说符【登录】

ok8.org > 《列子》 > 《说符》 > 拼音版

子(zǐ )列(liè )子(zǐ )学(xué )于(yú )壶(hú )丘(qiū )子(zǐ )林(lín )。壶(hú )丘(qiū )子(zǐ )林(lín )曰(yuē ):“子(zǐ )知(zhī )持(chí )后(hòu ),则(zé )可(kě )言(yán )持(chí )身(shēn )矣(yǐ )。”列(liè )子(zǐ )曰(yuē ):“愿(yuàn )闻(wén )持(chí )后(hòu )。”曰(yuē ):“顾(gù )若(ruò )影(yǐng ),则(zé )知(zhī )之(zhī )。”列(liè )子(zǐ )顾(gù )而(ér )观(guān )影(yǐng ):形(xíng )枉(wǎng )则(zé )影(yǐng )曲(qǔ ),形(xíng )直(zhí )则(zé )影(yǐng )正(zhèng )。然(rán )则(zé )枉(wǎng )直(zhí )随(suí )形(xíng )而(ér )不(bú )在(zài )影(yǐng ),屈(qū )申(shēn )任(rèn )物(wù )而(ér )不(bú )在(zài )我(wǒ ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )持(chí )后(hòu )而(ér )处(chù )先(xiān )。

关(guān )尹(yǐn )谓(wèi )子(zǐ )列(liè )子(zǐ )曰(yuē ):“言(yán )美(měi )则(zé )响(xiǎng )美(měi ),言(yán )恶(è )则(zé )响(xiǎng )恶(è );身(shēn )长(zhǎng )则(zé )影(yǐng )长(zhǎng ),身(shēn )短(duǎn )则(zé )影(yǐng )短(duǎn )。名(míng )也(yě )者(zhě ),响(xiǎng )也(yě );身(shēn )也(yě )者(zhě ),影(yǐng )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):慎(shèn )尔(ěr )言(yán ),将(jiāng )有(yǒu )和(hé )之(zhī );慎(shèn )尔(ěr )行(háng ),将(jiāng )有(yǒu )随(suí )之(zhī ),是(shì )故(gù )圣(shèng )人(rén )见(jiàn )出(chū )以(yǐ )知(zhī )入(rù ),观(guān )往(wǎng )以(yǐ )知(zhī )来(lái ),此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )先(xiān )知(zhī )之(zhī )理(lǐ )也(yě )。度(dù )在(zài )身(shēn ),稽(jī )在(zài )人(rén )。人(rén )爱(ài )我(wǒ ),我(wǒ )必(bì )爱(ài )之(zhī );人(rén )恶(è )我(wǒ ),我(wǒ )必(bì )恶(è )之(zhī )。汤(tāng )武(wǔ )爱(ài )天(tiān )下(xià ),故(gù )王(wáng );桀(jié )纣(zhòu )恶(è )天(tiān )下(xià ),故(gù )亡(wáng ),此(cǐ )所(suǒ )稽(jī )也(yě )。稽(jī )度(dù )皆(jiē )明(míng )而(ér )不(bú )道(dào )也(yě ),譬(pì )之(zhī )出(chū )不(bú )由(yóu )门(mén ),行(háng )不(bú )从(cóng )径(jìng )也(yě )。以(yǐ )是(shì )求(qiú )利(lì ),不(bú )亦(yì )难(nán )乎(hū )?尝(cháng )观(guān )之(zhī )《神(shén )农(nóng )有(yǒu )炎(yán )》之(zhī )德(dé ),稽(jī )之(zhī )虞(yú )、夏(xià )、商(shāng )、周(zhōu )之(zhī )书(shū ),度(dù )诸(zhū )法(fǎ )士(shì )贤(xián )人(rén )之(zhī )言(yán ),所(suǒ )以(yǐ )存(cún )亡(wáng )废(fèi )兴(xìng )而(ér )非(fēi )由(yóu )此(cǐ )道(dào )者(zhě ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。”

严(yán )恢(huī )曰(yuē ):“所(suǒ )为(wéi )问(wèn )道(dào )者(zhě )为(wéi )富(fù ),今(jīn )得(dé )珠(zhū )亦(yì )富(fù )矣(yǐ ),安(ān )用(yòng )道(dào )?”子(zǐ )列(liè )子(zǐ )曰(yuē ):“桀(jié )纣(zhòu )唯(wéi )重(zhòng )利(lì )而(ér )轻(qīng )道(dào ),是(shì )以(yǐ )亡(wáng )。幸(xìng )哉(zāi )余(yú )未(wèi )汝(rǔ )语(yǔ )也(yě )!人(rén )而(ér )无(wú )义(yì ),唯(wéi )食(shí )而(ér )已(yǐ ),是(shì )鸡(jī )狗(gǒu )也(yě )。疆(jiāng )食(shí )靡(mí )角(jiǎo ),胜(shèng )者(zhě )为(wéi )制(zhì ),是(shì )禽(qín )兽(shòu )也(yě )。为(wéi )鸡(jī )狗(gǒu )禽(qín )兽(shòu )矣(yǐ ),而(ér )欲(yù )人(rén )之(zhī )尊(zūn )己(jǐ ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。人(rén )不(bú )尊(zūn )己(jǐ ),则(zé )危(wēi )辱(rǔ )及(jí )之(zhī )矣(yǐ )。”

列(liè )子(zǐ )学(xué )射(shè )中(zhōng )矣(yǐ ),请(qǐng )于(yú )关(guān )尹(yǐn )子(zǐ )。尹(yǐn )子(zǐ )曰(yuē ):“子(zǐ )知(zhī )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )中(zhōng )者(zhě )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“弗(fú )知(zhī )也(yě )。”关(guān )尹(yǐn )子(zǐ )曰(yuē ):“未(wèi )可(kě )。”退(tuì )而(ér )习(xí )之(zhī )。三(sān )年(nián ),又(yòu )以(yǐ )报(bào )关(guān )尹(yǐn )子(zǐ )。尹(yǐn )子(zǐ )曰(yuē ):“子(zǐ )知(zhī )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )中(zhōng )乎(hū )?”列(liè )子(zǐ )曰(yuē ):“知(zhī )之(zhī )矣(yǐ )。”关(guān )尹(yǐn )子(zǐ )曰(yuē ):“可(kě )矣(yǐ );守(shǒu )而(ér )勿(wù )失(shī )也(yě )。非(fēi )独(dú )射(shè )也(yě ),为(wéi )国(guó )与(yǔ )身(shēn ),亦(yì )皆(jiē )如(rú )之(zhī )。故(gù )圣(shèng )人(rén )不(bú )察(chá )存(cún )亡(wáng ),而(ér )察(chá )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )。”

列(liè )子(zǐ )曰(yuē ):“色(sè )盛(shèng )者(zhě )骄(jiāo ),力(lì )盛(shèng )者(zhě )奋(fèn ),未(wèi )可(kě )以(yǐ )语(yǔ )道(dào )也(yě )。故(gù )不(bú )班(bān )白(bái )语(yǔ )道(dào )失(shī ),而(ér )况(kuàng )行(háng )之(zhī )乎(hū )?故(gù )自(zì )奋(fèn )则(zé )人(rén )莫(mò )之(zhī )告(gào )。人(rén )莫(mò )之(zhī )告(gào ),则(zé )孤(gū )而(ér )无(wú )辅(fǔ )矣(yǐ )。贤(xián )者(zhě )任(rèn )人(rén ),故(gù )年(nián )老(lǎo )而(ér )不(bú )衰(shuāi ),智(zhì )尽(jìn )而(ér )不(bú )乱(luàn )。故(gù )治(zhì )国(guó )之(zhī )难(nán )在(zài )于(yú )知(zhī )贤(xián )而(ér )不(bú )在(zài )自(zì )贤(xián )。”

宋(sòng )人(rén )有(yǒu )为(wéi )其(qí )君(jūn )以(yǐ )玉(yù )为(wéi )楮(chǔ )叶(yè )者(zhě ),三(sān )年(nián )而(ér )成(chéng )。锋(fēng )杀(shā )茎(jīng )柯(kē ),毫(háo )芒(máng )繁(fán )泽(zé ),乱(luàn )之(zhī )楮(chǔ )叶(yè )中(zhōng )而(ér )不(bú )可(kě )别(bié )也(yě )。此(cǐ )人(rén )遂(suí )以(yǐ )巧(qiǎo )食(shí )宋(sòng )国(guó )。子(zǐ )列(liè )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“使(shǐ )天(tiān )地(dì )之(zhī )生(shēng )物(wù ),三(sān )年(nián )而(ér )成(chéng )一(yī )叶(yè ),则(zé )物(wù )之(zhī )叶(yè )者(zhě )寡(guǎ )矣(yǐ )。故(gù )圣(shèng )人(rén )恃(shì )道(dào )化(huà )而(ér )不(bú )恃(shì )智(zhì )巧(qiǎo )。”

子(zǐ )列(liè )子(zǐ )穷(qióng ),容(róng )貌(mào )有(yǒu )饥(jī )色(sè )。客(kè )有(yǒu )言(yán )之(zhī )郑(zhèng )子(zǐ )阳(yáng )者(zhě )曰(yuē ):“列(liè )御(yù )寇(kòu )盖(gài )有(yǒu )道(dào )之(zhī )士(shì )也(yě ),居(jū )君(jūn )之(zhī )国(guó )而(ér )穷(qióng )。君(jūn )无(wú )乃(nǎi )为(wéi )不(bú )好(hǎo )士(shì )乎(hū )?”郑(zhèng )子(zǐ )阳(yáng )即(jí )令(lìng )官(guān )遗(yí )之(zhī )粟(sù )。子(zǐ )列(liè )子(zǐ )出(chū ),见(jiàn )使(shǐ )者(zhě ),再(zài )拜(bài )而(ér )辞(cí )。使(shǐ )者(zhě )去(qù )。子(zǐ )列(liè )子(zǐ )入(rù ),其(qí )妻(qī )望(wàng )之(zhī )而(ér )拊(fǔ )心(xīn )曰(yuē ):“妾(qiè )闻(wén )为(wéi )有(yǒu )道(dào )者(zhě )之(zhī )妻(qī )子(zǐ ),皆(jiē )得(dé )佚(yì )乐(lè ),今(jīn )有(yǒu )饥(jī )色(sè ),君(jūn )过(guò )而(ér )遗(yí )先(xiān )生(shēng )食(shí )。先(xiān )生(shēng )不(bú )受(shòu ),岂(qǐ )不(bú )命(mìng )也(yě )哉(zāi )?”子(zǐ )列(liè )子(zǐ )笑(xiào )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“君(jūn )非(fēi )自(zì )知(zhī )我(wǒ )也(yě )。以(yǐ )人(rén )之(zhī )言(yán )而(ér )遗(yí )我(wǒ )粟(sù ),至(zhì )其(qí )罪(zuì )我(wǒ )也(yě ),又(yòu )且(qiě )以(yǐ )人(rén )之(zhī )言(yán ),此(cǐ )吾(wú )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )受(shòu )也(yě )。”其(qí )卒(zú ),民(mín )果(guǒ )作(zuò )难(nán ),而(ér )杀(shā )子(zǐ )阳(yáng )。

鲁(lǔ )施(shī )氏(shì )有(yǒu )二(èr )子(zǐ ),其(qí )一(yī )好(hǎo )学(xué ),其(qí )一(yī )好(hǎo )兵(bīng )。好(hǎo )学(xué )者(zhě )以(yǐ )术(shù )干(gàn )齐(qí )侯(hóu );齐(qí )侯(hóu )纳(nà )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )诸(zhū )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )傅(fù )。好(hǎo )兵(bīng )者(zhě )之(zhī )楚(chǔ ),以(yǐ )法(fǎ )干(gàn )楚(chǔ )王(wáng );王(wáng )悦(yuè )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )军(jūn )正(zhèng )。禄(lù )富(fù )其(qí )家(jiā ),爵(jué )荣(róng )其(qí )亲(qīn )。施(shī )氏(shì )之(zhī )邻(lín )人(rén )孟(mèng )氏(shì ),同(tóng )有(yǒu )二(èr )子(zǐ ),所(suǒ )业(yè )亦(yì )同(tóng ),而(ér )窘(jiǒng )于(yú )贫(pín )。羡(xiàn )施(shī )氏(shì )之(zhī )有(yǒu ),因(yīn )从(cóng )请(qǐng )进(jìn )趋(qū )之(zhī )方(fāng )。二(èr )子(zǐ )以(yǐ )实(shí )告(gào )孟(mèng )氏(shì )。孟(mèng )氏(shì )之(zhī )一(yī )子(zǐ )之(zhī )秦(qín ),以(yǐ )术(shù )干(gàn )秦(qín )王(wáng )。秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):“当(dāng )今(jīn )诸(zhū )侯(hóu )力(lì )争(zhēng ),所(suǒ )务(wù )兵(bīng )食(shí )而(ér )已(yǐ )。若(ruò )用(yòng )仁(rén )义(yì )治(zhì )吾(wú )国(guó ),是(shì )灭(miè )亡(wáng )之(zhī )道(dào )。”遂(suí )宫(gōng )而(ér )放(fàng )之(zhī )。其(qí )一(yī )子(zǐ )之(zhī )卫(wèi ),以(yǐ )法(fǎ )干(gàn )卫(wèi )侯(hóu )。卫(wèi )侯(hóu )曰(yuē ):‘吾(wú )弱(ruò )国(guó )也(yě ),而(ér )摄(shè )乎(hū )大(dà )国(guó )之(zhī )间(jiān )。大(dà )国(guó )吾(wú )事(shì )之(zhī ),小(xiǎo )国(guó )吾(wú )抚(fǔ )之(zhī ),是(shì )求(qiú )安(ān )之(zhī )道(dào )。若(ruò )赖(lài )兵(bīng )权(quán ),灭(miè )亡(wáng )可(kě )待(dài )矣(yǐ )。若(ruò )全(quán )而(ér )归(guī )之(zhī ),适(shì )于(yú )他(tā )国(guó )。为(wéi )吾(wú )之(zhī )患(huàn )不(bú )轻(qīng )矣(yǐ )。”遂(suí )刖(yuè )之(zhī ),而(ér )还(hái )诸(zhū )鲁(lǔ )。既(jì )反(fǎn ),孟(mèng )氏(shì )之(zhī )父(fù )子(zǐ )叩(kòu )胸(xiōng )而(ér )让(ràng )施(shī )氏(shì )。施(shī )氏(shì )曰(yuē ):“凡(fán )得(dé )时(shí )者(zhě )昌(chāng ),失(shī )时(shí )者(zhě )亡(wáng )。子(zǐ )道(dào )与(yǔ )吾(wú )同(tóng ),而(ér )功(gōng )与(yǔ )吾(wú )异(yì ),失(shī )时(shí )者(zhě )也(yě ),非(fēi )行(háng )之(zhī )谬(miù )也(yě )。且(qiě )天(tiān )下(xià )理(lǐ )无(wú )常(cháng )是(shì ),事(shì )无(wú )常(cháng )非(fēi )。先(xiān )日(rì )所(suǒ )用(yòng ),今(jīn )或(huò )弃(qì )之(zhī );今(jīn )之(zhī )所(suǒ )弃(qì ),后(hòu )或(huò )用(yòng )之(zhī )。此(cǐ )用(yòng )与(yǔ )不(bú )用(yòng ),无(wú )定(dìng )是(shì )非(fēi )也(yě )。投(tóu )隙(xì )抵(dǐ )时(shí ),应(yīng )事(shì )无(wú )方(fāng ),属(shǔ )乎(hū )智(zhì )。智(zhì )苟(gǒu )不(bú )足(zú ),使(shǐ )若(ruò )博(bó )如(rú )孔(kǒng )丘(qiū ),术(shù )如(rú )吕(lǚ )尚(shàng ),焉(yān )往(wǎng )而(ér )不(bú )穷(qióng )哉(zāi )?”孟(mèng )氏(shì )父(fù )子(zǐ )舍(shě )然(rán )无(wú )愠(yùn )容(róng ),曰(yuē ):“吾(wú )知(zhī )之(zhī )矣(yǐ ),子(zǐ )勿(wù )重(zhòng )言(yán )!”

晋(jìn )文(wén )公(gōng )出(chū )会(huì ),欲(yù )伐(fá )卫(wèi ),公(gōng )子(zǐ )锄(chú )仰(yǎng )天(tiān )而(ér )笑(xiào )。公(gōng )问(wèn )何(hé )笑(xiào )。曰(yuē ):“臣(chén )笑(xiào )邻(lín )之(zhī )人(rén )有(yǒu )送(sòng )其(qí )妻(qī )适(shì )私(sī )家(jiā )者(zhě ),道(dào )见(jiàn )桑(sāng )妇(fù ),悦(yuè )而(ér )与(yǔ )言(yán )。然(rán )顾(gù )视(shì )其(qí )妻(qī ),亦(yì )有(yǒu )招(zhāo )之(zhī )者(zhě )矣(yǐ )。臣(chén )窃(qiè )笑(xiào )此(cǐ )也(yě )。”公(gōng )寤(wù )其(qí )言(yán ),乃(nǎi )止(zhǐ )。引(yǐn )师(shī )而(ér )还(hái ),未(wèi )至(zhì ),而(ér )有(yǒu )伐(fá )其(qí )北(běi )鄙(bǐ )者(zhě )矣(yǐ )。

晋(jìn )国(guó )苦(kǔ )盗(dào ),有(yǒu )郄(qiè )雍(yōng )者(zhě ),能(néng )视(shì )盗(dào )之(zhī )貌(mào ),察(chá )其(qí )眉(méi )睫(jié )之(zhī )间(jiān )而(ér )得(dé )其(qí )情(qíng )。恶(è )侯(hóu )使(shǐ )视(shì )盗(dào ),千(qiān )百(bǎi )无(wú )遗(yí )一(yī )焉(yān )。晋(jìn )侯(hóu )大(dà )喜(xǐ ),告(gào )赵(zhào )文(wén )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )得(dé )一(yī )人(rén ),而(ér )一(yī )国(guó )盗(dào )为(wéi )尽(jìn )矣(yǐ ),奚(xī )用(yòng )多(duō )为(wéi )?”文(wén )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )君(jūn )恃(shì )伺(sì )察(chá )而(ér )得(dé )盗(dào ),盗(dào )不(bú )尽(jìn )矣(yǐ ),且(qiě )郄(qiè )雍(yōng )必(bì )不(bú )得(dé )其(qí )死(sǐ )焉(yān )。”俄(é )而(ér )群(qún )盗(dào )谋(móu )曰(yuē ):’吾(wú )所(suǒ )穷(qióng )者(zhě )郄(qiè )雍(yōng )也(yě )。“遂(suí )共(gòng )盗(dào )而(ér )残(cán )之(zhī )。晋(jìn )侯(hóu )闻(wén )而(ér )大(dà )骇(hài ),立(lì )召(zhào )文(wén )子(zǐ )而(ér )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“果(guǒ )如(rú )子(zǐ )言(yán ),郄(qiè )雍(yōng )死(sǐ )矣(yǐ )!然(rán )取(qǔ )盗(dào )何(hé )方(fāng )?”文(wén )子(zǐ )曰(yuē ):“周(zhōu )谚(yàn )有(yǒu )言(yán ):察(chá )见(jiàn )渊(yuān )鱼(yú )者(zhě )不(bú )祥(xiáng ),智(zhì )料(liào )隐(yǐn )匿(nì )者(zhě )有(yǒu )殃(yāng )。且(qiě )君(jūn )欲(yù )无(wú )盗(dào ),莫(mò )若(ruò )举(jǔ )贤(xián )而(ér )任(rèn )之(zhī );使(shǐ )教(jiāo )明(míng )于(yú )上(shàng ),化(huà )行(háng )于(yú )下(xià ),民(mín )有(yǒu )耻(chǐ )心(xīn ),则(zé )何(hé )盗(dào )之(zhī )为(wéi )?”于(yú )是(shì )用(yòng )随(suí )会(huì )知(zhī )政(zhèng ),而(ér )群(qún )盗(dào )奔(bēn )秦(qín )焉(yān )。

孔(kǒng )子(zǐ )自(zì )卫(wèi )反(fǎn )鲁(lǔ ),息(xī )驾(jià )乎(hū )河(hé )梁(liáng )而(ér )观(guān )焉(yān )。有(yǒu )悬(xuán )水(shuǐ )三(sān )十(shí )仞(rèn ),圜(huán )流(liú )九(jiǔ )十(shí )里(lǐ ),鱼(yú )鳖(biē )弗(fú )能(néng )游(yóu ),鼋(yuán )鼍(tuó )弗(fú )能(néng )居(jū ),有(yǒu )一(yī )丈(zhàng )夫(fū )方(fāng )将(jiāng )厉(lì )之(zhī )。孔(kǒng )子(zǐ )使(shǐ )人(rén )并(bìng )涯(yá )止(zhǐ )之(zhī ),曰(yuē ):“此(cǐ )悬(xuán )水(shuǐ )三(sān )十(shí )仞(rèn ),圜(huán )流(liú )九(jiǔ )十(shí )里(lǐ ),鱼(yú )鳖(biē )弗(fú )能(néng )游(yóu ),鼋(yuán )鼍(tuó )弗(fú )能(néng )居(jū )也(yě )。意(yì )者(zhě )难(nán )可(kě )以(yǐ )济(jì )乎(hū )?”丈(zhàng )夫(fū )不(bú )以(yǐ )错(cuò )意(yì ),遂(suí )度(dù )而(ér )出(chū )。孔(kǒng )子(zǐ )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“巧(qiǎo )乎(hū )?有(yǒu )道(dào )术(shù )乎(hū )?所(suǒ )以(yǐ )能(néng )入(rù )而(ér )出(chū )者(zhě ),何(hé )也(yě )?”丈(zhàng )夫(fū )对(duì )曰(yuē ):‘始(shǐ )吾(wú )之(zhī )入(rù )也(yě ),先(xiān )以(yǐ )忠(zhōng )信(xìn );及(jí )吾(wú )之(zhī )出(chū )也(yě ),又(yòu )从(cóng )以(yǐ )忠(zhōng )信(xìn )。忠(zhōng )信(xìn )错(cuò )吾(wú )躯(qū )于(yú )波(bō )流(liú ),而(ér )吾(wú )不(bú )敢(gǎn )用(yòng )私(sī ),所(suǒ )以(yǐ )能(néng )入(rù )而(ér )复(fù )出(chū )者(zhě ),以(yǐ )此(cǐ )也(yě )。”孔(kǒng )子(zǐ )谓(wèi )弟(dì )子(zǐ )曰(yuē ):“二(èr )三(sān )子(zǐ )识(shí )之(zhī )!水(shuǐ )且(qiě )犹(yóu )可(kě )以(yǐ )忠(zhōng )信(xìn )诚(chéng )身(shēn )亲(qīn )之(zhī ),而(ér )况(kuàng )人(rén )乎(hū )?”

白(bái )公(gōng )问(wèn )孔(kǒng )子(zǐ )问(wèn ):“人(rén )可(kě )与(yǔ )微(wēi )言(yán )乎(hū )?”孔(kǒng )子(zǐ )不(bú )应(yīng )。白(bái )公(gōng )问(wèn )曰(yuē ):“若(ruò )以(yǐ )石(shí )投(tóu )水(shuǐ ),何(hé )如(rú )?”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“吴(wú )之(zhī )善(shàn )没(méi )者(zhě )能(néng )取(qǔ )之(zhī )。”曰(yuē ):“若(ruò )以(yǐ )水(shuǐ )投(tóu )水(shuǐ )何(hé )如(rú )?”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“淄(zī )、渑(miǎn )之(zhī )合(hé ),易(yì )牙(yá )尝(cháng )而(ér )知(zhī )之(zhī )。”白(bái )公(gōng )曰(yuē ):“人(rén )故(gù )不(bú )可(kě )与(yǔ )微(wēi )言(yán )乎(hū )?”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )不(bú )可(kě )?唯(wéi )知(zhī )言(yán )之(zhī )谓(wèi )者(zhě )乎(hū )!夫(fū )知(zhī )言(yán )之(zhī )谓(wèi )者(zhě ),不(bú )以(yǐ )言(yán )言(yán )也(yě )。争(zhēng )鱼(yú )者(zhě )濡(rú ),逐(zhú )兽(shòu )者(zhě )趋(qū ),非(fēi )乐(lè )之(zhī )也(yě )。故(gù )至(zhì )言(yán )去(qù )言(yán ),至(zhì )为(wéi )无(wú )为(wéi )。夫(fū )浅(qiǎn )知(zhī )之(zhī )所(suǒ )争(zhēng )者(zhě ),末(mò )矣(yǐ )。”白(bái )公(gōng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),遂(suí )死(sǐ )于(yú )浴(yù )室(shì )。

赵(zhào )襄(xiāng )子(zǐ )使(shǐ )新(xīn )稚(zhì )穆(mù )子(zǐ )攻(gōng )翟(zhái ),胜(shèng )之(zhī ),取(qǔ )左(zuǒ )人(rén )中(zhōng )人(rén );使(shǐ )遽(jù )人(rén )来(lái )谒(yè )之(zhī )。襄(xiāng )子(zǐ )方(fāng )食(shí )而(ér )有(yǒu )忧(yōu )色(sè )。左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“一(yī )朝(cháo )而(ér )两(liǎng )城(chéng )下(xià ),此(cǐ )人(rén )之(zhī )所(suǒ )喜(xǐ )也(yě );今(jīn )君(jūn )有(yǒu )忧(yōu )色(sè ),何(hé )也(yě )?”襄(xiāng )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )江(jiāng )河(hé )之(zhī )大(dà )也(yě ),不(bú )过(guò )三(sān )日(rì );飘(piāo )风(fēng )暴(bào )雨(yǔ )不(bú )终(zhōng )朝(cháo ),日(rì )中(zhōng )不(bú )须(xū )臾(yú )。今(jīn )赵(zhào )氏(shì )之(zhī )德(dé )行(háng ),无(wú )所(suǒ )施(shī )于(yú )积(jī ),一(yī )朝(cháo )而(ér )两(liǎng )城(chéng )下(xià ),亡(wáng )其(qí )及(jí )我(wǒ )哉(zāi )!”孔(kǒng )子(zǐ )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):“赵(zhào )氏(shì )其(qí )昌(chāng )乎(hū )!夫(fū )忧(yōu )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )昌(chāng )也(yě ),喜(xǐ )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )亡(wáng )也(yě )。胜(shèng )非(fēi )其(qí )难(nán )者(zhě )也(yě );持(chí )之(zhī ),其(qí )难(nán )者(zhě )也(yě )。贤(xián )主(zhǔ )以(yǐ )此(cǐ )持(chí )胜(shèng ),故(gù )其(qí )福(fú )及(jí )后(hòu )世(shì )。齐(qí )、楚(chǔ )、吴(wú )、越(yuè )皆(jiē )尝(cháng )胜(shèng )矣(yǐ ),然(rán )卒(zú )取(qǔ )亡(wáng )焉(yān ),不(bú )达(dá )乎(hū )持(chí )胜(shèng )也(yě )。唯(wéi )有(yǒu )道(dào )之(zhī )主(zhǔ )为(wéi )能(néng )持(chí )胜(shèng )。”孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )劲(jìn ),能(néng )拓(tuò )国(guó )门(mén )之(zhī )关(guān ),而(ér )不(bú )肯(kěn )以(yǐ )力(lì )闻(wén )。墨(mò )子(zǐ )为(wéi )守(shǒu )攻(gōng ),公(gōng )输(shū )般(bān )服(fú ),而(ér )不(bú )肯(kěn )以(yǐ )兵(bīng )知(zhī )。故(gù )善(shàn )持(chí )胜(shèng )者(zhě )以(yǐ )强(qiáng )为(wéi )弱(ruò )。

宋(sòng )人(rén )有(yǒu )好(hǎo )行(háng )仁(rén )义(yì )者(zhě ),三(sān )世(shì )不(bú )懈(xiè )。家(jiā )无(wú )故(gù )黑(hēi )牛(niú )生(shēng )白(bái )犊(dú ),以(yǐ )问(wèn )孔(kǒng )子(zǐ )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“此(cǐ )吉(jí )祥(xiáng )也(yě ),以(yǐ )荐(jiàn )上(shàng )帝(dì )。”居(jū )一(yī )年(nián ),其(qí )父(fù )无(wú )故(gù )而(ér )盲(máng ),其(qí )牛(niú )又(yòu )复(fù )生(shēng )白(bái )犊(dú )。其(qí )父(fù )又(yòu )复(fù )令(lìng )其(qí )子(zǐ )问(wèn )孔(kǒng )子(zǐ )。其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“前(qián )问(wèn )之(zhī )而(ér )失(shī )明(míng ),又(yòu )何(hé )问(wèn )乎(hū )?”父(fù )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )之(zhī )言(yán )先(xiān )迕(wǔ )后(hòu )合(hé )。其(qí )事(shì )未(wèi )究(jiū ),姑(gū )复(fù )问(wèn )之(zhī )。”其(qí )子(zǐ )又(yòu )复(fù )问(wèn )孔(kǒng )子(zǐ )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“吉(jí )祥(xiáng )也(yě )。”复(fù )教(jiāo )以(yǐ )祭(jì )。其(qí )子(zǐ )归(guī )致(zhì )命(mìng )。其(qí )父(fù )曰(yuē ):“行(háng )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )言(yán )也(yě )。”居(jū )一(yī )年(nián ),其(qí )子(zǐ )无(wú )故(gù )而(ér )盲(máng )。其(qí )后(hòu )楚(chǔ )攻(gōng )宋(sòng ),围(wéi )其(qí )城(chéng );民(mín )易(yì )子(zǐ )而(ér )食(shí )之(zhī ),析(xī )骸(hái )而(ér )炊(chuī )之(zhī );丁(dīng )壮(zhuàng )者(zhě )皆(jiē )乘(chéng )城(chéng )而(ér )战(zhàn ),死(sǐ )者(zhě )大(dà )半(bàn )。此(cǐ )人(rén )以(yǐ )父(fù )子(zǐ )有(yǒu )疾(jí )皆(jiē )免(miǎn )。及(jí )围(wéi )解(jiě )而(ér )疾(jí )俱(jù )复(fù )。

宋(sòng )有(yǒu )兰(lán )子(zǐ )者(zhě ),以(yǐ )技(jì )干(gàn )宋(sòng )元(yuán )。宋(sòng )元(yuán )召(zhào )而(ér )使(shǐ )见(jiàn )其(qí )技(jì ),以(yǐ )双(shuāng )枝(zhī )长(zhǎng )倍(bèi )其(qí )身(shēn ),属(shǔ )其(qí )胫(jìng ),并(bìng )趋(qū )并(bìng )驰(chí ),弄(nòng )七(qī )剑(jiàn ),迭(dié )而(ér )跃(yuè )之(zhī ),五(wǔ )剑(jiàn )常(cháng )在(zài )空(kōng )中(zhōng )。元(yuán )君(jūn )大(dà )惊(jīng ),立(lì )赐(cì )金(jīn )帛(bó )。又(yòu )有(yǒu )兰(lán )子(zǐ )又(yòu )能(néng )燕(yàn )戏(xì )者(zhě ),闻(wén )之(zhī ),复(fù )以(yǐ )干(gàn )元(yuán )君(jūn )。元(yuán )君(jūn )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“昔(xī )有(yǒu )异(yì )技(jì )干(gàn )寡(guǎ )人(rén )者(zhě ),技(jì )无(wú )庸(yōng ),适(shì )值(zhí )寡(guǎ )人(rén )有(yǒu )欢(huān )心(xīn ),故(gù )赐(cì )金(jīn )帛(bó )。彼(bǐ )必(bì )闻(wén )此(cǐ )而(ér )进(jìn ),复(fù )望(wàng )吾(wú )赏(shǎng )。”拘(jū )而(ér )拟(nǐ )戳(chuō )之(zhī ),经(jīng )月(yuè )乃(nǎi )放(fàng )。

秦(qín )穆(mù )公(gōng )谓(wèi )伯(bó )乐(lè )曰(yuē ):“子(zǐ )之(zhī )年(nián )长(zhǎng )矣(yǐ ),子(zǐ )姓(xìng )有(yǒu )可(kě )使(shǐ )求(qiú )马(mǎ )者(zhě )乎(hū )?”伯(bó )乐(lè )对(duì )曰(yuē ):“良(liáng )马(mǎ )可(kě )形(xíng )容(róng )筋(jīn )骨(gǔ )相(xiàng )也(yě )。天(tiān )下(xià )之(zhī )马(mǎ )者(zhě ),若(ruò )灭(miè )若(ruò )没(méi ),若(ruò )亡(wáng )若(ruò )失(shī ),若(ruò )此(cǐ )者(zhě )绝(jué )尘(chén )弭(mǐ )辙(zhé )。臣(chén )之(zhī )子(zǐ )皆(jiē )下(xià )才(cái )也(yě ),可(kě )告(gào )以(yǐ )良(liáng )马(mǎ ),不(bú )可(kě )告(gào )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )马(mǎ )也(yě )。臣(chén )有(yǒu )所(suǒ )与(yǔ )共(gòng )担(dān )纆(mò )薪(xīn )菜(cài )者(zhě ),有(yǒu )九(jiǔ )方(fāng )皋(gāo ),此(cǐ )其(qí )于(yú )马(mǎ ),非(fēi )臣(chén )之(zhī )下(xià )也(yě )。请(qǐng )见(jiàn )之(zhī )。”穆(mù )公(gōng )见(jiàn )之(zhī ),使(shǐ )行(háng )求(qiú )马(mǎ )。三(sān )月(yuè )而(ér )反(fǎn ),报(bào )曰(yuē ):“已(yǐ )得(dé )之(zhī )矣(yǐ ),在(zài )沙(shā )丘(qiū )。”穆(mù )公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )马(mǎ )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“牝(pìn )而(ér )黄(huáng )。”使(shǐ )人(rén )往(wǎng )取(qǔ )之(zhī ),牡(mǔ )而(ér )骊(lí )。穆(mù )公(gōng )不(bú )说(shuō ),召(zhào )伯(bó )乐(lè )而(ér )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“败(bài )矣(yǐ ),子(zǐ )所(suǒ )使(shǐ )求(qiú )马(mǎ )者(zhě )!色(sè )物(wù )、牝(pìn )牡(mǔ )尚(shàng )弗(fú )能(néng )知(zhī ),又(yòu )何(hé )马(mǎ )之(zhī )能(néng )知(zhī )也(yě )?”伯(bó )乐(lè )喟(kuì )然(rán )太(tài )息(xī )曰(yuē ):“一(yī )至(zhì )于(yú )此(cǐ )乎(hū )!是(shì )乃(nǎi )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )臣(chén )而(ér )无(wú )数(shù )者(zhě )也(yě )。若(ruò )皋(gāo )之(zhī )所(suǒ )观(guān ),天(tiān )机(jī )也(yě ),得(dé )其(qí )精(jīng )而(ér )忘(wàng )其(qí )粗(cū ),在(zài )其(qí )内(nèi )而(ér )忘(wàng )其(qí )外(wài );见(jiàn )其(qí )所(suǒ )见(jiàn ),不(bú )见(jiàn )其(qí )所(suǒ )不(bú )见(jiàn );视(shì )其(qí )所(suǒ )视(shì ),而(ér )遗(yí )其(qí )所(suǒ )不(bú )视(shì )。若(ruò )皋(gāo )之(zhī )相(xiàng )者(zhě ),乃(nǎi )有(yǒu )贵(guì )乎(hū )马(mǎ )者(zhě )也(yě )。”马(mǎ )至(zhì ),果(guǒ )天(tiān )下(xià )之(zhī )马(mǎ )也(yě )。

楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )问(wèn )詹(zhān )何(hé )曰(yuē ):“治(zhì )国(guó )奈(nài )何(hé )?”詹(zhān )何(hé )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )明(míng )于(yú )治(zhì )身(shēn )而(ér )不(bú )明(míng )于(yú )治(zhì )国(guó )也(yě )。”楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )得(dé )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì ),愿(yuàn )学(xué )所(suǒ )以(yǐ )守(shǒu )之(zhī )。”詹(zhān )何(hé )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )未(wèi )尝(cháng )闻(wén )身(shēn )治(zhì )而(ér )国(guó )乱(luàn )者(zhě )也(yě ),又(yòu )未(wèi )尝(cháng )闻(wén )身(shēn )乱(luàn )而(ér )国(guó )治(zhì )者(zhě )也(yě )。故(gù )本(běn )在(zài )身(shēn ),不(bú )敢(gǎn )对(duì )以(yǐ )末(mò )。”楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。” 

狐(hú )丘(qiū )丈(zhàng )人(rén )谓(wèi )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )曰(yuē ):“人(rén )有(yǒu )三(sān )怨(yuàn ),子(zǐ )知(zhī )之(zhī )乎(hū )?”孙(sūn )叔(shū )敖(áo )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“爵(jué )高(gāo )者(zhě )人(rén )妒(dù )之(zhī ),官(guān )大(dà )者(zhě )主(zhǔ )恶(è )之(zhī ),禄(lù )厚(hòu )者(zhě )怨(yuàn )逮(dǎi )之(zhī )。”孙(sūn )叔(shū )敖(áo )曰(yuē ):“吾(wú )爵(jué )益(yì )高(gāo ),吾(wú )志(zhì )益(yì )下(xià );吾(wú )官(guān )益(yì )大(dà ),吾(wú )心(xīn )益(yì )小(xiǎo );吾(wú )禄(lù )益(yì )厚(hòu ),吾(wú )施(shī )益(yì )博(bó )。以(yǐ )是(shì )免(miǎn )于(yú )三(sān )怨(yuàn ),可(kě )乎(hū )?”

孙(sūn )叔(shū )敖(áo )疾(jí )将(jiāng )死(sǐ ),戒(jiè )其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“王(wáng )亟(jí )封(fēng )我(wǒ )矣(yǐ ),吾(wú )不(bú )受(shòu )也(yě ),为(wéi )我(wǒ )死(sǐ ),王(wáng )则(zé )封(fēng )汝(rǔ )。汝(rǔ )必(bì )无(wú )受(shòu )利(lì )地(dì )!楚(chǔ )越(yuè )之(zhī )间(jiān )有(yǒu )寝(qǐn )丘(qiū )者(zhě ),此(cǐ )地(dì )不(bú )利(lì )而(ér )名(míng )甚(shèn )恶(è )。楚(chǔ )人(rén )鬼(guǐ )而(ér )越(yuè )人(rén )禨(jī ),可(kě )长(zhǎng )有(yǒu )者(zhě )唯(wéi )此(cǐ )也(yě )。”孙(sūn )叔(shū )敖(áo )死(sǐ ),王(wáng )果(guǒ )以(yǐ )美(měi )地(dì )封(fēng )其(qí )子(zǐ )。子(zǐ )辞(cí )而(ér )不(bú )受(shòu ),请(qǐng )寝(qǐn )丘(qiū )。与(yǔ )之(zhī ),至(zhì )今(jīn )不(bú )失(shī )。

牛(niú )缺(quē )者(zhě ),上(shàng )地(dì )之(zhī )大(dà )儒(rú )也(yě ),下(xià )之(zhī )邯(hán )郸(dān ),遇(yù )盗(dào )于(yú )耦(ǒu )沙(shā )之(zhī )中(zhōng ),尽(jìn )取(qǔ )其(qí )衣(yī )装(zhuāng )车(chē ),牛(niú )步(bù )而(ér )去(qù )。视(shì )之(zhī )欢(huān )然(rán )无(wú )忧(yōu )厷(gōng )之(zhī )色(sè )。盗(dào )追(zhuī )而(ér )问(wèn )其(qí )故(gù )。曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )不(bú )以(yǐ )所(suǒ )养(yǎng )害(hài )其(qí )所(suǒ )养(yǎng )。”盗(dào )曰(yuē ):“嘻(xī )!贤(xián )矣(yǐ )夫(fū )!”既(jì )而(ér )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“以(yǐ )彼(bǐ )之(zhī )贤(xián ),往(wǎng )见(jiàn )赵(zhào )君(jūn )。使(shǐ )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi ),必(bì )困(kùn )我(wǒ )。不(bú )如(rú )杀(shā )之(zhī )。”乃(nǎi )相(xiàng )与(yǔ )追(zhuī )而(ér )杀(shā )之(zhī )。燕(yàn )人(rén )闻(wén )之(zhī ),聚(jù )族(zú )相(xiàng )戒(jiè ),曰(yuē ):“遇(yù )盗(dào ),莫(mò )如(rú )上(shàng )地(dì )之(zhī )牛(niú )缺(quē )也(yě )!”皆(jiē )受(shòu )教(jiāo )。俄(é )而(ér )其(qí )弟(dì )适(shì )秦(qín ),至(zhì )关(guān )下(xià ),果(guǒ )遇(yù )盗(dào );忆(yì )其(qí )兄(xiōng )之(zhī )戒(jiè ),因(yīn )与(yǔ )盗(dào )力(lì )争(zhēng );既(jì )而(ér )不(bú )如(rú ),又(yòu )追(zhuī )而(ér )以(yǐ )卑(bēi )辞(cí )请(qǐng )物(wù )。盗(dào )怒(nù )曰(yuē ):“吾(wú )活(huó )汝(rǔ )弘(hóng )矣(yǐ ),而(ér )追(zhuī )吾(wú )不(bú )已(yǐ ),迹(jì )将(jiāng )著(zhe )焉(yān )。既(jì )为(wéi )盗(dào )矣(yǐ ),仁(rén )将(jiāng )焉(yān )在(zài )?”遂(suí )杀(shā )之(zhī ),又(yòu )傍(bàng )害(hài )其(qí )党(dǎng )四(sì )五(wǔ )人(rén )焉(yān )。

虞(yú )氏(shì )者(zhě ),梁(liáng )之(zhī )富(fù )人(rén )也(yě ),家(jiā )充(chōng )殷(yīn )盛(shèng ),钱(qián )帛(bó )无(wú )量(liàng ),财(cái )货(huò )无(wú )訾(zī )。登(dēng )高(gāo )楼(lóu ),临(lín )大(dà )路(lù ),设(shè )乐(lè )陈(chén )酒(jiǔ ),击(jī )博(bó )楼(lóu )上(shàng ),侠(xiá )客(kè )相(xiàng )随(suí )而(ér )行(háng ),楼(lóu )上(shàng )博(bó )者(zhě )射(shè ),明(míng )琼(qióng )张(zhāng )中(zhōng ),反(fǎn )两(liǎng )翕(xī )鱼(yú )而(ér )笑(xiào )。飞(fēi )鸢(yuān )适(shì )坠(zhuì )其(qí )腐(fǔ )鼠(shǔ )而(ér )中(zhōng )之(zhī )。侠(xiá )客(kè )相(xiàng )与(yǔ )言(yán )曰(yuē ):“虞(yú )氏(shì )富(fù )氏(shì )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ ),而(ér )常(cháng )有(yǒu )轻(qīng )易(yì )人(rén )之(zhī )志(zhì )。吾(wú )不(bú )侵(qīn )犯(fàn )之(zhī ),而(ér )乃(nǎi )辱(rǔ )我(wǒ )以(yǐ )腐(fǔ )鼠(shǔ )。此(cǐ )而(ér )不(bú )报(bào ),无(wú )以(yǐ )立(lì )慬(jìn )于(yú )天(tiān )下(xià )。请(qǐng )与(yǔ )若(ruò )等(děng )戮(lù )力(lì )一(yī )志(zhì ),率(lǜ )徒(tú )属(shǔ ),必(bì )灭(miè )其(qí )家(jiā )为(wéi )等(děng )伦(lún )。”皆(jiē )许(xǔ )诺(nuò )。至(zhì )期(qī )日(rì )之(zhī )夜(yè ),聚(jù )众(zhòng )积(jī )兵(bīng ),以(yǐ )攻(gōng )虞(yú )氏(shì ),大(dà )灭(miè )其(qí )家(jiā )。

东(dōng )方(fāng )有(yǒu )人(rén )焉(yān ),曰(yuē )爰(yuán )旌(jīng )目(mù ),将(jiāng )有(yǒu )适(shì )也(yě ),而(ér )饿(è )于(yú )道(dào )。狐(hú )父(fù )之(zhī )盗(dào )曰(yuē )丘(qiū ),见(jiàn )而(ér )下(xià )壶(hú )餐(cān )以(yǐ )餔(bū )之(zhī )。爰(yuán )旌(jīng )目(mù )三(sān )餔(bū )而(ér )后(hòu )能(néng )视(shì ),曰(yuē ):“子(zǐ )何(hé )为(wéi )者(zhě )也(yě )?”曰(yuē ):“我(wǒ )狐(hú )父(fù )之(zhī )人(rén )丘(qiū )也(yě )。”爰(yuán )旌(jīng )目(mù )曰(yuē ):“譆(xī )!汝(rǔ )非(fēi )盗(dào )耶(yē )?胡(hú )为(wéi )而(ér )食(shí )我(wǒ )?吾(wú )义(yì )不(bú )食(shí )子(zǐ )之(zhī )食(shí )也(yě )。”两(liǎng )手(shǒu )据(jù )地(dì )而(ér )欧(ōu )之(zhī ),不(bú )出(chū ),喀(kā )喀(kā )然(rán )遂(suí )伏(fú )而(ér )死(sǐ )。狐(hú )父(fù )之(zhī )人(rén )则(zé )盗(dào )矣(yǐ ),而(ér )食(shí )非(fēi )盗(dào )也(yě )。以(yǐ )人(rén )之(zhī )盗(dào ),因(yīn )谓(wèi )食(shí )为(wéi )盗(dào )而(ér )不(bú )敢(gǎn )食(shí ),是(shì )失(shī )名(míng )实(shí )者(zhě )也(yě )。

柱(zhù )厉(lì )叔(shū )事(shì )莒(jǔ )敖(áo )公(gōng ),自(zì )为(wéi )不(bú )知(zhī )己(jǐ ),去(qù )居(jū )海(hǎi )上(shàng )。夏(xià )日(rì )则(zé )食(shí )菱(líng )芰(jì ),冬(dōng )日(rì )则(zé )食(shí )橡(xiàng )栗(lì )。莒(jǔ )敖(áo )公(gōng )有(yǒu )难(nán ),柱(zhù )厉(lì )叔(shū )辞(cí )其(qí )友(yǒu )而(ér )往(wǎng )死(sǐ )之(zhī )。其(qí )友(yǒu )曰(yuē ):“子(zǐ )自(zì )以(yǐ )为(wéi )不(bú )知(zhī )己(jǐ ),故(gù )去(qù )。今(jīn )往(wǎng )死(sǐ )之(zhī ),是(shì )知(zhī )与(yǔ )不(bú )知(zhī )无(wú )辨(biàn )也(yě )。”柱(zhù )厉(lì )叔(shū )曰(yuē ):“不(bú )然(rán );自(zì )以(yǐ )为(wéi )不(bú )知(zhī ),故(gù )去(qù )。今(jīn )死(sǐ ),是(shì )果(guǒ )不(bú )知(zhī )我(wǒ )也(yě )。吾(wú )将(jiāng )死(sǐ )之(zhī ),以(yǐ )丑(chǒu )后(hòu )世(shì )之(zhī )人(rén )主(zhǔ )不(bú )知(zhī )其(qí )臣(chén )者(zhě )也(yě )。”凡(fán )知(zhī )则(zé )死(sǐ )之(zhī ),不(bú )知(zhī )则(zé )弗(fú )死(sǐ ),此(cǐ )直(zhí )道(dào )而(ér )行(háng )者(zhě )也(yě )。柱(zhù )厉(lì )叔(shū )可(kě )谓(wèi )怼(duì )以(yǐ )忘(wàng )其(qí )身(shēn )者(zhě )也(yě )。

杨(yáng )朱(zhū )曰(yuē ):“利(lì )出(chū )者(zhě )实(shí )及(jí ),怨(yuàn )往(wǎng )者(zhě )害(hài )来(lái )。发(fā )于(yú )此(cǐ )而(ér )应(yīng )于(yú )外(wài )者(zhě )唯(wéi )请(qǐng ),是(shì )故(gù )贤(xián )者(zhě )慎(shèn )所(suǒ )出(chū )。”

杨(yáng )子(zǐ )之(zhī )邻(lín )人(rén )亡(wáng )羊(yáng ),既(jì )率(lǜ )其(qí )党(dǎng ),又(yòu )请(qǐng )杨(yáng )子(zǐ )之(zhī )竖(shù )追(zhuī )之(zhī )。杨(yáng )子(zǐ )曰(yuē ):“嘻(xī )!亡(wáng )一(yī )羊(yáng )何(hé )追(zhuī )者(zhě )之(zhī )众(zhòng )?”邻(lín )人(rén )曰(yuē ):“多(duō )歧(qí )路(lù )。”既(jì )反(fǎn ),问(wèn ):“获(huò )羊(yáng )乎(hū )?”曰(yuē ):“亡(wáng )之(zhī )矣(yǐ )。”曰(yuē ):“奚(xī )亡(wáng )之(zhī )?”曰(yuē ):“歧(qí )路(lù )之(zhī )中(zhōng )又(yòu )有(yǒu )歧(qí )焉(yān )。吾(wú )不(bú )知(zhī )所(suǒ )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )反(fǎn )也(yě )。”杨(yáng )子(zǐ )戚(qī )然(rán )变(biàn )容(róng ),不(bú )言(yán )者(zhě )移(yí )时(shí ),不(bú )笑(xiào )者(zhě )竟(jìng )日(rì )。门(mén )人(rén )怪(guài )之(zhī ),请(qǐng )曰(yuē ):“羊(yáng )贱(jiàn )畜(chù ),又(yòu )非(fēi )夫(fū )子(zǐ )之(zhī )有(yǒu ),而(ér )损(sǔn )言(yán )笑(xiào )者(zhě )何(hé )哉(zāi )?”杨(yáng )子(zǐ )不(bú )答(dá )。门(mén )人(rén )不(bú )获(huò )所(suǒ )命(mìng )。弟(dì )子(zǐ )孟(mèng )孙(sūn )阳(yáng )出(chū ),以(yǐ )告(gào )心(xīn )都(dōu )子(zǐ )。心(xīn )都(dōu )子(zǐ )他(tā )日(rì )与(yǔ )孟(mèng )孙(sūn )阳(yáng )偕(xié )入(rù ),而(ér )问(wèn )曰(yuē ):‘昔(xī )有(yǒu )昆(kūn )弟(dì )三(sān )人(rén ),游(yóu )齐(qí )鲁(lǔ )之(zhī )间(jiān ),同(tóng )师(shī )而(ér )学(xué ),进(jìn )仁(rén )义(yì )之(zhī )道(dào )而(ér )归(guī )。其(qí )父(fù )曰(yuē ):‘仁(rén )义(yì )之(zhī )道(dào )若(ruò )何(hé )?’伯(bó )曰(yuē ):‘仁(rén )义(yì )使(shǐ )我(wǒ )爱(ài )身(shēn )而(ér )后(hòu )名(míng )。’仲(zhòng )曰(yuē ):‘仁(rén )义(yì )使(shǐ )我(wǒ )杀(shā )身(shēn )以(yǐ )成(chéng )名(míng )。’叔(shū )曰(yuē ):‘仁(rén )义(yì )使(shǐ )我(wǒ )身(shēn )名(míng )并(bìng )全(quán )。’彼(bǐ )三(sān )术(shù )相(xiàng )反(fǎn ),而(ér )同(tóng )出(chū )于(yú )儒(rú )。孰(shú )是(shì )孰(shú )非(fēi )邪(xié )?”杨(yáng )子(zǐ )曰(yuē ):“人(rén )有(yǒu )滨(bīn )河(hé )而(ér )居(jū )者(zhě ),习(xí )于(yú )水(shuǐ ),勇(yǒng )于(yú )泅(qiú ),操(cāo )舟(zhōu )鬻(yù )渡(dù ),利(lì )供(gòng )百(bǎi )口(kǒu )。裹(guǒ )粮(liáng )就(jiù )学(xué )者(zhě )成(chéng )徒(tú ),而(ér )溺(nì )死(sǐ )者(zhě )几(jǐ )半(bàn )。本(běn )学(xué )泅(qiú ),不(bú )学(xué )溺(nì ),而(ér )利(lì )害(hài )如(rú )此(cǐ )。若(ruò )以(yǐ )为(wéi )孰(shú )是(shì )孰(shú )非(fēi )?”心(xīn )都(dōu )子(zǐ )嘿(hēi )然(rán )而(ér )出(chū )。孟(mèng )孙(sūn )阳(yáng )让(ràng )之(zhī )曰(yuē ):“何(hé )吾(wú )子(zǐ )问(wèn )之(zhī )迂(yū ),夫(fū )子(zǐ )答(dá )之(zhī )僻(pì )?吾(wú )惑(huò )愈(yù )甚(shèn )。”心(xīn )都(dōu )子(zǐ )曰(yuē ):“大(dà )道(dào )以(yǐ )多(duō )歧(qí )亡(wáng )羊(yáng ),学(xué )者(zhě )以(yǐ )多(duō )方(fāng )丧(sàng )生(shēng )。学(xué )非(fēi )本(běn )不(bú )同(tóng ),非(fēi )本(běn )不(bú )一(yī ),而(ér )末(mò )异(yì )若(ruò )是(shì )。唯(wéi )归(guī )同(tóng )反(fǎn )一(yī ),为(wéi )亡(wáng )得(dé )丧(sàng )。子(zǐ )长(zhǎng )先(xiān )生(shēng )之(zhī )门(mén ),习(xí )先(xiān )生(shēng )之(zhī )道(dào ),而(ér )不(bú )达(dá )先(xiān )生(shēng )之(zhī )况(kuàng )也(yě ),哀(āi )哉(zāi )!”

杨(yáng )朱(zhū )之(zhī )弟(dì )曰(yuē )布(bù ),衣(yī )素(sù )衣(yī )而(ér )出(chū )。天(tiān )雨(yǔ ),解(jiě )素(sù )衣(yī ),衣(yī )缁(zī )衣(yī )而(ér )反(fǎn )。其(qí )狗(gǒu )不(bú )知(zhī ),迎(yíng )而(ér )吠(fèi )之(zhī )。杨(yáng )而(ér )怒(nù ),将(jiāng )扑(pū )之(zhī )。杨(yáng )朱(zhū )曰(yuē ):“子(zǐ )无(wú )扑(pū )矣(yǐ )!子(zǐ )亦(yì )犹(yóu )是(shì )也(yě )。向(xiàng )者(zhě )使(shǐ )汝(rǔ )狗(gǒu )白(bái )而(ér )往(wǎng ),黑(hēi )而(ér )来(lái ),岂(qǐ )能(néng )无(wú )怪(guài )哉(zāi )?”

杨(yáng )朱(zhū )曰(yuē ):“行(háng )善(shàn )不(bú )以(yǐ )为(wéi )名(míng ),而(ér )名(míng )从(cóng )之(zhī );名(míng )不(bú )与(yǔ )利(lì )期(qī ),而(ér )利(lì )归(guī )之(zhī );利(lì )不(bú )与(yǔ )争(zhēng )期(qī ),而(ér )争(zhēng )及(jí )之(zhī ):故(gù )君(jūn )子(zǐ )必(bì )慎(shèn )为(wéi )善(shàn )。”

昔(xī )人(rén )言(yán )有(yǒu )知(zhī )不(bú )死(sǐ )之(zhī )道(dào )者(zhě ),燕(yàn )君(jūn )使(shǐ )人(rén )受(shòu )之(zhī ),不(bú )捷(jié ),而(ér )言(yán )者(zhě )死(sǐ )。燕(yàn )君(jūn )甚(shèn )怒(nù )其(qí )使(shǐ )者(zhě ),将(jiāng )加(jiā )诛(zhū )焉(yān )。幸(xìng )臣(chén )谏(jiàn )曰(yuē ):“人(rén )所(suǒ )忧(yōu )者(zhě )莫(mò )急(jí )乎(hū )死(sǐ ),己(jǐ )所(suǒ )重(zhòng )者(zhě )莫(mò )过(guò )乎(hū )生(shēng )。彼(bǐ )自(zì )丧(sàng )其(qí )生(shēng ),安(ān )能(néng )令(lìng )君(jūn )不(bú )死(sǐ )也(yě )?”乃(nǎi )不(bú )诛(zhū )。有(yǒu )齐(qí )子(zǐ )亦(yì )欲(yù )学(xué )其(qí )道(dào ),闻(wén )言(yán )者(zhě )之(zhī )死(sǐ ),乃(nǎi )抚(fǔ )膺(yīng )而(ér )恨(hèn )。富(fù )子(zǐ )闻(wén )而(ér )笑(xiào )之(zhī )曰(yuē ):“夫(fū )所(suǒ )欲(yù )学(xué )不(bú )死(sǐ ),其(qí )人(rén )已(yǐ )死(sǐ )而(ér )犹(yóu )恨(hèn )之(zhī ),是(shì )不(bú )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )学(xué )。”胡(hú )子(zǐ )曰(yuē ):“富(fù )子(zǐ )之(zhī )言(yán )非(fēi )也(yě )。几(jǐ )人(rén )有(yǒu )术(shù )不(bú )能(néng )行(háng )者(zhě )有(yǒu )矣(yǐ ),能(néng )行(háng )而(ér )无(wú )其(qí )术(shù )者(zhě )亦(yì )有(yǒu )矣(yǐ )。卫(wèi )人(rén )有(yǒu )善(shàn )数(shù )者(zhě ),临(lín )死(sǐ ),以(yǐ )诀(jué )喻(yù )其(qí )子(zǐ )。其(qí )子(zǐ )志(zhì )其(qí )言(yán )而(ér )不(bú )能(néng )行(háng )也(yě )。他(tā )人(rén )问(wèn )之(zhī ),以(yǐ )其(qí )父(fù )所(suǒ )言(yán )告(gào )之(zhī )。问(wèn )者(zhě )用(yòng )其(qí )言(yán )而(ér )行(háng )其(qí )术(shù ),与(yǔ )其(qí )父(fù )无(wú )差(chà )焉(yān )。若(ruò )然(rán ),死(sǐ )者(zhě )奚(xī )为(wéi )不(bú )能(néng )言(yán )生(shēng )术(shù )哉(zāi )?”

邯(hán )郸(dān )之(zhī )民(mín ),以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )之(zhī )旦(dàn )献(xiàn )鸠(jiū )于(yú )简(jiǎn )子(zǐ ),简(jiǎn )子(zǐ )大(dà )悦(yuè ),厚(hòu )赏(shǎng )之(zhī )。客(kè )问(wèn )其(qí )故(gù )。简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“正(zhèng )旦(dàn )放(fàng )生(shēng ),示(shì )有(yǒu )恩(ēn )也(yě )。”客(kè )曰(yuē ):“民(mín )知(zhī )君(jūn )之(zhī )欲(yù )放(fàng )之(zhī ),故(gù )竞(jìng )而(ér )捕(bǔ )之(zhī ),死(sǐ )者(zhě )众(zhòng )矣(yǐ )。君(jūn )如(rú )欲(yù )生(shēng )之(zhī ),不(bú )若(ruò )禁(jìn )民(mín )勿(wù )捕(bǔ )。捕(bǔ )而(ér )放(fàng )之(zhī ),恩(ēn )过(guò )不(bú )相(xiàng )补(bǔ )矣(yǐ )。”简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“然(rán )。”

齐(qí )田(tián )氏(shì )祖(zǔ )于(yú )庭(tíng ),食(shí )客(kè )千(qiān )人(rén )。中(zhōng )坐(zuò )有(yǒu )献(xiàn )鱼(yú )雁(yàn )者(zhě ),田(tián )氏(shì )视(shì )之(zhī ),乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“天(tiān )之(zhī )于(yú )民(mín )厚(hòu )矣(yǐ )!殖(zhí )五(wǔ )谷(gǔ ),生(shēng )鱼(yú )鸟(niǎo ),以(yǐ )为(wéi )之(zhī )用(yòng )。众(zhòng )客(kè )和(hé )之(zhī )如(rú )响(xiǎng )。鲍(bào )氏(shì )之(zhī )子(zǐ )年(nián )十(shí )二(èr ),预(yù )于(yú )次(cì ),进(jìn )曰(yuē ):“不(bú )如(rú )君(jūn )言(yán )。天(tiān )地(dì )万(wàn )物(wù )与(yǔ )我(wǒ )并(bìng )生(shēng ),类(lèi )也(yě )。类(lèi )无(wú )贵(guì )贱(jiàn ),徒(tú )以(yǐ )小(xiǎo )大(dà )智(zhì )力(lì )而(ér )相(xiàng )制(zhì ),迭(dié )相(xiàng )食(shí );非(fēi )相(xiàng )为(wéi )而(ér )生(shēng )之(zhī )。人(rén )取(qǔ )可(kě )食(shí )者(zhě )而(ér )食(shí )之(zhī ),岂(qǐ )天(tiān )本(běn )为(wéi )人(rén )生(shēng )之(zhī )?且(qiě )蚊(wén )蚋(ruì )替(tì )肤(fū ),虎(hǔ )狼(láng )食(shí )肉(ròu ),非(fēi )天(tiān )本(běn )为(wéi )蚊(wén )蚋(ruì )生(shēng )人(rén )、虎(hǔ )狼(láng )生(shēng )肉(ròu )者(zhě )哉(zāi )?”

齐(qí )有(yǒu )贫(pín )者(zhě ),常(cháng )乞(qǐ )于(yú )城(chéng )市(shì )。城(chéng )市(shì )患(huàn )其(qí )亟(jí )也(yě ),众(zhòng )莫(mò )之(zhī )与(yǔ )。遂(suí )适(shì )田(tián )氏(shì )之(zhī )厩(jiù ),从(cóng )马(mǎ )医(yī )作(zuò )役(yì ),而(ér )假(jiǎ )食(shí )。郭(guō )中(zhōng )人(rén )戏(xì )之(zhī )曰(yuē ):“从(cóng )马(mǎ )医(yī )而(ér )食(shí ),不(bú )以(yǐ )辱(rǔ )乎(hū )?”乞(qǐ )儿(ér )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )之(zhī )辱(rǔ )莫(mò )过(guò )于(yú )乞(qǐ )。乞(qǐ )犹(yóu )不(bú )辱(rǔ ),岂(qǐ )辱(rǔ )马(mǎ )医(yī )哉(zāi )?”

宋(sòng )人(rén )有(yǒu )游(yóu )于(yú )道(dào ),得(dé )人(rén )遗(yí )契(qì )者(zhě ),归(guī )而(ér )藏(cáng )之(zhī ),密(mì )数(shù )其(qí )齿(chǐ )。告(gào )邻(lín )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )富(fù )可(kě )待(dài )矣(yǐ )。”

人(rén )有(yǒu )枯(kū )梧(wú )树(shù )者(zhě ),其(qí )邻(lín )父(fù )言(yán )枯(kū )梧(wú )之(zhī )树(shù )不(bú )祥(xiáng )。其(qí )邻(lín )人(rén )遽(jù )而(ér )伐(fá )之(zhī )。邻(lín )人(rén )父(fù )因(yīn )请(qǐng )以(yǐ )为(wéi )薪(xīn )。其(qí )人(rén )乃(nǎi )不(bú )悦(yuè ),曰(yuē ):“邻(lín )人(rén )之(zhī )父(fù )徒(tú )欲(yù )为(wéi )薪(xīn ),而(ér )教(jiāo )吾(wú )伐(fá )之(zhī )也(yě )。与(yǔ )我(wǒ )邻(lín )若(ruò )此(cǐ ),其(qí )险(xiǎn )岂(qǐ )可(kě )哉(zāi )?”

人(rén )有(yǒu )亡(wáng )鈇(fū )者(zhě ),意(yì )者(zhě )邻(lín )之(zhī )子(zǐ ),视(shì )其(qí )行(háng )步(bù ),窃(qiè )鈇(fū )也(yě );颜(yán )色(sè ),窃(qiè )鈇(fū )也(yě );言(yán )语(yǔ ),窃(qiè )鈇(fū )也(yě );作(zuò )动(dòng )态(tài )度(dù ),无(wú )为(wéi )而(ér )不(bú )窃(qiè )鈇(fū )也(yě )。俄(é )而(ér )抇(gǔ )其(qí )谷(gǔ )而(ér )得(dé )其(qí )鈇(fū ),他(tā )日(rì )复(fù )见(jiàn )其(qí )邻(lín )人(rén )之(zhī )子(zǐ ),动(dòng )作(zuò )态(tài )度(dù ),无(wú )似(sì )窃(qiè )鈇(fū )者(zhě )。

白(bái )公(gōng )胜(shèng )虑(lǜ )乱(luàn ),罢(bà )朝(cháo )而(ér )立(lì ),倒(dǎo )仗(zhàng )策(cè ),錣(zhuì )上(shàng )贯(guàn )颐(yí ),血(xuè )流(liú )至(zhì )地(dì )而(ér )弗(fú )知(zhī )也(yě )。郑(zhèng )人(rén )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):“颐(yí )之(zhī )忘(wàng ),将(jiāng )何(hé )不(bú )忘(wàng )哉(zāi )?”意(yì )之(zhī )所(suǒ )属(shǔ )著(zhe ),其(qí )行(háng )足(zú )踬(zhì )株(zhū )埳(kǎn ),头(tóu )抵(dǐ )植(zhí )木(mù ),而(ér )不(bú )自(zì )知(zhī )也(yě )。

昔(xī )齐(qí )人(rén )有(yǒu )欲(yù )金(jīn )者(zhě ),清(qīng )旦(dàn )请(qǐng )冠(guàn )而(ér )之(zhī )市(shì ),适(shì )鬻(yù )金(jīn )者(zhě )之(zhī )所(suǒ ),因(yīn )攫(jué )其(qí )金(jīn )而(ér )去(qù )。吏(lì )捕(bǔ )得(dé )之(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“人(rén )皆(jiē )在(zài )焉(yān ),子(zǐ )攫(jué )人(rén )之(zhī )金(jīn )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“取(qǔ )金(jīn )之(zhī )时(shí ),不(bú )见(jiàn )人(rén ),徒(tú )见(jiàn )金(jīn )。”

阅读:26501

打赏捐助〔Donate〕>>>

《说符》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库