(xiǎo )饥(jī ),有(yǒu )兵(bīng ),蚕(cán )不(bú )登(dēng ),麦(mài )不(bú )为(wéi ),寂(jì )昌(chāng ),民(mín )食(shí )七(qī )升(shēng )。戌(xū )在(zài )壬(rén )曰(yuē )玄(xuán )默(mò )大(dà )渊(yuān )献(xiàn )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )有(yǒu )大(dà )兵(bīng ),大(dà )饥(jī ),蚕(cán )开(kāi ),菽(shū )麦(mài )不(bú )为(wéi ),禾(hé )虫(chóng ),民(mín )食(shí )三(sān )升(shēng )。困(kùn )敦(dūn )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )大(dà )雾(wù )起(qǐ ),大(dà )水(shuǐ )出(chū ),乔(qiáo )稻(dào )麦(mài )昌(chāng ),民(mín )食(shí )三(sān )斗(dòu )。子(zǐ )在(zài )癸(guǐ )曰(yuē )昭(zhāo )阳(yáng )赤(chì )奋(fèn )若(ruò )之(zhī )岁(suì ),岁(suì )有(yǒu )小(xiǎo )兵(bīng ),早(zǎo )水(shuǐ ),蚕(cán )不(bú )出(chū ),稻(dào )疾(jí ),菽(shū )不(bú )为(wéi ),麦(mài )昌(chāng ),民(mín )食(shí )一(yī )升(shēng )。

正(zhèng )朝(cháo )夕(xī ),先(xiān )树(shù )一(yī )表(biǎo )东(dōng )方(fāng ),操(cāo )一(yī )表(biǎo )却(què )去(qù )前(qián )表(biǎo )十(shí )步(bù ),以(yǐ )参(cān )望(wàng ),日(rì )始(shǐ )出(chū )北(běi )廉(lián ),日(rì )直(zhí )入(rù )。又(yòu )树(shù )一(yī )表(biǎo )于(yú )东(dōng )方(fāng ),因(yīn )西(xī )方(fāng )之(zhī )表(biǎo )以(yǐ )参(cān )望(wàng ),日(rì )方(fāng )入(rù )北(běi )廉(lián ),则(zé )定(dìng )东(dōng )方(fāng )。两(liǎng )表(biǎo )之(zhī )中(zhōng ),与(yǔ )西(xī )方(fāng )之(zhī )表(biǎo ),则(zé )东(dōng )西(xī )之(zhī )正(zhèng )也(yě )。日(rì )冬(dōng )至(zhì ),日(rì )出(chū )东(dōng )南(nán )维(wéi ),入(rù )西(xī )南(nán )维(wéi );至(zhì )春(chūn )、秋(qiū )分(fèn ),日(rì )出(chū )东(dōng )中(zhōng ),入(rù )西(xī )中(zhōng )。夏(xià )至(zhì ),出(chū )东(dōng )北(běi )维(wéi ),入(rù )西(xī )北(běi )维(wéi ),至(zhì )则(zé )正(zhèng )南(nán )。

欲(yù )知(zhī )东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )广(guǎng )袤(mào )之(zhī )数(shù )者(zhě ),立(lì )四(sì )表(biǎo )以(yǐ )为(wéi )方(fāng )一(yī )里(lǐ )歫(jù )。先(xiān )春(chūn )分(fèn )若(ruò )秋(qiū )分(fèn )十(shí )余(yú )日(rì ),从(cóng )炬(jù )北(běi )表(biǎo )参(cān )望(wàng )日(rì )始(shǐ )出(chū )及(jí )旦(dàn ),以(yǐ )候(hòu )相(xiàng )应(yīng ),相(xiàng )应(yīng )则(zé )此(cǐ )与(yǔ )日(rì )直(zhí )也(yě )。辄(zhé )以(yǐ )南(nán )表(biǎo )参(cān )望(wàng )之(zhī ),以(yǐ )入(rù )前(qián )表(biǎo )数(shù )为(wéi )法(fǎ ),除(chú )举(jǔ )广(guǎng ),除(chú )立(lì )表(biǎo )袤(mào ),以(yǐ )知(zhī )从(cóng )此(cǐ )东(dōng )西(xī )之(zhī )数(shù )也(yě )。假(jiǎ )使(shǐ )视(shì )日(rì )出(chū ),入(rù )前(qián )表(biǎo )中(zhōng )一(yī )寸(cùn ),是(shì )寸(cùn )得(dé )一(yī )里(lǐ )也(yě )。一(yī )里(lǐ )积(jī )万(wàn )八(bā )千(qiān )寸(cùn ),得(dé )从(cóng )此(cǐ )东(dōng )万(wàn )八(bā )千(qiān )里(lǐ )。视(shì )日(rì )方(fāng )入(rù ),入(rù )前(qián )表(biǎo )半(bàn )寸(cùn ),则(zé )半(bàn )寸(cùn )得(dé )一(yī )里(lǐ )。半(bàn )寸(cùn )而(ér )除(chú )一(yī )里(lǐ ),积(jī )寸(cùn )得(dé )三(sān )万(wàn )六(liù )千(qiān )里(lǐ ),除(chú )则(zé )从(cóng )此(cǐ )西(xī )里(lǐ )数(shù )也(yě )。并(bìng )之(zhī ),东(dōng )西(xī )里(lǐ )数(shù )也(yě ),则(zé )极(jí )径(jìng )也(yě )。未(wèi )春(chūn )分(fèn )而(ér )直(zhí ),已(yǐ )秋(qiū )分(fèn )而(ér )不(bú )直(zhí ),此(cǐ )处(chù )南(nán )也(yě )。未(wèi )秋(qiū )分(fèn )而(ér )直(zhí ),已(yǐ )春(chūn )分(fèn )而(ér )不(bú )直(zhí ),此(cǐ )处(chù )北(běi )也(yě )。分(fèn )至(zhì )而(ér )直(zhí ),此(cǐ )处(chù )南(nán )北(běi )中(zhōng )也(yě )。从(cóng )中(zhōng )处(chù )欲(yù )知(zhī )中(zhōng )南(nán )也(yě ),未(wèi )秋(qiū )分(fèn )而(ér )不(bú )直(zhí ),此(cǐ )处(chù )南(nán )北(běi )中(zhōng )也(yě )。从(cóng )中(zhōng )处(chù )欲(yù )知(zhī )南(nán )北(běi )极(jí )远(yuǎn )近(jìn ),从(cóng )西(xī )南(nán )表(biǎo )参(cān )望(wàng )日(rì ),日(rì )夏(xià )至(zhì )始(shǐ )出(chū ),与(yǔ )北(běi )表(biǎo )参(cān ),则(zé )是(shì )东(dōng )与(yǔ )东(dōng )北(běi )表(biǎo )等(děng )也(yě )。正(zhèng )东(dōng )万(wàn )八(bā )千(qiān )里(lǐ ),则(zé )从(cóng )中(zhōng )北(běi )亦(yì )万(wàn )八(bā )千(qiān )里(lǐ )也(yě )。倍(bèi )之(zhī ),南(nán )北(běi )之(zhī )里(lǐ )数(shù )也(yě )。其(qí )不(bú )从(cóng )中(zhōng )之(zhī )数(shù )也(yě ),以(yǐ )出(chū )入(rù )前(qián )表(biǎo )之(zhī )数(shù )益(yì )损(sǔn )之(zhī ),表(biǎo )入(rù )一(yī )寸(cùn ),寸(cùn )减(jiǎn )日(rì )近(jìn )一(yī )里(lǐ ),表(biǎo )出(chū )一(yī )寸(cùn ),寸(cùn )益(yì )远(yuǎn )一(yī )里(lǐ )。

欲(yù )知(zhī )天(tiān )之(zhī )高(gāo ),树(shù )表(biǎo )高(gāo )一(yī )丈(zhàng ),正(zhèng )南(nán )北(běi )相(xiàng )去(qù )千(qiān )里(lǐ ),同(tóng )日(rì )度(dù )其(qí )阴(yīn )。北(běi )表(biǎo )一(yī )尺(chǐ ),南(nán )表(biǎo )尺(chǐ )九(jiǔ )寸(cùn ),是(shì )南(nán )千(qiān )里(lǐ )阴(yīn )短(duǎn )寸(cùn )。南(nán )二(èr )万(wàn )里(lǐ )则(zé )无(wú )景(jǐng ),是(shì )直(zhí )日(rì )下(xià )也(yě )。阴(yīn )二(èr )尺(chǐ )而(ér )得(dé )高(gāo )一(yī )丈(zhàng )者(zhě ),南(nán )一(yī )而(ér )高(gāo )五(wǔ )也(yě ),则(zé )置(zhì )从(cóng )此(cǐ )南(nán )至(zhì )日(rì )下(xià )里(lǐ )数(shù ),因(yīn )而(ér )五(wǔ )之(zhī ),为(wéi )十(shí )万(wàn )里(lǐ ),则(zé )天(tiān )高(gāo )也(yě )。若(ruò )使(shǐ )景(jǐng )与(yǔ )表(biǎo )等(děng ),则(zé )高(gāo )与(yǔ )远(yuǎn )等(děng )也(yě )。

阅读:26016

打赏捐助〔Donate〕>>>

《天文训》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库