隋纪一【登录】

《资治通鉴》 > 《隋纪》·八卷 > 《隋纪一》 > 拼音版

起(qǐ )屠(tú )维(wéi )作(zuò )噩(è ),尽(jìn )重(zhòng )光(guāng )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),凡(fán )三(sān )年(nián )。

高(gāo )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )开(kāi )皇(huáng )九(jiǔ )年(nián )(己(jǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),陈(chén )主(zhǔ )朝(cháo )会(huì )群(qún )臣(chén ),大(dà )雾(wù )四(sì )塞(sāi ),入(rù )人(rén )鼻(bí ),皆(jiē )辛(xīn )酸(suān ),陈(chén )主(zhǔ )昏(hūn )睡(shuì ),至(zhì )晡(bū )时(shí )乃(nǎi )寤(wù )。

是(shì )日(rì ),贺(hè )若(ruò )弼(bì )自(zì )广(guǎng )陵(líng )引(yǐn )兵(bīng )济(jì )江(jiāng )。先(xiān )是(shì )弼(bì )以(yǐ )老(lǎo )马(mǎ )多(duō )买(mǎi )陈(chén )船(chuán )而(ér )匿(nì )之(zhī ),买(mǎi )弊(bì )船(chuán )五(wǔ )六(liù )十(shí )艘(sōu ),置(zhì )于(yú )渎(dú )内(nèi )。陈(chén )人(rén )觇(chān )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )内(nèi )国(guó )无(wú )船(chuán )。弼(bì )又(yòu )请(qǐng )缘(yuán )江(jiāng )防(fáng )人(rén )每(měi )交(jiāo )代(dài )之(zhī )际(jì ),必(bì )集(jí )广(guǎng )陵(líng ),于(yú )是(shì )大(dà )列(liè )旗(qí )帜(zhì ),营(yíng )幕(mù )被(bèi )野(yě ),陈(chén )人(rén )以(yǐ )为(wéi )隋(suí )兵(bīng )大(dà )至(zhì ),急(jí )发(fā )兵(bīng )为(wéi )备(bèi ),既(jì )知(zhī )防(fáng )人(rén )交(jiāo )代(dài ),其(qí )众(zhòng )复(fù )散(sàn );后(hòu )以(yǐ )为(wéi )常(cháng ),不(bú )复(fù )设(shè )备(bèi )。又(yòu )使(shǐ )兵(bīng )缘(yuán )江(jiāng )时(shí )猎(liè ),人(rén )马(mǎ )喧(xuān )噪(zào )。故(gù )弼(bì )之(zhī )济(jì )江(jiāng ),陈(chén )人(rén )不(bú )觉(jiào )。韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )将(jiāng )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )自(zì )横(héng )江(jiāng )宵(xiāo )济(jì )采(cǎi )石(shí ),守(shǒu )者(zhě )皆(jiē )醉(zuì ),遂(suí )克(kè )之(zhī )。晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )帅(shuài )大(dà )军(jūn )屯(tún )六(liù )合(hé )镇(zhèn )桃(táo )叶(yè )山(shān )。

丙(bǐng )寅(yín ),采(cǎi )石(shí )戍(shù )主(zhǔ )徐(xú )子(zǐ )建(jiàn )驰(chí )启(qǐ )告(gào )变(biàn );丁(dīng )卯(mǎo ),召(zhào )公(gōng )卿(qīng )入(rù )议(yì )军(jūn )旅(lǚ )。戊(wù )辰(chén ),陈(chén )主(zhǔ )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“犬(quǎn )羊(yáng )陵(líng )纵(zòng ),侵(qīn )窃(qiè )郊(jiāo )畿(jī ),蜂(fēng )虿(chài )有(yǒu )毒(dú ),宜(yí )时(shí )扫(sǎo )定(dìng )。朕(zhèn )当(dāng )亲(qīn )御(yù )六(liù )师(shī ),廓(kuò )清(qīng )八(bā )表(biǎo ),内(nèi )外(wài )并(bìng )可(kě )戒(jiè )严(yán )。”以(yǐ )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )、护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )樊(fán )毅(yì )、中(zhōng )领(lǐng )军(jūn )鲁(lǔ )广(guǎng )达(dá )并(bìng )为(wéi )都(dōu )督(dū ),司(sī )空(kōng )司(sī )马(mǎ )消(xiāo )难(nán )、湘(xiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )施(shī )文(wén )庆(qìng )并(bìng )为(wéi )大(dà )监(jiān )军(jūn ),遣(qiǎn )南(nán )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )樊(fán )猛(měng )帅(shuài )舟(zhōu )师(shī )出(chū )白(bái )下(xià ),散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )皋(gāo )文(wén )奏(zòu )将(jiāng )兵(bīng )镇(zhèn )南(nán )豫(yù )州(zhōu )。重(zhòng )立(lì )赏(shǎng )格(gé ),僧(sēng )、尼(ní )、道(dào )士(shì ),尽(jìn )令(lìng )执(zhí )役(yì )。

庚(gēng )午(wǔ ),贺(hè )若(ruò )弼(bì )攻(gōng )拔(bá )京(jīng )口(kǒu ),执(zhí )南(nán )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )黄(huáng )恪(kè )。弼(bì )军(jūn )令(lìng )严(yán )肃(sù ),秋(qiū )毫(háo )不(bú )犯(fàn ),有(yǒu )军(jūn )士(shì )于(yú )民(mín )间(jiān )酤(gū )酒(jiǔ )者(zhě ),弼(bì )立(lì )斩(zhǎn )之(zhī )。所(suǒ )俘(fú )获(huò )六(liù )千(qiān )馀(yú )人(rén ),弼(bì )皆(jiē )释(shì )之(zhī ),给(gěi )粮(liáng )劳(láo )遣(qiǎn ),付(fù )以(yǐ )敕(chì )书(shū ),令(lìng )分(fèn )道(dào )宣(xuān )谕(yù )。于(yú )是(shì )所(suǒ )至(zhì )风(fēng )靡(mí )。

樊(fán )猛(měng )在(zài )建(jiàn )康(kāng ),其(qí )子(zǐ )巡(xún )摄(shè )行(háng )南(nán )豫(yù )州(zhōu )事(shì )。辛(xīn )未(wèi ),韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )进(jìn )攻(gōng )姑(gū )孰(shú )。半(bàn )日(rì ),拔(bá )之(zhī ),执(zhí )巡(xún )及(jí )其(qí )家(jiā )口(kǒu )。皋(gāo )文(wén )奏(zòu )败(bài )还(hái )。江(jiāng )南(nán )父(fù )老(lǎo )素(sù )闻(wén )擒(qín )虎(hǔ )威(wēi )信(xìn ),来(lái )谒(yè )军(jūn )门(mén )者(zhě )昼(zhòu )夜(yè )不(bú )绝(jué )。

鲁(lǔ )广(guǎng )达(dá )之(zhī )子(zǐ )世(shì )真(zhēn )在(zài )新(xīn )蔡(cài ),与(yǔ )其(qí )弟(dì )世(shì )雄(xióng )及(jí )所(suǒ )部(bù )降(jiàng )于(yú )擒(qín )虎(hǔ ),遣(qiǎn )使(shǐ )致(zhì )书(shū )招(zhāo )广(guǎng )达(dá )。广(guǎng )达(dá )时(shí )屯(tún )建(jiàn )康(kāng ),自(zì )劾(hé ),诣(yì )廷(tíng )尉(wèi )请(qǐng )罪(zuì );陈(chén )主(zhǔ )慰(wèi )劳(láo )之(zhī ),加(jiā )赐(cì )黄(huáng )金(jīn ),遣(qiǎn )还(hái )营(yíng )。樊(fán )猛(měng )与(yǔ )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )蒋(jiǎng )元(yuán )逊(xùn )将(jiāng )青(qīng )龙(lóng )八(bā )十(shí )艘(sōu )于(yú )白(bái )下(xià )游(yóu )弈(yì ),以(yǐ )御(yù )六(liù )合(hé )兵(bīng );陈(chén )主(zhǔ )以(yǐ )猛(měng )妻(qī )子(zǐ )在(zài )隋(suí )军(jūn ),惧(jù )有(yǒu )异(yì )志(zhì ),欲(yù )使(shǐ )镇(zhèn )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )任(rèn )忠(zhōng )代(dài )之(zhī ),令(lìng )萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )徐(xú )谕(yù )猛(měng ),猛(měng )不(bú )悦(yuè ),陈(chén )主(zhǔ )重(zhòng )伤(shāng )其(qí )意(yì )而(ér )止(zhǐ )。

于(yú )是(shì )贺(hè )若(ruò )弼(bì )自(zì )北(běi )道(dào ),韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )自(zì )南(nán )道(dào )并(bìng )进(jìn ),缘(yuán )江(jiāng )诸(zhū )戍(shù ),望(wàng )风(fēng )尽(jìn )走(zǒu );弼(bì )分(fèn )兵(bīng )断(duàn )曲(qǔ )阿(ā )之(zhī )冲(chōng )而(ér )入(rù )。陈(chén )主(zhǔ )命(mìng )司(sī )徒(tú )豫(yù )章(zhāng )王(wáng )叔(shū )英(yīng )屯(tún )朝(cháo )堂(táng ),萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )屯(tún )乐(lè )游(yóu )苑(yuàn ),樊(fán )毅(yì )屯(tún )耆(qí )阇(dū )寺(sì ),鲁(lǔ )广(guǎng )达(dá )屯(tún )白(bái )土(tǔ )冈(gāng ),忠(zhōng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )孔(kǒng )范(fàn )屯(tún )宝(bǎo )田(tián )寺(sì )。己(jǐ )卯(mǎo ),任(rèn )忠(zhōng )自(zì )吴(wú )兴(xìng )入(rù )赴(fù ),仍(réng )屯(tún )硃(zhū )雀(què )门(mén )。

辛(xīn )未(wèi ),贺(hè )若(ruò )弼(bì )进(jìn )据(jù )钟(zhōng )山(shān ),顿(dùn )白(bái )土(tǔ )冈(gāng )之(zhī )东(dōng )。晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )遣(qiǎn )总(zǒng )管(guǎn )杜(dù )彦(yàn )与(yǔ )韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )合(hé )军(jūn ),步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )屯(tún )于(yú )新(xīn )林(lín )。蕲(qí )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )王(wáng )世(shì )积(jī )以(yǐ )舟(zhōu )师(shī )出(chū )九(jiǔ )江(jiāng ),破(pò )陈(chén )将(jiāng )纪(jì )瑱(tiàn )于(yú )蕲(qí )口(kǒu ),陈(chén )人(rén )大(dà )骇(hài ),降(jiàng )者(zhě )相(xiàng )继(jì )。晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )上(shàng )状(zhuàng ),帝(dì )大(dà )悦(yuè ),宴(yàn )赐(cì )群(qún )臣(chén )。

时(shí )建(jiàn )康(kāng )甲(jiǎ )士(shì )尚(shàng )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén ),陈(chén )主(zhǔ )素(sù )怯(qiè )懦(nuò ),不(bú )达(dá )军(jūn )士(shì ),唯(wéi )昼(zhòu )夜(yè )啼(tí )泣(qì ),台(tái )内(nèi )处(chù )分(fèn ),一(yī )以(yǐ )委(wěi )施(shī )文(wén )庆(qìng )。文(wén )庆(qìng )既(jì )知(zhī )诸(zhū )将(jiāng )疾(jí )己(jǐ ),恐(kǒng )其(qí )有(yǒu )功(gōng ),乃(nǎi )奏(zòu )曰(yuē ):“此(cǐ )辈(bèi )怏(yàng )怏(yàng ),素(sù )不(bú )伏(fú )官(guān ),迫(pò )此(cǐ )事(shì )机(jī ),那(nà )可(kě )专(zhuān )信(xìn )!”由(yóu )是(shì )诸(zhū )将(jiāng )凡(fán )有(yǒu )启(qǐ )请(qǐng ),率(lǜ )皆(jiē )不(bú )行(háng )。

贺(hè )若(ruò )弼(bì )之(zhī )攻(gōng )京(jīng )口(kǒu )也(yě ),萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )请(qǐng )将(jiāng )兵(bīng )逆(nì )战(zhàn ),陈(chén )主(zhǔ )不(bú )许(xǔ )。及(jí )弼(bì )至(zhì )钟(zhōng )山(shān ),摩(mó )诃(hē )又(yòu )曰(yuē ):“弼(bì )悬(xuán )军(jūn )深(shēn )入(rù ),垒(lěi )堑(qiàn )未(wèi )坚(jiān ),出(chū )兵(bīng )掩(yǎn )袭(xí ),可(kě )以(yǐ )必(bì )克(kè )。”又(yòu )不(bú )许(xǔ )。陈(chén )主(zhǔ )召(zhào )摩(mó )诃(hē )、任(rèn )忠(zhōng )于(yú )内(nèi )殿(diàn )议(yì )军(jūn )事(shì ),忠(zhōng )曰(yuē ):“兵(bīng )法(fǎ ):客(kè )贵(guì )速(sù )战(zhàn ),主(zhǔ )贵(guì )持(chí )重(zhòng )。今(jīn )国(guó )家(jiā )足(zú )食(shí )足(zú )兵(bīng ),宜(yí )固(gù )守(shǒu )台(tái )城(chéng ),缘(yuán )淮(huái )立(lì )栅(shān ),北(běi )军(jūn )虽(suī )来(lái ),勿(wù )与(yǔ )交(jiāo )战(zhàn );分(fèn )兵(bīng )断(duàn )江(jiāng )路(lù ),无(wú )令(lìng )彼(bǐ )信(xìn )得(dé )通(tōng )。给(gěi )臣(chén )精(jīng )兵(bīng )一(yī )万(wàn ),金(jīn )翅(chì )三(sān )百(bǎi )艘(sōu ),下(xià )江(jiāng )径(jìng )掩(yǎn )六(liù )合(hé ),彼(bǐ )大(dà )军(jūn )必(bì )谓(wèi )其(qí )度(dù )江(jiāng )将(jiāng )士(shì )已(yǐ )被(bèi )俘(fú )获(huò ),自(zì )然(rán )挫(cuò )气(qì )。淮(huái )南(nán )土(tǔ )人(rén )与(yǔ )臣(chén )旧(jiù )相(xiàng )知(zhī )悉(xī ),今(jīn )闻(wén )臣(chén )往(wǎng ),必(bì )皆(jiē )景(jǐng )从(cóng )。臣(chén )复(fù )扬(yáng )声(shēng )欲(yù )往(wǎng )徐(xú )州(zhōu ),断(duàn )彼(bǐ )归(guī )路(lù ),则(zé )诸(zhū )军(jūn )不(bú )击(jī )自(zì )去(qù )。待(dài )春(chūn )水(shuǐ )既(jì )涨(zhǎng ),上(shàng )江(jiāng )周(zhōu )罗(luó )睺(hóu )等(děng )众(zhòng )军(jūn )必(bì )沿(yán )流(liú )赴(fù )援(yuán ),此(cǐ )良(liáng )策(cè )也(yě )。”陈(chén )主(zhǔ )不(bú )能(néng )从(cóng )。明(míng )日(rì ),欻(xū )然(rán )曰(yuē ):“兵(bīng )久(jiǔ )不(bú )决(jué ),令(lìng )人(rén )腹(fù )烦(fán ),可(kě )呼(hū )萧(xiāo )郎(láng )一(yī )出(chū )击(jī )之(zhī )。”任(rèn )忠(zhōng )叩(kòu )头(tóu )苦(kǔ )请(qǐng )勿(wù )战(zhàn )。孔(kǒng )范(fàn )又(yòu )奏(zòu ):“请(qǐng )作(zuò )一(yī )决(jué ),当(dāng )为(wéi )官(guān )勒(lè )石(shí )燕(yàn )然(rán )。”陈(chén )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī ),谓(wèi )摩(mó )诃(hē )曰(yuē ):“公(gōng )可(kě )为(wéi )我(wǒ )一(yī )决(jué )!”摩(mó )诃(hē )曰(yuē ):“从(cóng )来(lái )行(háng )陈(chén ),为(wéi )国(guó )为(wéi )身(shēn );今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),兼(jiān )为(wéi )妻(qī )子(zǐ )。”陈(chén )主(zhǔ )多(duō )出(chū )金(jīn )帛(bó )赋(fù )诸(zhū )军(jūn )以(yǐ )充(chōng )赏(shǎng )。甲(jiǎ )申(shēn ),使(shǐ )鲁(lǔ )广(guǎng )达(dá )陈(chén )于(yú )白(bái )土(tǔ )冈(gāng ),居(jū )诸(zhū )军(jūn )之(zhī )南(nán ),任(rèn )忠(zhōng )次(cì )之(zhī ),樊(fán )毅(yì )、孔(kǒng )范(fàn )又(yòu )次(cì )之(zhī ),萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )军(jūn )最(zuì )在(zài )北(běi )。诸(zhū )军(jūn )南(nán )北(běi )亘(gèn )二(èr )十(shí )里(lǐ ),首(shǒu )尾(wěi )进(jìn )退(tuì )不(bú )相(xiàng )知(zhī )。

贺(hè )若(ruò )弼(bì )将(jiāng )轻(qīng )骑(qí )登(dēng )山(shān ),望(wàng )见(jiàn )众(zhòng )军(jūn ),因(yīn )驰(chí )下(xià ),与(yǔ )所(suǒ )部(bù )七(qī )总(zǒng )管(guǎn )杨(yáng )牙(yá )、员(yuán )明(míng )等(děng )甲(jiǎ )士(shì )凡(fán )八(bā )千(qiān ),勒(lè )陈(chén )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。陈(chén )主(zhǔ )通(tōng )于(yú )萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )之(zhī )妻(qī ),故(gù )摩(mó )诃(hē )初(chū )无(wú )战(zhàn )意(yì );唯(wéi )鲁(lǔ )广(guǎng )达(dá )以(yǐ )其(qí )徒(tú )力(lì )战(zhàn ),与(yǔ )弼(bì )相(xiàng )当(dāng )。隋(suí )师(shī )退(tuì )走(zǒu )者(zhě )数(shù )四(sì ),弼(bì )麾(huī )下(xià )死(sǐ )者(zhě )二(èr )百(bǎi )七(qī )十(shí )三(sān )人(rén ),弼(bì )纵(zòng )烟(yān )以(yǐ )自(zì )隐(yǐn ),窘(jiǒng )而(ér )复(fù )振(zhèn )。陈(chén )兵(bīng )得(dé )人(rén )头(tóu ),皆(jiē )走(zǒu )献(xiàn )陈(chén )主(zhǔ )求(qiú )赏(shǎng ),弼(bì )知(zhī )其(qí )骄(jiāo )惰(duò ),更(gèng )引(yǐn )兵(bīng )趣(qù )孔(kǒng )范(fàn );范(fàn )兵(bīng )暂(zàn )交(jiāo )即(jí )走(zǒu ),陈(chén )诸(zhū )军(jūn )顾(gù )之(zhī ),骑(qí )卒(zú )乱(luàn )溃(kuì ),不(bú )可(kě )复(fù )止(zhǐ ),死(sǐ )者(zhě )五(wǔ )千(qiān )人(rén )。员(yuán )明(míng )擒(qín )萧(xiāo )摩(mó )诃(hē ),送(sòng )于(yú )弼(bì ),弼(bì )命(mìng )牵(qiān )斩(zhǎn )之(zhī )。摩(mó )诃(hē )颜(yán )色(sè )自(zì )若(ruò ),乃(nǎi )释(shì )而(ér )礼(lǐ )之(zhī )。

任(rèn )忠(zhōng )驰(chí )入(rù )台(tái ),见(jiàn )陈(chén )主(zhǔ )言(yán )败(bài )状(zhuàng ),曰(yuē ):“官(guān )好(hǎo )住(zhù ),臣(chén )无(wú )所(suǒ )用(yòng )力(lì )矣(yǐ )!”陈(chén )主(zhǔ )与(yǔ )之(zhī )金(jīn )两(liǎng )縢(téng ),使(shǐ )募(mù )人(rén )出(chū )战(zhàn )。忠(zhōng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )唯(wéi )当(dāng )具(jù )舟(zhōu )楫(jí ),就(jiù )上(shàng )流(liú )众(zhòng )军(jūn ),臣(chén )以(yǐ )死(sǐ )奉(fèng )卫(wèi )。”陈(chén )主(zhǔ )信(xìn )之(zhī ),敕(chì )忠(zhōng )出(chū )部(bù )分(fèn ),令(lìng )宫(gōng )人(rén )装(zhuāng )束(shù )以(yǐ )待(dài )之(zhī ),怪(guài )其(qí )久(jiǔ )不(bú )至(zhì )。时(shí )韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )自(zì )新(xīn )林(lín )进(jìn )军(jūn ),忠(zhōng )已(yǐ )帅(shuài )数(shù )骑(qí )迎(yíng )降(jiàng )于(yú )石(shí )子(zǐ )冈(gāng )。领(lǐng )军(jūn )蔡(cài )征(zhēng )守(shǒu )硃(zhū )雀(què )航(háng ),闻(wén )擒(qín )虎(hǔ )将(jiāng )至(zhì ),众(zhòng )惧(jù )而(ér )溃(kuì )。忠(zhōng )引(yǐn )擒(qín )虎(hǔ )军(jūn )直(zhí )入(rù )硃(zhū )雀(què )门(mén ),陈(chén )人(rén )欲(yù )战(zhàn ),忠(zhōng )挥(huī )之(zhī )曰(yuē ):“老(lǎo )夫(fū )尚(shàng )降(jiàng ),诸(zhū )军(jūn )何(hé )事(shì )!”众(zhòng )皆(jiē )散(sàn )走(zǒu )。于(yú )是(shì )城(chéng )内(nèi )文(wén )武(wǔ )百(bǎi )司(sī )皆(jiē )遁(dùn ),唯(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )袁(yuán )宪(xiàn )在(zài )殿(diàn )中(zhōng ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )江(jiāng )总(zǒng )等(děng )数(shù )人(rén )居(jū )省(shěng )中(zhōng )。陈(chén )主(zhǔ )谓(wèi )袁(yuán )宪(xiàn )曰(yuē ):“我(wǒ )从(cóng )来(lái )接(jiē )遇(yù )卿(qīng )不(bú )胜(shèng )馀(yú )人(rén ),今(jīn )日(rì )但(dàn )以(yǐ )追(zhuī )愧(kuì )。非(fēi )唯(wéi )朕(zhèn )无(wú )德(dé ),亦(yì )是(shì )江(jiāng )东(dōng )衣(yī )冠(guàn )道(dào )尽(jìn )!”

陈(chén )主(zhǔ )遑(huáng )遽(jù ),将(jiāng )避(bì )匿(nì ),宪(xiàn )正(zhèng )色(sè )曰(yuē ):“北(běi )兵(bīng )之(zhī )入(rù ),必(bì )无(wú )所(suǒ )犯(fàn )。大(dà )事(shì )如(rú )此(cǐ ),陛(bì )下(xià )去(qù )欲(yù )安(ān )之(zhī )!臣(chén )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )正(zhèng )衣(yī )冠(guàn ),御(yù )正(zhèng )殿(diàn ),依(yī )梁(liáng )武(wǔ )帝(dì )见(jiàn )侯(hóu )景(jǐng )故(gù )事(shì )。”陈(chén )主(zhǔ )不(bú )从(cóng ),下(xià )榻(tà )驰(chí )去(qù ),曰(yuē ):“锋(fēng )刃(rèn )之(zhī )下(xià ),未(wèi )可(kě )交(jiāo )当(dāng ),吾(wú )自(zì )有(yǒu )计(jì )!”从(cóng )宫(gōng )人(rén )十(shí )馀(yú )出(chū )后(hòu )堂(táng )景(jǐng )阳(yáng )殿(diàn ),将(jiāng )自(zì )投(tóu )于(yú )井(jǐng ),宪(xiàn )苦(kǔ )谏(jiàn )不(bú )从(cóng );后(hòu )阁(gé )舍(shě )人(rén )夏(xià )侯(hóu )公(gōng )韵(yùn )以(yǐ )身(shēn )蔽(bì )井(jǐng ),陈(chén )主(zhǔ )与(yǔ )争(zhēng ),久(jiǔ )之(zhī ),乃(nǎi )得(dé )入(rù )。既(jì )而(ér )军(jūn )人(rén )窥(kuī )井(jǐng ),呼(hū )之(zhī ),不(bú )应(yīng ),欲(yù )下(xià )石(shí ),乃(nǎi )闻(wén )叫(jiào )声(shēng );以(yǐ )绳(shéng )引(yǐn )之(zhī ),惊(jīng )其(qí )太(tài )重(zhòng ),及(jí )出(chū ),乃(nǎi )与(yǔ )张(zhāng )贵(guì )妃(fēi )、孔(kǒng )贵(guì )嫔(pín )同(tóng )束(shù )而(ér )上(shàng )。沈(shěn )后(hòu )居(jū )处(chù )如(rú )常(cháng )。太(tài )子(zǐ )深(shēn )年(nián )十(shí )五(wǔ ),闭(bì )邠(bīn )而(ér )坐(zuò ),舍(shě )人(rén )孔(kǒng )伯(bó )鱼(yú )侍(shì )侧(cè ),军(jūn )士(shì )叩(kòu )阁(gé )而(ér )入(rù ),深(shēn )安(ān )坐(zuò ),劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“戎(róng )旅(lǚ )在(zài )途(tú ),不(bú )至(zhì )劳(láo )也(yě )!”军(jūn )士(shì )咸(xián )致(zhì )敬(jìng )焉(yān )。时(shí )陈(chén )人(rén )宗(zōng )室(shì )王(wáng )侯(hóu )在(zài )建(jiàn )康(kāng )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),陈(chén )主(zhǔ )恐(kǒng )其(qí )为(wéi )变(biàn ),皆(jiē )召(zhào )入(rù ),令(lìng )屯(tún )朝(cháo )堂(táng ),使(shǐ )豫(yù )章(zhāng )王(wáng )叔(shū )英(yīng )总(zǒng )督(dū )之(zhī ),又(yòu )阴(yīn )为(wéi )之(zhī )备(bèi ),及(jí )台(tái )城(chéng )失(shī )守(shǒu ),相(xiàng )帅(shuài )出(chū )降(jiàng )。

贺(hè )若(ruò )弼(bì )乘(chéng )胜(shèng )至(zhì )乐(lè )游(yóu )苑(yuàn ),鲁(lǔ )广(guǎng )达(dá )犹(yóu )督(dū )馀(yú )兵(bīng )苦(kǔ )战(zhàn )不(bú )息(xī ),所(suǒ )杀(shā )获(huò )数(shù )百(bǎi )人(rén ),会(huì )日(rì )暮(mù ),乃(nǎi )解(jiě )甲(jiǎ ),面(miàn )台(tái )再(zài )拜(bài )恸(tòng )哭(kū ),谓(wèi )众(zhòng )曰(yuē ):“我(wǒ )身(shēn )不(bú )能(néng )救(jiù )国(guó ),负(fù )罪(zuì )深(shēn )矣(yǐ )!”士(shì )卒(zú )皆(jiē )流(liú )涕(tì )歔(xū )欷(xī ),遂(suí )就(jiù )擒(qín )。诸(zhū )门(mén )卫(wèi )皆(jiē )走(zǒu ),弼(bì )夜(yè )烧(shāo )北(běi )掖(yè )门(mén )入(rù ),闻(wén )韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )已(yǐ )得(dé )陈(chén )叔(shū )宝(bǎo ),呼(hū )视(shì )之(zhī ),叔(shū )宝(bǎo )惶(huáng )惧(jù ),流(liú )汗(hàn )股(gǔ )栗(lì ),向(xiàng )弼(bì )再(zài )拜(bài )。弼(bì )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“小(xiǎo )国(guó )之(zhī )君(jūn )当(dāng )大(dà )国(guó )之(zhī )卿(qīng ),拜(bài )乃(nǎi )礼(lǐ )也(yě )。入(rù )朝(cháo )不(bú )失(shī )作(zuò )归(guī )命(mìng )侯(hóu ),无(wú )劳(láo )恐(kǒng )惧(jù )。”既(jì )而(ér )耻(chǐ )功(gōng )在(zài )韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )后(hòu ),与(yǔ )擒(qín )虎(hǔ )相(xiàng )訽(gòu ),挺(tǐng )刃(rèn )而(ér )出(chū );欲(yù )令(lìng )蔡(cài )征(zhēng )为(wéi )叔(shū )宝(bǎo )作(zuò )降(jiàng )笺(jiān ),命(mìng )乘(chéng )骡(luó )车(chē )归(guī )己(jǐ ),事(shì )不(bú )果(guǒ )。弼(bì )置(zhì )叔(shū )宝(bǎo )于(yú )德(dé )教(jiāo )殿(diàn ),以(yǐ )兵(bīng )卫(wèi )守(shǒu )。

高(gāo )颎(jiǒng )先(xiān )入(rù )建(jiàn )康(kāng ),颎(jiǒng )子(zǐ )德(dé )弘(hóng )为(wéi )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )记(jì )室(shì ),广(guǎng )使(shǐ )德(dé )弘(hóng )驰(chí )诣(yì )颎(jiǒng )所(suǒ ),令(lìng )留(liú )张(zhāng )丽(lì )华(huá ),颎(jiǒng )曰(yuē ):“昔(xī )太(tài )公(gōng )蒙(méng )面(miàn )以(yǐ )斩(zhǎn )妲(dá )己(jǐ ),今(jīn )岂(qǐ )可(kě )留(liú )丽(lì )华(huá )!”乃(nǎi )斩(zhǎn )之(zhī )于(yú )青(qīng )溪(xī )。德(dé )弘(hóng )还(hái )报(bào ),广(guǎng )变(biàn )色(sè )曰(yuē ):“昔(xī )人(rén )云(yún ),‘无(wú )德(dé )不(bú )报(bào )’,我(wǒ )必(bì )有(yǒu )以(yǐ )报(bào )高(gāo )公(gōng )矣(yǐ )!”由(yóu )是(shì )恨(hèn )颎(jiǒng )。

丙(bǐng )戌(xū ),晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )入(rù )建(jiàn )康(kāng ),以(yǐ )施(shī )文(wén )庆(qìng )受(shòu )委(wěi )不(bú )忠(zhōng ),曲(qǔ )为(wéi )谄(chǎn )佞(nìng )以(yǐ )蔽(bì )耳(ěr )目(mù ),沈(shěn )客(kè )卿(qīng )重(zhòng )赋(fù )厚(hòu )敛(liǎn )以(yǐ )悦(yuè )其(qí )上(shàng ),与(yǔ )太(tài )市(shì )令(lìng )阳(yáng )慧(huì )朗(lǎng )、刑(xíng )法(fǎ )监(jiān )徐(xú )析(xī )、尚(shàng )书(shū )都(dōu )令(lìng )史(shǐ )暨(jì )慧(huì )皆(jiē )为(wéi )民(mín )害(hài ),斩(zhǎn )于(yú )石(shí )阙(què )下(xià ),以(yǐ )谢(xiè )三(sān )吴(wú )。使(shǐ )高(gāo )颎(jiǒng )与(yǔ )元(yuán )帅(shuài )府(fǔ )记(jì )室(shì )裴(péi )矩(jǔ )收(shōu )图(tú )籍(jí ),封(fēng )府(fǔ )库(kù ),资(zī )财(cái )一(yī )无(wú )所(suǒ )取(qǔ ),天(tiān )下(xià )皆(jiē )称(chēng )广(guǎng ),以(yǐ )为(wéi )贤(xián )。矩(jǔ ),让(ràng )之(zhī )之(zhī )弟(dì )子(zǐ )也(yě )。

广(guǎng )以(yǐ )贺(hè )若(ruò )弼(bì )先(xiān )期(qī )决(jué )战(zhàn ),违(wéi )军(jūn )令(lìng ),收(shōu )以(yǐ )属(shǔ )吏(lì )。上(shàng )驿(yì )召(zhào )之(zhī ),诏(zhào )广(guǎng )曰(yuē ):“平(píng )定(dìng )江(jiāng )表(biǎo ),弼(bì )与(yǔ )韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )之(zhī )力(lì )也(yě )。”赐(cì )物(wù )万(wàn )段(duàn );又(yòu )赐(cì )弼(bì )与(yǔ )擒(qín )虎(hǔ )诏(zhào ),美(měi )其(qí )功(gōng )。

开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )王(wáng )颁(bān ),僧(sēng )辩(biàn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。夜(yè ),发(fā )陈(chén )高(gāo )祖(zǔ )陵(líng ),焚(fén )骨(gǔ )取(qǔ )灰(huī ),投(tóu )水(shuǐ )而(ér )饮(yǐn )之(zhī )。既(jì )而(ér )自(zì )缚(fù ),归(guī )罪(zuì )于(yú )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )。广(guǎng )以(yǐ )闻(wén ),上(shàng )命(mìng )赦(shè )之(zhī )。诏(zhào )陈(chén )高(gāo )祖(zǔ )、世(shì )祖(zǔ )、高(gāo )宗(zōng )陵(líng ),总(zǒng )给(gěi )五(wǔ )户(hù )分(fèn )守(shǒu )之(zhī )。

上(shàng )遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )陈(chén )亡(wáng )告(gào )许(xǔ )善(shàn )心(xīn ),善(shàn )心(xīn )衰(shuāi )服(fú )号(hào )哭(kū )于(yú )西(xī )阶(jiē )之(zhī )下(xià ),藉(jiè )草(cǎo )东(dōng )向(xiàng )坐(zuò )三(sān )日(rì ),敕(chì )书(shū )唁(yàn )焉(yān )。明(míng )日(rì ),有(yǒu )诏(zhào )就(jiù )馆(guǎn ),拜(bài )通(tōng )直(zhí )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),赐(cì )衣(yī )一(yī )袭(xí )。善(shàn )心(xīn )哭(kū )尽(jìn )哀(āi ),入(rù )房(fáng )改(gǎi )服(fú ),复(fù )出(chū ),北(běi )面(miàn )立(lì ),垂(chuí )泣(qì ),再(zài )拜(bài )受(shòu )诏(zhào ),明(míng )日(rì )乃(nǎi )朝(cháo ),伏(fú )泣(qì )于(yú )殿(diàn )下(xià ),悲(bēi )不(bú )能(néng )兴(xìng )。上(shàng )顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“我(wǒ )平(píng )陈(chén )国(guó ),唯(wéi )获(huò )此(cǐ )人(rén )。既(jì )能(néng )怀(huái )其(qí )旧(jiù )君(jūn ),即(jí )我(wǒ )之(zhī )诚(chéng )臣(chén )也(yě )。”敕(chì )以(yǐ )本(běn )官(guān )直(zhí )门(mén )下(xià )省(shěng )。

陈(chén )水(shuǐ )军(jūn )都(dōu )督(dū )周(zhōu )罗(luó )睺(hóu )与(yǔ )郢(yǐng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )荀(xún )法(fǎ )尚(shàng )守(shǒu )江(jiāng )夏(xià ),秦(qín )王(wáng )俊(jùn )督(dū )三(sān )十(shí )总(zǒng )管(guǎn )水(shuǐ )陆(lù )十(shí )馀(yú )万(wàn )屯(tún )汉(hàn )口(kǒu ),不(bú )得(dé )进(jìn ),相(xiàng )持(chí )逾(yú )月(yuè )。陈(chén )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )陈(chén )慧(huì )纪(jì )遣(qiǎn )南(nán )康(kāng )内(nèi )史(shǐ )吕(lǚ )忠(zhōng )肃(sù )屯(tún )岐(qí )亭(tíng ),据(jù )巫(wū )峡(xiá ),于(yú )北(běi )岸(àn )凿(záo )岩(yán ),缀(zhuì )铁(tiě )锁(suǒ )三(sān )条(tiáo ),横(héng )截(jié )上(shàng )流(liú )以(yǐ )遏(è )隋(suí )船(chuán ),忠(zhōng )肃(sù )竭(jié )其(qí )私(sī )财(cái )以(yǐ )充(chōng )军(jūn )用(yòng )。杨(yáng )素(sù )、刘(liú )仁(rén )恩(ēn )奋(fèn )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),四(sì )十(shí )馀(yú )战(zhàn ),忠(zhōng )肃(sù )守(shǒu )险(xiǎn )力(lì )争(zhēng ),隋(suí )兵(bīng )死(sǐ )者(zhě )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén ),陈(chén )人(rén )尽(jìn )取(qǔ )其(qí )鼻(bí )以(yǐ )求(qiú )功(gōng )赏(shǎng )。既(jì )而(ér )隋(suí )师(shī )屡(lǚ )捷(jié ),获(huò )陈(chén )之(zhī )士(shì )卒(zú ),三(sān )纵(zòng )之(zhī )。忠(zhōng )肃(sù )弃(qì )栅(shān )而(ér )遁(dùn ),素(sù )徐(xú )去(qù )其(qí )锁(suǒ );忠(zhōng )肃(sù )复(fù )据(jù )荆(jīng )门(mén )之(zhī )延(yán )洲(zhōu ),素(sù )遣(qiǎn )巴(bā )蜑(dàn )千(qiān )人(rén ),乘(chéng )五(wǔ )牙(yá )四(sì )艘(sōu ),以(yǐ )拍(pāi )竿(gān )碎(suì )其(qí )十(shí )馀(yú )舰(jiàn ),遂(suí )大(dà )破(pò )之(zhī ),俘(fú )甲(jiǎ )士(shì )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén ),忠(zhōng )肃(sù )仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn )。陈(chén )信(xìn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )顾(gù )觉(jiào )屯(tún )安(ān )蜀(shǔ )城(chéng ),弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。陈(chén )慧(huì )纪(jì )屯(tún )公(gōng )安(ān ),悉(xī )烧(shāo )其(qí )储(chǔ )蓄(xù ),引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )下(xià ),于(yú )是(shì )巴(bā )陵(líng )以(yǐ )东(dōng )无(wú )复(fù )城(chéng )守(shǒu )者(zhě )。陈(chén )慧(huì )纪(jì )帅(shuài )将(jiāng )士(shì )三(sān )万(wàn )人(rén ),楼(lóu )船(chuán )千(qiān )馀(yú )艘(sōu ),沿(yán )江(jiāng )而(ér )下(xià ),欲(yù )入(rù )援(yuán )建(jiàn )康(kāng ),为(wéi )秦(qín )王(wáng )俊(jùn )所(suǒ )拒(jù ),不(bú )得(dé )前(qián )。是(shì )时(shí ),陈(chén )晋(jìn )熙(xī )王(wáng )叔(shū )文(wén )罢(bà )湘(xiāng )州(zhōu ),还(hái ),至(zhì )巴(bā )州(zhōu ),慧(huì )纪(jì )推(tuī )叔(shū )文(wén )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ )。而(ér )叔(shū )文(wén )已(yǐ )帅(shuài )巴(bā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毕(bì )宝(bǎo )等(děng )致(zhì )书(shū )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )俊(jùn ),俊(jùn )遣(qiǎn )使(shǐ )迎(yíng )劳(láo )之(zhī )。会(huì )建(jiàn )康(kāng )平(píng ),晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )命(mìng )陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )手(shǒu )书(shū )招(zhāo )上(shàng )江(jiāng )诸(zhū )将(jiāng ),使(shǐ )樊(fán )毅(yì )诣(yì )周(zhōu )罗(luó ),陈(chén )慧(huì )纪(jì )子(zǐ )正(zhèng )业(yè )诣(yì )慧(huì )纪(jì )谕(yù )指(zhǐ )。时(shí )诸(zhū )城(chéng )皆(jiē )解(jiě )甲(jiǎ ),罗(luó )乃(nǎi )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )大(dà )临(lín )三(sān )日(rì ),放(fàng )兵(bīng )散(sàn ),然(rán )后(hòu )诣(yì )俊(jùn )降(jiàng ),陈(chén )慧(huì )纪(jì )亦(yì )降(jiàng ),上(shàng )江(jiāng )皆(jiē )平(píng )。杨(yáng )素(sù )下(xià )至(zhì )汉(hàn )口(kǒu ),与(yǔ )俊(jùn )会(huì )。王(wáng )世(shì )积(jī )在(zài )蕲(qí )口(kǒu ),闻(wén )陈(chén )已(yǐ )亡(wáng ),移(yí )书(shū )告(gào )谕(yù )江(jiāng )南(nán )诸(zhū )郡(jùn ),于(yú )是(shì )江(jiāng )州(zhōu )司(sī )马(mǎ )黄(huáng )偲(cāi )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),豫(yù )章(zhāng )等(děng )诸(zhū )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )皆(jiē )诣(yì )世(shì )积(jī )降(jiàng )。

癸(guǐ )巳(sì ),诏(zhào )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )巡(xún )抚(fǔ )陈(chén )州(zhōu )郡(jùn )。二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),废(fèi )淮(huái )南(nán )行(háng )台(tái )省(shěng )。苏(sū )威(wēi )奏(zòu )请(qǐng )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )置(zhì )乡(xiāng )正(zhèng ),使(shǐ )治(zhì )民(mín ),简(jiǎn )辞(cí )讼(sòng )。李(lǐ )德(dé )林(lín )以(yǐ )为(wéi ):“本(běn )废(fèi )乡(xiāng )官(guān )判(pàn )事(shì ),为(wéi )其(qí )里(lǐ )闾(lǘ )亲(qīn )识(shí ),剖(pōu )断(duàn )不(bú )平(píng ),今(jīn )令(lìng )乡(xiāng )正(zhèng )专(zhuān )治(zhì )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā ),恐(kǒng )为(wéi )害(hài )更(gèng )甚(shèn )。且(qiě )要(yào )荒(huāng )小(xiǎo )县(xiàn ),有(yǒu )不(bú )至(zhì )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )者(zhě ),岂(qǐ )可(kě )使(shǐ )两(liǎng )县(xiàn )共(gòng )管(guǎn )一(yī )乡(xiāng )!”帝(dì )不(bú )听(tīng )。丙(bǐng )申(shēn ),制(zhì ):“五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )为(wéi )乡(xiāng ),置(zhì )乡(xiāng )正(zhèng )一(yī )人(rén );百(bǎi )家(jiā )为(wéi )里(lǐ ),置(zhì )里(lǐ )长(zhǎng )一(yī )人(rén )。”

陈(chén )吴(wú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )萧(xiāo )献(xiàn )能(néng )得(dé )物(wù )情(qíng ),陈(chén )亡(wáng ),吴(wú )人(rén )推(tuī )献(xiàn )为(wéi )主(zhǔ ),右(yòu )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )武(wǔ )川(chuān )宇(yǔ )文(wén )述(shù )帅(shuài )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )元(yuán )契(qì )、张(zhāng )默(mò )言(yán )等(děng )讨(tǎo )之(zhī )。落(luò )丛(cóng )公(gōng )燕(yàn )荣(róng )以(yǐ )舟(zhōu )师(shī )自(zì )东(dōng )海(hǎi )至(zhì )。陈(chén )永(yǒng )新(xīn )侯(hóu )陈(chén )君(jūn )范(fàn )自(zì )晋(jìn )陵(líng )奔(bēn )献(xiàn ),并(bìng )军(jūn )拒(jù )述(shù )。述(shù )军(jūn )且(qiě )至(zhì ),献(xiàn )立(lì )栅(shān )于(yú )晋(jìn )陵(líng )城(chéng )东(dōng ),留(liú )兵(bīng )拒(jù )述(shù ),遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )王(wáng )褒(bāo )守(shǒu )吴(wú )州(zhōu ),自(zì )义(yì )兴(xìng )入(rù )太(tài )湖(hú ),欲(yù )掩(yǎn )述(shù )后(hòu )。述(shù )进(jìn )破(pò )其(qí )栅(shān ),回(huí )兵(bīng )击(jī )献(xiàn ),大(dà )破(pò )之(zhī );又(yòu )遣(qiǎn )兵(bīng )别(bié )道(dào )袭(xí )吴(wú )州(zhōu ),王(wáng )褒(bāo )衣(yī )道(dào )士(shì )服(fú )弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。献(xiàn )以(yǐ )馀(yú )众(zhòng )保(bǎo )包(bāo )山(shān ),燕(yàn )荣(róng )击(jī )破(pò )之(zhī )。献(xiàn )将(jiāng )左(zuǒ )右(yòu )数(shù )人(rén )匿(nì )民(mín )家(jiā ),为(wéi )人(rén )所(suǒ )执(zhí )。述(shù )进(jìn )至(zhì )奉(fèng )公(gōng )埭(dài ),陈(chén )东(dōng )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )萧(xiāo )岩(yán )以(yǐ )会(huì )稽(jī )降(jiàng ),与(yǔ )献(xiàn )皆(jiē )送(sòng )长(zhǎng )安(ān ),斩(zhǎn )之(zhī )。

杨(yáng )素(sù )之(zhī )下(xià )荆(jīng )门(mén )也(yě ),遣(qiǎn )别(bié )将(jiāng )庞(páng )晖(huī )将(jiāng )兵(bīng )略(luè )地(dì ),南(nán )至(zhì )湘(xiāng )州(zhōu ),城(chéng )中(zhōng )将(jiāng )士(shì ),莫(mò )有(yǒu )固(gù )志(zhì )。刺(cì )史(shǐ )岳(yuè )阳(yáng )王(wáng )叔(shū )慎(shèn ),年(nián )十(shí )八(bā ),置(zhì )酒(jiǔ )会(huì )文(wén )武(wǔ )僚(liáo )吏(lì )。酒(jiǔ )酣(hān ),叔(shū )慎(shèn )叹(tàn )曰(yuē ):“君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),尽(jìn )于(yú )此(cǐ )乎(hū )!”长(zhǎng )史(shǐ )谢(xiè )基(jī )伏(fú )而(ér )流(liú )涕(tì )。湘(xiāng )州(zhōu )助(zhù )防(fáng )遂(suí )兴(xìng )侯(hóu )正(zhèng )理(lǐ )在(zài )坐(zuò ),乃(nǎi )起(qǐ )曰(yuē ):“主(zhǔ )辱(rǔ )臣(chén )死(sǐ ),诸(zhū )君(jūn )独(dú )非(fēi )陈(chén )国(guó )之(zhī )臣(chén )乎(hū )!今(jīn )天(tiān )下(xià )有(yǒu )难(nán ),实(shí )致(zhì )命(mìng )之(zhī )秋(qiū )也(yě )。纵(zòng )其(qí )无(wú )成(chéng ),犹(yóu )见(jiàn )臣(chén )节(jiē )。青(qīng )门(mén )之(zhī )外(wài ),有(yǒu )死(sǐ )不(bú )能(néng )!今(jīn )日(rì )之(zhī )机(jī ),不(bú )可(kě )犹(yóu )豫(yù ),后(hòu )应(yīng )者(zhě )斩(zhǎn )!”众(zhòng )咸(xián )许(xǔ )诺(nuò )。乃(nǎi )刑(xíng )牲(shēng )结(jié )盟(méng ),仍(réng )遣(qiǎn )人(rén )诈(zhà )奉(fèng )降(jiàng )书(shū )于(yú )庞(páng )晖(huī )。晖(huī )信(xìn )之(zhī ),克(kè )期(qī )而(ér )入(rù ),叔(shū )慎(shèn )伏(fú )甲(jiǎ )待(dài )之(zhī )。晖(huī )至(zhì ),执(zhí )之(zhī )以(yǐ )徇(xùn ),并(bìng )其(qí )众(zhòng )皆(jiē )斩(zhǎn )之(zhī )。叔(shū )慎(shèn )坐(zuò )于(yú )射(shè )堂(táng ),招(zhāo )合(hé )士(shì )众(zhòng ),数(shù )日(rì )之(zhī )中(zhōng ),得(dé )五(wǔ )千(qiān )人(rén )。衡(héng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )樊(fán )通(tōng )、武(wǔ )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )邬(wū )居(jū )业(yè )皆(jiē )请(qǐng )举(jǔ )兵(bīng )助(zhù )之(zhī )。隋(suí )所(suǒ )除(chú )湘(xiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )薛(xuē )胄(zhòu )将(jiāng )兵(bīng )适(shì )至(zhì ),与(yǔ )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )刘(liú )仁(rén )恩(ēn )共(gòng )击(jī )之(zhī );叔(shū )慎(shèn )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )陈(chén )正(zhèng )理(lǐ )与(yǔ )樊(fán )通(tōng )拒(jù )战(zhàn ),兵(bīng )败(bài )。胄(zhòu )乘(chéng )胜(shèng )入(rù )城(chéng ),擒(qín )叔(shū )慎(shèn )。仁(rén )恩(ēn )破(pò )邬(wū )居(jū )业(yè )于(yú )横(héng )桥(qiáo ),亦(yì )擒(qín )之(zhī )。俱(jù )送(sòng )秦(qín )王(wáng )俊(jùn ),斩(zhǎn )于(yú )汉(hàn )口(kǒu )。

岭(lǐng )南(nán )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )附(fù ),数(shù )郡(jùn )共(gòng )奉(fèng )高(gāo )凉(liáng )郡(jùn )太(tài )夫(fū )人(rén )洗(xǐ )氏(shì )为(wéi )主(zhǔ ),号(hào )圣(shèng )母(mǔ ),保(bǎo )境(jìng )拒(jù )守(shǒu )。诏(zhào )遣(qiǎn )柱(zhù )国(guó )韦(wéi )洸(guāng )等(děng )安(ān )抚(fǔ )岭(lǐng )外(wài ),陈(chén )豫(yù )章(zhāng )太(tài )守(shǒu )徐(xú )墱(dēng )据(jù )南(nán )康(kāng )拒(jù )之(zhī ),洸(guāng )等(děng )不(bú )得(dé )进(jìn )。晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )遣(qiǎn )陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )遗(yí )夫(fū )人(rén )书(shū ),谕(yù )以(yǐ )国(guó )亡(wáng ),使(shǐ )之(zhī )归(guī )隋(suí )。夫(fū )人(rén )集(jí )首(shǒu )领(lǐng )数(shù )千(qiān )人(rén ),尽(jìn )日(rì )恸(tòng )哭(kū ),遣(qiǎn )其(qí )孙(sūn )冯(féng )魂(hún )帅(shuài )众(zhòng )迎(yíng )洸(guāng )。洸(guāng )击(jī )斩(zhǎn )徐(xú )璒(dēng ),入(rù ),至(zhì )广(guǎng )州(zhōu ),说(shuō )谕(yù )岭(lǐng )南(nán )诸(zhū )州(zhōu )皆(jiē )定(dìng );表(biǎo )冯(féng )魂(hún )为(wéi )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),册(cè )洗(xǐ )氏(shì )为(wéi )宋(sòng )康(kāng )郡(jùn )夫(fū )人(rén )。洸(guāng ),夐(xuàn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

衡(héng )州(zhōu )司(sī )马(mǎ )任(rèn )瓖(xiāng )劝(quàn )都(dōu )督(dū )王(wáng )勇(yǒng )据(jù )岭(lǐng )南(nán ),求(qiú )陈(chén )氏(shì )子(zǐ )孙(sūn ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )帝(dì );勇(yǒng )不(bú )能(néng )用(yòng ),以(yǐ )所(suǒ )部(bù )来(lái )降(jiàng ),瑰(guī )弃(qì )官(guān )去(qù )。瑰(guī ),忠(zhōng )之(zhī )弟(dì )子(zǐ )也(yě )。

于(yú )是(shì )陈(chén )国(guó )皆(jiē )平(píng ),得(dé )州(zhōu )三(sān )十(shí ),郡(jùn )一(yī )百(bǎi ),县(xiàn )四(sì )百(bǎi ),诏(zhào )建(jiàn )康(kāng )城(chéng )邑(yì )宫(gōng )室(shì ),并(bìng )平(píng )荡(dàng )耕(gēng )垦(kěn ),更(gèng )于(yú )石(shí )头(tóu )置(zhì )蒋(jiǎng )州(zhōu )。

晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )班(bān )师(shī ),留(liú )王(wáng )韶(sháo )镇(zhèn )石(shí )头(tóu )城(chéng ),委(wěi )以(yǐ )后(hòu )事(shì )。三(sān )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )与(yǔ )其(qí )王(wáng )公(gōng )百(bǎi )司(sī )发(fā )建(jiàn )康(kāng ),诣(yì )长(zhǎng )安(ān ),大(dà )小(xiǎo )在(zài )路(lù ),五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )累(lèi )累(lèi )不(bú )绝(jué )。帝(dì )命(mìng )权(quán )分(fèn )长(zhǎng )安(ān )士(shì )民(mín )宅(zhái )以(yǐ )俟(sì )之(zhī ),内(nèi )外(wài )修(xiū )整(zhěng ),遣(qiǎn )使(shǐ )迎(yíng )劳(láo );陈(chén )人(rén )至(zhì )者(zhě )如(rú )归(guī )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),帝(dì )幸(xìng )骊(lí )山(shān ),亲(qīn )劳(láo )旋(xuán )师(shī )。乙(yǐ )巳(sì ),诸(zhū )军(jūn )凯(kǎi )入(rù ),献(xiàn )俘(fú )于(yú )太(tài )庙(miào ),陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )及(jí )诸(zhū )王(wáng )侯(hóu )将(jiāng )相(xiàng )并(bìng )乘(chéng )舆(yú )服(fú )御(yù )、天(tiān )文(wén )图(tú )籍(jí )等(děng )以(yǐ )次(cì )行(háng )列(liè ),仍(réng )以(yǐ )铁(tiě )骑(qí )围(wéi )之(zhī ),从(cóng )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )、秦(qín )王(wáng )俊(jùn )入(rù ),列(liè )于(yú )庙(miào )廷(tíng )。拜(bài )广(guǎng )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),赐(cì )辂(lù )车(chē )、乘(chéng )马(mǎ )、衮(gǔn )冕(miǎn )之(zhī )服(fú )、玄(xuán )圭(guī )、白(bái )璧(bì )。丙(bǐng )午(wǔ ),帝(dì )坐(zuò )广(guǎng )阳(yáng )门(mén )观(guān ),引(yǐn )陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )于(yú )前(qián ),及(jí )太(tài )子(zǐ )、诸(zhū )王(wáng )二(èr )十(shí )八(bā )人(rén ),司(sī )空(kōng )司(sī )马(mǎ )消(xiāo )难(nán )以(yǐ )下(xià )至(zhì )尚(shàng )书(shū )郎(láng )凡(fán )二(èr )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),帝(dì )使(shǐ )纳(nà )言(yán )宣(xuān )诏(zhào )劳(láo )之(zhī );次(cì )使(shǐ )内(nèi )史(shǐ )令(lìng )宣(xuān )诏(zhào ),责(zé )以(yǐ )君(jūn )臣(chén )不(bú )能(néng )相(xiàng )辅(fǔ ),乃(nǎi )至(zhì )灭(miè )亡(wáng )。叔(shū )宝(bǎo )及(jí )其(qí )群(qún )臣(chén )并(bìng )愧(kuì )惧(jù )伏(fú )地(dì ),屏(píng )息(xī )不(bú )能(néng )对(duì ),既(jì )而(ér )宥(yòu )之(zhī )。

初(chū ),武(wǔ )元(yuán )帝(dì )迎(yíng )司(sī )马(mǎ )消(xiāo )难(nán ),与(yǔ )消(xiāo )难(nán )结(jié )为(wéi )兄(xiōng )弟(dì ),情(qíng )好(hǎo )甚(shèn )笃(dǔ ),帝(dì )每(měi )以(yǐ )叔(shū )父(fù )礼(lǐ )事(shì )之(zhī )。及(jí )平(píng )陈(chén ),消(xiāo )难(nán )至(zhì ),特(tè )免(miǎn )死(sǐ ),配(pèi )为(wéi )乐(lè )户(hù ),二(èr )旬(xún )而(ér )免(miǎn ),犹(yóu )以(yǐ )旧(jiù )恩(ēn )引(yǐn )见(jiàn );寻(xún )卒(zú )于(yú )家(jiā )。

庚(gēng )戌(xū ),帝(dì )御(yù )广(guǎng )阳(yáng )门(mén )宴(yàn )将(jiāng )士(shì ),自(zì )门(mén )外(wài )夹(jiá )道(dào )列(liè )布(bù )帛(bó )之(zhī )积(jī ),达(dá )于(yú )南(nán )郭(guō )。班(bān )赐(cì )各(gè )有(yǒu )差(chà ),凡(fán )用(yòng )三(sān )百(bǎi )馀(yú )万(wàn )段(duàn )、故(gù )陈(chén )之(zhī )境(jìng )内(nèi ),给(gěi )复(fù )十(shí )年(nián ),馀(yú )州(zhōu )免(miǎn )其(qí )年(nián )租(zū )赋(fù )。

乐(lè )安(ān )公(gōng )元(yuán )谐(xié )进(jìn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )威(wēi )德(dé )远(yuǎn )被(bèi ),臣(chén )前(qián )请(qǐng )以(yǐ )突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )为(wéi )候(hòu )正(zhèng ),陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )为(wéi )令(lìng )史(shǐ ),今(jīn )可(kě )用(yòng )臣(chén )言(yán )矣(yǐ )。”帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )平(píng )陈(chén )国(guó ),本(běn )以(yǐ )除(chú )逆(nì ),非(fēi )欲(yù )夸(kuā )诞(dàn )。公(gōng )之(zhī )所(suǒ )奏(zòu ),殊(shū )非(fēi )朕(zhèn )心(xīn )。突(tū )厥(jué )不(bú )知(zhī )山(shān )川(chuān ),何(hé )能(néng )警(jǐng )候(hòu );叔(shū )宝(bǎo )昏(hūn )醉(zuì ),宁(níng )堪(kān )驱(qū )使(shǐ )!”谐(xié )默(mò )然(rán )而(ér )退(tuì )。

辛(xīn )酉(yǒu ),进(jìn )杨(yáng )素(sù )爵(jué )为(wéi )越(yuè )公(gōng ),以(yǐ )其(qí )子(zǐ )玄(xuán )感(gǎn )为(wéi )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),玄(xuán )奖(jiǎng )为(wéi )清(qīng )河(hé )郡(jùn )公(gōng );赐(cì )物(wù )万(wàn )段(duàn ),粟(sù )万(wàn )石(shí )。命(mìng )贺(hè )若(ruò )弼(bì )登(dēng )御(yù )坐(zuò ),赐(cì )物(wù )八(bā )千(qiān )段(duàn ),加(jiā )位(wèi )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),进(jìn )爵(jué )宋(sòng )公(gōng )。仍(réng )各(gè )加(jiā )赐(cì )金(jīn )宝(bǎo )及(jí )陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )妹(mèi )为(wéi )妾(qiè )。

贺(hè )若(ruò )弼(bì )、韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )争(zhēng )功(gōng )于(yú )帝(dì )前(qián )。弼(bì )曰(yuē ):“臣(chén )在(zài )蒋(jiǎng )山(shān )死(sǐ )战(zhàn ),破(pò )其(qí )锐(ruì )卒(zú ),擒(qín )其(qí )骁(xiāo )将(jiāng ),震(zhèn )扬(yáng )威(wēi )武(wǔ ),遂(suí )平(píng )陈(chén )国(guó );韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )略(luè )不(bú )交(jiāo )陈(chén ),岂(qǐ )臣(chén )之(zhī )比(bǐ )!”擒(qín )虎(hǔ )曰(yuē ):“本(běn )奉(fèng )明(míng )旨(zhǐ ),令(lìng )臣(chén )与(yǔ )弼(bì )同(tóng )时(shí )合(hé )势(shì )以(yǐ )取(qǔ )伪(wěi )都(dōu ),弼(bì )乃(nǎi )敢(gǎn )先(xiān )期(qī ),逢(féng )贼(zéi )遂(suí )战(zhàn ),致(zhì )令(lìng )将(jiāng )士(shì )伤(shāng )死(sǐ )甚(shèn )多(duō )。臣(chén )以(yǐ )轻(qīng )骑(qí )五(wǔ )百(bǎi ),兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),直(zhí )取(qǔ )金(jīn )陵(líng ),降(jiàng )任(rèn )蛮(mán )奴(nú ),执(zhí )陈(chén )叔(shū )宝(bǎo ),据(jù )其(qí )府(fǔ )库(kù ),倾(qīng )其(qí )巢(cháo )穴(xué )。弼(bì )至(zhì )夕(xī )方(fāng )扣(kòu )北(běi )掖(yè )门(mén ),臣(chén )启(qǐ )关(guān )而(ér )纳(nà )之(zhī )。斯(sī )乃(nǎi )救(jiù )罪(zuì )不(bú )暇(xiá ),安(ān )得(dé )与(yǔ )臣(chén )相(xiàng )比(bǐ )!”帝(dì )曰(yuē ):“二(èr )将(jiāng )俱(jù )为(wéi )上(shàng )勋(xūn )。”于(yú )是(shì )进(jìn )擒(qín )虎(hǔ )位(wèi )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),赐(cì )物(wù )八(bā )千(qiān )段(duàn )。有(yǒu )司(sī )劾(hé )擒(qín )虎(hǔ )放(fàng )纵(zòng )士(shì )卒(zú ),淫(yín )污(wū )陈(chén )宫(gōng );坐(zuò )此(cǐ )不(bú )加(jiā )爵(jué )邑(yì )。

加(jiā )高(gāo )颎(jiǒng )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),进(jìn )爵(jué )齐(qí )公(gōng ),赐(cì )物(wù )九(jiǔ )千(qiān )段(duàn )。帝(dì )劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“公(gōng )伐(fá )陈(chén )后(hòu ),人(rén )言(yán )公(gōng )反(fǎn ),朕(zhèn )已(yǐ )斩(zhǎn )之(zhī )。君(jūn )臣(chén )道(dào )合(hé ),非(fēi )青(qīng )蝇(yíng )所(suǒ )能(néng )间(jiān )也(yě )。”帝(dì )从(cóng )容(róng )命(mìng )颎(jiǒng )与(yǔ )贺(hè )若(ruò )弼(bì )论(lùn )平(píng )陈(chén )事(shì ),颎(jiǒng )曰(yuē ):“贺(hè )若(ruò )弼(bì )先(xiān )献(xiàn )十(shí )策(cè ),后(hòu )于(yú )蒋(jiǎng )山(shān )苦(kǔ )战(zhàn )破(pò )贼(zéi )。臣(chén )文(wén )吏(lì )耳(ěr ),焉(yān )敢(gǎn )与(yǔ )大(dà )将(jiāng )论(lùn )功(gōng )!”帝(dì )大(dà )笑(xiào ),嘉(jiā )其(qí )有(yǒu )让(ràng )。

帝(dì )之(zhī )伐(fá )陈(chén )也(yě ),使(shǐ )高(gāo )颎(jiǒng )问(wèn )方(fāng )略(luè )于(yú )上(shàng )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )李(lǐ )德(dé )林(lín ),以(yǐ )授(shòu )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng );至(zhì )是(shì ),帝(dì )赏(shǎng )其(qí )功(gōng ),授(shòu )柱(zhù )国(guó ),封(fēng )郡(jùn )公(gōng ),赏(shǎng )物(wù )三(sān )千(qiān )段(duàn )。已(yǐ )宣(xuān )敕(chì )讫(qì ),或(huò )说(shuō )高(gāo )颎(jiǒng )曰(yuē ):“今(jīn )归(guī )功(gōng )于(yú )李(lǐ )德(dé )林(lín ),诸(zhū )将(jiāng )必(bì )当(dāng )愤(fèn )惋(wǎn ),且(qiě )后(hòu )世(shì )观(guān )公(gōng )有(yǒu )若(ruò )虚(xū )行(háng )。”颎(jiǒng )入(rù )言(yán )之(zhī ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

以(yǐ )秦(qín )王(wáng )俊(jùn )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )四(sì )十(shí )四(sì )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),镇(zhèn )广(guǎng )陵(líng )。晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )还(hái )并(bìng )州(zhōu )。

晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )之(zhī )戮(lù )陈(chén )五(wǔ )佞(nìng )也(yě ),未(wèi )知(zhī )都(dōu )官(guān )尚(shàng )书(shū )孔(kǒng )范(fàn )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )瑳(cuō )、王(wáng )仪(yí )、御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )沈(shěn )瓘(guàn )之(zhī )罪(zuì ),故(gù )得(dé )免(miǎn );及(jí )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),事(shì )并(bìng )露(lù ),乙(yǐ )未(wèi ),帝(dì )暴(bào )其(qí )过(guò )恶(è ),投(tóu )之(zhī )边(biān )裔(yì ),以(yǐ )谢(xiè )吴(wú )、越(yuè )之(zhī )人(rén )。瑳(cuō )刻(kè )薄(báo )贪(tān )鄙(bǐ ),忌(jì )害(hài )才(cái )能(néng );仪(yí )颂(sòng )巧(qiǎo )侧(cè )媚(mèi ),献(xiàn )二(èr )女(nǚ )以(yǐ )求(qiú )亲(qīn )昵(nì );瓘(guàn )险(xiǎn )惨(cǎn )苛(kē )酷(kù ),发(fā )言(yán )邪(xié )谄(chǎn ),故(gù )同(tóng )罪(zuì )焉(yān )。

帝(dì )给(gěi )赐(cì )陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )甚(shèn )厚(hòu ),数(shù )得(dé )引(yǐn )见(jiàn ),班(bān )同(tóng )三(sān )品(pǐn );每(měi )预(yù )宴(yàn ),恐(kǒng )致(zhì )伤(shāng )心(xīn ),为(wéi )不(bú )奏(zòu )吴(wú )音(yīn )。后(hòu )监(jiān )守(shǒu )者(zhě )奏(zòu )言(yán ):“叔(shū )宝(bǎo )云(yún ),‘既(jì )无(wú )秩(zhì )位(wèi ),每(měi )预(yù )朝(cháo )集(jí ),愿(yuàn )得(dé )一(yī )官(guān )号(hào )。’”帝(dì )曰(yuē ):“叔(shū )宝(bǎo )全(quán )无(wú )心(xīn )肝(gān )!”监(jiān )者(zhě )又(yòu )言(yán ):“叔(shū )宝(bǎo )常(cháng )醉(zuì ),罕(hǎn )有(yǒu )醒(xǐng )时(shí )。”帝(dì )问(wèn ):“饮(yǐn )酒(jiǔ )几(jǐ )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“与(yǔ )其(qí )子(zǐ )弟(dì )日(rì )饮(yǐn )一(yī )石(shí )。”帝(dì )大(dà )惊(jīng ),使(shǐ )节(jiē )其(qí )酒(jiǔ ),既(jì )而(ér )曰(yuē ):“任(rèn )其(qí )性(xìng );不(bú )尔(ěr ),何(hé )以(yǐ )过(guò )日(rì )!”帝(dì )以(yǐ )陈(chén )氏(shì )子(zǐ )弟(dì )既(jì )多(duō ),恐(kǒng )其(qí )在(zài )京(jīng )城(chéng )为(wéi )非(fēi ),乃(nǎi )分(fèn )置(zhì )边(biān )州(zhōu ),给(gěi )田(tián )业(yè )使(shǐ )为(wéi )生(shēng ),岁(suì )时(shí )赐(cì )衣(yī )服(fú )以(yǐ )安(ān )全(quán )之(zhī )。

诏(zhào )以(yǐ )陈(chén )尚(shàng )书(shū )令(lìng )江(jiāng )总(zǒng )为(wéi )上(shàng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),仆(pú )射(shè )袁(yuán )宪(xiàn )、骠(biāo )骑(qí )萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )、领(lǐng )军(jūn )任(rèn )忠(zhōng )皆(jiē )为(wéi )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )吴(wú )兴(xìng )姚(yáo )察(chá )为(wéi )秘(mì )书(shū )丞(chéng )。上(shàng )嘉(jiā )袁(yuán )宪(xiàn )雅(yǎ )操(cāo ),下(xià )诏(zhào ),以(yǐ )为(wéi )江(jiāng )表(biǎo )称(chēng )首(shǒu ),授(shòu )昌(chāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。闻(wén )陈(chén )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )袁(yuán )元(yuán )友(yǒu )数(shù )直(zhí )言(yán )于(yú )陈(chén )叔(shū )宝(bǎo ),擢(zhuó )拜(bài )主(zhǔ )爵(jué )侍(shì )郎(láng )。谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“平(píng )陈(chén )之(zhī )初(chū ),我(wǒ )悔(huǐ )不(bú )杀(shā )任(rèn )蛮(mán )奴(nú )。受(shòu )人(rén )荣(róng )禄(lù ),兼(jiān )当(dāng )重(zhòng )寄(jì ),不(bú )能(néng )横(héng )尸(shī )徇(xùn )国(guó ),乃(nǎi )云(yún )无(wú )所(suǒ )用(yòng )力(lì ),与(yǔ )弘(hóng )演(yǎn )纳(nà )肝(gān )何(hé )其(qí )远(yuǎn )也(yě )!”

帝(dì )见(jiàn )周(zhōu )罗(luó )睺(hóu ),慰(wèi )谕(yù )之(zhī ),许(xǔ )以(yǐ )富(fù )贵(guì )。罗(luó )睺(hóu )垂(chuí )泣(qì )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )荷(hé )陈(chén )氏(shì )厚(hòu )遇(yù ),本(běn )朝(cháo )沦(lún )亡(wáng ),无(wú )节(jiē )可(kě )纪(jì )。得(dé )免(miǎn )于(yú )死(sǐ ),陛(bì )下(xià )之(zhī )赐(cì )也(yě ),何(hé )富(fù )贵(guì )之(zhī )敢(gǎn )望(wàng )!”贺(hè )若(ruò )弼(bì )谓(wèi )罗(luó )睺(hóu )曰(yuē ):“闻(wén )公(gōng )郢(yǐng )、汉(hàn )捉(zhuō )兵(bīng ),即(jí )知(zhī )扬(yáng )州(zhōu )可(kě )得(dé )。王(wáng )师(shī )利(lì )涉(shè ),果(guǒ )如(rú )所(suǒ )量(liàng )。”罗(luó )睺(hóu )曰(yuē ):“若(ruò )得(dé )与(yǔ )公(gōng )周(zhōu )旋(xuán ),胜(shèng )负(fù )未(wèi )可(kě )知(zhī )也(yě )。”顷(qǐng )之(zhī ),拜(bài )上(shàng )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。先(xiān )是(shì ),陈(chén )将(jiāng )羊(yáng )翔(xiáng )来(lái )降(jiàng ),伐(fá )陈(chén )之(zhī )役(yì ),使(shǐ )为(wéi )向(xiàng )导(dǎo ),位(wèi )至(zhì )上(shàng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),班(bān )在(zài )罗(luó )睺(hóu )上(shàng )。韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )于(yú )朝(cháo )堂(táng )戏(xì )之(zhī )曰(yuē ):“不(bú )知(zhī )机(jī )变(biàn ),乃(nǎi )立(lì )在(zài )羊(yáng )翔(xiáng )之(zhī )下(xià ),能(néng )无(wú )愧(kuì )乎(hū )!”罗(luó )睺(hóu )曰(yuē ):“昔(xī )在(zài )江(jiāng )南(nán ),久(jiǔ )承(chéng )令(lìng )问(wèn ),谓(wèi )公(gōng )天(tiān )下(xià )节(jiē )士(shì );今(jīn )日(rì )所(suǒ )言(yán ),殊(shū )非(fēi )所(suǒ )望(wàng )。”擒(qín )虎(hǔ )有(yǒu )愧(kuì )色(sè )。

帝(dì )之(zhī )责(zé )陈(chén )君(jūn )臣(chén )也(yě ),陈(chén )叔(shū )文(wén )独(dú )欣(xīn )然(rán )有(yǒu )得(dé )色(sè )。既(jì )而(ér )复(fù )上(shàng )表(biǎo )自(zì )陈(chén ):“昔(xī )在(zài )巴(bā )州(zhōu ),已(yǐ )先(xiān )送(sòng )款(kuǎn ),乞(qǐ )知(zhī )此(cǐ )情(qíng ),望(wàng )异(yì )常(cháng )例(lì )!”帝(dì )虽(suī )嫌(xián )其(qí )不(bú )忠(zhōng ),而(ér )欲(yù )怀(huái )柔(róu )江(jiāng )表(biǎo ),乃(nǎi )授(shòu )叔(shū )文(wén )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),拜(bài )宜(yí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

初(chū ),陈(chén )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )韦(wéi )鼎(dǐng )聘(pìn )于(yú )周(zhōu ),遇(yù )帝(dì )而(ér )异(yì )之(zhī ),谓(wèi )帝(dì )曰(yuē ):“公(gōng )当(dāng )贵(guì ),贵(guì )则(zé )天(tiān )下(xià )一(yī )家(jiā ),岁(suì )一(yī )周(zhōu )天(tiān ),老(lǎo )夫(fū )当(dāng )委(wěi )质(zhì )于(yú )公(gōng )。”及(jí )至(zhì )德(dé )之(zhī )初(chū ),鼎(dǐng )为(wéi )大(dà )府(fǔ )卿(qīng ),尽(jìn )卖(mài )田(tián )宅(zhái ),大(dà )匠(jiàng )卿(qīng )毛(máo )彪(biāo )问(wèn )其(qí )故(gù ),鼎(dǐng )曰(yuē ):“江(jiāng )东(dōng )王(wáng )气(qì ),尽(jìn )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )!吾(wú )与(yǔ )尔(ěr )当(dāng )葬(zàng )长(zhǎng )安(ān )。”及(jí )陈(chén )平(píng ),上(shàng )召(zhào )鼎(dǐng )为(wéi )上(shàng )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。鼎(dǐng ),睿(ruì )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

壬(rén )戌(xū ),诏(zhào )曰(yuē ):“今(jīn )率(lǜ )土(tǔ )大(dà )同(tóng ),含(hán )生(shēng )遂(suí )性(xìng );太(tài )平(píng )之(zhī )法(fǎ ),方(fāng )可(kě )流(liú )行(háng )。凡(fán )我(wǒ )臣(chén )民(mín ),澡(zǎo )身(shēn )浴(yù )德(dé ),家(jiā )家(jiā )自(zì )修(xiū ),人(rén )人(rén )克(kè )念(niàn )。兵(bīng )可(kě )立(lì )威(wēi ),不(bú )可(kě )不(bú )戢(jí ),刑(xíng )可(kě )助(zhù )化(huà ),不(bú )可(kě )专(zhuān )行(háng )。禁(jìn )卫(wèi )九(jiǔ )重(zhòng )之(zhī )馀(yú ),镇(zhèn )守(shǒu )四(sì )方(fāng )之(zhī )外(wài ),戎(róng )旅(lǚ )军(jūn )器(qì ),皆(jiē )宜(yí )停(tíng )罢(bà )。世(shì )路(lù )既(jì )夷(yí ),群(qún )方(fāng )无(wú )事(shì ),武(wǔ )力(lì )之(zhī )子(zǐ ),俱(jù )可(kě )学(xué )经(jīng );民(mín )间(jiān )甲(jiǎ )仗(zhàng ),悉(xī )皆(jiē )除(chú )毁(huǐ )。颁(bān )告(gào )天(tiān )下(xià ),咸(xián )悉(xī )此(cǐ )意(yì )。”

贺(hè )若(ruò )弼(bì )撰(zhuàn )其(qí )所(suǒ )画(huà )策(cè )上(shàng )之(zhī ),谓(wèi )为(wéi )《御(yù )授(shòu )平(píng )陈(chén )七(qī )策(cè )》。帝(dì )弗(fú )省(shěng ),曰(yuē ):“公(gōng )欲(yù )发(fā )扬(yáng )我(wǒ )名(míng ),我(wǒ )不(bú )求(qiú )名(míng );公(gōng )宜(yí )自(zì )载(zǎi )家(jiā )传(chuán )。”弼(bì )位(wèi )望(wàng )隆(lóng )重(zhòng ),兄(xiōng )弟(dì )并(bìng )封(fēng )郡(jùn )公(gōng ),为(wéi )刺(cì )史(shǐ )、列(liè )将(jiāng ),家(jiā )之(zhī )珍(zhēn )玩(wán ),不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì ),婢(bì )妾(qiè )曳(yè )罗(luó )绮(qǐ )者(zhě )数(shù )百(bǎi ),时(shí )人(rén )荣(róng )之(zhī )。其(qí )后(hòu )突(tū )厥(jué )来(lái )朝(cháo ),上(shàng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )闻(wén )江(jiāng )南(nán )有(yǒu )陈(chén )国(guó )天(tiān )子(zǐ )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“闻(wén )之(zhī )。”上(shàng )命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )引(yǐn )突(tū )厥(jué )诣(yì )韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )前(qián )曰(yuē ):“此(cǐ )是(shì )执(zhí )得(dé )陈(chén )国(guó )天(tiān )子(zǐ )者(zhě )。”擒(qín )虎(hǔ )厉(lì )色(sè )顾(gù )之(zhī ),突(tū )厥(jué )惶(huáng )恐(kǒng ),不(bú )敢(gǎn )仰(yǎng )视(shì )。

左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )庞(páng )晃(huǎng )等(děng )短(duǎn )高(gāo )颎(jiǒng )于(yú )上(shàng ),上(shàng )怒(nù ),皆(jiē )黜(chù )之(zhī ),亲(qīn )礼(lǐ )逾(yú )密(mì )。因(yīn )谓(wèi )颎(jiǒng )曰(yuē ):“独(dú )孤(gū )公(gōng ),犹(yóu )镜(jìng )也(yě ),每(měi )被(bèi )磨(mó )莹(yíng ),皎(jiǎo )然(rán )益(yì )明(míng )。”初(chū ),颎(jiǒng )父(fù )宾(bīn )为(wéi )独(dú )孤(gū )信(xìn )僚(liáo )佐(zuǒ ),赐(cì )姓(xìng )独(dú )孤(gū )氏(shì ),故(gù )上(shàng )常(cháng )呼(hū )为(wéi )独(dú )孤(gū )而(ér )不(bú )名(míng )。

乐(lè )安(ān )公(gōng )元(yuán )谐(xié ),性(xìng )豪(háo )侠(xiá ),有(yǒu )气(qì )调(diào )。少(shǎo )与(yǔ )上(shàng )同(tóng )学(xué ),甚(shèn )相(xiàng )爱(ài ),及(jí )即(jí )位(wèi ),累(lèi )历(lì )显(xiǎn )仕(shì )。谐(xié )好(hǎo )排(pái )诋(dǐ ),不(bú )能(néng )取(qǔ )媚(mèi )左(zuǒ )右(yòu )。与(yǔ )上(shàng )柱(zhù )国(guó )王(wáng )谊(yì )善(shàn ),谊(yì )诛(zhū ),上(shàng )稍(shāo )疏(shū )忌(jì )之(zhī )。或(huò )告(gào )谐(xié )与(yǔ )从(cóng )父(fù )弟(dì )上(shàng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )滂(pāng )、临(lín )泽(zé )侯(hóu )田(tián )鸾(luán )、上(shàng )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )祁(qí )绪(xù )等(děng )谋(móu )反(fǎn ),下(xià )有(yǒu )司(sī )案(àn )验(yàn ),奏(zòu ):“谐(xié )谋(móu )令(lìng )祁(qí )绪(xù )勒(lè )党(dǎng )项(xiàng )兵(bīng )断(duàn )巴(bā )、蜀(shǔ )。又(yòu ),谐(xié )尝(cháng )与(yǔ )滂(pāng )同(tóng )谒(yè )上(shàng ),谐(xié )私(sī )谓(wèi )滂(pāng )曰(yuē ):‘我(wǒ )是(shì )主(zhǔ )人(rén ),殿(diàn )上(shàng )者(zhě )贼(zéi )也(yě )。’因(yīn )令(lìng )滂(pāng )望(wàng )气(qì ),滂(pāng )曰(yuē ):‘彼(bǐ )云(yún )似(sì )蹲(dūn )狗(gǒu )走(zǒu )鹿(lù ),不(bú )如(rú )我(wǒ )辈(bèi )有(yǒu )福(fú )德(dé )云(yún )。’”上(shàng )大(dà )怒(nù ),谐(xié )、滂(pāng )、鸾(luán )、绪(xù )并(bìng )伏(fú )诛(zhū )。

闰(rùn )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )苏(sū )威(wēi )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。六(liù )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )荆(jīng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )杨(yáng )素(sù )为(wéi )纳(nà )言(yán )。

朝(cháo )野(yě )皆(jiē )请(qǐng )封(fēng )禅(chán ),秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),诏(zhào )曰(yuē ):“岂(qǐ )可(kě )命(mìng )一(yī )将(jiāng )军(jūn )除(chú )一(yī )小(xiǎo )国(guó ),遐(xiá )迩(ěr )注(zhù )意(yì ),便(biàn )谓(wèi )太(tài )平(píng )。以(yǐ )薄(báo )德(dé )而(ér )封(fēng )名(míng )山(shān ),用(yòng )虚(xū )言(yán )而(ér )干(gàn )上(shàng )帝(dì ),非(fēi )朕(zhèn )攸(yōu )闻(wén )。而(ér )今(jīn )以(yǐ )后(hòu ),言(yán )及(jí )封(fēng )禅(chán ),宜(yí )即(jí )禁(jìn )绝(jué )。”

左(zuǒ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )平(píng )王(wáng )雄(xióng ),贵(guì )宠(chǒng )特(tè )盛(shèng ),与(yǔ )高(gāo )颎(jiǒng )、虞(yú )庆(qìng )则(zé )、苏(sū )威(wēi )称(chēng )为(wéi )四(sì )贵(guì )。雄(xióng )宽(kuān )容(róng )下(xià )士(shì ),朝(cháo )野(yě )倾(qīng )属(shǔ ),上(shàng )恶(è )其(qí )得(dé )众(zhòng ),阴(yīn )忌(jì )之(zhī ),不(bú )欲(yù )其(qí )典(diǎn )兵(bīng )马(mǎ );八(bā )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),以(yǐ )雄(xióng )为(wéi )司(sī )空(kōng ),实(shí )夺(duó )之(zhī )权(quán )。雄(xióng )既(jì )无(wú )职(zhí )务(wù ),乃(nǎi )杜(dù )门(mén )不(bú )通(tōng )宾(bīn )客(kè )。

帝(dì )践(jiàn )祚(zuò )之(zhī )初(chū ),柱(zhù )国(guó )沛(pèi )公(gōng )郑(zhèng )译(yì )请(qǐng )修(xiū )正(zhèng )雅(yǎ )乐(lè ),诏(zhào )太(tài )常(cháng )卿(qīng )牛(niú )弘(hóng )、国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ )辛(xīn )彦(yàn )之(zhī )、博(bó )士(shì )何(hé )妥(tuǒ )等(děng )议(yì )之(zhī ),积(jī )年(nián )不(bú )决(jué )。译(yì )言(yán ):“古(gǔ )乐(lè )十(shí )二(èr )律(lǜ ),旋(xuán )相(xiàng )为(wéi )宫(gōng ),各(gè )用(yòng )七(qī )声(shēng ),世(shì )莫(mò )能(néng )通(tōng )。”译(yì )因(yīn )龟(guī )兹(zī )人(rén )苏(sū )祗(zhī )婆(pó )善(shàn )琵(pí )琶(pá ),始(shǐ )得(dé )其(qí )法(fǎ ),推(tuī )演(yǎn )为(wéi )十(shí )二(èr )均(jūn )、八(bā )十(shí )四(sì )调(diào ),以(yǐ )校(xiào )太(tài )乐(lè )所(suǒ )奏(zòu ),例(lì )皆(jiē )乖(guāi )越(yuè )。译(yì )又(yòu )于(yú )七(qī )音(yīn )之(zhī )外(wài )更(gèng )立(lì )一(yī )声(shēng ),谓(wèi )之(zhī )应(yīng )声(shēng ),作(zuò )书(shū )宣(xuān )示(shì )朝(cháo )廷(tíng )。与(yǔ )邳(pī )公(gōng )世(shì )子(zǐ )苏(sū )夔(kuí )议(yì )累(lèi )黍(shǔ )定(dìng )律(lǜ )。

时(shí )人(rén )以(yǐ )音(yīn )律(lǜ )久(jiǔ )无(wú )通(tōng )者(zhě ),非(fēi )译(yì )、夔(kuí )一(yī )朝(cháo )可(kě )定(dìng )。帝(dì )素(sù )不(bú )悦(yuè )学(xué ),而(ér )牛(niú )弘(hóng )不(bú )精(jīng )音(yīn )律(lǜ ),何(hé )妥(tuǒ )自(zì )耻(chǐ )宿(xiǔ )儒(rú )反(fǎn )不(bú )逮(dǎi )译(yì )等(děng ),常(cháng )欲(yù )沮(jǔ )坏(huài )其(qí )事(shì ),乃(nǎi )立(lì )议(yì ),非(fēi )十(shí )二(èr )律(lǜ )旋(xuán )相(xiàng )为(wéi )宫(gōng )及(jí )七(qī )调(diào ),竞(jìng )为(wéi )异(yì )议(yì ),各(gè )立(lì )朋(péng )党(dǎng );或(huò )欲(yù )令(lìng )各(gè )造(zào )乐(lè ),待(dài )成(chéng ),择(zé )其(qí )善(shàn )者(zhě )而(ér )从(cóng )之(zhī )。妥(tuǒ )恐(kǒng )乐(lè )成(chéng )善(shàn )恶(è )易(yì )见(jiàn ),乃(nǎi )请(qǐng )帝(dì )张(zhāng )乐(lè )试(shì )之(zhī ),先(xiān )白(bái )帝(dì )去(qù ):“黄(huáng )钟(zhōng )象(xiàng )人(rén )君(jūn )之(zhī )德(dé )。”及(jí )奏(zòu )黄(huáng )钟(zhōng )之(zhī )调(diào ),帝(dì )曰(yuē ):“滔(tāo )滔(tāo )和(hé )雅(yǎ ),甚(shèn )与(yǔ )我(wǒ )心(xīn )会(huì )。”妥(tuǒ )因(yīn )奏(zòu )止(zhǐ )用(yòng )黄(huáng )钟(zhōng )一(yī )宫(gōng ),不(bú )假(jiǎ )馀(yú )律(lǜ )。帝(dì )悦(yuè ),从(cóng )之(zhī )。

时(shí )又(yòu )有(yǒu )乐(lè )工(gōng )万(wàn )宝(bǎo )常(cháng ),妙(miào )达(dá )钟(zhōng )律(lǜ )。译(yì )等(děng )为(wéi )黄(huáng )钟(zhōng )调(diào )成(chéng ),奏(zòu )之(zhī ),帝(dì )召(zhào )问(wèn )宝(bǎo )常(cháng ),宝(bǎo )常(cháng )曰(yuē ):“此(cǐ )亡(wáng )国(guó )之(zhī )音(yīn )也(yě )。”帝(dì )不(bú )悦(yuè )。宝(bǎo )常(cháng )请(qǐng )以(yǐ )水(shuǐ )尺(chǐ )为(wéi )律(lǜ ),以(yǐ )调(diào )乐(lè )器(qì ),上(shàng )从(cóng )之(zhī )。宝(bǎo )常(cháng )造(zào )诸(zhū )乐(lè )器(qì ),其(qí )声(shēng )率(lǜ )下(xià )郑(zhèng )译(yì )调(diào )二(èr )律(lǜ ),损(sǔn )益(yì )乐(lè )器(qì ),不(bú )可(kě )胜(shèng )纪(jì )。其(qí )声(shēng )雅(yǎ )淡(dàn ),不(bú )为(wéi )时(shí )人(rén )所(suǒ )好(hǎo ),太(tài )常(cháng )善(shàn )声(shēng )者(zhě )多(duō )排(pái )毁(huǐ )之(zhī )。苏(sū )夔(kuí )尤(yóu )忌(jì )宝(bǎo )常(cháng ),夔(kuí )父(fù )威(wēi )方(fāng )用(yòng )事(shì ),凡(fán )言(yán )乐(lè )者(zhě )皆(jiē )附(fù )之(zhī )而(ér )短(duǎn )宝(bǎo )常(cháng ),宝(bǎo )常(cháng )乐(lè )竟(jìng )为(wéi )威(wēi )所(suǒ )抑(yì ),寝(qǐn )不(bú )行(háng )。

及(jí )平(píng )陈(chén ),获(huò )宋(sòng )、齐(qí )旧(jiù )乐(lè )器(qì ),并(bìng )江(jiāng )左(zuǒ )乐(lè )工(gōng ),帝(dì )令(lìng )廷(tíng )奏(zòu )之(zhī ),叹(tàn )曰(yuē ):“此(cǐ )华(huá )夏(xià )正(zhèng )声(shēng )也(yě )。”乃(nǎi )调(diào )五(wǔ )音(yīn )为(wéi )五(wǔ )夏(xià )、二(èr )舞(wǔ )、登(dēng )歌(gē )、房(fáng )内(nèi )等(děng )十(shí )四(sì )调(diào ),宾(bīn )祭(jì )用(yòng )之(zhī )。仍(réng )诏(zhào )太(tài )常(cháng )置(zhì )清(qīng )商(shāng )署(shǔ )以(yǐ )掌(zhǎng )之(zhī )。

时(shí )天(tiān )下(xià )既(jì )壹(yī ),异(yì )代(dài )器(qì )物(wù ),皆(jiē )集(jí )乐(lè )府(fǔ )。牛(niú )弘(hóng )奏(zòu ):“中(zhōng )国(guó )旧(jiù )音(yīn )多(duō )在(zài )江(jiāng )左(zuǒ )。前(qián )克(kè )荆(jīng )州(zhōu )得(dé )梁(liáng )乐(lè ),今(jīn )平(píng )蒋(jiǎng )州(zhōu )又(yòu )得(dé )陈(chén )乐(lè )。史(shǐ )传(chuán )相(xiàng )承(chéng )以(yǐ )为(wéi )合(hé )古(gǔ ),请(qǐng )加(jiā )修(xiū )缉(jī )以(yǐ )备(bèi )雅(yǎ )乐(lè )。其(qí )后(hòu )魏(wèi )之(zhī )乐(lè )及(jí )后(hòu )周(zhōu )所(suǒ )用(yòng ),杂(zá )有(yǒu )边(biān )裔(yì )之(zhī )声(shēng ),皆(jiē )不(bú )可(kě )用(yòng ),请(qǐng )悉(xī )停(tíng )之(zhī )。”冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),诏(zhào )弘(hóng )与(yǔ )许(xǔ )善(shàn )心(xīn )、姚(yáo )察(chá )及(jí )通(tōng )直(zhí )郎(láng )虞(yú )世(shì )基(jī )参(cān )定(dìng )雅(yǎ )乐(lè )。世(shì )基(jī ),荔(lì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

己(jǐ )巳(sì ),以(yǐ )黄(huáng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )周(zhōu )法(fǎ )尚(shàng )为(wéi )永(yǒng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),安(ān )集(jí )岭(lǐng )南(nán ),给(gěi )黄(huáng )州(zhōu )兵(bīng )三(sān )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )为(wéi )帐(zhàng )内(nèi ),陈(chén )桂(guì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )钱(qián )季(jì )卿(qīng )等(děng )皆(jiē )诣(yì )法(fǎ )尚(shàng )降(jiàng )。定(dìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )吕(lǚ )子(zǐ )廓(kuò ),据(jù )山(shān )洞(dòng ),不(bú )受(shòu )命(mìng ),法(fǎ )尚(shàng )击(jī )斩(zhǎn )之(zhī )。

以(yǐ )驾(jià )部(bù )侍(shì )郎(láng )狄(dí )道(dào )辛(xīn )公(gōng )义(yì )为(wéi )岷(mín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。岷(mín )州(zhōu )俗(sú )畏(wèi )疫(yì ),一(yī )人(rén )病(bìng )疫(yì ),阖(hé )家(jiā )避(bì )之(zhī ),病(bìng )者(zhě )多(duō )死(sǐ )。公(gōng )义(yì )命(mìng )皆(jiē )舆(yú )置(zhì )己(jǐ )之(zhī )听(tīng )事(shì ),暑(shǔ )月(yuè ),病(bìng )人(rén )或(huò )至(zhì )数(shù )百(bǎi ),厅(tīng )廓(kuò )皆(jiē )满(mǎn )。公(gōng )义(yì )设(shè )榻(tà ),昼(zhòu )夜(yè )处(chù )其(qí )间(jiān ),以(yǐ )秩(zhì )禄(lù )具(jù )医(yī )药(yào ),身(shēn )自(zì )省(shěng )问(wèn )。病(bìng )者(zhě )既(jì )愈(yù ),乃(nǎi )召(zhào )其(qí )亲(qīn )戚(qī )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“死(sǐ )生(shēng )有(yǒu )命(mìng ),岂(qǐ )能(néng )相(xiàng )染(rǎn )!若(ruò )相(xiàng )染(rǎn )者(zhě ),吾(wú )死(sǐ )久(jiǔ )矣(yǐ )。”皆(jiē )惭(cán )谢(xiè )而(ér )去(qù )。其(qí )后(hòu )人(rén )有(yǒu )病(bìng )者(zhě ),争(zhēng )就(jiù )使(shǐ )君(jūn ),其(qí )家(jiā )亲(qīn )戚(qī )固(gù )留(liú )养(yǎng )之(zhī ),始(shǐ )相(xiàng )慈(cí )爱(ài ),风(fēng )俗(sú )遂(suí )变(biàn )。后(hòu )迁(qiān )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),下(xià )车(chē ),先(xiān )至(zhì )狱(yù )中(zhōng )露(lù )坐(zuò ),亲(qīn )自(zì )验(yàn )问(wèn )。十(shí )馀(yú )日(rì )间(jiān ),决(jué )遣(qiǎn )咸(xián )尽(jìn ),方(fāng )还(hái )听(tīng )事(shì )受(shòu )领(lǐng )新(xīn )讼(sòng )。事(shì )皆(jiē )立(lì )决(jué );若(ruò )有(yǒu )未(wèi )尽(jìn ),必(bì )须(xū )禁(jìn )者(zhě ),公(gōng )义(yì )即(jí )宿(xiǔ )听(tīng )事(shì ),终(zhōng )不(bú )还(hái )邠(bīn )。或(huò )谏(jiàn )曰(yuē ):“公(gōng )事(shì )有(yǒu )程(chéng ),使(shǐ )君(jūn )何(hé )自(zì )苦(kǔ )!”公(gōng )义(yì )曰(yuē ):“刺(cì )史(shǐ )无(wú )德(dé ),不(bú )能(néng )使(shǐ )民(mín )无(wú )讼(sòng ),岂(qǐ )可(kě )禁(jìn )人(rén )在(zài )狱(yù )而(ér )安(ān )寝(qǐn )于(yú )家(jiā )乎(hū )!”罪(zuì )人(rén )闻(wén )之(zhī ),咸(xián )自(zì )款(kuǎn )服(fú )。后(hòu )有(yǒu )讼(sòng )者(zhě ),乡(xiāng )闾(lǘ )父(fù )老(lǎo )遽(jù )晓(xiǎo )之(zhī )曰(yuē ):“此(cǐ )小(xiǎo )事(shì ),何(hé )忍(rěn )勤(qín )劳(láo )使(shǐ )君(jūn )!”讼(sòng )者(zhě )多(duō )两(liǎng )让(ràng )而(ér )止(zhǐ )。

高(gāo )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )开(kāi )皇(huáng )十(shí )年(nián )(庚(gēng )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )九(jiǔ )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),以(yǐ )皇(huáng )孙(sūn )昭(zhāo )为(wéi )河(hé )南(nán )王(wáng ),楷(kǎi )为(wéi )华(huá )阳(yáng )王(wáng )。昭(zhāo ),广(guǎng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

二(èr )月(yuè ),上(shàng )幸(xìng )晋(jìn )阳(yáng ),命(mìng )高(gāo )颎(jiǒng )居(jū )守(shǒu )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),至(zhì )自(zì )晋(jìn )阳(yáng )。

成(chéng )安(ān )文(wén )子(zǐ )李(lǐ )德(dé )林(lín ),恃(shì )其(qí )才(cái )望(wàng ),论(lùn )议(yì )好(hǎo )胜(shèng ),同(tóng )列(liè )多(duō )疾(jí )之(zhī );由(yóu )是(shì )以(yǐ )佐(zuǒ )命(mìng )无(wú )功(gōng ),十(shí )年(nián )不(bú )徙(xǐ )级(jí )。德(dé )林(lín )数(shù )与(yǔ )苏(sū )威(wēi )异(yì )议(yì ),高(gāo )颎(jiǒng )常(cháng )助(zhù )威(wēi ),奏(zòu )德(dé )林(lín )狠(hěn )戾(lì ),上(shàng )多(duō )从(cóng )威(wēi )议(yì )。上(shàng )赐(cì )德(dé )林(lín )庄(zhuāng )店(diàn ),使(shǐ )自(zì )择(zé )之(zhī ),德(dé )林(lín )请(qǐng )逆(nì )人(rén )高(gāo )阿(ā )那(nà )肱(gōng )卫(wèi )国(guó )县(xiàn )市(shì )店(diàn ),上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。及(jí )幸(xìng )晋(jìn )阳(yáng ),店(diàn )人(rén )诉(sù )称(chēng )高(gāo )氏(shì )强(qiáng )夺(duó )民(mín )田(tián ),于(yú )内(nèi )造(zào )店(diàn )赁(lìn )之(zhī )。苏(sū )威(wēi )因(yīn )奏(zòu )德(dé )林(lín )诬(wū )罔(wǎng )。妄(wàng )奏(zòu )自(zì )入(rù ),司(sī )农(nóng )卿(qīng )李(lǐ )圆(yuán )通(tōng )等(děng )复(fù )助(zhù )之(zhī )曰(yuē ):“此(cǐ )店(diàn )收(shōu )利(lì )如(rú )食(shí )千(qiān )户(hù ),请(qǐng )计(jì )日(rì )追(zhuī )赃(zāng )。”上(shàng )自(zì )是(shì )益(yì )恶(è )之(zhī )。虞(yú )庆(qìng )则(zé )等(děng )奉(fèng )使(shǐ )关(guān )东(dōng )巡(xún )省(shěng ),还(hái ),皆(jiē )奏(zòu )称(chēng )“乡(xiāng )正(zhèng )专(zhuān )理(lǐ )辞(cí )讼(sòng ),党(dǎng )与(yǔ )爱(ài )憎(zēng ),公(gōng )行(háng )货(huò )贿(huì ),不(bú )便(biàn )于(yú )民(mín )。”上(shàng )令(lìng )废(fèi )之(zhī )。德(dé )林(lín )曰(yuē ):“兹(zī )事(shì )臣(chén )本(běn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),然(rán )置(zhì )来(lái )始(shǐ )尔(ěr ),复(fù )即(jí )停(tíng )废(fèi ),政(zhèng )令(lìng )不(bú )一(yī ),朝(cháo )成(chéng )暮(mù )毁(huǐ ),深(shēn )非(fēi )帝(dì )王(wáng )设(shè )法(fǎ )之(zhī )义(yì )。臣(chén )望(wàng )陛(bì )下(xià )自(zì )今(jīn )群(qún )臣(chén )于(yú )律(lǜ )令(lìng )辄(zhé )欲(yù )改(gǎi )张(zhāng ),即(jí )以(yǐ )军(jūn )法(fǎ )从(cóng )事(shì );不(bú )然(rán )者(zhě ),纷(fēn )纭(yún )未(wèi )已(yǐ )。”上(shàng )遂(suí )发(fā )怒(nù ),大(dà )诟(gòu )云(yún ):“尔(ěr )欲(yù )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )王(wáng )莽(mǎng )邪(xié )!”先(xiān )是(shì ),德(dé )林(lín )称(chēng )父(fù )为(wéi )太(tài )尉(wèi )咨(zī )议(yì )以(yǐ )取(qǔ )赠(zèng )官(guān ),给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )猗(yī )氏(shì )陈(chén )茂(mào )等(děng )密(mì )奏(zòu ):“德(dé )林(lín )父(fù )终(zhōng )于(yú )校(xiào )书(shū ),妄(wàng )称(chēng )咨(zī )议(yì )。”上(shàng )甚(shèn )衔(xián )之(zhī )。至(zhì )是(shì ),上(shàng )因(yīn )数(shù )之(zhī )曰(yuē ):“公(gōng )为(wéi )内(nèi )史(shǐ ),典(diǎn )朕(zhèn )机(jī )密(mì ),比(bǐ )不(bú )可(kě )豫(yù )计(jì )议(yì )者(zhě ),以(yǐ )公(gōng )不(bú )弘(hóng )耳(ěr ),宁(níng )自(zì )知(zhī )乎(hū )!又(yòu )罔(wǎng )冒(mào )取(qǔ )店(diàn ),妄(wàng )加(jiā )父(fù )官(guān ),朕(zhèn )实(shí )忿(fèn )之(zhī ),而(ér )未(wèi )能(néng )发(fā ),今(jīn )当(dāng )以(yǐ )一(yī )州(zhōu )相(xiàng )遣(qiǎn )耳(ěr )。”因(yīn )出(chū )为(wéi )湖(hú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。德(dé )林(lín )拜(bài )谢(xiè )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )敢(gǎn )复(fù )望(wàng )内(nèi )史(shǐ )令(lìng ),请(qǐng )但(dàn )预(yù )散(sàn )参(cān )。”上(shàng )不(bú )许(xǔ ),迁(qiān )怀(huái )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )而(ér )卒(zú )。

李(lǐ )圆(yuán )通(tōng ),本(běn )上(shàng )微(wēi )时(shí )家(jiā )奴(nú ),有(yǒu )器(qì )干(gàn );及(jí )为(wéi )隋(suí )公(gōng ),以(yǐ )圆(yuán )通(tōng )及(jí )陈(chén )茂(mào )为(wéi )参(cān )佐(zuǒ ),由(yóu )是(shì )信(xìn )任(rèn )之(zhī )。梁(liáng )国(guó )之(zhī )废(fèi )也(yě ),上(shàng )以(yǐ )梁(liáng )太(tài )府(fǔ )卿(qīng )柳(liǔ )庄(zhuāng )为(wéi )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )。庄(zhuāng )有(yǒu )识(shí )度(dù ),博(bó )学(xué ),善(shàn )辞(cí )令(lìng ),明(míng )习(xí )典(diǎn )故(gù ),雅(yǎ )达(dá )政(zhèng )事(shì ),上(shàng )及(jí )高(gāo )颎(jiǒng )、苏(sū )威(wēi )皆(jiē )重(zhòng )之(zhī )。与(yǔ )陈(chén )茂(mào )同(tóng )僚(liáo ),不(bú )能(néng )降(jiàng )意(yì ),茂(mào )谮(zèn )之(zhī )于(yú )上(shàng ),上(shàng )稍(shāo )疏(shū )之(zhī ),出(chū )为(wéi )饶(ráo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

上(shàng )性(xìng )猜(cāi )忌(jì ),不(bú )悦(yuè )学(xué ),既(jì )任(rèn )智(zhì )以(yǐ )获(huò )大(dà )位(wèi ),因(yīn )以(yǐ )文(wén )法(fǎ )自(zì )矜(jīn ),明(míng )察(chá )临(lín )下(xià ),恒(héng )令(lìng )左(zuǒ )右(yòu )觇(chān )视(shì )内(nèi )外(wài ),有(yǒu )过(guò )失(shī )则(zé )加(jiā )以(yǐ )重(zhòng )罪(zuì )。又(yòu )患(huàn )令(lìng )史(shǐ )赃(zāng )污(wū ),私(sī )使(shǐ )人(rén )以(yǐ )钱(qián )帛(bó )遗(yí )之(zhī ),得(dé )犯(fàn )立(lì )斩(zhǎn )。每(měi )于(yú )殿(diàn )庭(tíng )棰(chuí )人(rén ),一(yī )日(rì )之(zhī )中(zhōng ),或(huò )至(zhì )数(shù )四(sì );尝(cháng )怒(nù )问(wèn )事(shì )挥(huī )楚(chǔ )不(bú )甚(shèn ),即(jí )命(mìng )斩(zhǎn )之(zhī )。尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )高(gāo )颎(jiǒng )、治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ )柳(liǔ )彧(yù )等(děng )谏(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )“朝(cháo )堂(táng )非(fēi )杀(shā )人(rén )之(zhī )所(suǒ ),殿(diàn )廷(tíng )非(fēi )决(jué )罚(fá )之(zhī )地(dì )。”上(shàng )不(bú )纳(nà )。颎(jiǒng )等(děng )乃(nǎi )尽(jìn )诣(yì )朝(cháo )堂(táng )请(qǐng )罪(zuì ),上(shàng )顾(gù )谓(wèi )领(lǐng )左(zuǒ )右(yòu )都(dōu )督(dū )田(tián )元(yuán )曰(yuē ):“吾(wú )杖(zhàng )重(zhòng )乎(hū )?”元(yuán )曰(yuē ):“重(zhòng )。”帝(dì )问(wèn )其(qí )状(zhuàng ),元(yuán )举(jǔ )手(shǒu )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )杖(zhàng )大(dà )如(rú )指(zhǐ ),捶(chuí )人(rén )三(sān )十(shí )者(zhě ),比(bǐ )常(cháng )杖(zhàng )数(shù )百(bǎi ),故(gù )多(duō )死(sǐ )。”上(shàng )不(bú )怿(yì ),乃(nǎi )令(lìng )殿(diàn )内(nèi )去(qù )杖(zhàng ),欲(yù )有(yǒu )决(jué )罚(fá ),各(gè )付(fù )所(suǒ )由(yóu )。后(hòu )楚(chǔ )州(zhōu )行(háng )参(cān )军(jūn )李(lǐ )君(jūn )才(cái )上(shàng )言(yán ):“上(shàng )宠(chǒng )高(gāo )颎(jiǒng )过(guò )甚(shèn )。”上(shàng )大(dà )怒(nù ),命(mìng )杖(zhàng )之(zhī ),而(ér )殿(diàn )内(nèi )无(wú )杖(zhàng ),遂(suí )以(yǐ )马(mǎ )鞭(biān )捶(chuí )杀(shā )之(zhī ),自(zì )是(shì )殿(diàn )内(nèi )复(fù )置(zhì )杖(zhàng )。未(wèi )几(jǐ ),怒(nù )甚(shèn ),又(yòu )于(yú )殿(diàn )廷(tíng )杀(shā )人(rén );兵(bīng )部(bù )侍(shì )郎(láng )冯(féng )基(jī )固(gù )谏(jiàn ),上(shàng )不(bú )从(cóng ),竟(jìng )于(yú )殿(diàn )廷(tíng )杀(shā )之(zhī )。上(shàng )亦(yì )寻(xún )悔(huǐ ),宣(xuān )慰(wèi )冯(féng )基(jī ),而(ér )怒(nù )群(qún )臣(chén )之(zhī )不(bú )谏(jiàn )者(zhě )。

五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),诏(zhào )曰(yuē ):“魏(wèi )末(mò )丧(sàng )乱(luàn ),军(jūn )人(rén )权(quán )置(zhì )坊(fāng )府(fǔ ),南(nán )征(zhēng )北(běi )伐(fá ),居(jū )处(chù )无(wú )定(dìng ),家(jiā )无(wú )完(wán )堵(dǔ ),地(dì )罕(hǎn )包(bāo )桑(sāng ),朕(zhèn )甚(shèn )愍(mǐn )之(zhī )。凡(fán )是(shì )军(jūn )人(rén ),可(kě )悉(xī )属(shǔ )州(zhōu )县(xiàn ),垦(kěn )田(tián )、籍(jí )帐(zhàng ),一(yī )与(yǔ )民(mín )同(tóng )。军(jūn )府(fǔ )统(tǒng )领(lǐng ),宜(yí )依(yī )旧(jiù )式(shì )。罢(bà )山(shān )东(dōng )、河(hé )南(nán )及(jí )北(běi )方(fāng )缘(yuán )边(biān )之(zhī )地(dì )新(xīn )置(zhì )军(jūn )府(fǔ )。”

六(liù )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),制(zhì )民(mín )年(nián )五(wǔ )十(shí )免(miǎn )役(yì )收(shōu )庸(yōng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )纳(nà )言(yán )杨(yáng )素(sù )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )令(lìng )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),上(shàng )祀(sì )南(nán )郊(jiāo )。

江(jiāng )表(biǎo )自(zì )东(dōng )晋(jìn )已(yǐ )来(lái ),刑(xíng )法(fǎ )疏(shū )缓(huǎn ),世(shì )族(zú )陵(líng )驾(jià )寒(hán )门(mén );平(píng )陈(chén )之(zhī )后(hòu ),牧(mù )民(mín )者(zhě )尽(jìn )更(gèng )变(biàn )之(zhī )。苏(sū )威(wēi )复(fù )作(zuò )《五(wǔ )教(jiāo )》,使(shǐ )民(mín )无(wú )长(zhǎng )幼(yòu )悉(xī )诵(sòng )之(zhī ),士(shì )民(mín )嗟(jiē )怨(yuàn )。民(mín )间(jiān )复(fù )讹(é )言(yán )隋(suí )欲(yù )徙(xǐ )之(zhī )入(rù )关(guān ),远(yuǎn )近(jìn )惊(jīng )骇(hài )。于(yú )是(shì )婺(wù )州(zhōu )汪(wāng )文(wén )进(jìn )、越(yuè )州(zhōu )高(gāo )智(zhì )慧(huì )、苏(sū )州(zhōu )沈(shěn )玄(xuán )懀(wèi )皆(jiē )举(jǔ )兵(bīng )反(fǎn ),自(zì )称(chēng )天(tiān )子(zǐ )。署(shǔ )置(zhì )百(bǎi )官(guān )。乐(lè )安(ān )蔡(cài )道(dào )人(rén )、蒋(jiǎng )山(shān )李(lǐ )凌(líng )、饶(ráo )州(zhōu )吴(wú )世(shì )华(huá )、温(wēn )州(zhōu )沈(shěn )孝(xiào )彻(chè )、泉(quán )州(zhōu )王(wáng )国(guó )庆(qìng )、杭(háng )州(zhōu )杨(yáng )宝(bǎo )英(yīng )、交(jiāo )州(zhōu )李(lǐ )春(chūn )等(děng )皆(jiē )自(zì )称(chēng )大(dà )都(dōu )督(dū ),攻(gōng )陷(xiàn )州(zhōu )县(xiàn )。陈(chén )之(zhī )故(gù )境(jìng ),大(dà )抵(dǐ )皆(jiē )反(fǎn )。大(dà )者(zhě )有(yǒu )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),小(xiǎo )者(zhě )数(shù )千(qiān ),共(gòng )相(xiàng )影(yǐng )响(xiǎng )。执(zhí )县(xiàn )令(lìng ),或(huò )抽(chōu )其(qí )肠(cháng ),或(huò )脔(luán )其(qí )肉(ròu )食(shí )之(zhī ),曰(yuē ):“更(gèng )能(néng )使(shǐ )侬(nóng )诵(sòng )《五(wǔ )教(jiāo )》邪(xié )!”诏(zhào )以(yǐ )杨(yáng )素(sù )为(wéi )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī )。

素(sù )将(jiāng )济(jì )江(jiāng ),使(shǐ )始(shǐ )兴(xìng )麦(mài )铁(tiě )杖(zhàng )戴(dài )束(shù )稾(gǎo ),夜(yè ),浮(fú )渡(dù )江(jiāng )觇(chān )贼(zéi ),还(hái )而(ér )复(fù )往(wǎng ),为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )擒(qín ),遣(qiǎn )兵(bīng )仗(zhàng )三(sān )十(shí )人(rén )防(fáng )之(zhī )。铁(tiě )杖(zhàng )取(qǔ )贼(zéi )刀(dāo ),乱(luàn )斩(zhǎn )防(fáng )者(zhě ),杀(shā )之(zhī )皆(jiē )尽(jìn ),割(gē )其(qí )鼻(bí ),怀(huái )之(zhī )以(yǐ )归(guī )。素(sù )大(dà )奇(qí )之(zhī ),奏(zòu )授(shòu )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。

素(sù )帅(shuài )舟(zhōu )师(shī )自(zì )杨(yáng )子(zǐ )津(jīn )入(rù ),击(jī )贼(zéi )帅(shuài )硃(zhū )莫(mò )问(wèn )于(yú )京(jīng )口(kǒu ),破(pò )之(zhī )。进(jìn )击(jī )晋(jìn )陵(líng )贼(zéi )帅(shuài )顾(gù )世(shì )兴(xìng )、无(wú )锡(xī )贼(zéi )帅(shuài )叶(yè )略(luè ),皆(jiē )平(píng )之(zhī )。沈(shěn )玄(xuán )懀(wèi )败(bài )走(zǒu ),素(sù )追(zhuī )擒(qín )之(zhī )。高(gāo )智(zhì )慧(huì )据(jù )浙(zhè )江(jiāng )东(dōng )岸(àn )为(wéi )营(yíng ),周(zhōu )亘(gèn )百(bǎi )余(yú )里(lǐ ),船(chuán )舰(jiàn )被(bèi )江(jiāng );素(sù )击(jī )之(zhī )。子(zǐ )总(zǒng )管(guǎn )南(nán )阳(yáng )来(lái )护(hù )儿(ér )言(yán )于(yú )素(sù )曰(yuē ):“吴(wú )人(rén )轻(qīng )锐(ruì ),利(lì )在(zài )舟(zhōu )楫(jí ),必(bì )死(sǐ )之(zhī )贼(zéi ),难(nán )与(yǔ )争(zhēng )锋(fēng ),公(gōng )宜(yí )严(yán )陈(chén )以(yǐ )待(dài )之(zhī ),勿(wù )与(yǔ )接(jiē )刃(rèn )。请(qǐng )假(jiǎ )奇(qí )兵(bīng )数(shù )千(qiān )潜(qián )渡(dù )江(jiāng ),掩(yǎn )破(pò )其(qí )壁(bì )。使(shǐ )退(tuì )无(wú )所(suǒ )归(guī ),进(jìn )不(bú )得(dé )战(zhàn ),此(cǐ )韩(hán )信(xìn )破(pò )赵(zhào )之(zhī )策(cè )也(yě )。”素(sù )从(cóng )之(zhī )。护(hù )儿(ér )以(yǐ )轻(qīng )舸(gě )数(shù )百(bǎi )直(zhí )登(dēng )江(jiāng )岸(àn ),袭(xí )破(pò )其(qí )营(yíng ),因(yīn )纵(zòng )火(huǒ ),烟(yān )焰(yàn )张(zhāng )天(tiān )。贼(zéi )顾(gù )火(huǒ )而(ér )惧(jù ),素(sù )因(yīn )纵(zòng )兵(bīng )奋(fèn )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),贼(zéi )遂(suí )溃(kuì )。智(zhì )慧(huì )逃(táo )入(rù )海(hǎi ),素(sù )蹑(niè )之(zhī )至(zhì )海(hǎi )曲(qǔ ),召(zhào )行(háng )军(jūn )记(jì )室(shì )封(fēng )德(dé )彝(yí )计(jì )事(shì ),德(dé )彝(yí )坠(zhuì )水(shuǐ ),人(rén )救(jiù ),获(huò )免(miǎn ),易(yì )衣(yī )见(jiàn )素(sù ),竟(jìng )不(bú )自(zì )言(yán )。素(sù )后(hòu )知(zhī )之(zhī ),问(wèn )其(qí )故(gù ),曰(yuē ):“私(sī )事(shì )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )白(bái )。”素(sù )嗟(jiē )异(yì )之(zhī )。德(dé )彝(yí )名(míng )伦(lún ),以(yǐ )字(zì )行(háng ),隆(lóng )之(zhī )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。汪(wāng )文(wén )进(jìn )以(yǐ )蔡(cài )道(dào )人(rén )为(wéi )司(sī )空(kōng ),守(shǒu )乐(lè )安(ān ),素(sù )进(jìn )讨(tǎo ),悉(xī )平(píng )之(zhī )。

素(sù )遣(qiǎn )总(zǒng )管(guǎn )史(shǐ )万(wàn )岁(suì )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )千(qiān ),自(zì )婺(wù )州(zhōu )别(bié )道(dào )逾(yú )岭(lǐng )越(yuè )海(hǎi ),攻(gōng )破(pò )溪(xī )洞(dòng ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。前(qián )后(hòu )七(qī )百(bǎi )馀(yú )战(zhàn ),转(zhuǎn )斗(dòu )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),寂(jì )无(wú )声(shēng )问(wèn )者(zhě )十(shí )旬(xún ),远(yuǎn )近(jìn )皆(jiē )以(yǐ )万(wàn )岁(suì )为(wéi )没(méi )。万(wàn )岁(suì )置(zhì )书(shū )竹(zhú )筒(tǒng )中(zhōng ),浮(fú )之(zhī )于(yú )水(shuǐ ),汲(jí )者(zhě )得(dé )之(zhī ),言(yán )于(yú )素(sù )。素(sù )上(shàng )其(qí )事(shì ),上(shàng )嗟(jiē )叹(tàn ),赐(cì )万(wàn )岁(suì )家(jiā )钱(qián )十(shí )万(wàn )。

素(sù )又(yòu )破(pò )沈(shěn )孝(xiào )彻(chè )于(yú )温(wēn )州(zhōu ),步(bù )道(dào )向(xiàng )天(tiān )台(tái ),指(zhǐ )临(lín )海(hǎi ),逐(zhú )捕(bǔ )遗(yí )逸(yì ),前(qián )后(hòu )百(bǎi )馀(yú )战(zhàn ),高(gāo )智(zhì )慧(huì )走(zǒu )保(bǎo )闽(mǐn )、越(yuè )。上(shàng )以(yǐ )素(sù )久(jiǔ )劳(láo )于(yú )外(wài ),令(lìng )驰(chí )传(chuán )入(rù )朝(cháo )。素(sù )以(yǐ )馀(yú )贼(zéi )未(wèi )殄(tiǎn ),恐(kǒng )为(wéi )后(hòu )患(huàn ),复(fù )请(qǐng )行(háng ),遂(suí )乘(chéng )传(chuán )至(zhì )会(huì )稽(jī )。王(wáng )国(guó )庆(qìng )自(zì )以(yǐ )海(hǎi )路(lù )艰(jiān )阻(zǔ ),非(fēi )北(běi )人(rén )所(suǒ )习(xí ),不(bú )设(shè )备(bèi );素(sù )泛(fàn )海(hǎi )奄(yǎn )至(zhì ),国(guó )庆(qìng )遑(huáng )遽(jù )弃(qì )州(zhōu )走(zǒu )。馀(yú )党(dǎng )散(sàn )入(rù )海(hǎi )岛(dǎo ),或(huò )守(shǒu )溪(xī )洞(dòng ),素(sù )分(fèn )遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng ),水(shuǐ )陆(lù )追(zhuī )捕(bǔ )。密(mì )令(lìng )人(rén )说(shuō )国(guó )庆(qìng ),使(shǐ )斩(zhǎn )送(sòng )智(zhì )慧(huì )以(yǐ )自(zì )赎(shú );国(guó )庆(qìng )乃(nǎi )执(zhí )送(sòng )智(zhì )慧(huì ),斩(zhǎn )于(yú )泉(quán )州(zhōu ),馀(yú )党(dǎng )悉(xī )降(jiàng )。江(jiāng )南(nán )大(dà )定(dìng )。

素(sù )班(bān )师(shī ),上(shàng )遣(qiǎn )左(zuǒ )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )独(dú )孤(gū )陀(tuó )至(zhì )浚(xùn )仪(yí )迎(yíng )劳(láo );比(bǐ )到(dào )京(jīng )师(shī ),问(wèn )者(zhě )日(rì )至(zhì )。拜(bài )素(sù )子(zǐ )玄(xuán )奖(jiǎng )为(wéi )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),赏(shǎng )赐(cì )甚(shèn )厚(hòu )。陀(tuó ),信(xìn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

杨(yáng )素(sù )用(yòng )兵(bīng )多(duō )权(quán )略(luè ),驭(yù )众(zhòng )严(yán )整(zhěng ),每(měi )将(jiāng )临(lín )敌(dí ),辄(zhé )求(qiú )人(rén )过(guò )失(shī )而(ér )斩(zhǎn )之(zhī ),多(duō )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),少(shǎo )不(bú )下(xià )十(shí )数(shù ),流(liú )血(xuè )盈(yíng )前(qián ),言(yán )笑(xiào )自(zì )若(ruò )。及(jí )其(qí )对(duì )陈(chén ),先(xiān )令(lìng )一(yī )二(èr )百(bǎi )人(rén )赴(fù )敌(dí ),陷(xiàn )陈(chén )则(zé )已(yǐ ),如(rú )不(bú )能(néng )陷(xiàn )而(ér )还(hái )者(zhě ),无(wú )问(wèn )多(duō )少(shǎo ),悉(xī )斩(zhǎn )之(zhī );又(yòu )令(lìng )二(èr )三(sān )百(bǎi )人(rén )复(fù )进(jìn ),还(hái )如(rú )向(xiàng )法(fǎ )。将(jiāng )士(shì )股(gǔ )栗(lì ),有(yǒu )必(bì )死(sǐ )之(zhī )心(xīn ),由(yóu )是(shì )战(zhàn )无(wú )不(bú )胜(shèng ),称(chēng )为(wéi )名(míng )将(jiāng )。素(sù )时(shí )贵(guì )幸(xìng ),言(yán )无(wú )不(bú )从(cóng ),其(qí )从(cóng )素(sù )行(háng )者(zhě ),微(wēi )功(gōng )必(bì )录(lù ),至(zhì )他(tā )将(jiāng )虽(suī )有(yǒu )大(dà )功(gōng ),多(duō )为(wéi )文(wén )吏(lì )所(suǒ )谴(qiǎn )却(què ),故(gù )素(sù )虽(suī )残(cán )忍(rěn ),士(shì )亦(yì )以(yǐ )此(cǐ )愿(yuàn )从(cóng )焉(yān )。

以(yǐ )并(bìng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),镇(zhèn )江(jiāng )都(dōu ),复(fù )以(yǐ )秦(qín )王(wáng )俊(jùn )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )。

番(fān )禺(yú )夷(yí )王(wáng )仲(zhòng )宣(xuān )反(fǎn ),岭(lǐng )南(nán )首(shǒu )领(lǐng )多(duō )应(yīng )多(duō ),引(yǐn )兵(bīng )围(wéi )广(guǎng )州(zhōu )。韦(wéi )洸(guāng )中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )卒(zú ),诏(zhào )以(yǐ )其(qí )副(fù )慕(mù )容(róng )三(sān )藏(cáng )检(jiǎn )校(xiào )广(guǎng )州(zhōu )道(dào )行(háng )军(jūn )事(shì )。又(yòu )诏(zhào )给(gěi )事(shì )郎(láng )裴(péi )矩(jǔ )巡(xún )抚(fǔ )岭(lǐng )南(nán ),矩(jǔ )至(zhì )南(nán )康(kāng ),得(dé )兵(bīng )数(shù )千(qiān )人(rén )。仲(zhòng )宣(xuān )遣(qiǎn )别(bié )将(jiāng )周(zhōu )师(shī )举(jǔ )围(wéi )东(dōng )衡(héng )州(zhōu ),矩(jǔ )与(yǔ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )鹿(lù )愿(yuàn )击(jī )斩(zhǎn )之(zhī ),进(jìn )至(zhì )南(nán )海(hǎi )。

高(gāo )凉(liáng )冼(xiǎn )夫(fū )人(rén )遣(qiǎn )其(qí )孙(sūn )冯(féng )暄(xuān )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )广(guǎng )州(zhōu ),暄(xuān )与(yǔ )贼(zéi )将(jiāng )陈(chén )佛(fó )智(zhì )素(sù )善(shàn ),逗(dòu )留(liú )不(bú )进(jìn );夫(fū )人(rén )知(zhī )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),遣(qiǎn )使(shǐ )执(zhí )暄(xuān ),系(xì )州(zhōu )狱(yù ),更(gèng )遣(qiǎn )孙(sūn )盎(àng )出(chū )讨(tǎo )佛(fó )智(zhì ),斩(zhǎn )之(zhī )。进(jìn )会(huì )鹿(lù )愿(yuàn )于(yú )南(nán )海(hǎi ),与(yǔ )慕(mù )容(róng )三(sān )藏(cáng )合(hé )击(jī )仲(zhòng )宣(xuān ),仲(zhòng )宣(xuān )众(zhòng )溃(kuì ),广(guǎng )州(zhōu )获(huò )全(quán )。洗(xǐ )氏(shì )亲(qīn )被(bèi )甲(jiǎ ),乘(chéng )介(jiè )马(mǎ ),张(zhāng )锦(jǐn )伞(sǎn ),引(yǐn )彀(gòu )骑(qí )卫(wèi ),从(cóng )裴(péi )矩(jǔ )巡(xún )抚(fǔ )二(èr )十(shí )馀(yú )州(zhōu )。苍(cāng )梧(wú )首(shǒu )领(lǐng )陈(chén )坦(tǎn )等(děng )皆(jiē )来(lái )谒(yè )见(jiàn ),矩(jǔ )承(chéng )制(zhì )署(shǔ )为(wéi )刺(cì )史(shǐ )、县(xiàn )令(lìng ),使(shǐ )还(hái )统(tǒng )其(qí )部(bù )落(luò ),岭(lǐng )表(biǎo )遂(suí )定(dìng )。

矩(jǔ )复(fù )命(mìng ),上(shàng )谓(wèi )高(gāo )颎(jiǒng )、杨(yáng )素(sù )曰(yuē ):“韦(wéi )洸(guāng )将(jiāng )二(èr )万(wàn )兵(bīng )不(bú )能(néng )早(zǎo )度(dù )岭(lǐng ),朕(zhèn )每(měi )患(huàn )其(qí )兵(bīng )少(shǎo )。裴(péi )矩(jǔ )以(yǐ )三(sān )千(qiān )弊(bì )卒(zú )径(jìng )至(zhì )南(nán )海(hǎi ),有(yǒu )臣(chén )若(ruò )此(cǐ ),朕(zhèn )亦(yì )何(hé )忧(yōu )!”以(yǐ )矩(jǔ )为(wéi )民(mín )部(bù )侍(shì )郎(láng )。拜(bài )冯(féng )盎(àng )高(gāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),追(zhuī )赠(zèng )冯(féng )宝(bǎo )广(guǎng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )、谯(qiáo )国(guó )公(gōng )。册(cè )洗(xǐ )氏(shì )为(wéi )谯(qiáo )国(guó )夫(fū )人(rén ),开(kāi )谯(qiáo )国(guó )夫(fū )人(rén )幕(mù )府(fǔ ),置(zhì )长(zhǎng )史(shǐ )以(yǐ )下(xià )官(guān )属(shǔ ),官(guān )给(gěi )印(yìn )章(zhāng ),听(tīng )发(fā )部(bù )落(luò )六(liù )州(zhōu )兵(bīng )马(mǎ ),若(ruò )有(yǒu )机(jī )急(jí ),便(biàn )宜(yí )行(háng )事(shì )。仍(réng )敕(chì )以(yǐ )夫(fū )人(rén )诚(chéng )效(xiào )之(zhī )故(gù ),特(tè )赦(shè )暄(xuān )逗(dòu )留(liú )之(zhī )罪(zuì ),拜(bài )罗(luó )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。皇(huáng )后(hòu )赐(cì )夫(fū )人(rén )首(shǒu )饰(shì )及(jí )宴(yàn )服(fú )一(yī )袭(xí ),夫(fū )人(rén )并(bìng )盛(shèng )于(yú )金(jīn )箧(qiè ),并(bìng )梁(liáng )、陈(chén )赐(cì )物(wù ),各(gè )藏(cáng )一(yī )库(kù ),每(měi )岁(suì )时(shí )大(dà )会(huì ),陈(chén )之(zhī )于(yú )庭(tíng ),以(yǐ )示(shì )子(zǐ )孙(sūn ),曰(yuē ):“我(wǒ )事(shì )三(sān )代(dài )主(zhǔ ),唯(wéi )用(yòng )一(yī )忠(zhōng )顺(shùn )之(zhī )心(xīn )。今(jīn )赐(cì )物(wù )具(jù )存(cún ),此(cǐ )其(qí )报(bào )也(yě )。汝(rǔ )曹(cáo )皆(jiē )念(niàn )之(zhī ),尽(jìn )赤(chì )心(xīn )于(yú )天(tiān )子(zǐ )!”

番(fān )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )赵(zhào )讷(nè )贪(tān )虐(nuè ),诸(zhū )俚(lǐ )、獠(liáo )多(duō )亡(wáng )叛(pàn )。夫(fū )人(rén )遣(qiǎn )长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )融(róng )上(shàng )封(fēng )事(shì ),论(lùn )安(ān )抚(fǔ )之(zhī )宜(yí ),并(bìng )言(yán )讷(nè )罪(zuì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )招(zhāo )怀(huái )远(yuǎn )人(rén )。上(shàng )遣(qiǎn )推(tuī )讷(nè ),得(dé )其(qí )赃(zāng )贿(huì ),竟(jìng )致(zhì )于(yú )法(fǎ );敕(chì )委(wěi )夫(fū )人(rén )招(zhāo )慰(wèi )亡(wáng )叛(pàn )。夫(fū )人(rén )亲(qīn )载(zǎi )诏(zhào )书(shū ),自(zì )称(chēng )使(shǐ )者(zhě ),历(lì )十(shí )馀(yú )州(zhōu ),宣(xuān )述(shù )上(shàng )意(yì ),谕(yù )诸(zhū )俚(lǐ )、獠(liáo ),所(suǒ )至(zhì )皆(jiē )降(jiàng )。上(shàng )嘉(jiā )之(zhī ),赐(cì )夫(fū )人(rén )临(lín )振(zhèn )县(xiàn )为(wéi )汤(tāng )沐(mù )邑(yì ),赠(zèng )冯(féng )仆(pú )崖(yá )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )、平(píng )原(yuán )公(gōng )。

高(gāo )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )开(kāi )皇(huáng )十(shí )一(yī )年(nián )(辛(xīn )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )九(jiǔ )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )妃(fēi )元(yuán )氏(shì )薨(hōng )。

二(èr )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng )。吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )可(kě )汗(hàn )夸(kuā )吕(lǚ )闻(wén )陈(chén )亡(wáng ),大(dà )惧(jù ),遁(dùn )逃(táo )保(bǎo )险(xiǎn ),不(bú )敢(gǎn )为(wéi )寇(kòu )。夸(kuā )吕(lǚ )卒(zú ),子(zǐ )世(shì )伏(fú )立(lì ),使(shǐ )其(qí )兄(xiōng )子(zǐ )无(wú )素(sù )奉(fèng )表(biǎo )称(chēng )籓(bān ),并(bìng )献(xiàn )方(fāng )物(wù ),请(qǐng )以(yǐ )女(nǚ )备(bèi )后(hòu )庭(tíng )。上(shàng )谓(wèi )无(wú )素(sù )曰(yuē ):“若(ruò )依(yī )来(lái )请(qǐng ),它(tā )国(guó )闻(wén )之(zhī ),必(bì )当(dāng )相(xiàng )效(xiào ),何(hé )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )!朕(zhèn )情(qíng )存(cún )安(ān )养(yǎng ),各(gè )令(lìng )遂(suí )性(xìng ),岂(qǐ )可(kě )聚(jù )敛(liǎn )子(zǐ )女(nǚ )以(yǐ )实(shí )后(hòu )宫(gōng )乎(hū )!”竟(jìng )不(bú )许(xǔ )。

平(píng )乡(xiāng )令(lìng )刘(liú )旷(kuàng )有(yǒu )异(yì )政(zhèng ),以(yǐ )义(yì )理(lǐ )晓(xiǎo )谕(yù ),讼(sòng )者(zhě )皆(jiē )引(yǐn )咎(jiù )而(ér )去(qù ),狱(yù )中(zhōng )草(cǎo )满(mǎn ),庭(tíng )可(kě )张(zhāng )罗(luó );迁(qiān )临(lín )颍(yǐng )令(lìng )。高(gāo )颎(jiǒng )荐(jiàn )旷(kuàng )清(qīng )名(míng )善(shàn )政(zhèng )为(wéi )天(tiān )下(xià )第(dì )一(yī ),上(shàng )召(zhào )见(jiàn ),劳(láo )勉(miǎn )之(zhī ),顾(gù )谓(wèi )侍(shì )臣(chén )曰(yuē ):“若(ruò )不(bú )殊(shū )奖(jiǎng ),何(hé )以(yǐ )为(wéi )劝(quàn )!”丙(bǐng )子(zǐ ),优(yōu )诏(zhào )擢(zhuó )为(wéi )莒(jǔ )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

辛(xīn )巳(sì )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

初(chū ),帝(dì )微(wēi )时(shí ),与(yǔ )滕(téng )穆(mù )王(wáng )瓚(zàn )不(bú )协(xié )。帝(dì )为(wéi )周(zhōu )相(xiàng ),以(yǐ )瓚(zàn )为(wéi )大(dà )宗(zōng )伯(bó ),瓚(zàn )恐(kǒng )为(wéi )家(jiā )祸(huò ),阴(yīn )欲(yù )图(tú )帝(dì ),帝(dì )隐(yǐn )之(zhī )。瓚(zàn )妃(fēi ),周(zhōu )高(gāo )祖(zǔ )妹(mèi )顺(shùn )阳(yáng )公(gōng )主(zhǔ )也(yě ),与(yǔ )独(dú )孤(gū )后(hòu )素(sù )不(bú )平(píng ),阴(yīn )为(wéi )咒(zhòu )诅(zǔ );帝(dì )命(mìng )出(chū )之(zhī ),瓚(zàn )不(bú )可(kě )。秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),瓚(zàn )从(cóng )帝(dì )幸(xìng )栗(lì )园(yuán ),暴(bào )薨(hōng ),时(shí )人(rén )疑(yí )其(qí )遇(yù )鸩(zhèn )。乙(yǐ )亥(hài ),帝(dì )至(zhì )自(zì )栗(lì )园(yuán )。

沛(pèi )达(dá )公(gōng )郑(zhèng )译(yì )卒(zú )。

阅读:25626

打赏捐助〔Donate〕>>>

《隋纪一》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库