张陈王周传【登录】

《汉书》 > 传 > 《张陈王周传》 > 拼音版

张(zhāng )良(liáng )字(zì )子(zǐ )房(fáng ),其(qí )先(xiān )韩(hán )人(rén )也(yě )。大(dà )父(fù )开(kāi )地(dì ),相(xiàng )韩(hán )昭(zhāo )侯(hóu )、宣(xuān )惠(huì )王(wáng )、襄(xiāng )哀(āi )王(wáng )。父(fù )平(píng ),相(xiàng )釐(lí )王(wáng )、悼(dào )惠(huì )王(wáng )。悼(dào )惠(huì )王(wáng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),平(píng )卒(zú ),卒(zú )二(èr )十(shí )岁(suì ),秦(qín )灭(miè )韩(hán )。良(liáng )少(shǎo ),未(wèi )宦(huàn )事(shì )韩(hán )。韩(hán )破(pò ),良(liáng )家(jiā )僮(tóng )三(sān )百(bǎi )人(rén ),弟(dì )死(sǐ )不(bú )葬(zàng ),翻(fān )以(yǐ )家(jiā )财(cái )求(qiú )客(kè )刺(cì )秦(qín )王(wáng ),为(wéi )韩(hán )报(bào )仇(chóu ),以(yǐ )五(wǔ )世(shì )相(xiàng )韩(hán )故(gù )。

良(liáng )尝(cháng )学(xué )礼(lǐ )淮(huái )阳(yáng ),东(dōng )见(jiàn )仓(cāng )海(hǎi )君(jūn ),得(dé )力(lì )士(shì ),为(wéi )铁(tiě )椎(zhuī )重(zhòng )百(bǎi )二(èr )十(shí )斤(jīn )。秦(qín )皇(huáng )帝(dì )东(dōng )游(yóu ),至(zhì )博(bó )狼(láng )沙(shā )中(zhōng ),良(liáng )与(yǔ )客(kè )狙(jū )击(jī )秦(qín )皇(huáng )帝(dì ),误(wù )中(zhōng )副(fù )车(chē )。秦(qín )皇(huáng )帝(dì )大(dà )怒(nù ),大(dà )索(suǒ )天(tiān )下(xià ),求(qiú )贼(zéi )急(jí )甚(shèn )。良(liáng )乃(nǎi )更(gèng )名(míng )姓(xìng ),亡(wáng )匿(nì )下(xià )邳(pī )。

良(liáng )尝(cháng )间(jiān )从(cóng )容(róng )步(bù )游(yóu )下(xià )邳(pī )圯(yí )上(shàng ),有(yǒu )一(yī )老(lǎo )父(fù ),衣(yī )褐(hè ),至(zhì )良(liáng )所(suǒ ),直(zhí )堕(duò )其(qí )履(lǚ )圯(yí )下(xià ),顾(gù )谓(wèi )良(liáng )曰(yuē ):“孺(rú )子(zǐ )下(xià )取(qǔ )履(lǚ )!”良(liáng )愕(è )然(rán ),欲(yù )欧(ōu )之(zhī )。为(wéi )其(qí )老(lǎo ),乃(nǎi )强(qiáng )忍(rěn ),下(xià )取(qǔ )履(lǚ ),因(yīn )跪(guì )进(jìn )。父(fù )以(yǐ )足(zú )受(shòu )之(zhī ),笑(xiào )去(qù )。良(liáng )殊(shū )大(dà )惊(jīng )。父(fù )去(qù )里(lǐ )所(suǒ ),复(fù )还(hái ),曰(yuē ):“孺(rú )子(zǐ )可(kě )教(jiāo )矣(yǐ )。后(hòu )五(wǔ )日(rì )平(píng )明(míng ),与(yǔ )我(wǒ )期(qī )此(cǐ )。”良(liáng )因(yīn )怪(guài ),跪(guì )曰(yuē ):“诺(nuò )。”五(wǔ )日(rì )平(píng )明(míng ),良(liáng )往(wǎng )。父(fù )已(yǐ )先(xiān )在(zài ),怒(nù )曰(yuē ):“与(yǔ )老(lǎo )人(rén )期(qī ),后(hòu ),何(hé )也(yě )?去(qù ),后(hòu )五(wǔ )日(rì )蚤(zǎo )会(huì )。”五(wǔ )日(rì ),鸡(jī )鸣(míng )往(wǎng )。父(fù )又(yòu )先(xiān )在(zài ),复(fù )怒(nù )曰(yuē ):“后(hòu ),何(hé )也(yě )?去(qù ),后(hòu )五(wǔ )日(rì )复(fù )蚤(zǎo )来(lái )。”五(wǔ )日(rì ),良(liáng )夜(yè )半(bàn )往(wǎng )。有(yǒu )顷(qǐng ),父(fù )亦(yì )来(lái ),喜(xǐ )曰(yuē ):“当(dāng )如(rú )是(shì )。”出(chū )一(yī )编(biān )书(shū ),曰(yuē ):“读(dú )是(shì )则(zé )为(wéi )王(wáng )者(zhě )师(shī )。后(hòu )十(shí )年(nián )兴(xìng )。十(shí )三(sān )年(nián ),孺(rú )子(zǐ )见(jiàn )我(wǒ ),济(jì )北(běi )穀(yù )城(chéng )山(shān )下(xià )黄(huáng )石(shí )即(jí )我(wǒ )已(yǐ )。”遂(suí )去(qù )不(bú )见(jiàn )。旦(dàn )日(rì )视(shì )其(qí )书(shū ),乃(nǎi )《太(tài )公(gōng )兵(bīng )法(fǎ )》。良(liáng )因(yīn )异(yì )之(zhī ),常(cháng )习(xí )读(dú )诵(sòng )。

居(jū )下(xià )邳(pī ),为(wéi )任(rèn )侠(xiá )。项(xiàng )伯(bó )尝(cháng )杀(shā )人(rén ),从(cóng )良(liáng )匿(nì )。

后(hòu )十(shí )年(nián ),陈(chén )涉(shè )等(děng )起(qǐ ),良(liáng )亦(yì )聚(jù )少(shǎo )年(nián )百(bǎi )余(yú )人(rén )。景(jǐng )驹(jū )自(zì )立(lì )为(wéi )楚(chǔ )假(jiǎ )王(wáng ),在(zài )留(liú )。良(liáng )欲(yù )往(wǎng )从(cóng )之(zhī ),行(háng )道(dào )遇(yù )沛(pèi )公(gōng )。沛(pèi )公(gōng )将(jiāng )数(shù )千(qiān )人(rén )略(luè )地(dì )下(xià )邳(pī ),遂(suí )属(shǔ )焉(yān )。沛(pèi )公(gōng )拜(bài )良(liáng )为(wéi )厩(jiù )将(jiāng )。良(liáng )数(shù )以(yǐ )《太(tài )公(gōng )兵(bīng )法(fǎ )》说(shuō )沛(pèi )公(gōng ),沛(pèi )公(gōng )喜(xǐ ),常(cháng )用(yòng )其(qí )策(cè )。良(liáng )为(wéi )它(tā )人(rén )言(yán ),皆(jiē )不(bú )省(shěng )。良(liáng )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )殆(dài )天(tiān )授(shòu )。”故(gù )遂(suí )从(cóng )不(bú )去(qù )。

沛(pèi )公(gōng )之(zhī )薛(xuē ),见(jiàn )项(xiàng )梁(liáng ),共(gòng )立(lì )楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )。良(liáng )乃(nǎi )说(shuō )项(xiàng )梁(liáng )曰(yuē ):“君(jūn )已(yǐ )立(lì )楚(chǔ )后(hòu ),韩(hán )诸(zhū )公(gōng )子(zǐ )横(héng )阳(yáng )君(jūn )成(chéng )贤(xián ),可(kě )立(lì )为(wéi )王(wáng ),益(yì )树(shù )党(dǎng )。”项(xiàng )梁(liáng )使(shǐ )良(liáng )求(qiú )韩(hán )成(chéng ),立(lì )为(wéi )韩(hán )王(wáng )。以(yǐ )良(liáng )为(wéi )韩(hán )司(sī )徒(tú ),与(yǔ )韩(hán )王(wáng )将(jiāng )千(qiān )余(yú )人(rén )西(xī )略(luè )韩(hán )地(dì ),得(dé )数(shù )城(chéng ),秦(qín )辄(zhé )复(fù )取(qǔ )之(zhī ),往(wǎng )来(lái )为(wéi )游(yóu )兵(bīng )颖(yǐng )川(chuān )。

沛(pèi )公(gōng )之(zhī )从(cóng )雒(luò )阳(yáng )南(nán )出(chū )轘(huán )辕(yuán ),良(liáng )引(yǐn )兵(bīng )从(cóng )沛(pèi )公(gōng ),下(xià )韩(hán )十(shí )余(yú )城(chéng ),击(jī )杨(yáng )熊(xióng )军(jūn )。沛(pèi )公(gōng )乃(nǎi )令(lìng )韩(hán )王(wáng )成(chéng )留(liú )守(shǒu )阳(yáng )翟(zhái ),与(yǔ )良(liáng )俱(jù )南(nán ),攻(gōng )下(xià )宛(wǎn ),西(xī )入(rù )武(wǔ )关(guān )。沛(pèi )公(gōng )欲(yù )以(yǐ )二(èr )万(wàn )人(rén )击(jī )秦(qín )峣(yáo )关(guān )下(xià )军(jūn ),良(liáng )曰(yuē ):“秦(qín )兵(bīng )尚(shàng )强(qiáng ),未(wèi )可(kě )轻(qīng )。臣(chén )闻(wén )其(qí )将(jiāng )屠(tú )者(zhě )子(zǐ ),贾(jiǎ )竖(shù )易(yì )动(dòng )以(yǐ )利(lì )。愿(yuàn )沛(pèi )公(gōng )且(qiě )留(liú )壁(bì ),使(shǐ )人(rén )先(xiān )行(háng ),为(wéi )五(wǔ )万(wàn )人(rén )具(jù )食(shí ),益(yì )张(zhāng )旗(qí )帜(zhì )诸(zhū )山(shān )上(shàng ),为(wéi )疑(yí )兵(bīng ),令(lìng )郦(lì )食(shí )其(qí )持(chí )重(zhòng )宝(bǎo )啖(dàn )秦(qín )将(jiāng )。”秦(qín )将(jiāng )果(guǒ )欲(yù )连(lián )和(hé )俱(jù )西(xī )袭(xí )咸(xián )阳(yáng ),沛(pèi )公(gōng )欲(yù )听(tīng )之(zhī )。良(liáng )曰(yuē ):“此(cǐ )独(dú )其(qí )将(jiāng )欲(yù )叛(pàn ),士(shì )卒(zú )恐(kǒng )不(bú )从(cóng )。不(bú )从(cóng )必(bì )危(wēi ),不(bú )如(rú )因(yīn )其(qí )解(jiě )击(jī )之(zhī )。”沛(pèi )公(gōng )乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )击(jī )秦(qín )军(jūn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。逐(zhú )北(běi )至(zhì )蓝(lán )田(tián ),再(zài )战(zhàn ),秦(qín )兵(bīng )竟(jìng )败(bài )。遂(suí )至(zhì )咸(xián )阳(yáng ),秦(qín )王(wáng )子(zǐ )婴(yīng )降(jiàng )沛(pèi )公(gōng )。

沛(pèi )公(gōng )入(rù )秦(qín ),宫(gōng )室(shì )帷(wéi )帐(zhàng )狗(gǒu )马(mǎ )重(zhòng )宝(bǎo )妇(fù )女(nǚ )以(yǐ )千(qiān )数(shù ),意(yì )欲(yù )留(liú )居(jū )之(zhī )。樊(fán )哙(kuài )谏(jiàn ),沛(pèi )公(gōng )不(bú )听(tīng )。良(liáng )曰(yuē ):“夫(fū )秦(qín )为(wéi )无(wú )道(dào ),故(gù )沛(pèi )公(gōng )得(dé )至(zhì )此(cǐ )。为(wéi )天(tiān )下(xià )除(chú )残(cán )去(qù )贼(zéi ),宜(yí )缟(gǎo )素(sù )为(wéi )资(zī )。今(jīn )始(shǐ )入(rù )秦(qín ),即(jí )安(ān )其(qí )乐(lè ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )‘助(zhù )桀(jié )为(wéi )虐(nuè )’。且(qiě )‘忠(zhōng )言(yán )逆(nì )耳(ěr )利(lì )于(yú )行(háng ),毒(dú )药(yào )苦(kǔ )口(kǒu )利(lì )于(yú )病(bìng )’,愿(yuàn )沛(pèi )公(gōng )听(tīng )樊(fán )哙(kuài )言(yán )。”沛(pèi )公(gōng )乃(nǎi )还(hái )军(jūn )霸(bà )上(shàng )。

项(xiàng )羽(yǔ )至(zhì )鸿(hóng )门(mén ),欲(yù )击(jī )沛(pèi )公(gōng ),项(xiàng )伯(bó )夜(yè )驰(chí )至(zhì )沛(pèi )公(gōng )军(jūn ),私(sī )见(jiàn )良(liáng ),欲(yù )与(yǔ )俱(jù )去(qù )。良(liáng )曰(yuē ):“臣(chén )为(wéi )韩(hán )王(wáng )送(sòng )沛(pèi )公(gōng ),今(jīn )事(shì )有(yǒu )急(jí ),亡(wáng )去(qù )不(bú )义(yì )。”乃(nǎi )具(jù )语(yǔ )沛(pèi )公(gōng )。沛(pèi )公(gōng )大(dà )惊(jīng ),曰(yuē ):“为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”良(liáng )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )诚(chéng )欲(yù )背(bèi )项(xiàng )王(wáng )邪(xié )?”沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“鲰(zōu )生(shēng )说(shuō )我(wǒ )距(jù )关(guān )毋(wú )内(nèi )诸(zhū )侯(hóu ),秦(qín )地(dì )可(kě )王(wáng )也(yě ),故(gù )听(tīng )之(zhī )。”良(liáng )田(tián ):“沛(pèi )公(gōng )自(zì )度(dù )能(néng )却(què )项(xiàng )王(wáng )乎(hū )?”沛(pèi )公(gōng )默(mò )然(rán ),曰(yuē ):“今(jīn )为(wéi )奈(nài )何(hé )?”良(liáng )因(yīn )要(yào )项(xiàng )伯(bó )见(jiàn )沛(pèi )公(gōng )。沛(pèi )公(gōng )与(yǔ )伯(bó )饮(yǐn ),为(wéi )寿(shòu ),结(jié )婚(hūn ),令(lìng )伯(bó )具(jù )言(yán )沛(pèi )公(gōng )不(bú )敢(gǎn )背(bèi )项(xiàng )王(wáng ),所(suǒ )以(yǐ )距(jù )关(guān )者(zhě ),备(bèi )它(tā )盗(dào )也(yě )。项(xiàng )羽(yǔ )后(hòu )解(jiě ),语(yǔ )在(zài )《羽(yǔ )传(chuán )》。

汉(hàn )元(yuán )年(nián ),沛(pèi )公(gōng )为(wéi )汉(hàn )王(wáng ),王(wáng )巴(bā )、蜀(shǔ ),赐(cì )良(liáng )金(jīn )百(bǎi )溢(yì ),珠(zhū )二(èr )斗(dòu ),良(liáng )具(jù )以(yǐ )献(xiàn )项(xiàng )伯(bó )。汉(hàn )王(wáng )亦(yì )因(yīn )令(lìng )良(liáng )厚(hòu )遗(yí )项(xiàng )伯(bó ),使(shǐ )请(qǐng )汉(hàn )中(zhōng )地(dì )。项(xiàng )王(wáng )许(xǔ )之(zhī )。汉(hàn )王(wáng )之(zhī )国(guó ),良(liáng )送(sòng )至(zhì )褒(bāo )中(zhōng ),遣(qiǎn )良(liáng )归(guī )韩(hán )。良(liáng )因(yīn )说(shuō )汉(hàn )王(wáng )烧(shāo )绝(jué )栈(zhàn )道(dào ),示(shì )天(tiān )下(xià )无(wú )还(hái )心(xīn ),以(yǐ )固(gù )项(xiàng )王(wáng )意(yì )。乃(nǎi )使(shǐ )良(liáng )还(hái )。行(háng ),烧(shāo )绝(jué )栈(zhàn )道(dào )。

良(liáng )归(guī )至(zhì )韩(hán ),闻(wén )项(xiàng )羽(yǔ )以(yǐ )良(liáng )从(cóng )汉(hàn )王(wáng )故(gù ),不(bú )遣(qiǎn )韩(hán )王(wáng )成(chéng )之(zhī )国(guó ),与(yǔ )俱(jù )东(dōng ),至(zhì )彭(péng )城(chéng )杀(shā )之(zhī )。时(shí )汉(hàn )王(wáng )还(hái )定(dìng )三(sān )秦(qín ),良(liáng )乃(nǎi )遗(yí )项(xiàng )羽(yǔ )书(shū )曰(yuē ):“汉(hàn )王(wáng )失(shī )职(zhí ),欲(yù )得(dé )关(guān )中(zhōng ),如(rú )约(yuē )即(jí )止(zhǐ ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )东(dōng )。”又(yòu )以(yǐ )齐(qí )反(fǎn )书(shū )遗(yí )羽(yǔ ),曰(yuē ):“齐(qí )与(yǔ )赵(zhào )欲(yù )并(bìng )灭(miè )楚(chǔ )。”项(xiàng )羽(yǔ )以(yǐ )故(gù )北(běi )击(jī )齐(qí )。良(liáng )乃(nǎi )间(jiān )行(háng )归(guī )汉(hàn )。汉(hàn )王(wáng )以(yǐ )良(liáng )为(wéi )成(chéng )信(xìn )侯(hóu ),从(cóng )东(dōng )击(jī )楚(chǔ )。至(zhì )彭(péng )城(chéng ),汉(hàn )王(wáng )兵(bīng )败(bài )而(ér )还(hái )。至(zhì )下(xià )邑(yì ),汉(hàn )王(wáng )下(xià )马(mǎ )踞(jù )鞍(ān )而(ér )问(wèn )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )捐(juān )关(guān )已(yǐ )东(dōng )等(děng )弃(qì )之(zhī ),谁(shuí )可(kě )与(yǔ )共(gòng )功(gōng )者(zhě )?”良(liáng )曰(yuē ):“九(jiǔ )江(jiāng )王(wáng )布(bù ),楚(chǔ )枭(xiāo )将(jiāng ),与(yǔ )项(xiàng )王(wáng )有(yǒu )隙(xì ),彭(péng )越(yuè )与(yǔ )齐(qí )王(wáng )田(tián )荣(róng )反(fǎn )梁(liáng )地(dì ),此(cǐ )两(liǎng )人(rén )可(kě )急(jí )使(shǐ )。而(ér )汉(hàn )王(wáng )之(zhī )将(jiāng )独(dú )韩(hán )信(xìn )可(kě )属(shǔ )大(dà )事(shì ),当(dāng )一(yī )面(miàn )。即(jí )欲(yù )捐(juān )之(zhī ),捐(juān )之(zhī )此(cǐ )三(sān )人(rén ),楚(chǔ )可(kě )破(pò )也(yě )。”汉(hàn )王(wáng )乃(nǎi )遣(qiǎn )随(suí )何(hé )说(shuō )九(jiǔ )江(jiāng )王(wáng )布(bù ),而(ér )使(shǐ )人(rén )连(lián )彭(péng )越(yuè )。及(jí )魏(wèi )王(wáng )豹(bào )反(fǎn ),使(shǐ )韩(hán )信(xìn )特(tè )将(jiāng )北(běi )击(jī )之(zhī ),因(yīn )举(jǔ )燕(yàn )、代(dài )、齐(qí )、赵(zhào )。然(rán )卒(zú )破(pò )楚(chǔ )者(zhě ),此(cǐ )三(sān )人(rén )力(lì )也(yě )。

良(liáng )多(duō )病(bìng ),未(wèi )尝(cháng )特(tè )将(jiāng )兵(bīng ),常(cháng )为(wéi )画(huà )策(cè )臣(chén ),时(shí )时(shí )从(cóng )。

汉(hàn )三(sān )年(nián ),项(xiàng )羽(yǔ )急(jí )围(wéi )汉(hàn )王(wáng )于(yú )荥(yíng )阳(yáng ),汉(hàn )王(wáng )忧(yōu )恐(kǒng ),与(yǔ )郦(lì )食(shí )其(qí )谋(móu )桡(ráo )楚(chǔ )权(quán )。郦(lì )生(shēng )曰(yuē ):“昔(xī )汤(tāng )伐(fá )桀(jié ),封(fēng )其(qí )后(hòu )杞(qǐ );武(wǔ )王(wáng )诛(zhū )纣(zhòu ),封(fēng )其(qí )后(hòu )宋(sòng )。今(jīn )秦(qín )无(wú )德(dé ),伐(fá )灭(miè )六(liù )国(guó ),无(wú )立(lì )锥(zhuī )之(zhī )地(dì )。陛(bì )下(xià )诚(chéng )复(fù )立(lì )六(liù )国(guó )后(hòu ),此(cǐ )皆(jiē )争(zhēng )戴(dài )陛(bì )下(xià )德(dé )义(yì ),愿(yuàn )为(wéi )臣(chén )妾(qiè )。德(dé )义(yì )已(yǐ )行(háng ),南(nán )面(miàn )称(chēng )伯(bó ),楚(chǔ )必(bì )敛(liǎn )衽(rèn )而(ér )朝(cháo )。”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。趣(qù )刻(kè )印(yìn ),先(xiān )生(shēng )因(yīn )行(háng )佩(pèi )之(zhī )。”

郦(lì )生(shēng )未(wèi )行(háng ),良(liáng )从(cóng )外(wài )来(lái )谒(yè )汉(hàn )王(wáng )。汉(hàn )王(wáng )方(fāng )食(shí ),曰(yuē ):“客(kè )有(yǒu )为(wéi )我(wǒ )计(jì )桡(ráo )楚(chǔ )权(quán )者(zhě )。”具(jù )以(yǐ )郦(lì )生(shēng )计(jì )告(gào )良(liáng )曰(yuē ):“于(yú )子(zǐ )房(fáng )何(hé )如(rú )?”良(liáng )曰(yuē ):“谁(shuí )为(wéi )陛(bì )下(xià )画(huà )此(cǐ )计(jì )者(zhě )?陛(bì )下(xià )事(shì )去(qù )矣(yǐ )。”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )哉(zāi )?”良(liáng )曰(yuē ):“臣(chén )请(qǐng )借(jiè )前(qián )箸(zhù )以(yǐ )筹(chóu )之(zhī )。昔(xī )汤(tāng )、武(wǔ )伐(fá )桀(jié )、纣(zhòu )封(fēng )其(qí )后(hòu )者(zhě ),度(dù )能(néng )制(zhì )其(qí )死(sǐ )命(mìng )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )能(néng )制(zhì )项(xiàng )籍(jí )死(sǐ )命(mìng )乎(hū )?其(qí )不(bú )可(kě )一(yī )矣(yǐ )。武(wǔ )王(wáng )入(rù )殷(yīn ),表(biǎo )商(shāng )容(róng )闾(lǘ ),式(shì )箕(jī )子(zǐ )门(mén ),封(fēng )比(bǐ )干(gàn )墓(mù ),今(jīn )陛(bì )下(xià )能(néng )乎(hū )?其(qí )不(bú )可(kě )二(èr )矣(yǐ )。发(fā )巨(jù )桥(qiáo )之(zhī )粟(sù ),散(sàn )鹿(lù )台(tái )之(zhī )财(cái ),同(tóng )赐(cì )贫(pín )穷(qióng ),今(jīn )陛(bì )下(xià )能(néng )乎(hū )?其(qí )不(bú )可(kě )三(sān )矣(yǐ )。殷(yīn )事(shì )以(yǐ )毕(bì ),偃(yǎn )革(gé )为(wéi )轩(xuān ),倒(dǎo )载(zǎi )干(gàn )戈(gē ),示(shì )不(bú )复(fù )用(yòng ),今(jīn )陛(bì )下(xià )能(néng )乎(hū )?其(qí )不(bú )可(kě )四(sì )矣(yǐ )。休(xiū )马(mǎ )华(huá )山(shān )之(zhī )阳(yáng ),示(shì )无(wú )所(suǒ )为(wéi ),今(jīn )陛(bì )下(xià )能(néng )乎(hū )?其(qí )不(bú )可(kě )五(wǔ )矣(yǐ )。息(xī )牛(niú )桃(táo )林(lín )之(zhī )野(yě ),天(tiān )下(xià )不(bú )复(fù )输(shū )积(jī ),今(jīn )陛(bì )下(xià )能(néng )乎(hū )?其(qí )不(bú )可(kě )六(liù )矣(yǐ )。且(qiě )夫(fū )天(tiān )下(xià )游(yóu )士(shì ),离(lí )亲(qīn )戚(qī ),弃(qì )坟(fén )墓(mù ),去(qù )故(gù )旧(jiù ),从(cóng )陛(bì )下(xià )者(zhě ),但(dàn )日(rì )夜(yè )望(wàng )咫(zhǐ )尺(chǐ )之(zhī )地(dì )。今(jīn )乃(nǎi )立(lì )六(liù )国(guó )后(hòu ),唯(wéi )无(wú )复(fù )立(lì )者(zhě ),游(yóu )士(shì )各(gè )归(guī )事(shì )其(qí )主(zhǔ ),从(cóng )亲(qīn )戚(qī ),反(fǎn )故(gù )旧(jiù ),陛(bì )下(xià )谁(shuí )与(yǔ )取(qǔ )天(tiān )下(xià )乎(hū )?其(qí )不(bú )可(kě )七(qī )矣(yǐ )。且(qiě )楚(chǔ )唯(wéi )毋(wú )强(qiáng ),六(liù )国(guó )复(fù )桡(ráo )而(ér )从(cóng )之(zhī ),陛(bì )下(xià )焉(yān )得(dé )而(ér )臣(chén )之(zhī )?其(qí )不(bú )可(kě )八(bā )矣(yǐ )。诚(chéng )用(yòng )此(cǐ )谋(móu ),陛(bì )下(xià )事(shì )去(qù )矣(yǐ )。”汉(hàn )王(wáng )轰(hōng )食(shí )吐(tǔ )哺(bǔ ),骂(mà )曰(yuē ):“竖(shù )儒(rú ),几(jǐ )败(bài )乃(nǎi )公(gōng )事(shì )!”令(lìng )趣(qù )销(xiāo )印(yìn )。

后(hòu )韩(hán )信(xìn )破(pò )齐(qí )欲(yù )自(zì )立(lì )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),汉(hàn )王(wáng )怒(nù )。良(liáng )说(shuō )汉(hàn )王(wáng ),汉(hàn )王(wáng )使(shǐ )良(liáng )授(shòu )齐(qí )王(wáng )信(xìn )印(yìn )。语(yǔ )在(zài )《信(xìn )传(chuán )》。

五(wǔ )年(nián )冬(dōng ),汉(hàn )王(wáng )追(zhuī )楚(chǔ )至(zhì )阳(yáng )夏(xià )南(nán ),战(zhàn )不(bú )利(lì ),壁(bì )固(gù )陵(líng ),诸(zhū )侯(hóu )期(qī )不(bú )至(zhì )。良(liáng )说(shuō )汉(hàn )王(wáng ),汉(hàn )王(wáng )用(yòng )其(qí )计(jì ),诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )至(zhì )。语(yǔ )在(zài )《高(gāo )纪(jì )》。

汉(hàn )六(liù )年(nián ),封(fēng )功(gōng )臣(chén )。良(liáng )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )战(zhàn )斗(dòu )功(gōng ),高(gāo )帝(dì )曰(yuē ):“运(yùn )筹(chóu )策(cè )帷(wéi )幄(wò )中(zhōng ),决(jué )胜(shèng )千(qiān )里(lǐ )外(wài ),子(zǐ )房(fáng )功(gōng )也(yě )。自(zì )择(zé )齐(qí )三(sān )万(wàn )户(hù )。”良(liáng )曰(yuē ):“始(shǐ )臣(chén )起(qǐ )下(xià )邳(pī ),与(yǔ )上(shàng )会(huì )留(liú ),此(cǐ )天(tiān )以(yǐ )臣(chén )授(shòu )陛(bì )下(xià )。陛(bì )下(xià )用(yòng )臣(chén )计(jì ),幸(xìng )而(ér )时(shí )中(zhōng ),臣(chén )愿(yuàn )封(fēng )留(liú )足(zú )矣(yǐ ),不(bú )敢(gǎn )当(dāng )三(sān )万(wàn )户(hù )。”乃(nǎi )封(fēng )良(liáng )为(wéi )留(liú )侯(hóu ),与(yǔ )萧(xiāo )何(hé )等(děng )俱(jù )封(fēng )。

上(shàng )已(yǐ )封(fēng )大(dà )功(gōng )臣(chén )二(èr )十(shí )余(yú )人(rén ),其(qí )余(yú )日(rì )夜(yè )争(zhēng )功(gōng )而(ér )不(bú )决(jué ),未(wèi )得(dé )行(háng )封(fēng )。上(shàng )居(jū )雒(luò )阳(yáng )南(nán )宫(gōng ),从(cóng )复(fù )道(dào )望(wàng )见(jiàn )诸(zhū )将(jiāng )往(wǎng )往(wǎng )数(shù )人(rén )偶(ǒu )语(yǔ )。上(shàng )曰(yuē ):“此(cǐ )何(hé )语(yǔ )?”良(liáng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )不(bú )知(zhī )乎(hū )?此(cǐ )谋(móu )反(fǎn )耳(ěr )。”上(shàng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )属(shǔ )安(ān )定(dìng ),何(hé )故(gù )而(ér )反(fǎn )?”良(liáng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )起(qǐ )布(bù )衣(yī ),与(yǔ )此(cǐ )属(shǔ )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),今(jīn )陛(bì )下(xià )已(yǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),而(ér )所(suǒ )封(fēng )皆(jiē )萧(xiāo )、曹(cáo )故(gù )人(rén )所(suǒ )亲(qīn )爱(ài ),而(ér )所(suǒ )诛(zhū )者(zhě )皆(jiē )平(píng )生(shēng )仇(chóu )怨(yuàn )。今(jīn )军(jūn )吏(lì )计(jì )功(gōng ),天(tiān )下(xià )不(bú )足(zú )以(yǐ )遍(biàn )封(fēng ),此(cǐ )属(shǔ )畏(wèi )陛(bì )下(xià )不(bú )能(néng )尽(jìn )封(fēng ),又(yòu )恐(kǒng )见(jiàn )疑(yí )过(guò )失(shī )及(jí )诛(zhū ),故(gù )相(xiàng )聚(jù )而(ér )谋(móu )反(fǎn )耳(ěr )。”上(shàng )乃(nǎi )忧(yōu )曰(yuē ):“为(wéi )将(jiāng )奈(nài )何(hé )?”良(liáng )曰(yuē ):“上(shàng )平(píng )生(shēng )所(suǒ )憎(zēng ),群(qún )臣(chén )所(suǒ )共(gòng )知(zhī ),谁(shuí )最(zuì )甚(shèn )者(zhě )?”上(shàng )曰(yuē ):“雍(yōng )齿(chǐ )与(yǔ )我(wǒ )有(yǒu )故(gù )怨(yuàn ),数(shù )窘(jiǒng )辱(rǔ )我(wǒ ),我(wǒ )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),为(wéi )功(gōng )多(duō ),不(bú )忍(rěn )。”良(liáng )曰(yuē ):“今(jīn )急(jí )先(xiān )封(fēng )雍(yōng )齿(chǐ ),以(yǐ )示(shì )群(qún )臣(chén ),群(qún )臣(chén )见(jiàn )雍(yōng )齿(chǐ )先(xiān )封(fēng ),则(zé )人(rén )人(rén )自(zì )坚(jiān )矣(yǐ )。”于(yú )是(shì )上(shàng )置(zhì )酒(jiǔ ),封(fēng )雍(yōng )齿(chǐ )为(wéi )什(shí )方(fāng )侯(hóu ),而(ér )急(jí )趣(qù )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )定(dìng )功(gōng )行(háng )封(fēng )。群(qún )臣(chén )罢(bà )酒(jiǔ ),皆(jiē )喜(xǐ )曰(yuē ):“雍(yōng )齿(chǐ )且(qiě )侯(hóu ),我(wǒ )属(shǔ )无(wú )患(huàn )矣(yǐ )。”

刘(liú )敬(jìng )说(shuō )上(shàng )者(zhě )关(guān )中(zhōng ),上(shàng )疑(yí )之(zhī )。左(zuǒ )右(yòu )大(dà )臣(chén )皆(jiē )山(shān )东(dōng )人(rén ),多(duō )劝(quàn )上(shàng )都(dōu )雒(luò )阳(yáng ):“雒(luò )阳(yáng )东(dōng )有(yǒu )成(chéng )皋(gāo ),西(xī )有(yǒu )殽(yáo )、黾(miǎn ),背(bèi )河(hé )乡(xiāng )雒(luò ),其(qí )固(gù )亦(yì )足(zú )恃(shì )。”良(liáng )曰(yuē ):“雒(luò )阳(yáng )虽(suī )有(yǒu )此(cǐ )固(gù ),其(qí )中(zhōng )小(xiǎo ),不(bú )过(guò )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),田(tián )地(dì )薄(báo ),四(sì )面(miàn )受(shòu )敌(dí ),此(cǐ )非(fēi )用(yòng )武(wǔ )之(zhī )国(guó )。夫(fū )关(guān )中(zhōng )左(zuǒ )殽(yáo )、函(hán ),右(yòu )陇(lǒng )、蜀(shǔ ),沃(wò )野(yě )千(qiān )里(lǐ ),南(nán )有(yǒu )巴(bā )、蜀(shǔ )之(zhī )饶(ráo ),北(běi )有(yǒu )胡(hú )苑(yuàn )之(zhī )利(lì ),阻(zǔ )三(sān )面(miàn )而(ér )固(gù )守(shǒu ),独(dú )以(yǐ )一(yī )面(miàn )东(dōng )制(zhì )诸(zhū )侯(hóu )。诸(zhū )侯(hóu )安(ān )定(dìng ),河(hé )、渭(wèi )漕(cáo )挽(wǎn )天(tiān )下(xià ),西(xī )给(gěi )京(jīng )师(shī );诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )变(biàn ),顺(shùn )流(liú )而(ér )下(xià ),足(zú )以(yǐ )委(wěi )输(shū )。此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )金(jīn )城(chéng )千(qiān )里(lǐ ),天(tiān )府(fǔ )之(zhī )国(guó )。刘(liú )敬(jìng )说(shuō )是(shì )也(yě )。”于(yú )是(shì )上(shàng )即(jí )日(rì )驾(jià ),西(xī )都(dōu )关(guān )中(zhōng )。

良(liáng )从(cóng )入(rù )关(guān )。性(xìng )多(duō )疾(jí ),即(jí )道(dào )引(yǐn )不(bú )食(shí )谷(gǔ ),闭(bì )门(mén )不(bú )出(chū )岁(suì )余(yú )。

上(shàng )欲(yù )废(fèi )太(tài )子(zǐ ),立(lì )戚(qī )夫(fū )人(rén )子(zǐ )赵(zhào )王(wáng )如(rú )意(yì )。大(dà )臣(chén )多(duō )争(zhēng ),未(wèi )能(néng )得(dé )坚(jiān )决(jué )也(yě )。吕(lǚ )后(hòu )恐(kǒng ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi )。或(huò )谓(wèi )吕(lǚ )后(hòu )曰(yuē ):“留(liú )侯(hóu )善(shàn )画(huà )计(jì ),上(shàng )信(xìn )用(yòng )之(zhī )。”吕(lǚ )后(hòu )乃(nǎi )使(shǐ )建(jiàn )成(chéng )侯(hóu )吕(lǚ )泽(zé )劫(jié )良(liáng ),曰(yuē ):“君(jūn )常(cháng )为(wéi )上(shàng )谋(móu )臣(chén ),今(jīn )上(shàng )日(rì )欲(yù )易(yì )太(tài )子(zǐ ),君(jūn )安(ān )得(dé )高(gāo )枕(zhěn )而(ér )卧(wò )?”良(liáng )曰(yuē ):“始(shǐ )上(shàng )数(shù )在(zài )急(jí )困(kùn )之(zhī )中(zhōng ),幸(xìng )用(yòng )臣(chén )策(cè );今(jīn )天(tiān )下(xià )安(ān )定(dìng ),以(yǐ )爱(ài )欲(yù )易(yì )太(tài )子(zǐ ),骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )间(jiān ),虽(suī )臣(chén )等(děng )百(bǎi )人(rén )何(hé )益(yì )!”吕(lǚ )泽(zé )强(qiáng )要(yào )曰(yuē ):“为(wéi )我(wǒ )画(huà )计(jì )。”良(liáng )曰(yuē ):“此(cǐ )难(nán )以(yǐ )口(kǒu )舌(shé )争(zhēng )也(yě )。顾(gù )上(shàng )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )能(néng )致(zhì )者(zhě )四(sì )人(rén )。四(sì )人(rén )年(nián )老(lǎo )矣(yǐ ),皆(jiē )以(yǐ )上(shàng )嫚(yuān )娒(wǔ )士(shì ),故(gù )逃(táo )匿(nì )山(shān )中(zhōng ),义(yì )不(bú )为(wéi )汉(hàn )臣(chén )。然(rán )上(shàng )高(gāo )此(cǐ )四(sì )人(rén )。今(jīn )公(gōng )诚(chéng )能(néng )毋(wú )爱(ài )金(jīn )玉(yù )璧(bì )帛(bó ),今(jīn )太(tài )子(zǐ )为(wéi )书(shū ),卑(bēi )辞(cí )安(ān )车(chē ),因(yīn )使(shǐ )辩(biàn )士(shì )固(gù )请(qǐng ),宜(yí )来(lái )。来(lái ),以(yǐ )为(wéi )客(kè ),时(shí )从(cóng )入(rù )朝(cháo ),令(lìng )上(shàng )见(jiàn )之(zhī ),则(zé )一(yī )助(zhù )也(yě )。”于(yú )是(shì )吕(lǚ )后(hòu )令(lìng )吕(lǚ )泽(zé )使(shǐ )人(rén )奉(fèng )太(tài )子(zǐ )书(shū ),卑(bēi )辞(cí )厚(hòu )礼(lǐ ),迎(yíng )此(cǐ )四(sì )人(rén )。四(sì )人(rén )至(zhì ),客(kè )建(jiàn )成(chéng )侯(hóu )所(suǒ )。

汉(hàn )十(shí )一(yī )年(nián ),黥(qíng )布(bù )反(fǎn ),上(shàng )疾(jí ),欲(yù )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )往(wǎng )击(jī )之(zhī )。四(sì )人(rén )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“凡(fán )来(lái )者(zhě ),将(jiāng )以(yǐ )存(cún )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )将(jiāng )兵(bīng ),事(shì )危(wēi )矣(yǐ )。”乃(nǎi )说(shuō )建(jiàn )成(chéng )侯(hóu )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )将(jiāng )兵(bīng ),有(yǒu )功(gōng )即(jí )位(wèi )不(bú )益(yì ),无(wú )功(gōng )则(zé )从(cóng )此(cǐ )受(shòu )祸(huò )。且(qiě )太(tài )子(zǐ )所(suǒ )与(yǔ )俱(jù )诸(zhū )将(jiāng ),皆(jiē )与(yǔ )上(shàng )定(dìng )天(tiān )下(xià )枭(xiāo )将(jiāng )也(yě ),今(jīn )乃(nǎi )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )将(jiāng )之(zhī ),此(cǐ )无(wú )异(yì )使(shǐ )羊(yáng )将(jiāng )狼(láng ),皆(jiē )不(bú )肯(kěn )为(wéi )用(yòng ),其(qí )无(wú )功(gōng )必(bì )矣(yǐ )。臣(chén )闻(wén )‘母(mǔ )爱(ài )者(zhě )子(zǐ )抱(bào )’,今(jīn )戚(qī )夫(fū )人(rén )日(rì )夜(yè )侍(shì )御(yù ),赵(zhào )王(wáng )常(cháng )居(jū )前(qián ),上(shàng )曰(yuē )‘终(zhōng )不(bú )使(shǐ )不(bú )肖(xiāo )子(zǐ )居(jū )爱(ài )子(zǐ )上(shàng )’,明(míng )其(qí )代(dài )太(tài )子(zǐ )位(wèi )必(bì )矣(yǐ )。君(jūn )何(hé )不(bú )急(jí )请(qǐng )吕(lǚ )后(hòu )承(chéng )间(jiān )为(wéi )上(shàng )泣(qì )言(yán ):‘黥(qíng )布(bù ),天(tiān )下(xià )猛(měng )将(jiāng ),善(shàn )用(yòng )兵(bīng ),今(jīn )诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )陛(bì )下(xià )故(gù )等(děng )夷(yí ),乃(nǎi )令(lìng )太(tài )子(zǐ )将(jiāng ),此(cǐ )属(shǔ )莫(mò )肯(kěn )为(wéi )用(yòng ),且(qiě )布(bù )闻(wén )之(zhī ),鼓(gǔ )行(háng )而(ér )西(xī )耳(ěr )。上(shàng )虽(suī )疾(jí ),强(qiáng )载(zǎi )辎(zī )车(chē ),卧(wò )而(ér )护(hù )之(zhī ),诸(zhū )将(jiāng )不(bú )敢(gǎn )不(bú )尽(jìn )力(lì )。上(shàng )虽(suī )苦(kǔ ),强(qiáng )为(wéi )妻(qī )子(zǐ )计(jì )。’”于(yú )是(shì )吕(lǚ )泽(zé )夜(yè )见(jiàn )吕(lǚ )后(hòu )。吕(lǚ )后(hòu )承(chéng )间(jiān )为(wéi )上(shàng )泣(qì )而(ér )言(yán ),如(rú )四(sì )人(rén )意(yì )。上(shàng )曰(yuē ):“吾(wú )惟(wéi )之(zhī ),竖(shù )子(zǐ )固(gù )不(bú )足(zú )遣(qiǎn ),乃(nǎi )公(gōng )自(zì )行(háng )耳(ěr )。”于(yú )是(shì )上(shàng )自(zì )将(jiāng )而(ér )东(dōng ),群(qún )臣(chén )居(jū )守(shǒu ),皆(jiē )送(sòng )至(zhì )霸(bà )上(shàng )。良(liáng )疾(jí ),强(qiáng )起(qǐ )至(zhì )曲(qǔ )邮(yóu ),见(jiàn )上(shàng )曰(yuē ):“臣(chén )宜(yí )从(cóng ),疾(jí )甚(shèn )。楚(chǔ )人(rén )剽(piāo )疾(jí ),愿(yuàn )上(shàng )慎(shèn )毋(wú )与(yǔ )楚(chǔ )争(zhēng )锋(fēng )。”因(yīn )说(shuō )上(shàng )令(lìng )太(tài )子(zǐ )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )监(jiān )关(guān )中(zhōng )兵(bīng )。上(shàng )谓(wèi )“子(zǐ )房(fáng )虽(suī )疾(jí ),强(qiáng )卧(wò )傅(fù )太(tài )子(zǐ )”。是(shì )时(shí ),叔(shū )孙(sūn )通(tōng )已(yǐ )为(wéi )太(tài )傅(fù ),良(liáng )行(háng )少(shǎo )傅(fù )事(shì )。

汉(hàn )十(shí )二(èr )年(nián ),上(shàng )从(cóng )破(pò )布(bù )归(guī ),疾(jí )益(yì )甚(shèn ),愈(yù )欲(yù )易(yì )太(tài )子(zǐ )。良(liáng )谏(jiàn )不(bú )听(tīng ),因(yīn )疾(jí )不(bú )视(shì )事(shì )。叔(shū )孙(sūn )太(tài )傅(fù )称(chēng )说(shuō )引(yǐn )古(gǔ ),以(yǐ )死(sǐ )争(zhēng )太(tài )子(zǐ )。上(shàng )阳(yáng )许(xǔ )之(zhī ),犹(yóu )欲(yù )易(yì )之(zhī )。及(jí )晏(yàn ),置(zhì )酒(jiǔ ),太(tài )子(zǐ )侍(shì )。四(sì )人(rén )者(zhě )从(cóng )太(tài )子(zǐ ),年(nián )皆(jiē )八(bā )十(shí )有(yǒu )余(yú ),须(xū )眉(méi )皓(hào )白(bái ),衣(yī )冠(guàn )甚(shèn )伟(wěi )。上(shàng )怪(guài ),问(wèn )曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )者(zhě )?”四(sì )人(rén )前(qián )对(duì ),各(gè )言(yán )其(qí )姓(xìng )名(míng )。上(shàng )乃(nǎi )惊(jīng )曰(yuē ):“吾(wú )求(qiú )公(gōng ),避(bì )逃(táo )我(wǒ ),今(jīn )公(gōng )何(hé )自(zì )从(cóng )吾(wú )儿(ér )游(yóu )乎(hū )?”四(sì )人(rén )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )轻(qīng )士(shì )善(shàn )骂(mà ),臣(chén )等(děng )义(yì )不(bú )辱(rǔ ),故(gù )恐(kǒng )而(ér )亡(wáng )匿(nì )。今(jīn )闻(wén )太(tài )子(zǐ )仁(rén )孝(xiào ),恭(gōng )敬(jìng )爱(ài )士(shì ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )延(yán )颈(jǐng )愿(yuàn )为(wéi )太(tài )子(zǐ )死(sǐ )者(zhě ),故(gù )臣(chén )等(děng )来(lái )。”上(shàng )曰(yuē ):“烦(fán )公(gōng )幸(xìng )卒(zú )调(diào )护(hù )太(tài )子(zǐ )。”

四(sì )人(rén )为(wéi )寿(shòu )已(yǐ )毕(bì ),趋(qū )去(qù )。上(shàng )目(mù )送(sòng )之(zhī ),召(zhào )戚(qī )夫(fū )人(rén )指(zhǐ )视(shì )曰(yuē ):“我(wǒ )欲(yù )易(yì )之(zhī ),彼(bǐ )四(sì )人(rén )为(wéi )之(zhī )辅(fǔ ),羽(yǔ )翼(yì )已(yǐ )成(chéng ),难(nán )动(dòng )矣(yǐ )。吕(lǚ )氏(shì )真(zhēn )乃(nǎi )主(zhǔ )矣(yǐ )。”戚(qī )夫(fū )人(rén )泣(qì )涕(tì ),上(shàng )曰(yuē ):“为(wéi )我(wǒ )楚(chǔ )舞(wǔ ),吾(wú )为(wéi )若(ruò )楚(chǔ )歌(gē )。”歌(gē )曰(yuē ):“鸿(hóng )鹄(hú )高(gāo )飞(fēi ),一(yī )举(jǔ )千(qiān )里(lǐ )。羽(yǔ )翼(yì )以(yǐ )就(jiù ),横(héng )绝(jué )四(sì )海(hǎi )。横(héng )绝(jué )四(sì )海(hǎi ),又(yòu )可(kě )奈(nài )何(hé )!虽(suī )有(yǒu )矰(zēng )缴(jiǎo ),尚(shàng )安(ān )所(suǒ )施(shī )!”歌(gē )数(shù )阕(què ),戚(qī )夫(fū )人(rén )歔(xū )欷(xī )流(liú )涕(tì )。上(shàng )起(qǐ )去(qù ),罢(bà )酒(jiǔ )。竟(jìng )不(bú )易(yì )太(tài )子(zǐ )者(zhě ),良(liáng )本(běn )招(zhāo )此(cǐ )四(sì )人(rén )之(zhī )力(lì )也(yě )。

良(liáng )从(cóng )上(shàng )击(jī )代(dài ),出(chū )奇(qí )计(jì )下(xià )马(mǎ )邑(yì ),及(jí )立(lì )萧(xiāo )相(xiàng )国(guó ),所(suǒ )与(yǔ )从(cóng )容(róng )言(yán )天(tiān )下(xià )事(shì )甚(shèn )众(zhòng ),非(fēi )天(tiān )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )存(cún )亡(wáng ),故(gù )不(bú )著(zhe )。良(liáng )乃(nǎi )称(chēng )曰(yuē ):“家(jiā )世(shì )相(xiàng )韩(hán ),及(jí )韩(hán )灭(miè ),不(bú )爱(ài )万(wàn )金(jīn )之(zhī )资(zī ),为(wéi )韩(hán )报(bào )仇(chóu )强(qiáng )秦(qín ),天(tiān )下(xià )震(zhèn )动(dòng )。今(jīn )以(yǐ )三(sān )寸(cùn )舌(shé )为(wéi )帝(dì )者(zhě )师(shī ),封(fēng )万(wàn )户(hù ),位(wèi )列(liè )侯(hóu ),此(cǐ )布(bù )衣(yī )之(zhī )极(jí ),于(yú )良(liáng )足(zú )矣(yǐ )。愿(yuàn )弃(qì )人(rén )间(jiān )事(shì ),欲(yù )从(cóng )赤(chì )松(sōng )子(zǐ )游(yóu )耳(ěr )。”乃(nǎi )学(xué )道(dào ),欲(yù )轻(qīng )举(jǔ )。高(gāo )帝(dì )崩(bēng ),吕(lǚ )后(hòu )德(dé )良(liáng ),乃(nǎi )强(qiáng )食(shí )之(zhī ),曰(yuē ):“人(rén )生(shēng )一(yī )世(shì )间(jiān ),如(rú )白(bái )驹(jū )之(zhī )过(guò )隙(xì ),何(hé )自(zì )苦(kǔ )如(rú )此(cǐ )!”良(liáng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),强(qiáng )听(tīng )食(shí )。后(hòu )六(liù )岁(suì )薨(hōng )。谥(shì )曰(yuē )文(wén )成(chéng )侯(hóu )。

良(liáng )始(shǐ )所(suǒ )见(jiàn )下(xià )邳(pī )圯(yí )上(shàng )老(lǎo )父(fù )与(yǔ )书(shū )者(zhě ),后(hòu )十(shí )三(sān )岁(suì )从(cóng )高(gāo )帝(dì )过(guò )济(jì )北(běi ),果(guǒ )得(dé )穀(yù )城(chéng )山(shān )下(xià )黄(huáng )石(shí ),取(qǔ )而(ér )宝(bǎo )祠(cí )之(zhī )。及(jí )良(liáng )死(sǐ ),并(bìng )葬(zàng )黄(huáng )石(shí )。每(měi )上(shàng )冢(zhǒng )伏(fú )腊(là )祠(cí )黄(huáng )石(shí )。

子(zǐ )不(bú )疑(yí )嗣(sì )侯(hóu )。孝(xiào )文(wén )三(sān )年(nián )坐(zuò )不(bú )敬(jìng ),国(guó )除(chú )。

陈(chén )平(píng ),阳(yáng )武(wǔ )户(hù )牖(yǒu )乡(xiāng )人(rén )也(yě )。少(shǎo )时(shí )家(jiā )贫(pín ),好(hǎo )读(dú )书(shū ),治(zhì )黄(huáng )帝(dì )、老(lǎo )子(zǐ )之(zhī )术(shù )。有(yǒu )田(tián )三(sān )十(shí )亩(mǔ ),与(yǔ )兄(xiōng )伯(bó )居(jū )。伯(bó )常(cháng )耕(gēng )田(tián ),纵(zòng )平(píng )使(shǐ )游(yóu )学(xué )。平(píng )为(wéi )人(rén )长(zhǎng )大(dà )美(měi )色(sè ),人(rén )或(huò )谓(wèi )平(píng ):“贫(pín )何(hé )食(shí )而(ér )肥(féi )若(ruò )是(shì )?”其(qí )嫂(sǎo )疾(jí )平(píng )之(zhī )不(bú )亲(qīn )家(jiā )生(shēng )产(chǎn ),曰(yuē ):“亦(yì )食(shí )糠(kāng )覈(hé )耳(ěr )。有(yǒu )叔(shū )如(rú )此(cǐ ),不(bú )如(rú )无(wú )有(yǒu )!”伯(bó )闻(wén )之(zhī ),逐(zhú )其(qí )妇(fù )弃(qì )之(zhī )。

及(jí )平(píng )长(zhǎng ),可(kě )取(qǔ )妇(fù ),富(fù )人(rén )莫(mò )与(yǔ )者(zhě ),贫(pín )者(zhě )平(píng )亦(yì )愧(kuì )之(zhī )。久(jiǔ )之(zhī ),户(hù )牖(yǒu )富(fù )人(rén )张(zhāng )负(fù )有(yǒu )女(nǚ )孙(sūn ),五(wǔ )嫁(jià )夫(fū )辄(zhé )死(sǐ ),人(rén )莫(mò )敢(gǎn )取(qǔ ),平(píng )欲(yù )得(dé )之(zhī )。邑(yì )中(zhōng )有(yǒu )大(dà )丧(sàng ),平(píng )家(jiā )贫(pín )侍(shì )丧(sàng ),以(yǐ )先(xiān )往(wǎng )后(hòu )罢(bà )为(wéi )助(zhù )。张(zhāng )负(fù )既(jì )见(jiàn )之(zhī )丧(sàng )所(suǒ ),独(dú )视(shì )伟(wěi )平(píng ),平(píng )亦(yì )以(yǐ )故(gù )后(hòu )去(qù )。负(fù )随(suí )平(píng )至(zhì )其(qí )家(jiā ),家(jiā )乃(nǎi )负(fù )郭(guō )穷(qióng )巷(xiàng ),以(yǐ )席(xí )为(wéi )门(mén ),然(rán )门(mén )外(wài )多(duō )长(zhǎng )者(zhě )车(chē )辙(zhé )。张(zhāng )负(fù )归(guī ),谓(wèi )其(qí )子(zǐ )仲(zhòng )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )以(yǐ )女(nǚ )孙(sūn )予(yǔ )陈(chén )平(píng )。”仲(zhòng )曰(yuē ):“平(píng )贫(pín )不(bú )事(shì )事(shì ),一(yī )县(xiàn )中(zhōng )尽(jìn )笑(xiào )其(qí )所(suǒ )为(wéi ),独(dú )奈(nài )何(hé )予(yǔ )之(zhī )女(nǚ )?”负(fù )曰(yuē ):“固(gù )有(yǒu )美(měi )如(rú )陈(chén )平(píng )长(zhǎng )贫(pín )者(zhě )乎(hū )?”卒(zú )与(yǔ )女(nǚ )。为(wéi )平(píng )贫(pín ),乃(nǎi )假(jiǎ )贷(dài )币(bì )以(yǐ )聘(pìn ),予(yǔ )酒(jiǔ )肉(ròu )之(zhī )资(zī )以(yǐ )内(nèi )妇(fù )。负(fù )戒(jiè )其(qí )孙(sūn )曰(yuē ):“毋(wú )以(yǐ )贫(pín )故(gù ),事(shì )人(rén )不(bú )谨(jǐn )。事(shì )兄(xiōng )伯(bó )如(rú )事(shì )乃(nǎi )父(fù ),事(shì )嫂(sǎo )如(rú )事(shì )乃(nǎi )母(mǔ )。”平(píng )既(jì )取(qǔ )张(zhāng )氏(shì )女(nǚ ),资(zī )用(yòng )益(yì )饶(ráo ),游(yóu )道(dào )日(rì )广(guǎng )。

里(lǐ )中(zhōng )社(shè ),平(píng )为(wéi )宰(zǎi ),分(fèn )肉(ròu )甚(shèn )均(jūn )。里(lǐ )父(fù )老(lǎo )曰(yuē ):“善(shàn ),陈(chén )孺(rú )子(zǐ )之(zhī )为(wéi )宰(zǎi )!”平(píng )曰(yuē ):“嗟(jiē )乎(hū ),使(shǐ )平(píng )得(dé )宰(zǎi )天(tiān )下(xià ),亦(yì )如(rú )此(cǐ )肉(ròu )矣(yǐ )!”

陈(chén )涉(shè )起(qǐ )王(wáng ),使(shǐ )周(zhōu )市(shì )略(luè )地(dì ),立(lì )魏(wèi )咎(jiù )为(wéi )魏(wèi )王(wáng ),与(yǔ )秦(qín )军(jūn )相(xiàng )攻(gōng )于(yú )临(lín )济(jì )。平(píng )已(yǐ )前(qián )谢(xiè )兄(xiōng )伯(bó ),从(cóng )少(shǎo )年(nián )往(wǎng )事(shì )魏(wèi )王(wáng )咎(jiù ),为(wéi )太(tài )仆(pú )。说(shuō )魏(wèi )王(wáng ),王(wáng )不(bú )听(tīng )。人(rén )或(huò )谗(chán )之(zhī ),平(píng )亡(wáng )去(qù )。

项(xiàng )羽(yǔ )略(luè )地(dì )至(zhì )河(hé )上(shàng ),平(píng )往(wǎng )归(guī )之(zhī ),从(cóng )入(rù )破(pò )秦(qín ),赐(cì )爵(jué )卿(qīng )。项(xiàng )羽(yǔ )之(zhī )东(dōng )王(wáng )彭(péng )城(chéng )也(yě ),汉(hàn )王(wáng )还(hái )定(dìng )三(sān )秦(qín )而(ér )东(dōng )。殷(yīn )王(wáng )反(fǎn )楚(chǔ ),项(xiàng )羽(yǔ )乃(nǎi )以(yǐ )平(píng )为(wéi )信(xìn )武(wǔ )君(jūn ),将(jiāng )魏(wèi )王(wáng )客(kè )在(zài )楚(chǔ )者(zhě )往(wǎng )击(jī ),殷(yīn )降(jiàng )而(ér )还(hái )。项(xiàng )王(wáng )使(shǐ )项(xiàng )悍(hàn )拜(bài )平(píng )为(wéi )都(dōu )尉(wèi ),赐(cì )金(jīn )二(èr )十(shí )溢(yì )。居(jū )无(wú )何(hé ),汉(hàn )攻(gōng )下(xià )殷(yīn )。项(xiàng )王(wáng )怒(nù ),将(jiāng )诛(zhū )定(dìng )殷(yīn )者(zhě )。平(píng )惧(jù )诛(zhū ),乃(nǎi )封(fēng )其(qí )金(jīn )与(yǔ )印(yìn ),使(shǐ )使(shǐ )归(guī )项(xiàng )王(wáng ),而(ér )平(píng )身(shēn )间(jiān )行(háng )杖(zhàng )剑(jiàn )亡(wáng )。度(dù )河(hé ),船(chuán )人(rén )见(jiàn )其(qí )美(měi )丈(zhàng )夫(fū ),独(dú )行(háng ),疑(yí )其(qí )亡(wáng )将(jiāng ),要(yào )下(xià )当(dāng )有(yǒu )宝(bǎo )器(qì )金(jīn )玉(yù ),目(mù )之(zhī ),欲(yù )杀(shā )平(píng )。平(píng )心(xīn )恐(kǒng ),乃(nǎi )解(jiě )衣(yī )裸(luǒ )而(ér )佐(zuǒ )刺(cì )船(chuán )。船(chuán )人(rén )知(zhī )其(qí )无(wú )有(yǒu ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

平(píng )遂(suí )至(zhì )修(xiū )武(wǔ )降(jiàng )汉(hàn ),因(yīn )魏(wèi )无(wú )知(zhī )求(qiú )见(jiàn )汉(hàn )王(wáng ),汉(hàn )王(wáng )召(zhào )入(rù )。是(shì )时(shí ),万(wàn )石(shí )君(jūn )石(shí )奋(fèn )为(wéi )中(zhōng )涓(juān ),受(shòu )平(píng )谒(yè )。平(píng )等(děng )十(shí )人(rén )俱(jù )进(jìn ),赐(cì )食(shí )。王(wáng )曰(yuē ):“罢(bà ),就(jiù )舍(shě )矣(yǐ )。”平(píng )曰(yuē ):“臣(chén )为(wéi )事(shì )来(lái ),所(suǒ )言(yán )不(bú )可(kě )以(yǐ )过(guò )今(jīn )日(rì )。”于(yú )是(shì )汉(hàn )王(wáng )与(yǔ )语(yǔ )而(ér )说(shuō )之(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“子(zǐ )居(jū )楚(chǔ )何(hé )官(guān )?”平(píng )曰(yuē ):“为(wéi )都(dōu )尉(wèi )。”是(shì )日(rì )拜(bài )平(píng )为(wéi )都(dōu )尉(wèi ),使(shǐ )参(cān )乘(chéng ),典(diǎn )护(hù )军(jūn )。诸(zhū )将(jiāng )尽(jìn )讙(huān ),曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )一(yī )日(rì )得(dé )楚(chǔ )之(zhī )亡(wáng )卒(zú ),未(wèi )知(zhī )高(gāo )下(xià ),而(ér )即(jí )与(yǔ )共(gòng )载(zǎi ),使(shǐ )监(jiān )护(hù )长(zhǎng )者(zhě )!”汉(hàn )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),愈(yù )益(yì )幸(xìng )平(píng ),遂(suí )与(yǔ )东(dōng )伐(fá )项(xiàng )王(wáng )。至(zhì )彭(péng )城(chéng ),为(wéi )楚(chǔ )所(suǒ )败(bài ),引(yǐn )师(shī )而(ér )还(hái )。收(shōu )散(sàn )兵(bīng )至(zhì )荥(yíng )阳(yáng ),以(yǐ )平(píng )为(wéi )亚(yà )将(jiāng ),属(shǔ )韩(hán )王(wáng )信(xìn ),军(jūn )广(guǎng )武(wǔ )。

绛(jiàng )、灌(guàn )等(děng )或(huò )谗(chán )平(píng )曰(yuē ):“平(píng )虽(suī )美(měi )丈(zhàng )夫(fū ),如(rú )冠(guàn )玉(yù )耳(ěr ),其(qí )中(zhōng )未(wèi )必(bì )有(yǒu )也(yě )。闻(wén )平(píng )居(jū )家(jiā )时(shí )盗(dào )其(qí )嫂(sǎo );事(shì )魏(wèi )王(wáng )不(bú )容(róng ),亡(wáng )而(ér )归(guī )楚(chǔ );归(guī )楚(chǔ )不(bú )中(zhōng ),又(yòu )亡(wáng )归(guī )汉(hàn )。今(jīn )大(dà )王(wáng )尊(zūn )官(guān )之(zhī ),令(lìng )护(hù )军(jūn )。臣(chén )闻(wén )平(píng )使(shǐ )诸(zhū )将(jiāng ),金(jīn )多(duō )者(zhě )得(dé )善(shàn )处(chù ),金(jīn )少(shǎo )者(zhě )得(dé )恶(è )处(chù )。平(píng ),反(fǎn )复(fù )乱(luàn )臣(chén )也(yě ),愿(yuàn )王(wáng )察(chá )之(zhī )。”汉(hàn )王(wáng )疑(yí )之(zhī ),以(yǐ )让(ràng )无(wú )知(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“有(yǒu )之(zhī )乎(hū )?”无(wú )知(zhī )曰(yuē ):“有(yǒu )。”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“公(gōng )言(yán )其(qí )贤(xián )人(rén )何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )所(suǒ )言(yán )者(zhě ),能(néng )也(yě );陛(bì )下(xià )所(suǒ )问(wèn )者(zhě ),行(háng )也(yě )。今(jīn )有(yǒu )尾(wěi )生(shēng )、孝(xiào )已(yǐ )之(zhī )行(háng ),而(ér )无(wú )益(yì )于(yú )胜(shèng )败(bài )之(zhī )数(shù ),陛(bì )下(xià )何(hé )暇(xiá )用(yòng )之(zhī )乎(hū )?令(lìng )楚(chǔ )、汉(hàn )相(xiàng )距(jù ),臣(chén )进(jìn )奇(qí )谋(móu )之(zhī )士(shì ),顾(gù )其(qí )计(jì )诚(chéng )足(zú )以(yǐ )利(lì )国(guó )家(jiā )耳(ěr )。盗(dào )嫂(sǎo )、受(shòu )金(jīn )又(yòu )安(ān )足(zú )疑(yí )乎(hū )?”汉(hàn )王(wáng )召(zhào )平(píng )而(ér )问(wèn )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )先(xiān )生(shēng )事(shì )魏(wèi )不(bú )遂(suí ),事(shì )楚(chǔ )而(ér )去(qù ),今(jīn )又(yòu )从(cóng )吾(wú )游(yóu ),信(xìn )者(zhě )固(gù )多(duō )心(xīn )乎(hū )?”平(píng )曰(yuē ):“臣(chén )事(shì )魏(wèi )王(wáng ),魏(wèi )王(wáng )不(bú )能(néng )用(yòng )臣(chén )说(shuō ),故(gù )去(qù )事(shì )项(xiàng )王(wáng )。项(xiàng )王(wáng )不(bú )信(xìn )人(rén ),其(qí )所(suǒ )任(rèn )爱(ài ),非(fēi )诸(zhū )项(xiàng )即(jí )妻(qī )之(zhī )昆(kūn )弟(dì ),虽(suī )有(yǒu )奇(qí )士(shì )不(bú )能(néng )用(yòng )。臣(chén )居(jū )楚(chǔ )闻(wén )汉(hàn )王(wáng )之(zhī )能(néng )用(yòng )人(rén ),故(gù )归(guī )大(dà )王(wáng )。裸(luǒ )身(shēn )来(lái ),不(bú )受(shòu )金(jīn )无(wú )以(yǐ )为(wéi )资(zī )。诚(chéng )臣(chén )计(jì )画(huà )有(yǒu )可(kě )采(cǎi )者(zhě ),愿(yuàn )大(dà )王(wáng )用(yòng )之(zhī );使(shǐ )无(wú )可(kě )用(yòng )者(zhě ),大(dà )王(wáng )所(suǒ )赐(cì )金(jīn )具(jù )在(zài ),请(qǐng )封(fēng )输(shū )官(guān ),得(dé )请(qǐng )骸(hái )骨(gǔ )。”汉(hàn )王(wáng )乃(nǎi )谢(xiè ),厚(hòu )赐(cì ),拜(bài )以(yǐ )为(wéi )护(hù )军(jūn )中(zhōng )尉(wèi ),尽(jìn )护(hù )诸(zhū )将(jiāng )。诸(zhū )将(jiāng )乃(nǎi )不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )。

其(qí )后(hòu ),楚(chǔ )急(jí )击(jī ),绝(jué )汉(hàn )甬(yǒng )道(dào ),围(wéi )汉(hàn )王(wáng )于(yú )荥(yíng )阳(yáng )城(chéng )。汉(hàn )王(wáng )患(huàn )之(zhī ),请(qǐng )割(gē )荥(yíng )阳(yáng )以(yǐ )西(xī )和(hé )。项(xiàng )王(wáng )弗(fú )听(tīng )。汉(hàn )王(wáng )谓(wèi )平(píng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )纷(fēn )纷(fēn ),何(hé )时(shí )定(dìng )乎(hū )?”平(píng )曰(yuē ):“项(xiàng )王(wáng )为(wéi )人(rén ),恭(gōng )敬(jìng )爱(ài )人(rén ),士(shì )之(zhī )廉(lián )节(jiē )好(hǎo )礼(lǐ )者(zhě )多(duō )归(guī )之(zhī )。至(zhì )于(yú )行(háng )功(gōng )赏(shǎng )爵(jué )邑(yì ),重(zhòng )之(zhī ),士(shì )亦(yì )以(yǐ )此(cǐ )不(bú )附(fù )。今(jīn )大(dà )王(wáng )嫚(yuān )而(ér )少(shǎo )礼(lǐ ),士(shì )之(zhī )廉(lián )节(jiē )者(zhě )不(bú )来(lái );然(rán )大(dà )王(wáng )能(néng )饶(ráo )人(rén )以(yǐ )爵(jué )邑(yì ),士(shì )之(zhī )顽(wán )顿(dùn )耆(qí )利(lì )无(wú )耻(chǐ )者(zhě )亦(yì )多(duō )归(guī )汉(hàn )。诚(chéng )各(gè )去(qù )两(liǎng )短(duǎn ),集(jí )两(liǎng )长(zhǎng ),天(tiān )下(xià )指(zhǐ )麾(huī )即(jí )定(dìng )矣(yǐ )。然(rán )大(dà )王(wáng )资(zī )侮(wǔ )人(rén ),不(bú )能(néng )得(dé )廉(lián )节(jiē )之(zhī )士(shì )。顾(gù )楚(chǔ )有(yǒu )可(kě )乱(luàn )者(zhě ),彼(bǐ )项(xiàng )王(wáng )骨(gǔ )鲠(gěng )之(zhī )臣(chén )亚(yà )父(fù )、钟(zhōng )离(lí )、龙(lóng )且(qiě )、周(zhōu )殷(yīn )之(zhī )属(shǔ ),不(bú )过(guò )数(shù )人(rén )耳(ěr )。大(dà )王(wáng )能(néng )出(chū )捐(juān )数(shù )万(wàn )斤(jīn )金(jīn ),行(háng )反(fǎn )间(jiān ),间(jiān )其(qí )君(jūn )臣(chén ),以(yǐ )疑(yí )其(qí )心(xīn ),项(xiàng )王(wáng )为(wéi )人(rén )意(yì )忌(jì )信(xìn )谗(chán ),必(bì )内(nèi )相(xiàng )诛(zhū )。汉(hàn )因(yīn )举(jǔ )兵(bīng )而(ér )攻(gōng )之(zhī ),破(pò )楚(chǔ )必(bì )矣(yǐ )。”汉(hàn )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乃(nǎi )出(chū )黄(huáng )金(jīn )四(sì )万(wàn )斤(jīn )予(yǔ )平(píng ),恣(zì )所(suǒ )为(wéi ),不(bú )问(wèn )出(chū )入(rù )。

平(píng )既(jì )多(duō )以(yǐ )金(jīn )纵(zòng )反(fǎn )间(jiān )于(yú )楚(chǔ )军(jūn ),宣(xuān )言(yán )诸(zhū )将(jiāng )钟(zhōng )离(lí )等(děng )为(wéi )项(xiàng )王(wáng )将(jiāng ),功(gōng )多(duō )矣(yǐ ),然(rán )终(zhōng )不(bú )得(dé )列(liè )地(dì )而(ér )王(wáng ),欲(yù )与(yǔ )汉(hàn )为(wéi )一(yī ),以(yǐ )灭(miè )项(xiàng )氏(shì ),分(fèn )王(wáng )其(qí )地(dì )。项(xiàng )王(wáng )果(guǒ )疑(yí )之(zhī ),使(shǐ )使(shǐ )至(zhì )汉(hàn )。汉(hàn )为(wéi )太(tài )牢(láo )之(zhī )具(jù ),举(jǔ )进(jìn ),见(jiàn )楚(chǔ )使(shǐ ),即(jí )阳(yáng )惊(jīng )曰(yuē ):“以(yǐ )为(wéi )亚(yà )父(fù )使(shǐ ),乃(nǎi )项(xiàng )王(wáng )使(shǐ )也(yě )!”复(fù )持(chí )去(qù ),以(yǐ )恶(è )草(cǎo )具(jù )进(jìn )楚(chǔ )使(shǐ )。使(shǐ )归(guī ),具(jù )以(yǐ )报(bào )项(xiàng )王(wáng ),果(guǒ )大(dà )疑(yí )亚(yà )父(fù )。亚(yà )父(fù )欲(yù )急(jí )击(jī )下(xià )荥(yíng )阳(yáng )城(chéng ),项(xiàng )王(wáng )不(bú )信(xìn ),不(bú )肯(kěn )听(tīng )亚(yà )父(fù )。亚(yà )父(fù )闻(wén )项(xiàng )王(wáng )疑(yí )之(zhī ),乃(nǎi )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )事(shì )大(dà )定(dìng )矣(yǐ ),君(jūn )王(wáng )自(zì )为(wéi )之(zhī )!愿(yuàn )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )归(guī )!”归(guī )未(wèi )至(zhì )彭(péng )城(chéng ),疽(jū )发(fā )背(bèi )而(ér )死(sǐ )。

平(píng )乃(nǎi )夜(yè )出(chū )女(nǚ )子(zǐ )二(èr )千(qiān )人(rén )荥(yíng )阳(yáng )东(dōng )门(mén ),楚(chǔ )因(yīn )击(jī )之(zhī )。平(píng )乃(nǎi )与(yǔ )汉(hàn )王(wáng )从(cóng )城(chéng )西(xī )门(mén )出(chū )去(qù )。遂(suí )入(rù )关(guān ),收(shōu )聚(jù )兵(bīng )而(ér )复(fù )东(dōng )。

明(míng )年(nián ),淮(huái )阴(yīn )侯(hóu )信(xìn )破(pò )齐(qí ),自(zì )立(lì )为(wéi )假(jiǎ )齐(qí )王(wáng ),使(shǐ )使(shǐ )言(yán )之(zhī )汉(hàn )王(wáng )。汉(hàn )王(wáng )怒(nù )而(ér )骂(mà ),平(píng )蹑(niè )汉(hàn )王(wáng )。汉(hàn )王(wáng )寤(wù ),乃(nǎi )厚(hòu )遇(yù )齐(qí )使(shǐ ),使(shǐ )张(zhāng )良(liáng )往(wǎng )立(lì )信(xìn )为(wéi )齐(qí )王(wáng )。于(yú )是(shì )封(fēng )平(píng )以(yǐ )户(hù )牖(yǒu )乡(xiāng )。用(yòng )其(qí )计(jì )策(cè ),卒(zú )灭(miè )楚(chǔ )。

汉(hàn )六(liù )年(nián ),人(rén )有(yǒu )上(shàng )书(shū )告(gào )楚(chǔ )王(wáng )韩(hán )信(xìn )反(fǎn )。高(gāo )帝(dì )问(wèn )诸(zhū )将(jiāng ),诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“亟(jí )发(fā )兵(bīng )坑(kēng )竖(shù )子(zǐ )耳(ěr )。”高(gāo )帝(dì )默(mò )然(rán )。以(yǐ )问(wèn )平(píng ),平(píng )固(gù )辞(cí )谢(xiè ),曰(yuē ):’诸(zhū )将(jiāng )云(yún )何(hé )?”上(shàng )具(jù )告(gào )之(zhī )。平(píng )曰(yuē ):“人(rén )之(zhī )上(shàng )书(shū )言(yán )信(xìn )反(fǎn ),人(rén )有(yǒu )闻(wén )知(zhī )者(zhě )乎(hū )?”曰(yuē ):“未(wèi )有(yǒu )。”曰(yuē ):“信(xìn )知(zhī )之(zhī )乎(hū )?”曰(yuē ):“弗(fú )知(zhī )。”平(píng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )兵(bīng )精(jīng )孰(shú )与(yǔ )楚(chǔ )?”上(shàng )曰(yuē ):“不(bú )能(néng )过(guò )也(yě )。”平(píng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )将(jiāng )用(yòng )兵(bīng )有(yǒu )能(néng )敌(dí )韩(hán )信(xìn )者(zhě )乎(hū )?”上(shàng )曰(yuē ):“莫(mò )及(jí )也(yě )。”平(píng )曰(yuē ):“今(jīn )兵(bīng )不(bú )如(rú )楚(chǔ )精(jīng ),将(jiāng )弗(fú )及(jí ),而(ér )举(jǔ )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),是(shì )趣(qù )之(zhī )战(zhàn )也(yě ),窃(qiè )为(wéi )陛(bì )下(xià )危(wēi )之(zhī )。”上(shàng )曰(yuē ):“为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”平(píng )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )天(tiān )子(zǐ )巡(xún )狩(shòu ),会(huì )诸(zhū )侯(hóu )。南(nán )方(fāng )有(yǒu )云(yún )梦(mèng ),陛(bì )下(xià )第(dì )出(chū )伪(wěi )游(yóu )云(yún )梦(mèng ),会(huì )诸(zhū )侯(hóu )于(yú )陈(chén )。陈(chén ),楚(chǔ )之(zhī )西(xī )界(jiè ),信(xìn )闻(wén )天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )好(hǎo )出(chū )游(yóu ),其(qí )势(shì )必(bì )郊(jiāo )迎(yíng )谒(yè )。而(ér )陛(bì )下(xià )因(yīn )禽(qín )之(zhī ),特(tè )一(yī )力(lì )士(shì )之(zhī )事(shì )耳(ěr )。”高(gāo )帝(dì )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乃(nǎi )发(fā )使(shǐ )告(gào )诸(zhū )侯(hóu )会(huì )陈(chén ),“吾(wú )将(jiāng )南(nán )游(yóu )云(yún )梦(mèng )”。上(shàng )因(yīn )随(suí )以(yǐ )行(háng )。行(háng )至(zhì )陈(chén ),楚(chǔ )王(wáng )信(xìn )果(guǒ )郊(jiāo )迎(yíng )道(dào )中(zhōng )。高(gāo )帝(dì )豫(yù )具(jù )武(wǔ )士(shì ),见(jiàn )信(xìn ),即(jí )执(zhí )缚(fù )之(zhī )。语(yǔ )在(zài )《信(xìn )传(chuán )》。

遂(suí )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )于(yú )陈(chén )。还(hái )至(zhì )雒(luò )阳(yáng ),与(yǔ )功(gōng )臣(chén )剖(pōu )符(fú )定(dìng )封(fēng ),封(fēng )平(píng )为(wéi )户(hù )牖(yǒu )侯(hóu ),世(shì )世(shì )勿(wù )绝(jué )。平(píng )辞(cí )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )臣(chén )之(zhī )功(gōng )也(yě )。”上(shàng )曰(yuē ):“吾(wú )用(yòng )先(xiān )生(shēng )计(jì )谋(móu ),战(zhàn )胜(shèng )克(kè )敌(dí ),非(fēi )功(gōng )而(ér )何(hé )?”平(píng )曰(yuē ):“非(fēi )魏(wèi )无(wú )知(zhī )臣(chén )安(ān )得(dé )进(jìn )?”上(shàng )曰(yuē ):“若(ruò )子(zǐ )可(kě )谓(wèi )不(bú )背(bèi )本(běn )矣(yǐ )!”乃(nǎi )复(fù )赏(shǎng )魏(wèi )无(wú )知(zhī )。

其(qí )明(míng )年(nián ),平(píng )从(cóng )击(jī )韩(hán )王(wáng )信(xìn )于(yú )代(dài )。至(zhì )平(píng )城(chéng ),为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )围(wéi ),七(qī )日(rì )不(bú )得(dé )食(shí )。高(gāo )帝(dì )用(yòng )平(píng )奇(qí )计(jì ),使(shǐ )单(dān )于(yú )阏(è )氏(shì )解(jiě ),围(wéi )以(yǐ )得(dé )开(kāi )。高(gāo )帝(dì )既(jì )出(chū ),其(qí )计(jì )秘(mì ),世(shì )莫(mò )得(dé )闻(wén )。高(gāo )帝(dì )南(nán )过(guò )曲(qǔ )逆(nì ),上(shàng )其(qí )城(chéng ),望(wàng )室(shì )屋(wū )甚(shèn )大(dà ),曰(yuē ):“壮(zhuàng )哉(zāi )县(xiàn )!吾(wú )行(háng )天(tiān )下(xià ),独(dú )见(jiàn )雒(luò )阳(yáng )与(yǔ )是(shì )耳(ěr )。”顾(gù )问(wèn )御(yù )史(shǐ ):“曲(qǔ )逆(nì )户(hù )口(kǒu )几(jǐ )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“始(shǐ )秦(qín )时(shí )三(sān )万(wàn )余(yú )户(hù ),间(jiān )者(zhě )兵(bīng )数(shù )起(qǐ ),多(duō )亡(wáng )匿(nì ),今(jīn )见(jiàn )五(wǔ )千(qiān )余(yú )户(hù )。”于(yú )是(shì )诏(zhào )御(yù )史(shǐ ),更(gèng )封(fēng )平(píng )为(wéi )曲(qǔ )逆(nì )侯(hóu ),尽(jìn )食(shí )之(zhī ),除(chú )前(qián )所(suǒ )食(shí )户(hù )牖(yǒu )。

平(píng )自(zì )初(chū )从(cóng ),至(zhì )天(tiān )下(xià )定(dìng )后(hòu ),常(cháng )以(yǐ )护(hù )军(jūn )中(zhōng )尉(wèi )从(cóng )击(jī )臧(zāng )荼(tú )、陈(chén )豨(xī )、黥(qíng )布(bù )。凡(fán )六(liù )出(chū )奇(qí )计(jì ),辄(zhé )益(yì )邑(yì )封(fēng )。奇(qí )计(jì )或(huò )颇(pō )秘(mì ),世(shì )莫(mò )得(dé )闻(wén )也(yě )。

高(gāo )帝(dì )从(cóng )击(jī )布(bù )军(jūn )还(hái ),病(bìng )创(chuàng ),徐(xú )行(háng )至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。燕(yàn )王(wáng )卢(lú )绾(wǎn )反(fǎn ),上(shàng )使(shǐ )樊(fán )哙(kuài )以(yǐ )相(xiàng )国(guó )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。既(jì )行(háng ),人(rén )有(yǒu )短(duǎn )恶(è )哙(kuài )者(zhě )。高(gāo )帝(dì )怒(nù )曰(yuē ):“哙(kuài )见(jiàn )吾(wú )病(bìng ),乃(nǎi )几(jǐ )我(wǒ )死(sǐ )也(yě )!”用(yòng )平(píng )计(jì ),召(zhào )绛(jiàng )侯(hóu )周(zhōu )勃(bó )受(shòu )诏(zhào )床(chuáng )下(xià ),曰(yuē ):“陈(chén )平(píng )乘(chéng )驰(chí )传(chuán )载(zǎi )勃(bó )代(dài )哙(kuài )将(jiāng ),平(píng )至(zhì )军(jūn )中(zhōng )即(jí )斩(zhǎn )哙(kuài )头(tóu )!”二(èr )人(rén )既(jì )受(shòu )诏(zhào ),驰(chí )传(chuán )未(wèi )至(zhì )军(jūn ),行(háng )计(jì )曰(yuē ):“樊(fán )哙(kuài ),帝(dì )之(zhī )故(gù )人(rén ),功(gōng )多(duō ),又(yòu )吕(lǚ )后(hòu )女(nǚ )弟(dì )吕(lǚ )须(xū )夫(fū ),有(yǒu )亲(qīn )且(qiě )贵(guì ),帝(dì )以(yǐ )忿(fèn )怒(nù )故(gù )欲(yù )斩(zhǎn )之(zhī ),即(jí )恐(kǒng )后(hòu )悔(huǐ )。宁(níng )囚(qiú )而(ér )致(zhì )上(shàng ),令(lìng )上(shàng )自(zì )诛(zhū )之(zhī )。”未(wèi )至(zhì )军(jūn ),为(wéi )坛(tán ),以(yǐ )节(jiē )召(zhào )樊(fán )哙(kuài )。哙(kuài )受(shòu )诏(zhào ),即(jí )反(fǎn )接(jiē ),载(zǎi )槛(kǎn )车(chē )诣(yì )长(zhǎng )安(ān ),而(ér )令(lìng )周(zhōu )勃(bó )代(dài )将(jiāng )兵(bīng )定(dìng )燕(yàn )。

平(píng )行(háng )闻(wén )高(gāo )帝(dì )崩(bēng ),平(píng )恐(kǒng )吕(lǚ )后(hòu )及(jí )吕(lǚ )须(xū )怒(nù ),乃(nǎi )驰(chí )传(chuán )先(xiān )去(qù )。逢(féng )使(shǐ )者(zhě )诏(zhào )平(píng )与(yǔ )灌(guàn )婴(yīng )屯(tún )于(yú )荥(yíng )阳(yáng )。平(píng )受(shòu )诏(zhào ),立(lì )复(fù )驰(chí )至(zhì )官(guān ),哭(kū )殊(shū )悲(bēi ),因(yīn )奏(zòu )事(shì )丧(sàng )前(qián ),吕(lǚ )后(hòu )哀(āi )之(zhī ),曰(yuē ):“君(jūn )出(chū )休(xiū )矣(yǐ )!”平(píng )畏(wèi )谗(chán )之(zhī )就(jiù ),因(yīn )固(gù )请(qǐng )之(zhī )得(dé )宿(xiǔ )卫(wèi )中(zhōng )。太(tài )后(hòu )乃(nǎi )以(yǐ )为(wéi )郎(láng )中(zhōng )令(lìng ),日(rì )傅(fù )教(jiāo )帝(dì )。是(shì )后(hòu ),吕(lǚ )须(xū )谗(chán )乃(nǎi )不(bú )得(dé )行(háng )。樊(fán )哙(kuài )至(zhì ),即(jí )赦(shè )复(fù )爵(jué )邑(yì )。

惠(huì )帝(dì )五(wǔ )年(nián ),相(xiàng )国(guó )曹(cáo )参(cān )薨(hōng ),安(ān )国(guó )侯(hóu )王(wáng )陵(líng )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),平(píng )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )。

王(wáng )陵(líng ),沛(pèi )人(rén )也(yě )。始(shǐ )为(wéi )县(xiàn )豪(háo ),高(gāo )祖(zǔ )微(wēi )时(shí )兄(xiōng )事(shì )陵(líng )。及(jí )高(gāo )祖(zǔ )起(qǐ )沛(pèi ),人(rén )咸(xián )阳(yáng ),陵(líng )亦(yì )聚(jù )党(dǎng )数(shù )千(qiān )人(rén ),居(jū )南(nán )阳(yáng ),不(bú )肯(kěn )从(cóng )沛(pèi )公(gōng )。及(jí )汉(hàn )王(wáng )之(zhī )还(hái )击(jī )项(xiàng )籍(jí ),陵(líng )乃(nǎi )以(yǐ )兵(bīng )属(shǔ )汉(hàn )。项(xiàng )羽(yǔ )取(qǔ )陵(líng )母(mǔ )置(zhì )军(jūn )中(zhōng ),陵(líng )使(shǐ )至(zhì ),则(zé )东(dōng )乡(xiāng )坐(zuò )陵(líng )母(mǔ ),欲(yù )以(yǐ )招(zhāo )陵(líng )。陵(líng )母(mǔ )既(jì )私(sī )送(sòng )使(shǐ )者(zhě ),泣(qì )曰(yuē ):“愿(yuàn )为(wéi )老(lǎo )妾(qiè )语(yǔ )陵(líng ),善(shàn )事(shì )汉(hàn )王(wáng )。汉(hàn )王(wáng )长(zhǎng )者(zhě ),母(mǔ )以(yǐ )老(lǎo )妾(qiè )故(gù )持(chí )二(èr )心(xīn )。妾(qiè )以(yǐ )死(sǐ )送(sòng )使(shǐ )者(zhě )。”遂(suí )伏(fú )剑(jiàn )而(ér )死(sǐ )。项(xiàng )王(wáng )怒(nù ),亨(hēng )陵(líng )母(mǔ )。陵(líng )卒(zú )从(cóng )汉(hàn )王(wáng )定(dìng )天(tiān )下(xià )。以(yǐ )善(shàn )雍(yōng )齿(chǐ ),雍(yōng )齿(chǐ ),高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )仇(chóu )。陵(líng )又(yòu )本(běn )无(wú )从(cóng )汉(hàn )之(zhī )意(yì ),以(yǐ )故(gù )后(hòu )封(fēng )陵(líng ),为(wéi )安(ān )国(guó )侯(hóu )。

陵(líng )为(wéi )人(rén )少(shǎo )文(wén )任(rèn )气(qì ),好(hǎo )直(zhí )言(yán ),为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )二(èr )岁(suì ),惠(huì )帝(dì )崩(bēng )。高(gāo )后(hòu )欲(yù )立(lì )诸(zhū )吕(lǚ )为(wéi )王(wáng ),问(wèn )陵(líng )。陵(líng )曰(yuē ):“高(gāo )皇(huáng )帝(dì )刑(xíng )白(bái )马(mǎ )而(ér )盟(méng )曰(yuē ):‘非(fēi )刘(liú )氏(shì )而(ér )王(wáng )者(zhě ),天(tiān )下(xià )共(gòng )击(jī )之(zhī )’。今(jīn )王(wáng )吕(lǚ )氏(shì ),非(fēi )约(yuē )也(yě )。”太(tài )后(hòu )不(bú )说(shuō )。问(wèn )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )平(píng )及(jí )绛(jiàng )侯(hóu )周(zhōu )勃(bó )等(děng ),皆(jiē )曰(yuē ):“高(gāo )帝(dì )定(dìng )天(tiān )下(xià ),王(wáng )子(zǐ )弟(dì );今(jīn )太(tài )后(hòu )称(chēng )制(zhì ),欲(yù )王(wáng )昆(kūn )弟(dì )诸(zhū )吕(lǚ ),无(wú )所(suǒ )不(bú )可(kě )。”太(tài )后(hòu )喜(xǐ )。罢(bà )朝(cháo ),陵(líng )让(ràng )平(píng )、勃(bó )曰(yuē ):“始(shǐ )与(yǔ )高(gāo )帝(dì )唼(shà )血(xuè )而(ér )盟(méng ),诸(zhū )君(jūn )不(bú )在(zài )邪(xié )?今(jīn )高(gāo )帝(dì )崩(bēng ),太(tài )后(hòu )女(nǚ )主(zhǔ ),欲(yù )王(wáng )吕(lǚ )氏(shì ),诸(zhū )君(jūn )纵(zòng )欲(yù )阿(ā )意(yì )背(bèi )约(yuē ),何(hé )面(miàn )目(mù )见(jiàn )高(gāo )帝(dì )于(yú )地(dì )下(xià )乎(hū )!”平(píng )曰(yuē ):“于(yú )面(miàn )折(shé )廷(tíng )争(zhēng ),臣(chén )不(bú )如(rú )君(jūn );全(quán )社(shè )稷(jì ),定(dìng )刘(liú )氏(shì )后(hòu ),君(jūn )亦(yì )不(bú )如(rú )臣(chén )。”陵(líng )无(wú )以(yǐ )应(yīng )之(zhī )。于(yú )是(shì )吕(lǚ )太(tài )后(hòu )欲(yù )废(fèi )陵(líng ),乃(nǎi )阳(yáng )迁(qiān )陵(líng )为(wéi )帝(dì )太(tài )傅(fù ),实(shí )夺(duó )之(zhī )相(xiàng )权(quán )。陵(líng )怒(nù ),谢(xiè )病(bìng )免(miǎn ),杜(dù )门(mén )竟(jìng )不(bú )朝(cháo )请(qǐng ),十(shí )年(nián )而(ér )薨(hōng )。

陵(líng )之(zhī )免(miǎn ),吕(lǚ )太(tài )后(hòu )徙(xǐ )平(píng )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),以(yǐ )辟(pì )阳(yáng )侯(hóu )审(shěn )食(shí )其(qí )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )。食(shí )其(qí )亦(yì )沛(pèi )人(rén )也(yě )。汉(hàn )王(wáng )之(zhī )败(bài )彭(péng )城(chéng )西(xī ),楚(chǔ )取(qǔ )太(tài )上(shàng )皇(huáng )、吕(lǚ )后(hòu )为(wéi )质(zhì ),食(shí )其(qí )以(yǐ )舍(shě )人(rén )侍(shì )吕(lǚ )后(hòu )。其(qí )后(hòu )从(cóng )破(pò )项(xiàng )籍(jí )为(wéi )侯(hóu ),幸(xìng )于(yú )吕(lǚ )太(tài )后(hòu )。及(jí )为(wéi )相(xiàng ),不(bú )治(zhì ),监(jiān )宫(gōng )中(zhōng ),如(rú )郎(láng )中(zhōng )令(lìng ),公(gōng )卿(qīng )百(bǎi )官(guān )皆(jiē )因(yīn )决(jué )事(shì )。

吕(lǚ )须(xū )常(cháng )以(yǐ )平(píng )前(qián )为(wéi )高(gāo )帝(dì )谋(móu )执(zhí )樊(fán )哙(kuài ),数(shù )谗(chán )平(píng )曰(yuē ):“为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )不(bú )治(zhì )事(shì ),日(rì )饮(yǐn )醇(chún )酒(jiǔ ),戏(xì )妇(fù )人(rén )。”平(píng )闻(wén ),日(rì )益(yì )甚(shèn )。吕(lǚ )太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),私(sī )喜(xǐ )。面(miàn )质(zhì )吕(lǚ )须(xū )于(yú )平(píng )前(qián ),曰(yuē ):“鄙(bǐ )语(yǔ )曰(yuē )‘儿(ér )妇(fù )人(rén )口(kǒu )不(bú )可(kě )用(yòng )’,顾(gù )君(jūn )与(yǔ )我(wǒ )何(hé )如(rú )耳(ěr ),无(wú )畏(wèi )吕(lǚ )须(xū )之(zhī )谮(zèn )。”

吕(lǚ )太(tài )后(hòu )多(duō )立(lì )诸(zhū )吕(lǚ )为(wéi )王(wáng ),平(píng )伪(wěi )听(tīng )之(zhī )。及(jí )吕(lǚ )太(tài )后(hòu )崩(bēng ),平(píng )与(yǔ )太(tài )尉(wèi )勃(bó )合(hé )谋(móu ),卒(zú )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),立(lì )文(wén )帝(dì ),平(píng )本(běn )谋(móu )也(yě )。审(shěn )食(shí )其(qí )免(miǎn )相(xiàng ),文(wén )帝(dì )立(lì ),举(jǔ )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )。太(tài )尉(wèi )勃(bó )亲(qīn )以(yǐ )兵(bīng )诛(zhū )吕(lǚ )氏(shì ),功(gōng )多(duō );平(píng )欲(yù )让(ràng )勃(bó )位(wèi ),乃(nǎi )谢(xiè )病(bìng )。文(wén )帝(dì )初(chū )立(lì ),怪(guài )平(píng )病(bìng ),问(wèn )之(zhī )。平(píng )曰(yuē ):“高(gāo )帝(dì )时(shí ),勃(bó )功(gōng )不(bú )如(rú )臣(chén );及(jí )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),臣(chén )功(gōng )亦(yì )不(bú )如(rú )勃(bó )。愿(yuàn )以(yǐ )相(xiàng )让(ràng )勃(bó )。”于(yú )是(shì )乃(nǎi )以(yǐ )太(tài )尉(wèi )勃(bó )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),位(wèi )第(dì )一(yī );平(píng )徙(xǐ )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),位(wèi )第(dì )二(èr )。赐(cì )平(píng )金(jīn )千(qiān )斤(jīn ),益(yì )封(fēng )三(sān )千(qiān )户(hù )。

居(jū )顷(qǐng )之(zhī ),上(shàng )益(yì )明(míng )习(xí )国(guó )家(jiā )事(shì ),朝(cháo )而(ér )问(wèn )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )勃(bó )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )一(yī )岁(suì )决(jué )狱(yù )几(jǐ )何(hé )?”勃(bó )谢(xiè )不(bú )知(zhī )。问(wèn ):“天(tiān )下(xià )钱(qián )谷(gǔ )一(yī )岁(suì )出(chū )入(rù )几(jǐ )何(hé )?”勃(bó )又(yòu )谢(xiè )不(bú )知(zhī )。汗(hàn )出(chū )洽(qià )背(bèi ),愧(kuì )不(bú )能(néng )对(duì )。上(shàng )亦(yì )问(wèn )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )平(píng )。平(píng )曰(yuē ):“各(gè )有(yǒu )主(zhǔ )者(zhě )。”上(shàng )曰(yuē ):“主(zhǔ )者(zhě )为(wéi )谁(shuí )乎(hū )?”平(píng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )即(jí )问(wèn )决(jué )狱(yù ),责(zé )廷(tíng )尉(wèi );问(wèn )钱(qián )谷(gǔ ),责(zé )治(zhì )粟(sù )内(nèi )史(shǐ )。”上(shàng )曰(yuē ):“苟(gǒu )各(gè )有(yǒu )主(zhǔ )者(zhě ),而(ér )君(jūn )所(suǒ )主(zhǔ )何(hé )事(shì )也(yě )?”平(píng )谢(xiè )曰(yuē ):“主(zhǔ )臣(chén )!陛(bì )下(xià )不(bú )知(zhī )其(qí )弩(nǔ )下(xià ),使(shǐ )待(dài )罪(zuì )宰(zǎi )相(xiàng )。宰(zǎi )相(xiàng )者(zhě ),上(shàng )佐(zuǒ )天(tiān )子(zǐ )理(lǐ )阴(yīn )阳(yáng ),顺(shùn )四(sì )时(shí ),下(xià )遂(suí )万(wàn )物(wù )之(zhī )宜(yí ),外(wài )填(tián )抚(fǔ )四(sì )夷(yí )诸(zhū )侯(hóu ),内(nèi )亲(qīn )附(fù )百(bǎi )姓(xìng ),使(shǐ )卿(qīng )大(dà )夫(fū )各(gè )得(dé )任(rèn )其(qí )职(zhí )也(yě )。”上(shàng )称(chēng )善(shàn )。勃(bó )大(dà )惭(cán ),出(chū )而(ér )让(ràng )平(píng )曰(yuē ):“君(jūn )独(dú )不(bú )素(sù )教(jiāo )我(wǒ )乎(hū )!”平(píng )笑(xiào )曰(yuē ):“君(jūn )居(jū )其(qí )位(wèi ),独(dú )不(bú )知(zhī )其(qí )任(rèn )邪(xié )?且(qiě )陛(bì )下(xià )即(jí )问(wèn )长(zhǎng )安(ān )盗(dào )贼(zéi )数(shù ),又(yòu )欲(yù )强(qiáng )对(duì )邪(xié )?”于(yú )是(shì )绛(jiàng )侯(hóu )自(zì )知(zhī )其(qí )能(néng )弗(fú )如(rú )平(píng )远(yuǎn )矣(yǐ )。居(jū )顷(qǐng )之(zhī ),勃(bó )谢(xiè )免(miǎn )相(xiàng ),而(ér )平(píng )颛(zhuān )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

孝(xiào )文(wén )二(èr )年(nián ),平(píng )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )献(xiàn )侯(hóu )。传(chuán )子(zǐ )至(zhì )曾(céng )孙(sūn )何(hé ),坐(zuò )略(luè )人(rén )妻(qī )弃(qì )市(shì )。王(wáng )陵(líng )亦(yì )至(zhì )玄(xuán )孙(sūn ),坐(zuò )酎(zhòu )金(jīn )国(guó )除(chú )。辟(pì )阳(yáng )侯(hóu )食(shí )其(qí )免(miǎn )后(hòu )三(sān )岁(suì )而(ér )为(wéi )淮(huái )南(nán )王(wáng )所(suǒ )杀(shā ),文(wén )帝(dì )令(lìng )其(qí )子(zǐ )平(píng )嗣(sì )侯(hóu )。淄(zī )川(chuān )王(wáng )反(fǎn ),辟(pì )阳(yáng )近(jìn )淄(zī )川(chuān ),平(píng )降(jiàng )之(zhī ),国(guó )除(chú )。

始(shǐ ),平(píng )曰(yuē ):“我(wǒ )多(duō )阴(yīn )谋(móu ),道(dào )家(jiā )之(zhī )所(suǒ )禁(jìn )。吾(wú )世(shì )即(jí )废(fèi ),亦(yì )已(yǐ )矣(yǐ ),终(zhōng )不(bú )能(néng )复(fù )起(qǐ ),以(yǐ )吾(wú )多(duō )阴(yīn )祸(huò )也(yě )。”其(qí )后(hòu )曾(céng )孙(sūn )陈(chén )掌(zhǎng )以(yǐ )卫(wèi )氏(shì )亲(qīn )戚(qī )贵(guì ),愿(yuàn )得(dé )续(xù )封(fēng ),然(rán )终(zhōng )不(bú )得(dé )也(yě )。

周(zhōu )勃(bó ),沛(pèi )人(rén )。其(qí )先(xiān )卷(juàn )人(rén )也(yě ),徙(xǐ )沛(pèi )。勃(bó )以(yǐ )织(zhī )薄(báo )曲(qǔ )为(wéi )生(shēng ),常(cháng )以(yǐ )吹(chuī )箫(xiāo )给(gěi )丧(sàng )事(shì ),材(cái )官(guān )引(yǐn )强(qiáng )。

高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )沛(pèi )公(gōng )初(chū )起(qǐ ),勃(bó )以(yǐ )中(zhōng )涓(juān )从(cóng )攻(gōng )胡(hú )陵(líng ),下(xià )方(fāng )与(yǔ )。方(fāng )与(yǔ )反(fǎn ),与(yǔ )战(zhàn ),却(què )敌(dí )。攻(gōng )丰(fēng )。击(jī )秦(qín )军(jūn )砀(dàng )东(dōng )。还(hái )军(jūn )留(liú )及(jí )萧(xiāo )。复(fù )攻(gōng )砀(dàng ),破(pò )之(zhī )。下(xià )下(xià )邑(yì ),先(xiān )登(dēng ),赐(cì )爵(jué )五(wǔ )大(dà )夫(fū )。攻(gōng )蒙(méng )、虞(yú ),取(qǔ )之(zhī )。击(jī )章(zhāng )邯(hán )车(chē )骑(qí )殿(diàn )。略(luè )定(dìng )魏(wèi )地(dì )。攻(gōng )辕(yuán )戚(qī )、东(dōng )纟(jiǎo )昬(hūn ),以(yǐ )往(wǎng )至(zhì )栗(lì ),取(qǔ )之(zhī )。攻(gōng )齧(niè )桑(sāng ),先(xiān )登(dēng )。击(jī )秦(qín )军(jūn )阿(ā )下(xià ),破(pò )之(zhī )。追(zhuī )至(zhì )濮(pú )阳(yáng ),下(xià )蕲(qí )城(chéng )。攻(gōng )都(dōu )关(guān )、定(dìng )陶(táo ),袭(xí )取(qǔ )宛(wǎn )朐(qú ),得(dé )单(dān )父(fù )令(lìng )。夜(yè )袭(xí )取(qǔ )临(lín )济(jì ),攻(gōng )寿(shòu )张(zhāng ),以(yǐ )前(qián )至(zhì )卷(juàn ),破(pò )李(lǐ )由(yóu )雍(yōng )丘(qiū )下(xià )。攻(gōng )开(kāi )封(fēng ),先(xiān )至(zhì )城(chéng )下(xià )为(wéi )多(duō )。后(hòu )章(zhāng )邯(hán )破(pò )项(xiàng )梁(liáng ),沛(pèi )公(gōng )与(yǔ )项(xiàng )羽(yǔ )引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )如(rú )砀(dàng )。自(zì )初(chū )起(qǐ )沛(pèi )还(hái )至(zhì )砀(dàng ),一(yī )岁(suì )二(èr )月(yuè )。楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )封(fēng )沛(pèi )公(gōng )号(hào )武(wǔ )安(ān )侯(hóu ),为(wéi )砀(dàng )郡(jùn )长(zhǎng )。沛(pèi )公(gōng )拜(bài )勃(bó )为(wéi )襄(xiāng )贲(bēn )令(lìng )。从(cóng )沛(pèi )公(gōng )定(dìng )魏(wèi )地(dì ),攻(gōng )东(dōng )郡(jùn )尉(wèi )于(yú )成(chéng )武(wǔ ),破(pò )之(zhī )。攻(gōng )长(zhǎng )社(shè ),先(xiān )登(dēng )。攻(gōng )颍(yǐng )阳(yáng )、缑(gōu )氏(shì ),绝(jué )河(hé )津(jīn )。击(jī )赵(zhào )贲(bēn )军(jūn )尸(shī )北(běi )。南(nán )攻(gōng )南(nán )阳(yáng )守(shǒu )齮(yǐ ),破(pò )武(wǔ )关(guān )、峣(yáo )关(guān )。攻(gōng )秦(qín )军(jūn )于(yú )蓝(lán )田(tián )。至(zhì )咸(xián )阳(yáng ),灭(miè )秦(qín )。

项(xiàng )羽(yǔ )至(zhì ),以(yǐ )沛(pèi )公(gōng )为(wéi )汉(hàn )王(wáng )。汉(hàn )王(wáng )赐(cì )勃(bó )爵(jué )为(wéi )威(wēi )武(wǔ )侯(hóu )。从(cóng )入(rù )汉(hàn )中(zhōng ),拜(bài )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )。还(hái )定(dìng )三(sān )秦(qín ),赐(cì )食(shí )邑(yì )怀(huái )德(dé )。攻(gōng )槐(huái )里(lǐ )、好(hǎo )畤(zhì ),最(zuì )。北(běi )击(jī )赵(zhào )贲(bēn )、内(nèi )史(shǐ )保(bǎo )于(yú )咸(xián )阳(yáng ),最(zuì )。北(běi )救(jiù )漆(qī )。击(jī )章(zhāng )平(píng )、姚(yáo )卬(áng )军(jūn )。西(xī )定(dìng )汧(qiān )。还(hái )下(xià )眉(méi )阝(zuǒ )、频(pín )阳(yáng )。围(wéi )章(zhāng )邯(hán )废(fèi )丘(qiū ),破(pò )之(zhī )。西(xī )击(jī )益(yì )已(yǐ )军(jūn ),破(pò )之(zhī )。攻(gōng )上(shàng )邽(guī )。东(dōng )守(shǒu )峣(yáo )关(guān )。击(jī )项(xiàng )籍(jí )。攻(gōng )曲(qǔ )遇(yù ),最(zuì )。还(hái )守(shǒu )敖(áo )仓(cāng ),追(zhuī )籍(jí )。籍(jí )已(yǐ )死(sǐ ),因(yīn )东(dōng )定(dìng )楚(chǔ )地(dì )泗(sì )水(shuǐ )、东(dōng )海(hǎi )郡(jùn ),凡(fán )得(dé )二(èr )十(shí )二(èr )县(xiàn )。还(hái )守(shǒu )雒(luò )阳(yáng )、栎(lì )阳(yáng ),赐(cì )与(yǔ )颍(yǐng )阴(yīn )侯(hóu )共(gòng )食(shí )钟(zhōng )离(lí )。以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )从(cóng )高(gāo )祖(zǔ )击(jī )燕(yàn )王(wáng )臧(zāng )荼(tú ),破(pò )之(zhī )易(yì )下(xià )。所(suǒ )将(jiāng )卒(zú )当(dāng )驰(chí )道(dào )为(wéi )多(duō )。赐(cì )爵(jué )列(liè )侯(hóu ),剖(pōu )符(fú )世(shì )世(shì )不(bú )绝(jué )。食(shí )绛(jiàng )八(bā )千(qiān )二(èr )百(bǎi )八(bā )十(shí )户(hù )。

以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )从(cóng )高(gāo )帝(dì )击(jī )韩(hán )王(wáng )信(xìn )于(yú )代(dài ),降(jiàng )下(xià )霍(huò )人(rén )。以(yǐ )前(qián )至(zhì )武(wǔ )泉(quán ),击(jī )胡(hú )骑(qí ),破(pò )之(zhī )武(wǔ )泉(quán )北(běi )。转(zhuǎn )攻(gōng )韩(hán )信(xìn )军(jūn )铜(tóng )鞮(dī ),破(pò )之(zhī )。还(hái ),降(jiàng )太(tài )原(yuán )六(liù )城(chéng )。击(jī )韩(hán )信(xìn )胡(hú )骑(qí )晋(jìn )阳(yáng )下(xià ),破(pò )之(zhī ),下(xià )晋(jìn )阳(yáng )。后(hòu )击(jī )韩(hán )信(xìn )军(jūn )于(yú )硰(shā )石(shí ),破(pò )之(zhī ),追(zhuī )北(běi )八(bā )十(shí )里(lǐ )。还(hái )攻(gōng )楼(lóu )烦(fán )三(sān )城(chéng ),因(yīn )击(jī )胡(hú )骑(qí )平(píng )城(chéng )下(xià ),所(suǒ )将(jiāng )卒(zú )当(dāng )驰(chí )道(dào )为(wéi )多(duō )。勃(bó )迁(qiān )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。击(jī )陈(chén )豨(xī ),屠(tú )马(mǎ )邑(yì )。所(suǒ )将(jiāng )卒(zú )斩(zhǎn )豨(xī )将(jiāng )军(jūn )乘(chéng )马(mǎ )降(jiàng )。转(zhuǎn )出(chū )韩(hán )信(xìn )、陈(chén )豨(xī )、赵(zhào )利(lì )军(jūn )于(yú )楼(lóu )烦(fán ),破(pò )之(zhī )。得(dé )豨(xī )将(jiāng )宋(sòng )最(zuì )、雁(yàn )门(mén )守(shǒu )圂(huàn )。因(yīn )转(zhuǎn )攻(gōng )得(dé )云(yún )中(zhōng )守(shǒu )遬(sù )、丞(chéng )相(xiàng )箕(jī )肄(yì )、将(jiāng )军(jūn )博(bó )。定(dìng )雁(yàn )门(mén )郡(jùn )十(shí )七(qī )县(xiàn )、云(yún )中(zhōng )郡(jùn )十(shí )二(èr )县(xiàn )。因(yīn )复(fù )击(jī )豨(xī )灵(líng )丘(qiū ),破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )豨(xī )丞(chéng )相(xiàng )程(chéng )纵(zòng )、将(jiāng )军(jūn )陈(chén )武(wǔ )、都(dōu )尉(wèi )高(gāo )肄(yì )。定(dìng )代(dài )郡(jùn )九(jiǔ )县(xiàn )。

燕(yàn )王(wáng )卢(lú )绾(wǎn )反(fǎn ),勃(bó )以(yǐ )相(xiàng )国(guó )代(dài )樊(fán )哙(kuài )将(jiāng ),击(jī )下(xià )蓟(jì ),得(dé )绾(wǎn )大(dà )将(jiāng )抵(dǐ ),丞(chéng )相(xiàng )偃(yǎn )、夺(duó )陉(xíng ),太(tài )尉(wèi )弱(ruò )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )施(shī )屠(tú )浑(hún )都(dōu )。破(pò )绾(wǎn )军(jūn )上(shàng )兰(lán ),后(hòu )击(jī )绾(wǎn )军(jūn )沮(jǔ )阳(yáng )。追(zhuī )至(zhì )长(zhǎng )城(chéng ),定(dìng )上(shàng )谷(gǔ )十(shí )二(èr )县(xiàn )、右(yòu )北(běi )平(píng )十(shí )六(liù )县(xiàn )、辽(liáo )东(dōng )二(èr )十(shí )九(jiǔ )县(xiàn )、渔(yú )阳(yáng )二(èr )十(shí )二(èr )县(xiàn )。最(zuì )从(cóng )高(gāo )帝(dì )得(dé )相(xiàng )国(guó )一(yī )人(rén ),丞(chéng )相(xiàng )二(èr )人(rén ),将(jiāng )军(jūn ),二(èr )千(qiān )石(shí )各(gè )三(sān )人(rén );别(bié )破(pò )军(jūn )二(èr ),下(xià )城(chéng )三(sān ),定(dìng )郡(jùn )五(wǔ )、县(xiàn )七(qī )十(shí )九(jiǔ ),得(dé )丞(chéng )相(xiàng )、大(dà )将(jiāng )各(gè )一(yī )人(rén )。

勃(bó )为(wéi )人(rén )木(mù )强(qiáng )敦(dūn )厚(hòu ),高(gāo )帝(dì )以(yǐ )为(wéi )可(kě )属(shǔ )大(dà )事(shì )。勃(bó )不(bú )好(hǎo )文(wén )学(xué ),每(měi )召(zhào )诸(zhū )生(shēng )说(shuō )士(shì ),东(dōng )乡(xiāng )坐(zuò )责(zé )之(zhī ):“趣(qù )为(wéi )我(wǒ )语(yǔ )。”其(qí )椎(zhuī )少(shǎo )文(wén )如(rú )此(cǐ )。

勃(bó )既(jì )定(dìng )燕(yàn )而(ér )归(guī ),高(gāo )帝(dì )已(yǐ )崩(bēng )矣(yǐ ),以(yǐ )列(liè )侯(hóu )事(shì )惠(huì )帝(dì ),惠(huì )帝(dì )六(liù )年(nián ),置(zhì )太(tài )尉(wèi )官(guān ),以(yǐ )勃(bó )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。十(shí )年(nián ),高(gāo )后(hòu )崩(bēng )。吕(lǚ )禄(lù )以(yǐ )赵(zhào )王(wáng )为(wéi )汉(hàn )上(shàng )将(jiāng )军(jūn ),吕(lǚ )产(chǎn )以(yǐ )吕(lǚ )王(wáng )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),秉(bǐng )权(quán ),欲(yù )危(wēi )刘(liú )氏(shì )。勃(bó )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )平(píng )、朱(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )共(gòng )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ )。语(yǔ )在(zài )《高(gāo )后(hòu )纪(jì )》。

于(yú )是(shì )阴(yīn )谋(móu )以(yǐ )为(wéi )“少(shǎo )帝(dì )及(jí )济(jì )川(chuān )、淮(huái )阳(yáng )、恒(héng )山(shān )王(wáng )皆(jiē )非(fēi )惠(huì )帝(dì )子(zǐ ),吕(lǚ )太(tài )后(hòu )以(yǐ )计(jì )诈(zhà )名(míng )它(tā )人(rén )子(zǐ ),杀(shā )其(qí )母(mǔ ),养(yǎng )之(zhī )后(hòu )宫(gōng ),令(lìng )孝(xiào )惠(huì )子(zǐ )之(zhī ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )后(hòu ),用(yòng )强(qiáng )吕(lǚ )氏(shì )。今(jīn )已(yǐ )灭(miè )诸(zhū )吕(lǚ ),少(shǎo )帝(dì )即(jí )长(zhǎng )用(yòng )事(shì ),吾(wú )属(shǔ )无(wú )类(lèi )矣(yǐ ),不(bú )如(rú )视(shì )诸(zhū )侯(hóu )贤(xián )者(zhě )立(lì )之(zhī )。”遂(suí )迎(yíng )立(lì )代(dài )王(wáng ),是(shì )为(wéi )孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )。

东(dōng )牟(móu )侯(hóu )兴(xìng )居(jū ),朱(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )弟(dì )也(yě ),曰(yuē ):“诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),臣(chén )无(wú )功(gōng ),请(qǐng )得(dé )除(chú )宫(gōng )。”乃(nǎi )与(yǔ )太(tài )仆(pú )汝(rǔ )阴(yīn )侯(hóu )滕(téng )公(gōng )入(rù )宫(gōng )。滕(téng )公(gōng )前(qián )谓(wèi )少(shǎo )帝(dì )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )非(fēi )刘(liú )氏(shì ),不(bú )当(dāng )立(lì )。”乃(nǎi )顾(gù )麾(huī )左(zuǒ )右(yòu )执(zhí )戟(jǐ ),皆(jiē )仆(pú )兵(bīng )罢(bà )。有(yǒu )数(shù )人(rén )不(bú )肯(kěn )去(qù ),宦(huàn )者(zhě )令(lìng )张(zhāng )释(shì )谕(yù )告(gào ),亦(yì )去(qù )。滕(téng )公(gōng )召(zhào )乘(chéng )舆(yú )车(chē )载(zǎi )少(shǎo )帝(dì )出(chū )。少(shǎo )帝(dì )曰(yuē ):“欲(yù )持(chí )我(wǒ )安(ān )之(zhī )乎(hū )?”滕(téng )公(gōng )曰(yuē ):“就(jiù )舍(shě )少(shǎo )府(fǔ )。”乃(nǎi )奉(fèng )天(tiān )子(zǐ )法(fǎ )驾(jià ),迎(yíng )皇(huáng )帝(dì )代(dài )邸(dǐ ),报(bào )曰(yuē ):“宫(gōng )谨(jǐn )除(chú )。”皇(huáng )帝(dì )入(rù )未(wèi )央(yāng )宫(gōng ),有(yǒu )谒(yè )者(zhě )十(shí )人(rén )持(chí )越(yuè )卫(wèi )端(duān )门(mén ),曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )在(zài )地(dì ),足(zú )下(xià )何(hé )为(wéi )者(zhě )?”不(bú )得(dé )入(rù )。太(tài )尉(wèi )往(wǎng )喻(yù ),乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )去(qù ),皇(huáng )帝(dì )遂(suí )入(rù )。是(shì )夜(yè ),有(yǒu )司(sī )分(fèn )部(bù )诛(zhū )济(jì )川(chuān )、淮(huái )阳(yáng )、常(cháng )山(shān )王(wáng )及(jí )少(shǎo )帝(dì )于(yú )邸(dǐ )。

文(wén )帝(dì )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )勃(bó )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),赐(cì )金(jīn )五(wǔ )千(qiān )斤(jīn ),邑(yì )万(wàn )户(hù )。居(jū )十(shí )余(yú )月(yuè ),人(rén )或(huò )说(shuō )勃(bó )曰(yuē ):“君(jūn )既(jì )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),立(lì )代(dài )王(wáng ),威(wēi )震(zhèn )天(tiān )下(xià ),而(ér )君(jūn )受(shòu )厚(hòu )赏(shǎng )、处(chù )尊(zūn )位(wèi )以(yǐ )厌(yàn )之(zhī ),则(zé )祸(huò )及(jí )身(shēn )矣(yǐ )!”勃(bó )惧(jù ),亦(yì )自(zì )危(wēi ),乃(nǎi )谢(xiè )请(qǐng )归(guī )相(xiàng )印(yìn )。上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。岁(suì )余(yú ),陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )平(píng )卒(zú ),上(shàng )复(fù )用(yòng )勃(bó )为(wéi )相(xiàng )。十(shí )余(yú )月(yuè ),上(shàng )曰(yuē ):“前(qián )日(rì )吾(wú )召(zhào )列(liè )侯(hóu )就(jiù )国(guó ),或(huò )颇(pō )未(wèi )能(néng )行(háng ),丞(chéng )相(xiàng )朕(zhèn )所(suǒ )重(zhòng ),其(qí )为(wéi )朕(zhèn )率(lǜ )列(liè )侯(hóu )之(zhī )国(guó )。”乃(nǎi )免(miǎn )相(xiàng )就(jiù )国(guó )。

岁(suì )余(yú ),每(měi )河(hé )东(dōng )守(shǒu )尉(wèi )行(háng )县(xiàn )至(zhì )绛(jiàng ),绛(jiàng )侯(hóu )勃(bó )自(zì )畏(wèi )恐(kǒng )诛(zhū ),常(cháng )被(bèi )甲(jiǎ ),令(lìng )家(jiā )人(rén )持(chí )兵(bīng )以(yǐ )见(jiàn )。其(qí )后(hòu )人(rén )有(yǒu )上(shàng )书(shū )告(gào )勃(bó )欲(yù )反(fǎn ),下(xià )廷(tíng )尉(wèi ),逮(dǎi )捕(bǔ )勃(bó )治(zhì )之(zhī )。勃(bó )恐(kǒng ),不(bú )知(zhī )置(zhì )辞(cí )。吏(lì )稍(shāo )侵(qīn )辱(rǔ )之(zhī )。勃(bó )以(yǐ )千(qiān )金(jīn )与(yǔ )狱(yù )吏(lì ),狱(yù )吏(lì )乃(nǎi )书(shū )牍(dú )背(bèi )示(shì )之(zhī ),曰(yuē )“以(yǐ )公(gōng )主(zhǔ )为(wéi )证(zhèng )”。公(gōng )主(zhǔ )者(zhě ),孝(xiào )文(wén )帝(dì )女(nǚ )也(yě ),勃(bó )太(tài )子(zǐ )胜(shèng )之(zhī )尚(shàng )之(zhī ),故(gù )狱(yù )吏(lì )教(jiāo )引(yǐn )为(wéi )证(zhèng )。初(chū ),勃(bó )之(zhī )益(yì )封(fēng ),尽(jìn )以(yǐ )予(yǔ )薄(báo )昭(zhāo )。及(jí )系(xì )急(jí ),薄(báo )昭(zhāo )为(wéi )言(yán )薄(báo )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )无(wú )反(fǎn )事(shì )。文(wén )帝(dì )朝(cháo ),太(tài )后(hòu )以(yǐ )冒(mào )絮(xù )提(tí )文(wén )帝(dì ),曰(yuē ):“绛(jiàng )侯(hóu )绾(wǎn )皇(huáng )帝(dì )玺(xǐ ),将(jiāng )兵(bīng )于(yú )北(běi )军(jūn ),不(bú )以(yǐ )此(cǐ )时(shí )反(fǎn ),今(jīn )居(jū )一(yī )小(xiǎo )县(xiàn ),顾(gù )欲(yù )反(fǎn )邪(xié )!”文(wén )帝(dì )既(jì )见(jiàn )勃(bó )狱(yù )辞(cí ),乃(nǎi )谢(xiè )曰(yuē ):“吏(lì )方(fāng )脸(liǎn )而(ér )出(chū )之(zhī )。”于(yú )是(shì )使(shǐ )使(shǐ )持(chí )节(jiē )赦(shè )勃(bó ),复(fù )爵(jué )邑(yì )。勃(bó )既(jì )出(chū ),曰(yuē ):“吾(wú )尝(cháng )将(jiāng )百(bǎi )万(wàn )军(jūn ),安(ān )知(zhī )狱(yù )吏(lì )之(zhī )贵(guì )也(yě )!”

勃(bó )复(fù )就(jiù )国(guó ),孝(xiào )文(wén )十(shí )一(yī )年(nián )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )武(wǔ )侯(hóu )。子(zǐ )胜(shèng )之(zhī )嗣(sì ),尚(shàng )公(gōng )主(zhǔ )不(bú )相(xiàng )中(zhōng ),坐(zuò )杀(shā )人(rén ),死(sǐ ),国(guó )绝(jué )。一(yī )年(nián ),文(wén )帝(dì )乃(nǎi )择(zé )勃(bó )子(zǐ )贤(xián )者(zhě )河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )亚(yà )夫(fū )复(fù )为(wéi )侯(hóu )。

亚(yà )夫(fū )为(wéi )河(hé )内(nèi )守(shǒu )时(shí ),许(xǔ )负(fù )相(xiàng )之(zhī ):“君(jūn )后(hòu )三(sān )岁(suì )而(ér )侯(hóu )。侯(hóu )八(bā )岁(suì ),为(wéi )将(jiāng )相(xiàng ),持(chí )国(guó )秉(bǐng ),贵(guì )重(zhòng )矣(yǐ ),于(yú )人(rén )臣(chén )无(wú )二(èr )。后(hòu )九(jiǔ )年(nián )而(ér )饿(è )死(sǐ )。”亚(yà )夫(fū )笑(xiào )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )兄(xiōng )以(yǐ )代(dài )父(fù )侯(hóu )矣(yǐ ),有(yǒu )如(rú )卒(zú ),子(zǐ )当(dāng )代(dài ),我(wǒ )何(hé )说(shuō )侯(hóu )乎(hū )?然(rán )既(jì )已(yǐ )贵(guì )如(rú )负(fù )言(yán ),又(yòu )何(hé )说(shuō )饿(è )死(sǐ )?指(zhǐ )视(shì )我(wǒ )。”负(fù )指(zhǐ )其(qí )口(kǒu )曰(yuē ):“从(cóng )理(lǐ )入(rù )口(kǒu ),此(cǐ )饿(è )死(sǐ )法(fǎ )也(yě )。”居(jū )三(sān )岁(suì ),兄(xiōng )绛(jiàng )侯(hóu )胜(shèng )之(zhī )有(yǒu )罪(zuì ),文(wén )帝(dì )择(zé )勃(bó )子(zǐ )贤(xián )者(zhě ),皆(jiē )推(tuī )亚(yà )夫(fū ),乃(nǎi )封(fēng )为(wéi )条(tiáo )侯(hóu )。

文(wén )帝(dì )后(hòu )六(liù )年(nián ),匈(xiōng )奴(nú )大(dà )入(rù )边(biān )。以(yǐ )宗(zōng )正(zhèng )刘(liú )礼(lǐ )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )军(jūn )霸(bà )上(shàng ),祝(zhù )兹(zī )侯(hóu )徐(xú )厉(lì )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )军(jūn )棘(jí )门(mén ),以(yǐ )河(hé )内(nèi )守(shǒu )亚(yà )夫(fū )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )军(jūn )细(xì )柳(liǔ ),以(yǐ )备(bèi )胡(hú )。上(shàng )自(zì )劳(láo )军(jūn ),至(zhì )霸(bà )上(shàng )及(jí )棘(jí )门(mén )军(jūn ),直(zhí )驰(chí )入(rù ),将(jiāng )以(yǐ )下(xià )骑(qí )出(chū )入(rù )送(sòng )迎(yíng )。已(yǐ )而(ér )之(zhī )细(xì )柳(liǔ )军(jūn ),军(jūn )士(shì )吏(lì )披(pī )甲(jiǎ ),锐(ruì )兵(bīng )刃(rèn ),彀(gòu )弓(gōng )弩(nǔ )持(chí )满(mǎn )。天(tiān )子(zǐ )先(xiān )驱(qū )至(zhì ),不(bú )得(dé )入(rù )。先(xiān )驱(qū )曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )且(qiě )至(zhì )!”军(jūn )门(mén )都(dōu )尉(wèi )曰(yuē ):“军(jūn )中(zhōng )闻(wén )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )令(lìng ),不(bú )闻(wén )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )诏(zhào )。”有(yǒu )顷(qǐng ),上(shàng )至(zhì ),又(yòu )不(bú )得(dé )入(rù )。于(yú )是(shì )上(shàng )使(shǐ )使(shǐ )持(chí )节(jiē )诏(zhào )将(jiāng )军(jūn )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )劳(láo )军(jūn )。”亚(yà )夫(fū )乃(nǎi )传(chuán )言(yán )开(kāi )壁(bì )门(mén )。壁(bì )门(mén )士(shì )请(qǐng )车(chē )骑(qí )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )约(yuē ),军(jūn )中(zhōng )不(bú )得(dé )驱(qū )驰(chí )。”于(yú )是(shì )天(tiān )子(zǐ )乃(nǎi )按(àn )辔(pèi )徐(xú )行(háng )。至(zhì )中(zhōng )营(yíng ),将(jiāng )军(jūn )亚(yà )夫(fū )揖(yī ),曰(yuē ):“介(jiè )胄(zhòu )之(zhī )士(shì )不(bú )拜(bài ),请(qǐng )以(yǐ )军(jūn )礼(lǐ )见(jiàn )。”天(tiān )子(zǐ )为(wéi )动(dòng ),改(gǎi )容(róng )式(shì )车(chē ),使(shǐ )人(rén )称(chēng )谢(xiè ):“皇(huáng )帝(dì )敬(jìng )劳(láo )将(jiāng )军(jūn )。”成(chéng )礼(lǐ )而(ér )去(qù )。既(jì )出(chū )军(jūn )门(mén ),群(qún )臣(chén )皆(jiē )惊(jīng )。文(wén )帝(dì )曰(yuē ):“嗟(jiē )乎(hū ),此(cǐ )真(zhēn )将(jiāng )军(jūn )矣(yǐ )!乡(xiāng )者(zhě )霸(bà )上(shàng )、棘(jí )门(mén )如(rú )儿(ér )戏(xì )耳(ěr ),其(qí )将(jiāng )固(gù )可(kě )袭(xí )而(ér )虏(lǔ )也(yě )。至(zhì )于(yú )亚(yà )夫(fū ),可(kě )得(dé )而(ér )犯(fàn )邪(xié )!”称(chēng )善(shàn )者(zhě )久(jiǔ )之(zhī )。月(yuè )余(yú ),三(sān )军(jūn )皆(jiē )罢(bà )。乃(nǎi )拜(bài )亚(yà )夫(fū )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi )。

文(wén )帝(dì )且(qiě )崩(bēng )时(shí ),戒(jiè )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“即(jí )有(yǒu )缓(huǎn )急(jí ),周(zhōu )亚(yà )夫(fū )真(zhēn )可(kě )任(rèn )将(jiāng )兵(bīng )。”文(wén )帝(dì )崩(bēng ),亚(yà )夫(fū )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。

孝(xiào )景(jǐng )帝(dì )三(sān )年(nián ),吴(wú )、楚(chǔ )反(fǎn )。亚(yà )夫(fū )以(yǐ )中(zhōng )尉(wèi )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),东(dōng )击(jī )吴(wú )、楚(chǔ )。因(yīn )自(zì )请(qǐng )上(shàng )曰(yuē ):“楚(chǔ )兵(bīng )剽(piāo )轻(qīng ),难(nán )与(yǔ )争(zhēng )锋(fēng )。愿(yuàn )以(yǐ )梁(liáng )委(wěi )之(zhī ),绝(jué )其(qí )食(shí )道(dào ),乃(nǎi )可(kě )制(zhì )也(yě )。”上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。

亚(yà )夫(fū )既(jì )发(fā ),至(zhì )霸(bà )上(shàng ),赵(zhào )涉(shè )遮(zhē )说(shuō )亚(yà )夫(fū )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )东(dōng )诛(zhū )吴(wú )、楚(chǔ ),胜(shèng )则(zé )宗(zōng )庙(miào )安(ān ),不(bú )胜(shèng )则(zé )天(tiān )下(xià )危(wēi ),能(néng )用(yòng )臣(chén )之(zhī )言(yán )乎(hū )?”亚(yà )夫(fū )下(xià )车(chē ),礼(lǐ )而(ér )问(wèn )之(zhī )。涉(shè )曰(yuē ):“吴(wú )王(wáng )素(sù )富(fù ),怀(huái )辑(jí )死(sǐ )士(shì )久(jiǔ )矣(yǐ )。此(cǐ )知(zhī )将(jiāng )军(jūn )且(qiě )行(háng ),必(bì )置(zhì )间(jiān )人(rén )于(yú )殽(yáo )、黾(miǎn )厄(è )陿(xiá )之(zhī )间(jiān )。且(qiě )兵(bīng )事(shì )上(shàng )神(shén )密(mì ),将(jiāng )军(jūn )何(hé )不(bú )从(cóng )此(cǐ )右(yòu )去(qù ),走(zǒu )蓝(lán )田(tián ),出(chū )武(wǔ )关(guān ),抵(dǐ )雒(luò )阳(yáng ),间(jiān )不(bú )过(guò )差(chà )一(yī )二(èr )日(rì ),直(zhí )入(rù )武(wǔ )库(kù ),击(jī )鸣(míng )鼓(gǔ )。诸(zhū )侯(hóu )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )从(cóng )天(tiān )而(ér )下(xià )也(yě )。”太(tài )尉(wèi )如(rú )其(qí )计(jì )。至(zhì )雒(luò )阳(yáng ),使(shǐ )吏(lì )搜(sōu )殽(yáo )、黾(miǎn )间(jiān ),果(guǒ )得(dé )吴(wú )代(dài )兵(bīng )。乃(nǎi )请(qǐng )涉(shè )为(wéi )护(hù )军(jūn )。

亚(yà )夫(fū )至(zhì ),会(huì )兵(bīng )荥(yíng )阳(yáng )。吴(wú )方(fāng )攻(gōng )梁(liáng ),梁(liáng )急(jí ),请(qǐng )救(jiù )。亚(yà )夫(fū )引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )北(běi )走(zǒu )昌(chāng )邑(yì ),深(shēn )壁(bì )而(ér )守(shǒu )。梁(liáng )王(wáng )使(shǐ )使(shǐ )请(qǐng )亚(yà )夫(fū ),亚(yà )夫(fū )守(shǒu )便(biàn )宜(yí ),不(bú )往(wǎng )。梁(liáng )上(shàng )书(shū )言(yán )景(jǐng )帝(dì ),景(jǐng )帝(dì )诏(zhào )使(shǐ )救(jiù )梁(liáng )。亚(yà )夫(fū )不(bú )奉(fèng )诏(zhào ),坚(jiān )壁(bì )不(bú )出(chū ),而(ér )使(shǐ )轻(qīng )骑(qí )兵(bīng )弓(gōng )高(gāo )侯(hóu )等(děng )绝(jué )吴(wú )、楚(chǔ )兵(bīng )后(hòu )食(shí )道(dào )。吴(wú )、楚(chǔ )兵(bīng )乏(fá )粮(liáng ),饥(jī ),欲(yù )退(tuì ),数(shù )挑(tiāo )战(zhàn ),终(zhōng )不(bú )出(chū )。夜(yè ),军(jūn )中(zhōng )惊(jīng ),内(nèi )相(xiàng )攻(gōng )击(jī )扰(rǎo )乱(luàn ),至(zhì )于(yú )帐(zhàng )下(xià )。亚(yà )夫(fū )坚(jiān )卧(wò )不(bú )起(qǐ )。顷(qǐng )之(zhī ),复(fù )定(dìng )。吴(wú )奔(bēn )壁(bì )东(dōng )南(nán )陬(zōu ),亚(yà )夫(fū )使(shǐ )备(bèi )西(xī )北(běi )。已(yǐ )而(ér )其(qí )精(jīng )兵(bīng )果(guǒ )奔(bēn )西(xī )北(běi ),不(bú )得(dé )入(rù )。吴(wú )、楚(chǔ )既(jì )饿(è ),乃(nǎi )引(yǐn )而(ér )去(qù )。亚(yà )夫(fū )出(chū )精(jīng )兵(bīng )追(zhuī )击(jī ),大(dà )破(pò )吴(wú )王(wáng )濞(bì )。吴(wú )王(wáng )濞(bì )弃(qì )其(qí )军(jūn ),与(yǔ )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )千(qiān )人(rén )亡(wáng )走(zǒu ),保(bǎo )于(yú )江(jiāng )南(nán )丹(dān )徒(tú )。汉(hàn )兵(bīng )因(yīn )乘(chéng )胜(shèng ),遂(suí )尽(jìn )虏(lǔ )之(zhī ),降(jiàng )其(qí )县(xiàn ),购(gòu )吴(wú )王(wáng )千(qiān )金(jīn )。月(yuè )余(yú ),越(yuè )人(rén )斩(zhǎn )吴(wú )王(wáng )头(tóu )以(yǐ )告(gào )。凡(fán )相(xiàng )守(shǒu )攻(gōng )三(sān )月(yuè ),而(ér )吴(wú )、楚(chǔ )破(pò )平(píng )。于(yú )是(shì )诸(zhū )将(jiāng )乃(nǎi )以(yǐ )太(tài )尉(wèi )计(jì )谋(móu )为(wéi )是(shì )。由(yóu )此(cǐ )梁(liáng )孝(xiào )王(wáng )与(yǔ )亚(yà )夫(fū )有(yǒu )隙(xì )。

归(guī ),复(fù )置(zhì )太(tài )尉(wèi )官(guān )。五(wǔ )岁(suì ),迁(qiān )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),景(jǐng )帝(dì )甚(shèn )重(zhòng )之(zhī )。上(shàng )废(fèi )栗(lì )太(tài )子(zǐ ),亚(yà )夫(fū )固(gù )争(zhēng )之(zhī ),不(bú )得(dé )。上(shàng )由(yóu )此(cǐ )疏(shū )之(zhī )。而(ér )梁(liáng )孝(xiào )王(wáng )每(měi )朝(cháo ),常(cháng )与(yǔ )太(tài )后(hòu )言(yán )亚(yà )夫(fū )之(zhī )短(duǎn )。窦(dòu )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“皇(huáng )后(hòu )兄(xiōng )王(wáng )信(xìn )可(kě )侯(hóu )也(yě )。”上(shàng )让(ràng )曰(yuē ):“始(shǐ )南(nán )皮(pí )及(jí )章(zhāng )武(wǔ )先(xiān )帝(dì )不(bú )侯(hóu ),及(jí )臣(chén )即(jí )位(wèi ),乃(nǎi )侯(hóu )之(zhī ),信(xìn )未(wèi )得(dé )封(fēng )也(yě )。”窦(dòu )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“人(rén )生(shēng )各(gè )以(yǐ )时(shí )行(háng )耳(ěr )。窦(dòu )长(zhǎng )君(jūn )在(zài )时(shí ),竟(jìng )不(bú )得(dé )侯(hóu ),死(sǐ )后(hòu ),乃(nǎi )其(qí )子(zǐ )彭(péng )祖(zǔ )顾(gù )得(dé )侯(hóu )。吾(wú )甚(shèn )恨(hèn )之(zhī )。帝(dì )趣(qù )侯(hóu )信(xìn )也(yě )!”上(shàng )曰(yuē ):“请(qǐng )得(dé )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )计(jì )之(zhī )。”亚(yà )夫(fū )曰(yuē ):“高(gāo )帝(dì )约(yuē )‘非(fēi )刘(liú )氏(shì )不(bú )得(dé )王(wáng ),非(fēi )有(yǒu )功(gōng )不(bú )得(dé )侯(hóu )。不(bú )如(rú )约(yuē ),天(tiān )下(xià )共(gòng )击(jī )之(zhī )’。今(jīn )信(xìn )虽(suī )皇(huáng )后(hòu )兄(xiōng ),无(wú )功(gōng ),侯(hóu )之(zhī ),非(fēi )约(yuē )也(yě )。”上(shàng )默(mò )然(rán )而(ér )沮(jǔ )。

其(qí )后(hòu )匈(xiōng )奴(nú )王(wáng )徐(xú )卢(lú )等(děng )五(wǔ )人(rén )降(jiàng )汉(hàn ),上(shàng )欲(yù )侯(hóu )之(zhī )以(yǐ )劝(quàn )后(hòu )。亚(yà )夫(fū )曰(yuē ):“彼(bǐ )背(bèi )其(qí )主(zhǔ )降(jiàng )陛(bì )下(xià ),陛(bì )下(xià )侯(hóu )之(zhī ),即(jí )何(hé )以(yǐ )责(zé )人(rén )臣(chén )不(bú )守(shǒu )节(jiē )者(zhě )乎(hū )?”上(shàng )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )议(yì )不(bú )可(kě )用(yòng )。”乃(nǎi )悉(xī )封(fēng )徐(xú )卢(lú )等(děng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。亚(yà )夫(fū )因(yīn )谢(xiè )病(bìng )免(miǎn )相(xiàng )。

顷(qǐng )之(zhī ),上(shàng )居(jū )禁(jìn )中(zhōng ),召(zhào )亚(yà )夫(fū )赐(cì )食(shí )。独(dú )置(zhì )大(dà )胾(zì ),无(wú )切(qiē )肉(ròu ),又(yòu )不(bú )置(zhì )管(guǎn )。亚(yà )夫(fū )心(xīn )不(bú )平(píng ),顾(gù )谓(wèi )尚(shàng )席(xí )取(qǔ )箸(zhù )。上(shàng )视(shì )而(ér )笑(xiào )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )不(bú )足(zú )君(jūn )所(suǒ )乎(hū )?”亚(yà )夫(fū )免(miǎn )冠(guàn )谢(xiè )上(shàng )。上(shàng )曰(yuē ):“起(qǐ )。”亚(yà )夫(fū )因(yīn )趋(qū )出(chū )。上(shàng )目(mù )送(sòng )之(zhī ),曰(yuē ):“此(cǐ )鞅(yāng )鞅(yāng ),非(fēi )少(shǎo )主(zhǔ )臣(chén )也(yě )!”

居(jū )无(wú )何(hé ),亚(yà )夫(fū )子(zǐ )为(wéi )父(fù )买(mǎi )工(gōng )官(guān )尚(shàng )方(fāng )甲(jiǎ )楯(dùn )五(wǔ )百(bǎi )被(bèi )可(kě )以(yǐ )葬(zàng )者(zhě )。取(qǔ )庸(yōng )苦(kǔ )之(zhī ),不(bú )与(yǔ )钱(qián )。庸(yōng )知(zhī )其(qí )盗(dào )买(mǎi )县(xiàn )官(guān )器(qì ),怨(yuàn )而(ér )上(shàng )变(biàn )告(gào )子(zǐ ),事(shì )连(lián )污(wū )亚(yà )夫(fū )。书(shū )既(jì )闻(wén ),上(shàng )下(xià )吏(lì )。吏(lì )簿(bù )责(zé )亚(yà )夫(fū ),亚(yà )夫(fū )不(bú )对(duì )。上(shàng )骂(mà )之(zhī )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )用(yòng )也(yě )。”召(zhào )诣(yì )廷(tíng )尉(wèi )。廷(tíng )尉(wèi )责(zé )问(wèn )曰(yuē ):“君(jūn )侯(hóu )欲(yù )反(fǎn )何(hé )?”亚(yà )夫(fū )曰(yuē ):“臣(chén )所(suǒ )买(mǎi )器(qì ),乃(nǎi )葬(zàng )器(qì )也(yě ),何(hé )谓(wèi )反(fǎn )乎(hū )?”吏(lì )曰(yuē ):“君(jūn )纵(zòng )不(bú )欲(yù )反(fǎn )地(dì )上(shàng ),即(jí )欲(yù )反(fǎn )地(dì )下(xià )耳(ěr )。”吏(lì )侵(qīn )之(zhī )益(yì )急(jí )。初(chū ),吏(lì )捕(bǔ )亚(yà )夫(fū ),亚(yà )夫(fū )欲(yù )自(zì )杀(shā ),其(qí )夫(fū )人(rén )止(zhǐ )之(zhī ),以(yǐ )故(gù )不(bú )得(dé )死(sǐ ),遂(suí )入(rù )廷(tíng )尉(wèi ),因(yīn )不(bú )食(shí )五(wǔ )日(rì ),呕(ǒu )血(xuè )而(ér )死(sǐ )。国(guó )绝(jué )。

一(yī )岁(suì ),上(shàng )乃(nǎi )更(gèng )封(fēng )绛(jiàng )侯(hóu )勃(bó )它(tā )子(zǐ )坚(jiān )为(wéi )平(píng )曲(qǔ )侯(hóu ),续(xù )降(jiàng )侯(hóu )后(hòu )。传(chuán )子(zǐ )建(jiàn )德(dé ),为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù ),坐(zuò )酎(zhòu )金(jīn )免(miǎn )官(guān )。后(hòu )有(yǒu )罪(zuì ),国(guó )除(chú )。

亚(yà )夫(fū )果(guǒ )饿(è )死(sǐ )。死(sǐ )后(hòu ),上(shàng )乃(nǎi )封(fēng )王(wáng )信(xìn )为(wéi )盖(gài )侯(hóu )。至(zhì )平(píng )帝(dì )元(yuán )始(shǐ )二(èr )年(nián ),继(jì )绝(jué )世(shì ),复(fù )封(fēng )勃(bó )玄(xuán )孙(sūn )之(zhī )子(zǐ )恭(gōng )为(wéi )绛(jiàng )侯(hóu ),千(qiān )户(hù )。

赞(zàn )曰(yuē ):闻(wén )张(zhāng )良(liáng )之(zhī )智(zhì )勇(yǒng ),以(yǐ )为(wéi )其(qí )貌(mào )魁(kuí )梧(wú )奇(qí )伟(wěi ),反(fǎn )若(ruò )妇(fù )人(rén )女(nǚ )子(zǐ )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )称(chēng )“以(yǐ )貌(mào )取(qǔ )人(rén ),失(shī )之(zhī )子(zǐ )羽(yǔ )。”学(xué )者(zhě )多(duō )疑(yí )于(yú )鬼(guǐ )神(shén ),如(rú )良(liáng )受(shòu )书(shū )老(lǎo )父(fù ),亦(yì )异(yì )矣(yǐ )。高(gāo )祖(zǔ )数(shù )离(lí )困(kùn )厄(è ),良(liáng )常(cháng )有(yǒu )力(lì ),岂(qǐ )可(kě )谓(wèi )非(fēi )天(tiān )乎(hū )!陈(chén )平(píng )之(zhī )志(zhì ),见(jiàn )于(yú )社(shè )下(xià ),倾(qīng )侧(cè )扰(rǎo )攘(rǎng )楚(chǔ )、魏(wèi )之(zhī )间(jiān ),卒(zú )归(guī )于(yú )汉(hàn ),而(ér )为(wéi )谋(móu )臣(chén )。及(jí )吕(lǚ )后(hòu )时(shí ),事(shì )多(duō )故(gù )矣(yǐ ),平(píng )竟(jìng )自(zì )免(miǎn ),以(yǐ )智(zhì )终(zhōng )。王(wáng )陵(líng )廷(tíng )争(zhēng ),杜(dù )门(mén )自(zì )绝(jué ),亦(yì )各(gè )其(qí )志(zhì )也(yě )。周(zhōu )勃(bó )为(wéi )布(bù )衣(yī )时(shí ),鄙(bǐ )朴(pǔ )庸(yōng )人(rén ),至(zhì )登(dēng )辅(fǔ )佐(zuǒ ),匡(kuāng )国(guó )家(jiā )难(nán ),诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),立(lì )孝(xiào )文(wén ),为(wéi )汉(hàn )伊(yī )、周(zhōu ),何(hé )其(qí )盛(shèng )也(yě )!始(shǐ )吕(lǚ )后(hòu )问(wèn )宰(zǎi )相(xiàng ),高(gāo )祖(zǔ )曰(yuē ):“陈(chén )平(píng )智(zhì )有(yǒu )余(yú ),王(wáng )陵(líng )少(shǎo )憨(hān ),可(kě )以(yǐ )佐(zuǒ )之(zhī );安(ān )刘(liú )氏(shì )者(zhě )必(bì )勃(bó )也(yě )。”又(yòu )问(wèn )其(qí )次(cì ),云(yún )“过(guò )此(cǐ )以(yǐ )后(hòu ),非(fēi )乃(nǎi )所(suǒ )及(jí )”。终(zhōng )皆(jiē )如(rú )言(yán ),圣(shèng )矣(yǐ )夫(fū )!

阅读:25730

打赏捐助〔Donate〕>>>

《张陈王周传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库