晋纪四十【登录】

《资治通鉴》 > 《晋纪》·四十卷 > 《晋纪四十》 > 拼音版

起(qǐ )强(qiáng )圉(yǔ )大(dà )荒(huāng )落(luò ),尽(jìn )屠(tú )维(wéi )协(xié )洽(qià ),凡(fán )三(sān )年(nián )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )癸(guǐ )义(yì )熙(xī )十(shí )三(sān )年(nián )(丁(dīng )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )四(sì )一(yī )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

秦(qín )主(zhǔ )泓(hóng )朝(cháo )会(huì )百(bǎi )官(guān )于(yú )前(qián )殿(diàn ),以(yǐ )内(nèi )外(wài )危(wēi )迫(pò ),君(jūn )臣(chén )相(xiàng )泣(qì )。征(zhēng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )齐(qí )公(gōng )恢(huī )帅(shuài )安(ān )定(dìng )镇(zhèn )户(hù )三(sān )万(wàn )八(bā )千(qiān ),焚(fén )庐(lú )舍(shě ),自(zì )北(běi )雍(yōng )州(zhōu )趋(qū )长(zhǎng )安(ān ),自(zì )称(chēng )大(dà )都(dōu )督(dū )、建(jiàn )义(yì )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),移(yí )檄(xí )州(zhōu )郡(jùn ),欲(yù )除(chú )君(jūn )侧(cè )之(zhī )恶(è );扬(yáng )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )姜(jiāng )纪(jì )帅(shuài )从(cóng )归(guī )之(zhī ),建(jiàn )节(jiē )将(jiāng )军(jūn )彭(péng )完(wán )都(dōu )弃(qì )阴(yīn )密(mì )奔(bēn )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。恢(huī )至(zhì )新(xīn )支(zhī ),姜(jiāng )纪(jì )说(shuō )恢(huī )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )重(zhòng )将(jiāng )、大(dà )兵(bīng )皆(jiē )在(zài )东(dōng )方(fāng ),京(jīng )师(shī )空(kōng )虚(xū ),公(gōng )亟(jí )引(yǐn )轻(qīng )兵(bīng )袭(xí )之(zhī ),必(bì )克(kè )。”恢(huī )不(bú )从(cóng ),南(nán )攻(gōng )郿(méi )城(chéng )。镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )谌(chén )为(wéi )恢(huī )所(suǒ )败(bài ),长(zhǎng )安(ān )大(dà )震(zhèn )。泓(hóng )驰(chí )使(shǐ )征(zhēng )东(dōng )平(píng )公(gōng )绍(shào ),遣(qiǎn )姚(yáo )裕(yù )及(jí )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )胡(hú )翼(yì )度(dù )屯(tún )澧(lǐ )西(xī )。扶(fú )风(fēng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )俊(jùn )等(děng )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )恢(huī )。东(dōng )平(píng )公(gōng )绍(shào )引(yǐn )诸(zhū )军(jūn )西(xī )还(hái ),与(yǔ )恢(huī )相(xiàng )持(chí )于(yú )灵(líng )台(tái ),姚(yáo )赞(zàn )留(liú )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )尹(yǐn )雅(yǎ )为(wéi )弘(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu ),守(shǒu )潼(tóng )关(guān ),亦(yì )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。恢(huī )众(zhòng )见(jiàn )诸(zhū )军(jūn )四(sì )集(jí ),皆(jiē )有(yǒu )惧(jù )心(xīn ),其(qí )将(jiāng )齐(qí )黄(huáng )等(děng )诣(yì )大(dà )军(jūn )降(jiàng )。恢(huī )进(jìn )兵(bīng )副(fù )绍(shào ),赞(zàn )自(zì )后(hòu )击(jī )之(zhī ),恢(huī )兵(bīng )大(dà )败(bài ),杀(shā )恢(huī )及(jí )其(qí )三(sān )弟(dì )。泓(hóng )器(qì )之(zhī )恸(tòng ),葬(zàng )以(yǐ )公(gōng )礼(lǐ )。

太(tài )尉(wèi )裕(yù )引(yǐn )水(shuǐ )军(jūn )发(fā )彭(péng )城(chéng ),留(liú )其(qí )子(zǐ )彭(péng )城(chéng )公(gōng )义(yì )隆(lóng )镇(zhèn )彭(péng )城(chéng )。诏(zhào )以(yǐ )义(yì )隆(lóng )为(wéi )监(jiān )徐(xú )、兗(yǎn )、青(qīng )、冀(jì )四(sì )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

凉(liáng )公(gōng )暠(gào )寝(qǐn )疾(jí ),遣(qiǎn )命(mìng )长(zhǎng )史(shǐ )宋(sòng )繇(yáo )曰(yuē ):“吾(wú )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),世(shì )子(zǐ )犹(yóu )卿(qīng )子(zǐ )也(yě ),善(shàn )训(xùn )导(dǎo )之(zhī )。”二(èr )月(yuè ),暠(gào )卒(zú ),官(guān )属(shǔ )奉(fèng )世(shì )子(zǐ )歆(xīn )为(wéi )大(dà )都(dōu )督(dū )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )公(gōng )、领(lǐng )凉(liáng )州(zhōu )牧(mù )。大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )嘉(jiā )兴(xìng )。尊(zūn )歆(xīn )母(mǔ )天(tiān )水(shuǐ )尹(yǐn )氏(shì )为(wéi )太(tài )后(hòu )。以(yǐ )宋(sòng )繇(yáo )录(lù )三(sān )府(fǔ )事(shì )。谥(shì )暠(gào )曰(yuē )武(wǔ )昭(zhāo )王(wáng ),庙(miào )号(hào )太(tài )祖(zǔ )。

西(xī )秦(qín )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )木(mù )弈(yì )干(gàn )击(jī )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )树(shù )洛(luò )干(gàn ),破(pò )其(qí )弟(dì )阿(ā )柴(chái )于(yú )尧(yáo )杆(gǎn )川(chuān ),俘(fú )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )口(kǒu )而(ér )还(hái )。树(shù )洛(luò )干(gàn )走(zǒu )保(bǎo )白(bái )兰(lán )山(shān ),惭(cán )愤(fèn )发(fā )疾(jí ),将(jiāng )卒(zú ),谓(wèi )阿(ā )柴(chái )曰(yuē ):“吾(wú )子(zǐ )拾(shí )虔(qián )幼(yòu )弱(ruò ),今(jīn )以(yǐ )大(dà )事(shì )付(fù )汝(rǔ )。”树(shù )洛(luò )干(gàn )卒(zú ),阿(ā )柴(chái )立(lì ),自(zì )称(chēng )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、沙(shā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。谥(shì )树(shù )洛(luò )干(gàn )曰(yuē )武(wǔ )王(wáng )。阿(ā )柴(chái )稍(shāo )用(yòng )兵(bīng )侵(qīn )并(bìng )其(qí )傍(bàng )小(xiǎo )种(zhǒng ),地(dì )方(fāng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),遂(suí )为(wéi )强(qiáng )国(guó )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )袭(xí )乌(wū )啼(tí )部(bù ),大(dà )破(pò )之(zhī );又(yòu )击(jī )卑(bēi )和(hé )部(bù ),降(jiàng )之(zhī )。

王(wáng )镇(zhèn )恶(è )进(jìn )军(jūn )渑(miǎn )池(chí ),遣(qiǎn )毛(máo )德(dé )祖(zǔ )袭(xí )尹(yǐn )雅(yǎ )于(yú )蠡(lí )吾(wú )城(chéng ),禽(qín )之(zhī ),雅(yǎ )杀(shā )守(shǒu )者(zhě )而(ér )逃(táo )。镇(zhèn )恶(è )引(yǐn )兵(bīng )径(jìng )前(qián ),抵(dǐ )潼(tóng )关(guān )。

檀(tán )道(dào )济(jì )、沈(shěn )林(lín )子(zǐ )自(zì )陕(shǎn )北(běi )渡(dù )河(hé ),拔(bá )襄(xiāng )邑(yì )堡(bǎo ),秦(qín )河(hé )北(běi )太(tài )守(shǒu )薛(xuē )帛(bó )奔(bēn )河(hé )东(dōng )。又(yòu )攻(gōng )秦(qín )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )尹(yǐn )昭(zhāo )于(yú )蒲(pú )阪(bǎn ),不(bú )克(kè )。别(bié )将(jiāng )攻(gōng )匈(xiōng )奴(nú )堡(bǎo ),为(wéi )姚(yáo )成(chéng )都(dōu )所(suǒ )败(bài )。

辛(xīn )酉(yǒu ),荥(yíng )阳(yáng )守(shǒu )将(jiāng )傅(fù )洪(hóng )以(yǐ )虎(hǔ )牢(láo )降(jiàng )魏(wèi )。

秦(qín )主(zhǔ )泓(hóng )以(yǐ )东(dōng )平(píng )公(gōng )绍(shào )为(wéi )太(tài )宰(zǎi )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),假(jiǎ )黄(huáng )钺(yuè ),改(gǎi )封(fēng )鲁(lǔ )公(gōng ),使(shǐ )督(dū )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )鸾(luán )等(děng )步(bù )骑(qí )五(wǔ )万(wàn )守(shǒu )潼(tóng )关(guān ),又(yòu )遣(qiǎn )别(bié )将(jiāng )姚(yáo )驴(lǘ )救(jiù )蒲(pú )阪(bǎn )。

沈(shěn )林(lín )子(zǐ )谓(wèi )檀(tán )道(dào )济(jì )曰(yuē ):“蒲(pú )阪(bǎn )城(chéng )坚(jiān )兵(bīng )多(duō ),不(bú )可(kě )猝(cù )拔(bá ),攻(gōng )之(zhī )伤(shāng )众(zhòng ),守(shǒu )之(zhī )引(yǐn )日(rì )。王(wáng )镇(zhèn )恶(è )在(zài )潼(tóng )关(guān ),势(shì )孤(gū )力(lì )弱(ruò ),不(bú )如(rú )与(yǔ )镇(zhèn )恶(è )合(hé )势(shì )并(bìng )力(lì ),以(yǐ )争(zhēng )潼(tóng )关(guān )。若(ruò )得(dé )之(zhī ),尹(yǐn )昭(zhāo )不(bú )攻(gōng )自(zì )溃(kuì )矣(yǐ )。”道(dào )济(jì )从(cóng )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),道(dào )济(jì )、林(lín )子(zǐ )至(zhì )潼(tóng )关(guān ),秦(qín )鲁(lǔ )公(gōng )绍(shào )引(yǐn )兵(bīng )出(chū )战(zhàn ),道(dào )济(jì )、林(lín )子(zǐ )奋(fèn )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )获(huò )以(yǐ )千(qiān )数(shù )。绍(shào )退(tuì )屯(tún )定(dìng )城(chéng ),据(jù )险(xiǎn )拒(jù )守(shǒu ),谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“道(dào )济(jì )等(děng )兵(bīng )力(lì )不(bú )多(duō ),悬(xuán )军(jūn )深(shēn )入(rù ),不(bú )过(guò )坚(jiān )壁(bì )以(yǐ )待(dài )继(jì )援(yuán )。吾(wú )分(fèn )军(jūn )绝(jué )其(qí )粮(liáng )道(dào ),可(kě )坐(zuò )禽(qín )也(yě )。”乃(nǎi )遣(qiǎn )姚(yáo )鸾(luán )屯(tún )大(dà )路(lù )以(yǐ )绝(jué )道(dào )济(jì )粮(liáng )道(dào )。

鸾(luán )遣(qiǎn )尹(yǐn )雅(yǎ )将(jiāng )兵(bīng )与(yǔ )晋(jìn )战(zhàn )于(yú )关(guān )南(nán ),为(wéi )晋(jìn )兵(bīng )所(suǒ )获(huò ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī )。雅(yǎ )曰(yuē ):“雅(yǎ )前(qián )日(rì )已(yǐ )当(dāng )死(sǐ ),幸(xìng )得(dé )脱(tuō )至(zhì )今(jīn ),死(sǐ )固(gù )甘(gān )心(xīn )。然(rán )夷(yí )、夏(xià )虽(suī )殊(shū ),君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì )一(yī )也(yě )。晋(jìn )以(yǐ )大(dà )义(yì )行(háng )师(shī ),独(dú )不(bú )使(shǐ )秦(qín )有(yǒu )守(shǒu )节(jiē )之(zhī )臣(chén )乎(hū )!”乃(nǎi )免(miǎn )之(zhī )。

丙(bǐng )子(zǐ )夜(yè ),沈(shěn )林(lín )子(zǐ )将(jiāng )锐(ruì )卒(zú )袭(xí )鸾(luán )营(yíng ),斩(zhǎn )鸾(luán ),杀(shā )其(qí )士(shì )卒(zú )数(shù )千(qiān )人(rén )。绍(shào )又(yòu )遣(qiǎn )东(dōng )平(píng )公(gōng )赞(zàn )屯(tún )河(hé )上(shàng )以(yǐ )断(duàn )水(shuǐ )道(dào );沈(shěn )林(lín )子(zǐ )击(jī )之(zhī ),赞(zàn )败(bài )走(zǒu ),还(hái )定(dìng )城(chéng )。薛(xuē )帛(bó )据(jù )河(hé )曲(qǔ )来(lái )降(jiàng )。

太(tài )尉(wèi )裕(yù )将(jiāng )水(shuǐ )军(jūn )自(zì )淮(huái )、泗(sì )入(rù )清(qīng )河(hé ),将(jiāng )溯(sù )河(hé )西(xī )上(shàng ),先(xiān )遣(qiǎn )使(shǐ )假(jiǎ )道(dào )于(yú )魏(wèi );秦(qín )主(zhǔ )泓(hóng )亦(yì )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )救(jiù )于(yú )魏(wèi )。魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )使(shǐ )群(qún )臣(chén )议(yì )之(zhī ),皆(jiē )曰(yuē ):“潼(tóng )关(guān )天(tiān )险(xiǎn ),刘(liú )裕(yù )以(yǐ )水(shuǐ )军(jūn )攻(gōng )之(zhī ),甚(shèn )难(nán );若(ruò )登(dēng )岸(àn )北(běi )侵(qīn ),其(qí )势(shì )便(biàn )易(yì )。裕(yù )声(shēng )言(yán )伐(fá )秦(qín ),其(qí )志(zhì )难(nán )测(cè )。且(qiě )秦(qín ),婚(hūn )姻(yīn )之(zhī )国(guó ),不(bú )可(kě )不(bú )救(jiù )也(yě )。宜(yí )发(fā )兵(bīng )断(duàn )河(hé )上(shàng )流(liú ),勿(wù )使(shǐ )得(dé )西(xī )。”博(bó )士(shì )祭(jì )酒(jiǔ )崔(cuī )浩(hào )曰(yuē ):“裕(yù )图(tú )秦(qín )久(jiǔ )矣(yǐ )。今(jīn )姚(yáo )兴(xìng )死(sǐ ),子(zǐ )泓(hóng )懦(nuò )劣(liè ),国(guó )多(duō )内(nèi )难(nán )。裕(yù )乘(chéng )其(qí )危(wēi )而(ér )伐(fá )之(zhī ),其(qí )志(zhì )必(bì )取(qǔ )。若(ruò )遏(è )其(qí )上(shàng )流(liú ),裕(yù )心(xīn )忿(fèn )戾(lì ),必(bì )上(shàng )岸(àn )北(běi )侵(qīn ),是(shì )我(wǒ )代(dài )秦(qín )受(shòu )敌(dí )也(yě )。今(jīn )柔(róu )然(rán )寇(kòu )边(biān ),民(mín )食(shí )又(yòu )乏(fá ),若(ruò )复(fù )与(yǔ )裕(yù )为(wéi )敌(dí ),发(fā )兵(bīng )南(nán )赴(fù )则(zé )北(běi )寇(kòu )愈(yù )深(shēn ),救(jiù )北(běi )则(zé )南(nán )州(zhōu )复(fù )危(wēi ),非(fēi )良(liáng )计(jì )也(yě )。不(bú )若(ruò )假(jiǎ )之(zhī )水(shuǐ )道(dào ),听(tīng )裕(yù )西(xī )上(shàng ),然(rán )后(hòu )屯(tún )兵(bīng )以(yǐ )塞(sāi )其(qí )东(dōng )。使(shǐ )裕(yù )克(kè )捷(jié ),必(bì )德(dé )我(wǒ )之(zhī )假(jiǎ )道(dào );不(bú )捷(jié ),吾(wú )不(bú )失(shī )救(jiù )秦(qín )之(zhī )名(míng )。此(cǐ )策(cè )之(zhī )得(dé )者(zhě )也(yě )。且(qiě )南(nán )北(běi )异(yì )俗(sú ),借(jiè )使(shǐ )国(guó )家(jiā )弃(qì )恒(héng )山(shān )以(yǐ )南(nán ),裕(yù )必(bì )不(bú )能(néng )以(yǐ )吴(wú )、越(yuè )之(zhī )兵(bīng )与(yǔ )吾(wú )争(zhēng )守(shǒu )河(hé )北(běi )之(zhī )地(dì ),安(ān )能(néng )为(wéi )吾(wú )患(huàn )乎(hū )!夫(fū )为(wéi )国(guó )计(jì )者(zhě ),惟(wéi )社(shè )稷(jì )是(shì )利(lì ),岂(qǐ )顾(gù )一(yī )女(nǚ )子(zǐ )乎(hū )!”议(yì )者(zhě )犹(yóu )曰(yuē ):“裕(yù )西(xī )入(rù )关(guān ),则(zé )恐(kǒng )吾(wú )断(duàn )其(qí )后(hòu ),腹(fù )背(bèi )受(shòu )敌(dí );北(běi )上(shàng ),则(zé )姚(yáo )氏(shì )必(bì )不(bú )出(chū )关(guān )助(zhù )我(wǒ ),其(qí )势(shì )必(bì )声(shēng )西(xī )而(ér )实(shí )北(běi )也(yě )。”嗣(sì )乃(nǎi )以(yǐ )司(sī )徒(tú )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )督(dū )山(shān )东(dōng )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),又(yòu )遣(qiǎn )振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )娥(é )清(qīng )、冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )阿(ā )薄(báo )干(gàn )将(jiāng )步(bù )骑(qí )十(shí )万(wàn )屯(tún )河(hé )北(běi )岸(àn )。

庚(gēng )辰(chén ),裕(yù )引(yǐn )军(jūn )入(rù )河(hé ),以(yǐ )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )向(xiàng )弥(mí )为(wéi )北(běi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),留(liú )戍(shù )碻(qiāo )磝(áo )。

初(chū ),裕(yù )命(mìng )王(wáng )镇(zhèn )恶(è )等(děng ):“若(ruò )克(kè )洛(luò )阳(yáng ),须(xū )大(dà )军(jūn )到(dào )俱(jù )进(jìn )。”镇(zhèn )恶(è )等(děng )乘(chéng )利(lì )径(jìng )趋(qū )潼(tóng )关(guān ),为(wéi )秦(qín )兵(bīng )所(suǒ )拒(jù ),不(bú )得(dé )前(qián )。久(jiǔ )之(zhī ),乏(fá )食(shí ),众(zhòng )心(xīn )疑(yí )惧(jù ),或(huò )欲(yù )弃(qì )辎(zī )重(zhòng )还(hái )赴(fù )大(dà )军(jūn )。沈(shěn )林(lín )子(zǐ )按(àn )剑(jiàn )怒(nù )曰(yuē ):“相(xiàng )公(gōng )志(zhì )清(qīng )六(liù )合(hé ),今(jīn )许(xǔ )、洛(luò )已(yǐ )定(dìng ),关(guān )右(yòu )将(jiāng )平(píng ),事(shì )之(zhī )济(jì )否(fǒu ),系(xì )于(yú )前(qián )锋(fēng )。奈(nài )何(hé )沮(jǔ )乘(chéng )胜(shèng )之(zhī )气(qì ),弃(qì )垂(chuí )成(chéng )之(zhī )功(gōng )乎(hū )!且(qiě )大(dà )军(jūn )尚(shàng )远(yuǎn ),贼(zéi )众(zhòng )方(fāng )盛(shèng ),虽(suī )欲(yù )求(qiú )还(hái ),岂(qǐ )可(kě )得(dé )乎(hū )!”下(xià )官(guān )授(shòu )命(mìng )不(bú )顾(gù ),今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),当(dāng )自(zì )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )办(bàn )之(zhī ),未(wèi )知(zhī )二(èr )三(sān )君(jūn )子(zǐ )将(jiāng )何(hé )面(miàn )以(yǐ )见(jiàn )相(xiàng )公(gōng )之(zhī )旗(qí )鼓(gǔ )邪(xié )!”镇(zhèn )恶(è )等(děng )遣(qiǎn )使(shǐ )驰(chí )告(gào )裕(yù ),求(qiú )遣(qiǎn )粮(liáng )援(yuán )。裕(yù )呼(hū )使(shǐ )者(zhě ),开(kāi )舫(fǎng )北(běi )户(hù ),指(zhǐ )河(hé )上(shàng )魏(wèi )军(jūn )以(yǐ )示(shì )之(zhī )曰(yuē ):“我(wǒ )语(yǔ )令(lìng )勿(wù )进(jìn ),今(jīn )轻(qīng )佻(tiāo )深(shēn )入(rù )。岸(àn )上(shàng )如(rú )此(cǐ ),何(hé )由(yóu )得(dé )遣(qiǎn )军(jūn )!”镇(zhèn )恶(è )乃(nǎi )亲(qīn )至(zhì )弘(hóng )农(nóng ),说(shuō )谕(yù )百(bǎi )姓(xìng ),百(bǎi )姓(xìng )竞(jìng )送(sòng )义(yì )租(zū ),军(jūn )食(shí )复(fù )振(zhèn )。

魏(wèi )人(rén )以(yǐ )数(shù )千(qiān )骑(qí )缘(yuán )河(hé )随(suí )裕(yù )军(jūn )西(xī )行(háng );军(jūn )人(rén )于(yú )南(nán )岸(àn )牵(qiān )百(bǎi )丈(zhàng ),风(fēng )水(shuǐ )迅(xùn )急(jí ),有(yǒu )漂(piāo )渡(dù )北(běi )岸(àn )者(zhě ),辄(zhé )为(wéi )魏(wèi )人(rén )所(suǒ )杀(shā )略(luè )。裕(yù )遣(qiǎn )军(jūn )击(jī )之(zhī ),裁(cái )登(dēng )岸(àn )则(zé )走(zǒu ),退(tuì )则(zé )复(fù )来(lái )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),裕(yù )遣(qiǎn )白(bái )直(zhí )队(duì )主(zhǔ )丁(dīng )旿(wǔ )帅(shuài )仗(zhàng )士(shì )七(qī )百(bǎi )人(rén )、车(chē )百(bǎi )乘(chéng ),渡(dù )北(běi )岸(àn ),去(qù )水(shuǐ )百(bǎi )馀(yú )步(bù ),为(wéi )却(què )月(yuè )阵(zhèn ),两(liǎng )端(duān )抱(bào )河(hé ),车(chē )置(zhì )七(qī )仗(zhàng )士(shì ),事(shì )毕(bì ),使(shǐ )竖(shù )一(yī )白(bái )毦(ěr );魏(wèi )人(rén )不(bú )解(jiě )其(qí )意(yì ),皆(jiē )未(wèi )动(dòng )。裕(yù )先(xiān )命(mìng )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )硃(zhū )超(chāo )石(shí )戒(jiè )严(yán ),白(bái )毦(ěr )既(jì )举(jǔ ),超(chāo )石(shí )帅(shuài )二(èr )千(qiān )人(rén )驰(chí )往(wǎng )赴(fù )之(zhī ),赍(jī )大(dà )弩(nǔ )百(bǎi )张(zhāng ),一(yī )车(chē )益(yì )二(èr )十(shí )人(rén ),设(shè )彭(péng )排(pái )于(yú )辕(yuán )上(shàng )。魏(wèi )人(rén )见(jiàn )营(yíng )阵(zhèn )既(jì )立(lì ),乃(nǎi )进(jìn )围(wéi )之(zhī );长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )帅(shuài )三(sān )万(wàn )骑(qí )助(zhù )之(zhī ),四(sì )面(miàn )肉(ròu )薄(báo )攻(gōng )营(yíng ),弩(nǔ )不(bú )能(néng )制(zhì )。时(shí )超(chāo )石(shí )别(bié )赍(jī )大(dà )锤(chuí )乃(nǎi )槊(shuò )千(qiān )馀(yú )张(zhāng ),乃(nǎi )断(duàn )槊(shuò )长(zhǎng )三(sān )四(sì )尺(chǐ ),以(yǐ )锤(chuí )锤(chuí )之(zhī ),一(yī )槊(shuò )辄(zhé )洞(dòng )贯(guàn )三(sān )四(sì )人(rén )。魏(wèi )兵(bīng )不(bú )能(néng )当(dāng ),一(yī )时(shí )奔(bēn )溃(kuì ),死(sǐ )者(zhě )相(xiàng )积(jī );临(lín )陈(chén )斩(zhǎn )阿(ā )薄(báo )干(gàn ),魏(wèi )人(rén )退(tuì )还(hái )畔(pàn )城(chéng )。超(chāo )石(shí )帅(shuài )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )胡(hú )籓(bān )、宁(níng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )荣(róng )祖(zǔ )追(zhuī )击(jī ),又(yòu )破(pò )之(zhī ),杀(shā )获(huò )千(qiān )计(jì )。魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )恨(hèn )不(bú )用(yòng )崔(cuī )浩(hào )之(zhī )言(yán )。

秦(qín )鲁(lǔ )公(gōng )绍(shào )遣(qiǎn )长(zhǎng )史(shǐ )姚(yáo )洽(qià )、宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )安(ān )鸾(luán )、护(hù )军(jūn )姚(yáo )墨(mò )蠡(lí )、河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu )唐(táng )小(xiǎo )方(fāng )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )千(qiān )屯(tún )河(hé )北(běi )之(zhī )九(jiǔ )原(yuán ),阻(zǔ )河(hé )为(wéi )固(gù ),欲(yù )以(yǐ )绝(jué )檀(tán )道(dào )济(jì )粮(liáng )援(yuán )。沈(shěn )林(lín )子(zǐ )邀(yāo )击(jī ),破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )洽(qià )、黑(hēi )蠡(lí )、小(xiǎo )方(fāng ),杀(shā )获(huò )殆(dài )尽(jìn )。林(lín )子(zǐ )因(yīn )启(qǐ )太(tài )尉(wèi )裕(yù )曰(yuē ):“绍(shào )气(qì )盖(gài )关(guān )中(zhōng ),今(jīn )兵(bīng )屈(qū )于(yú )外(wài ),国(guó )危(wēi )于(yú )内(nèi )。恐(kǒng )其(qí )凶(xiōng )命(mìng )先(xiān )尽(jìn ),不(bú )得(dé )以(yǐ )膏(gāo )齐(qí )斧(fǔ )耳(ěr )。”绍(shào )闻(wén )洽(qià )等(děng )败(bài )死(sǐ ),愤(fèn )恚(huì ),发(fā )病(bìng )呕(ǒu )血(xuè ),以(yǐ )兵(bīng )属(shǔ )东(dōng )平(píng )公(gōng )赞(zàn )而(ér )卒(zú )。赞(zàn )既(jì )代(dài )绍(shào ),众(zhòng )力(lì )犹(yóu )盛(shèng ),引(yǐn )兵(bīng )袭(xí )林(lín )子(zǐ ),林(lín )子(zǐ )复(fù )击(jī )破(pò )之(zhī )。

太(tài )尉(wèi )裕(yù )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),行(háng )视(shì )城(chéng )堑(qiàn ),嘉(jiā )毛(máo )修(xiū )之(zhī )完(wán )葺(qì )之(zhī )功(gōng ),赐(cì )衣(yī )服(fú )玩(wán )好(hǎo ),直(zhí )二(èr )千(qiān )万(wàn )。

丁(dīng )巳(sì ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )如(rú )高(gāo )柳(liǔ )。壬(rén )戌(xū ),还(hái )平(píng )城(chéng )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )大(dà )赦(shè ),遣(qiǎn )张(zhāng )掖(yè )太(tài )守(shǒu )沮(jǔ )渠(qú )广(guǎng )宗(zōng )诈(zhà )降(jiàng ),以(yǐ )诱(yòu )凉(liáng )公(gōng )歆(xīn ),歆(xīn )发(fā )兵(bīng )应(yīng )之(zhī )。蒙(méng )逊(xùn )将(jiāng )兵(bīng )三(sān )万(wàn )伏(fú )于(yú )蓼(liǎo )泉(quán ),歆(xīn )觉(jiào )之(zhī ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。蒙(méng )逊(xùn )追(zhuī )之(zhī ),歆(xīn )与(yǔ )战(zhàn )于(yú )解(jiě )支(zhī )涧(jiàn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。斩(zhǎn )首(shǒu )七(qī )千(qiān )馀(yú )级(jí )。蒙(méng )逊(xùn )城(chéng )建(jiàn )康(kāng ),置(zhì )戍(shù )而(ér )还(hái )。

五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),齐(qí )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )王(wáng )懿(yì )降(jiàng )于(yú )魏(wèi ),上(shàng )书(shū )言(yán ):“刘(liú )裕(yù )在(zài )洛(luò ),宜(yí )发(fā )兵(bīng )绝(jué )其(qí )归(guī )路(lù ),可(kě )不(bú )战(zhàn )而(ér )克(kè )。”魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )善(shàn )之(zhī )。

崔(cuī )浩(hào )侍(shì )讲(jiǎng )在(zài )前(qián ),嗣(sì )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )伐(fá )姚(yáo )泓(hóng ),果(guǒ )能(néng )克(kè )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“克(kè )之(zhī )。”嗣(sì )曰(yuē ):“何(hé )故(gù )?”对(duì )曰(yuē ):“昔(xī )姚(yáo )兴(xìng )好(hǎo )事(shì )虚(xū )名(míng )而(ér )少(shǎo )实(shí )用(yòng ),子(zǐ )泓(hóng )懦(nuò )而(ér )多(duō )病(bìng ),兄(xiōng )弟(dì )乖(guāi )争(zhēng )。裕(yù )乘(chéng )其(qí )危(wēi ),兵(bīng )精(jīng )将(jiāng )勇(yǒng ),何(hé )故(gù )不(bú )克(kè )!”嗣(sì )曰(yuē ):“裕(yù )才(cái )何(hé )如(rú )慕(mù )容(róng )垂(chuí )?”对(duì )曰(yuē ):“胜(shèng )之(zhī )。垂(chuí )藉(jiè )父(fù )兄(xiōng )之(zhī )资(zī ),修(xiū )复(fù )旧(jiù )业(yè ),国(guó )人(rén )归(guī )之(zhī ),若(ruò )夜(yè )虫(chóng )之(zhī )就(jiù )火(huǒ ),少(shǎo )加(jiā )倚(yǐ )仗(zhàng ),易(yì )以(yǐ )立(lì )功(gōng )。刘(liú )裕(yù )奋(fèn )起(qǐ )寒(hán )微(wēi ),不(bú )阶(jiē )尺(chǐ )土(tǔ ),讨(tǎo )灭(miè )桓(huán )玄(xuán ),兴(xìng )复(fù )晋(jìn )室(shì ),北(běi )禽(qín )慕(mù )容(róng )超(chāo ),南(nán )枭(xiāo )卢(lú )循(xún ),所(suǒ )向(xiàng )无(wú )前(qián ),非(fēi )其(qí )才(cái )之(zhī )过(guò )人(rén ),安(ān )能(néng )如(rú )是(shì )乎(hū )!”嗣(sì )曰(yuē ):“裕(yù )既(jì )入(rù )关(guān ),不(bú )能(néng )进(jìn )退(tuì ),我(wǒ )以(yǐ )精(jīng )骑(qí )直(zhí )捣(dǎo )彭(péng )城(chéng )、寿(shòu )春(chūn ),裕(yù )将(jiāng )若(ruò )之(zhī )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )西(xī )有(yǒu )屈(qū )丐(gài ),北(běi )有(yǒu )柔(róu )然(rán ),窥(kuī )伺(sì )国(guó )隙(xì )。陛(bì )下(xià )既(jì )不(bú )可(kě )亲(qīn )御(yù )六(liù )师(shī ),虽(suī )有(yǒu )精(jīng )兵(bīng ),未(wèi )睹(dǔ )良(liáng )将(jiāng )。长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )长(zhǎng )于(yú )治(zhì )国(guó ),短(duǎn )于(yú )用(yòng )兵(bīng ),非(fēi )刘(liú )裕(yù )敌(dí )也(yě )。兴(xìng )兵(bīng )远(yuǎn )攻(gōng ),未(wèi )见(jiàn )其(qí )利(lì ),不(bú )如(rú )且(qiě )安(ān )静(jìng )以(yǐ )待(dài )之(zhī ),裕(yù )克(kè )秦(qín )而(ér )归(guī ),必(bì )篡(cuàn )其(qí )主(zhǔ )。关(guān )中(zhōng )华(huá )、戎(róng )杂(zá )错(cuò ),风(fēng )俗(sú )劲(jìn )悍(hàn );裕(yù )欲(yù )以(yǐ )荆(jīng )、扬(yáng )之(zhī )化(huà )施(shī )之(zhī )函(hán )、秦(qín ),此(cǐ )无(wú )异(yì )解(jiě )衣(yī )包(bāo )火(huǒ ),张(zhāng )罗(luó )捕(bǔ )虎(hǔ );虽(suī )留(liú )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī ),人(rén )情(qíng )未(wèi )洽(qià ),趋(qū )尚(shàng )不(bú )同(tóng ),适(shì )足(zú )为(wéi )寇(kòu )敌(dí )之(zhī )资(zī )耳(ěr )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )按(àn )兵(bīng )息(xī )民(mín )以(yǐ )观(guān )其(qí )变(biàn ),秦(qín )地(dì )终(zhōng )为(wéi )国(guó )家(jiā )之(zhī )有(yǒu )。可(kě )坐(zuò )而(ér )守(shǒu )也(yě )。”嗣(sì )笑(xiào )曰(yuē ):“卿(qīng )料(liào )之(zhī )审(shěn )矣(yǐ )!”浩(hào )曰(yuē ):“臣(chén )尝(cháng )私(sī )论(lùn )近(jìn )世(shì )将(jiāng )相(xiàng )之(zhī )臣(chén ):若(ruò )王(wáng )猛(měng )之(zhī )治(zhì )国(guó ),苻(fú )坚(jiān )之(zhī )管(guǎn )仲(zhòng )也(yě );慕(mù )容(róng )恪(kè )之(zhī )辅(fǔ )幼(yòu )主(zhǔ ),慕(mù )容(róng )暐(wěi )之(zhī )霍(huò )光(guāng )也(yě );刘(liú )裕(yù )之(zhī )平(píng )祸(huò )乱(luàn ),司(sī )马(mǎ )德(dé )宗(zōng )之(zhī )曹(cáo )操(cāo )也(yě )。”嗣(sì )曰(yuē ):“屈(qū )丐(gài )何(hé )如(rú )?”浩(hào )曰(yuē ):’屈(qū )丐(gài )国(guó )破(pò )家(jiā )覆(fù ),孤(gū )孑(jié )一(yī )身(shēn ),寄(jì )食(shí )姚(yáo )氏(shì ),受(shòu )其(qí )封(fēng )殖(zhí )。不(bú )思(sī )酬(chóu )恩(ēn )报(bào )义(yì ),而(ér )乘(chéng )时(shí )缴(jiǎo )利(lì ),盗(dào )有(yǒu )一(yī )方(fāng ),结(jié )怨(yuàn )四(sì )邻(lín )。撅(juē )竖(shù )小(xiǎo )人(rén ),虽(suī )能(néng )纵(zòng )暴(bào )一(yī )时(shí ),终(zhōng )当(dāng )为(wéi )人(rén )所(suǒ )吞(tūn )食(shí )耳(ěr )。”嗣(sì )大(dà )悦(yuè ),语(yǔ )至(zhì )夜(yè )半(bàn ),赐(cì )浩(hào )御(yù )缥(piāo )醪(láo )十(shí )觚(gū ),水(shuǐ )精(jīng )盐(yán )一(yī )两(liǎng ),曰(yuē ):“朕(zhèn )味(wèi )卿(qīng )言(yán ),如(rú )此(cǐ )盐(yán )、洒(sǎ ),故(gù )欲(yù )与(yǔ )卿(qīng )共(gòng )飨(xiǎng )其(qí )美(měi )。”然(rán )犹(yóu )命(mìng )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )、叔(shū )孙(sūn )建(jiàn )各(gè )简(jiǎn )精(jīng )兵(bīng ),伺(sì )裕(yù )西(xī )过(guò ),自(zì )成(chéng )皋(gāo )济(jì )河(hé ),南(nán )侵(qīn )彭(péng )、沛(pèi ),若(ruò )不(bú )时(shí )过(guò ),则(zé )引(yǐn )兵(bīng )随(suí )之(zhī )。

魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )西(xī )巡(xún )至(zhì )云(yún )中(zhōng ),遂(suí )济(jì )河(hé ),畋(tián )于(yú )大(dà )漠(mò )。

魏(wèi )置(zhì )天(tiān )地(dì )四(sì )方(fāng )六(liù )部(bù )大(dà )人(rén ),以(yǐ )诸(zhū )公(gōng )为(wéi )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),太(tài )尉(wèi )裕(yù )至(zhì )陕(shǎn )。沈(shěn )田(tián )子(zǐ )、傅(fù )弘(hóng )之(zhī )入(rù )武(wǔ )关(guān ),秦(qín )戍(shù )将(jiāng )皆(jiē )委(wěi )城(chéng )走(zǒu )。田(tián )子(zǐ )等(děng )进(jìn )屯(tún )青(qīng )泥(ní ),秦(qín )主(zhǔ )泓(hóng )使(shǐ )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )姚(yáo )和(hé )都(dōu )屯(tún )峣(yáo )柳(liǔ )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。西(xī )秦(qín )相(xiàng )国(guó )翟(zhái )勍(qíng )卒(zú );八(bā )月(yuè ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )令(lìng )昙(tán )达(dá )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),右(yòu )仆(pú )射(shè )元(yuán )基(jī )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )麹(qū )景(jǐng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),侍(shì )中(zhōng )翟(zhái )绍(shào )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。

太(tài )尉(wèi )裕(yù )至(zhì )乡(xiāng ),沈(shěn )田(tián )子(zǐ )等(děng )将(jiāng )攻(gōng )峣(yáo )柳(liǔ )。秦(qín )主(zhǔ )泓(hóng )欲(yù )自(zì )将(jiāng )以(yǐ )御(yù )裕(yù )军(jūn ),恐(kǒng )田(tián )子(zǐ )等(děng )袭(xí )其(qí )后(hòu ),欲(yù )先(xiān )击(jī )灭(miè )田(tián )子(zǐ )等(děng ),然(rán )后(hòu )倾(qīng )国(guó )东(dōng )出(chū );乃(nǎi )帅(shuài )步(bù )骑(qí )数(shù )万(wàn ),奄(yǎn )至(zhì )青(qīng )泥(ní )。田(tián )子(zǐ )本(běn )为(wéi )疑(yí )兵(bīng ),所(suǒ )领(lǐng )裁(cái )千(qiān )馀(yú )人(rén ),闻(wén )泓(hóng )至(zhì ),欲(yù )击(jī )之(zhī );傅(fù )弘(hóng )之(zhī )以(yǐ )众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí )止(zhǐ )之(zhī ),田(tián )子(zǐ )曰(yuē ):“兵(bīng )贵(guì )用(yòng )奇(qí ),不(bú )必(bì )在(zài )众(zhòng )。且(qiě )今(jīn )众(zhòng )寡(guǎ )相(xiàng )悬(xuán ),势(shì )不(bú )两(liǎng )立(lì ),若(ruò )彼(bǐ )结(jié )围(wéi )既(jì )固(gù ),则(zé )我(wǒ )无(wú )所(suǒ )逃(táo )矣(yǐ )。不(bú )如(rú )乘(chéng )其(qí )始(shǐ )至(zhì ),营(yíng )陈(chén )未(wèi )立(lì ),先(xiān )薄(báo )之(zhī ),可(kě )以(yǐ )有(yǒu )功(gōng )。”遂(suí )帅(shuài )所(suǒ )领(lǐng )先(xiān )进(jìn ),弘(hóng )之(zhī )继(jì )之(zhī )。秦(qín )兵(bīng )合(hé )围(wéi )数(shù )重(zhòng )。田(tián )子(zǐ )抚(fǔ )慰(wèi )士(shì )卒(zú )曰(yuē ):“诸(zhū )君(jūn )冒(mào )险(xiǎn )远(yuǎn )来(lái ),正(zhèng )求(qiú )今(jīn )日(rì )之(zhī )战(zhàn ),死(sǐ )生(shēng )一(yī )决(jué ),封(fēng )侯(hóu )之(zhī )业(yè )于(yú )此(cǐ )在(zài )矣(yǐ )!”士(shì )卒(zú )皆(jiē )踊(yǒng )跃(yuè )鼓(gǔ )噪(zào ),执(zhí )短(duǎn )兵(bīng )奋(fèn )击(jī ),秦(qín )兵(bīng )大(dà )败(bài ),斩(zhǎn )馘(guó )万(wàn )馀(yú )级(jí ),得(dé )其(qí )乘(chéng )舆(yú )服(fú )御(yù )物(wù ),秦(qín )主(zhǔ )泓(hóng )奔(bēn )还(hái )灞(bà )上(shàng )。

初(chū ),裕(yù )以(yǐ )田(tián )子(zǐ )等(děng )众(zhòng )少(shǎo ),遣(qiǎn )沈(shěn )林(lín )子(zǐ )将(jiāng )兵(bīng )自(zì )秦(qín )岭(lǐng )往(wǎng )助(zhù )之(zhī ),至(zhì )则(zé )秦(qín )兵(bīng )已(yǐ )败(bài ),乃(nǎi )相(xiàng )与(yǔ )追(zhuī )之(zhī ),关(guān )中(zhōng )群(qún )县(xiàn )多(duō )潜(qián )送(sòng )款(kuǎn )于(yú )田(tián )子(zǐ )。

辛(xīn )丑(chǒu ),太(tài )尉(wèi )裕(yù )至(zhì )潼(tóng )关(guān ),以(yǐ )硃(zhū )超(chāo )石(shí )为(wéi )河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu ),使(shǐ )与(yǔ )振(zhèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )徐(xú )猗(yī )之(zhī )会(huì )薛(xuē )帛(bó )于(yú )河(hé )北(běi ),共(gòng )攻(gōng )蒲(pú )阪(bǎn )。秦(qín )平(píng )原(yuán )公(gōng )璞(pú )与(yǔ )姚(yáo )和(hé )都(dōu )共(gòng )击(jī )之(zhī ),猗(yī )之(zhī )败(bài )死(sǐ ),超(chāo )石(shí )奔(bēn )还(hái )潼(tóng )关(guān )。东(dōng )平(píng )公(gōng )赞(zàn )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )国(guó )璠(fán )引(yǐn )魏(wèi )兵(bīng )以(yǐ )蹑(niè )裕(yù )后(hòu )。

王(wáng )镇(zhèn )恶(è )请(qǐng )帅(shuài )水(shuǐ )军(jūn )自(zì )河(hé )入(rù )渭(wèi )以(yǐ )趋(qū )长(zhǎng )安(ān ),裕(yù )许(xǔ )之(zhī )。秦(qín )恢(huī )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )难(nán )自(zì )香(xiāng )城(chéng )引(yǐn )兵(bīng )而(ér )西(xī ),镇(zhèn )恶(è )追(zhuī )之(zhī );秦(qín )主(zhǔ )泓(hóng )自(zì )灞(bà )上(shàng )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )屯(tún )石(shí )桥(qiáo )以(yǐ )为(wéi )之(zhī )援(yuán ),镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )强(qiáng )与(yǔ )难(nán )合(hé )兵(bīng )屯(tún )泾(jīng )上(shàng )以(yǐ )拒(jù )镇(zhèn )恶(è )。镇(zhèn )恶(è )使(shǐ )毛(máo )德(dé )祖(zǔ )进(jìn )击(jī ),破(pò )之(zhī ),强(qiáng )死(sǐ ),难(nán )奔(bēn )长(zhǎng )安(ān )。

东(dōng )平(píng )公(gōng )赞(zàn )退(tuì )屯(tún )郑(zhèng )城(chéng ),太(tài )尉(wèi )裕(yù )进(jìn )军(jūn )逼(bī )之(zhī )。泓(hóng )使(shǐ )姚(yáo )丕(pī )守(shǒu )渭(wèi )桥(qiáo ),胡(hú )翼(yì )度(dù )屯(tún )石(shí )积(jī ),东(dōng )平(píng )公(gōng )赞(zàn )屯(tún )灞(bà )东(dōng ),泓(hóng )屯(tún )逍(xiāo )遥(yáo )园(yuán )。

镇(zhèn )恶(è )溯(sù )渭(wèi )而(ér )上(shàng ),乘(chéng )蒙(méng )冲(chōng )小(xiǎo )舰(jiàn ),行(háng )船(chuán )者(zhě )皆(jiē )在(zài )舰(jiàn )内(nèi );秦(qín )人(rén )见(jiàn )舰(jiàn )进(jìn )而(ér )无(wú )行(háng )船(chuán )者(zhě ),皆(jiē )惊(jīng )以(yǐ )为(wéi )神(shén )。壬(rén )戌(xū )旦(dàn ),镇(zhèn )恶(è )至(zhì )渭(wèi )桥(qiáo ),令(lìng )军(jūn )士(shì )食(shí )毕(bì ),皆(jiē )持(chí )仗(zhàng )登(dēng )岸(àn ),后(hòu )登(dēng )者(zhě )斩(zhǎn )。众(zhòng )既(jì )登(dēng ),渭(wèi )水(shuǐ )迅(xùn )急(jí ),舰(jiàn )皆(jiē )随(suí )流(liú ),倏(shū )忽(hū )不(bú )知(zhī )所(suǒ )在(zài )。时(shí )泓(hóng )所(suǒ )将(jiāng )尚(shàng )数(shù )万(wàn )人(rén )。镇(zhèn )恶(è )谕(yù )士(shì )卒(zú )曰(yuē ):“吾(wú )属(shǔ )并(bìng )家(jiā )在(zài )江(jiāng )南(nán ),此(cǐ )为(wéi )长(zhǎng )安(ān )北(běi )门(mén ),去(qù )家(jiā )万(wàn )里(lǐ ),舟(zhōu )楫(jí )、衣(yī )粮(liáng )皆(jiē )已(yǐ )随(suí )流(liú )。今(jīn )进(jìn )战(zhàn )而(ér )胜(shèng ),则(zé )功(gōng )名(míng )俱(jù )显(xiǎn );不(bú )胜(shèng ),则(zé )骸(hái )骨(gǔ )不(bú )返(fǎn ),无(wú )它(tā )歧(qí )矣(yǐ )。卿(qīng )等(děng )勉(miǎn )之(zhī )!”乃(nǎi )身(shēn )先(xiān )士(shì )卒(zú ),众(zhòng )腾(téng )踊(yǒng )争(zhēng )进(jìn ),大(dà )破(pò )姚(yáo )丕(pī )于(yú )渭(wèi )桥(qiáo )。泓(hóng )引(yǐn )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),为(wéi )丕(pī )败(bài )卒(zú )所(suǒ )蹂(róu )践(jiàn ),不(bú )战(zhàn )而(ér )溃(kuì )。姚(yáo )谌(chén )等(děng )皆(jiē )死(sǐ ),泓(hóng )单(dān )马(mǎ )还(hái )宫(gōng )。镇(zhèn )恶(è )入(rù )自(zì )平(píng )朔(shuò )门(mén ),泓(hóng )与(yǔ )姚(yáo )裕(yù )等(děng )数(shù )百(bǎi )骑(qí )逃(táo )奔(bēn )石(shí )桥(qiáo )。东(dōng )平(píng )公(gōng )赞(zàn )闻(wén )泓(hóng )败(bài ),引(yǐn )兵(bīng )赴(fù )之(zhī ),众(zhòng )皆(jiē )溃(kuì )去(qù )。胡(hú )翼(yì )度(dù )降(jiàng )于(yú )太(tài )尉(wèi )裕(yù )。

泓(hóng )将(jiāng )出(chū )降(jiàng ),其(qí )子(zǐ )佛(fó )念(niàn ),年(nián )十(shí )一(yī ),言(yán )于(yú )泓(hóng )曰(yuē ):“晋(jìn )人(rén )将(jiāng )逞(chěng )其(qí )欲(yù ),虽(suī )降(jiàng )必(bì )不(bú )免(miǎn ),不(bú )如(rú )引(yǐn )决(jué )。”泓(hóng )怃(wǔ )然(rán )不(bú )应(yīng ),佛(fó )念(niàn )登(dēng )宫(gōng )墙(qiáng )自(zì )投(tóu )而(ér )死(sǐ )。癸(guǐ )亥(hài ),泓(hóng )将(jiāng )妻(qī )子(zǐ )、群(qún )臣(chén )诣(yì )镇(zhèn )恶(è )垒(lěi )门(mén )请(qǐng )降(jiàng ),镇(zhèn )恶(è )以(yǐ )属(shǔ )吏(lì )。城(chéng )中(zhōng )夷(yí )、晋(jìn )六(liù )万(wàn )馀(yú )户(hù ),镇(zhèn )恶(è )以(yǐ )国(guó )恩(ēn )抚(fǔ )慰(wèi ),号(hào )令(lìng )严(yán )肃(sù ),百(bǎi )姓(xìng )安(ān )堵(dǔ )。

九(jiǔ )月(yuè ),太(tài )尉(wèi )裕(yù )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),镇(zhèn )恶(è )迎(yíng )于(yú )灞(bà )上(shàng )。裕(yù )劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“成(chéng )吾(wú )霸(bà )业(yè )者(zhě ),卿(qīng )也(yě )!”镇(zhèn )恶(è )再(zài )拜(bài )谢(xiè )曰(yuē ):“明(míng )公(gōng )之(zhī )威(wēi ),诸(zhū )将(jiāng )之(zhī )力(lì ),镇(zhèn )恶(è )何(hé )功(gōng )之(zhī )有(yǒu )!”裕(yù )笑(xiào )曰(yuē ):“卿(qīng )欲(yù )学(xué )冯(féng )异(yì )邪(xié )?”镇(zhèn )恶(è )性(xìng )贪(tān ),秦(qín )府(fǔ )库(kù )盈(yíng )积(jī ),镇(zhèn )恶(è )盗(dào )取(qǔ )不(bú )可(kě )胜(shèng )纪(jì );裕(yù )以(yǐ )其(qí )功(gōng )大(dà ),不(bú )问(wèn )。或(huò )谮(zèn )诸(zhū )裕(yù )曰(yuē ):“镇(zhèn )恶(è )藏(cáng )姚(yáo )泓(hóng )伪(wěi )辇(niǎn ),将(jiāng )有(yǒu )异(yì )志(zhì )。”裕(yù )使(shǐ )人(rén )觇(chān )之(zhī ),镇(zhèn )恶(è )剔(tī )取(qǔ )其(qí )金(jīn )银(yín ),弃(qì )辇(niǎn )于(yú )垣(yuán )侧(cè ),裕(yù )意(yì )乃(nǎi )安(ān )。

裕(yù )收(shōu )秦(qín )彝(yí )器(qì )、浑(hún )仪(yí )、土(tǔ )圭(guī )、记(jì )里(lǐ )鼓(gǔ )、指(zhǐ )南(nán )车(chē )送(sòng )诣(yì )建(jiàn )康(kāng )。其(qí )馀(yú )金(jīn )玉(yù )、缯(zēng )帛(bó )、珍(zhēn )宝(bǎo ),皆(jiē )以(yǐ )颁(bān )赐(cì )将(jiāng )士(shì )。秦(qín )平(píng )原(yuán )公(gōng )璞(pú )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )尹(yǐn )昭(zhāo )以(yǐ )蒲(pú )阪(bǎn )降(jiàng ),东(dōng )平(píng )公(gōng )赞(zàn )帅(shuài )宗(zōng )族(zú )百(bǎi )馀(yú )人(rén )诣(yì )裕(yù )降(jiàng ),裕(yù )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。送(sòng )姚(yáo )泓(hóng )至(zhì )建(jiàn )康(kāng ),斩(zhǎn )于(yú )市(shì )。裕(yù )以(yǐ )薛(xuē )辩(biàn )为(wéi )平(píng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),使(shǐ )镇(zhèn )捍(hàn )北(běi )道(dào )。

裕(yù )议(yì )迁(qiān )都(dōu )洛(luò )阳(yáng ),谘(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )曰(yuē ):“非(fēi )常(cháng )之(zhī )事(shì ),固(gù )非(fēi )常(cháng )人(rén )所(suǒ )及(jí ),必(bì )致(zhì )骇(hài )动(dòng )。今(jīn )暴(bào )师(shī )日(rì )久(jiǔ ),士(shì )卒(zú )思(sī )归(guī ),迁(qiān )都(dōu )之(zhī )计(jì ),未(wèi )可(kě )议(yì )也(yě )。裕(yù )乃(nǎi )止(zhǐ )。

羌(qiāng )众(zhòng )十(shí )馀(yú )万(wàn )口(kǒu )西(xī )奔(bēn )陇(lǒng )上(shàng ),沈(shěn )林(lín )子(zǐ )追(zhuī )击(jī )至(zhì )槐(huái )里(lǐ ),俘(fú )虏(lǔ )万(wàn )计(jì )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )闻(wén )太(tài )尉(wèi )裕(yù )灭(miè )秦(qín ),怒(nù )甚(shèn )。门(mén )下(xià )校(xiào )郎(láng )刘(liú )祥(xiáng )入(rù )言(yán )事(shì ),蒙(méng )逊(xùn )曰(yuē ):“汝(rǔ )闻(wén )刘(liú )裕(yù )入(rù )关(guān ),敢(gǎn )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“姚(yáo )泓(hóng )非(fēi )裕(yù )敌(dí )也(yě )。且(qiě )其(qí )兄(xiōng )弟(dì )内(nèi )叛(pàn ),安(ān )能(néng )拒(jù )人(rén )!裕(yù )取(qǔ )关(guān )中(zhōng )必(bì )矣(yǐ )。然(rán )裕(yù )不(bú )能(néng )久(jiǔ )留(liú ),必(bì )将(jiāng )南(nán )归(guī ),留(liú )子(zǐ )弟(dì )及(jí )诸(zhū )将(jiāng )守(shǒu )之(zhī ),吾(wú )取(qǔ )之(zhī )如(rú )拾(shí )芥(jiè )耳(ěr )。”乃(nǎi )秣(mò )马(mǎ )砺(lì )兵(bīng ),训(xùn )养(yǎng )士(shì )卒(zú ),进(jìn )据(jù )安(ān )定(dìng ),秦(qín )岭(lǐng )北(běi )郡(jùn )县(xiàn )镇(zhèn )戍(shù )皆(jiē )降(jiàng )之(zhī )。裕(yù )遗(yí )使(shǐ )遗(yí )勃(bó )勃(bó )书(shū ),约(yuē )为(wéi )兄(xiōng )弟(dì );勃(bó )勃(bó )使(shǐ )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )皇(huáng )甫(fǔ )徽(huī )为(wéi )报(bào )书(shū )而(ér )阴(yīn )育(yù )之(zhī ),对(duì )裕(yù )使(shǐ )者(zhě ),口(kǒu )授(shòu )舍(shě )人(rén )使(shǐ )书(shū )之(zhī )。裕(yù )读(dú )其(qí )文(wén ),叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )如(rú )也(yě )!”

广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )谢(xiè )欣(xīn )卒(zú ),东(dōng )海(hǎi )人(rén )徐(xú )道(dào )期(qī )聚(jù )众(zhòng )攻(gōng )陷(xiàn )州(zhōu )城(chéng ),进(jìn )攻(gōng )始(shǐ )兴(xìng ),始(shǐ )兴(xìng )相(xiàng )彭(péng )城(chéng )刘(liú )廉(lián )之(zhī )讨(tǎo )诛(zhū )之(zhī )。诏(zhào )以(yǐ )谦(qiān )之(zhī )为(wéi )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),司(sī )马(mǎ )休(xiū )之(zhī )、司(sī )马(mǎ )文(wén )思(sī )、司(sī )马(mǎ )国(guó )璠(fán )、司(sī )马(mǎ )道(dào )赐(cì )、鲁(lǔ )轨(guǐ )、韩(hán )延(yán )之(zhī )、刁(diāo )雍(yōng )、王(wáng )慧(huì )龙(lóng )及(jí )桓(huán )温(wēn )之(zhī )孙(sūn )道(dào )度(dù )、道(dào )子(zǐ )、族(zú )人(rén )桓(huán )谧(mì )、桓(huán )璲(suì )、陈(chén )郡(jùn )袁(yuán )式(shì )等(děng )皆(jiē )诣(yì )魏(wèi )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )降(jiàng )。秦(qín )匈(xiōng )奴(nú )镇(zhèn )将(jiāng )姚(yáo )成(chéng )都(dōu )及(jí )弟(dì )和(hé )都(dōu )举(jǔ )镇(zhèn )降(jiàng )魏(wèi )。魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )诏(zhào )民(mín )间(jiān )得(dé )姚(yáo )氏(shì )子(zǐ )弟(dì )送(sòng )平(píng )城(chéng )者(zhě )赏(shǎng )之(zhī )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),嗣(sì )召(zhào )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )等(děng )还(hái )。司(sī )马(mǎ )休(xiū )之(zhī )寻(xún )卒(zú )于(yú )魏(wèi )。魏(wèi )赐(cì )国(guó )璠(fán )爵(jué )淮(huái )南(nán )公(gōng ),道(dào )赐(cì )爵(jué )池(chí )阳(yáng )子(zǐ ),鲁(lǔ )轨(guǐ )爵(jué )襄(xiāng )阳(yáng )公(gōng )。刁(diāo )雍(yōng )表(biǎo )求(qiú )南(nán )鄙(bǐ )自(zì )效(xiào ),嗣(sì )以(yǐ )雍(yōng )为(wéi )建(jiàn )义(yì )将(jiāng )军(jūn )。雍(yōng )聚(jù )众(zhòng )于(yú )河(hé )、济(jì )之(zhī )间(jiān ),扰(rǎo )动(dòng )徐(xú )、兗(yǎn );太(tài )尉(wèi )裕(yù )遣(qiǎn )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī ),不(bú )克(kè ),雍(yōng )进(jìn )屯(tún )固(gù )山(shān ),众(zhòng )至(zhì )二(èr )万(wàn )。

诏(zhào )进(jìn )宋(sòng )公(gōng )爵(jué )为(wéi )王(wáng ),增(zēng )封(fēng )十(shí )郡(jùn );辞(cí )不(bú )受(shòu )。

西(xī )秦(qín )王(wáng )炽(chì )磐(pán )遣(qiǎn )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )昙(tán )达(dá )等(děng )击(jī )秦(qín )故(gù )将(jiāng )姚(yáo )艾(ài ),艾(ài )遣(qiǎn )使(shǐ )称(chēng )籓(bān ),炽(chì )磐(pán )以(yǐ )艾(ài )为(wéi )征(zhēng )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、秦(qín )州(zhōu )牧(mù )。征(zhēng )王(wáng )松(sōng )寿(shòu )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),魏(wèi )叔(shū )孙(sūn )建(jiàn )等(děng )讨(tǎo )西(xī )山(shān )丁(dīng )零(líng )翟(zhái )蜀(shǔ )洛(luò )支(zhī )等(děng ),平(píng )之(zhī )。

辛(xīn )未(wèi ),刘(liú )穆(mù )之(zhī )卒(zú )。太(tài )尉(wèi )裕(yù )闻(wén )之(zhī ),惊(jīng )恸(tòng )哀(āi )惋(wǎn )者(zhě )累(lèi )日(rì )。始(shǐ ),裕(yù )欲(yù )留(liú )长(zhǎng )安(ān )经(jīng )略(luè )西(xī )北(běi ),而(ér )诸(zhū )将(jiāng )佐(zuǒ )皆(jiē )久(jiǔ )役(yì )思(sī )归(guī ),多(duō )不(bú )欲(yù )留(liú )。会(huì )穆(mù )之(zhī )卒(zú ),裕(yù )以(yǐ )根(gēn )本(běn )无(wú )托(tuō ),遂(suí )决(jué )意(yì )东(dōng )还(hái )。

穆(mù )之(zhī )之(zhī )卒(zú )也(yě ),朝(cháo )廷(tíng )恇(kuāng )惧(jù ),欲(yù )发(fā )诏(zhào ),以(yǐ )太(tài )尉(wèi )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ )徐(xú )羡(xiàn )之(zhī )代(dài )之(zhī ),中(zhōng )军(jūn )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )张(zhāng )邵(shào )曰(yuē ):“今(jīn )诚(chéng )急(jí )病(bìng ),任(rèn )终(zhōng )在(zài )徐(xú );然(rán )世(shì )子(zǐ )无(wú )专(zhuān )命(mìng ),宜(yí )须(xū )谘(zī )之(zhī )。”裕(yù )欲(yù )以(yǐ )王(wáng )弘(hóng )代(dài )穆(mù )之(zhī ),从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )谢(xiè )晦(huì )曰(yuē ):“休(xiū )元(yuán )轻(qīng )易(yì ),不(bú )若(ruò )羡(xiàn )之(zhī )。”乃(nǎi )羡(xiàn )之(zhī )为(wéi )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )、建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn ),代(dài )管(guǎn )留(liú )任(rèn )。于(yú )是(shì )朝(cháo )廷(tíng )大(dà )事(shì )常(cháng )决(jué )于(yú )穆(mù )之(zhī )者(zhě ),并(bìng )悉(xī )北(běi )咨(zī )。

裕(yù )以(yǐ )次(cì )子(zǐ )桂(guì )阳(yáng )公(gōng )义(yì )真(zhēn )为(wéi )都(dōu )督(dū )雍(yōng )、梁(liáng )、秦(qín )王(wáng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、领(lǐng )雍(yōng )、东(dōng )秦(qín )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。义(yì )真(zhēn )时(shí )年(nián )十(shí )二(èr )。以(yǐ )太(tài )尉(wèi )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )京(jīng )兆(zhào )王(wáng )修(xiū )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),王(wáng )镇(zhèn )恶(è )为(wéi )司(sī )马(mǎ )、领(lǐng )冯(féng )翊(yì )太(tài )守(shǒu ),沈(shěn )田(tián )子(zǐ )、毛(máo )德(dé )祖(zǔ )皆(jiē )为(wéi )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn ),仍(réng )以(yǐ )田(tián )子(zǐ )领(lǐng )始(shǐ )平(píng )太(tài )守(shǒu ),德(dé )祖(zǔ )领(lǐng )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、天(tiān )水(shuǐ )太(tài )守(shǒu ),傅(fù )弘(hóng )之(zhī )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )治(zhì )中(zhōng )从(cóng )事(shì )史(shǐ )。

先(xiān )是(shì ),陇(lǒng )上(shàng )流(liú )户(hù )寓(yù )关(guān )中(zhōng )者(zhě ),望(wàng )因(yīn )兵(bīng )威(wēi )得(dé )复(fù )本(běn )土(tǔ );及(jí )置(zhì )东(dōng )秦(qín )州(zhōu ),知(zhī )裕(yù )无(wú )复(fù )西(xī )略(luè )之(zhī )意(yì ),皆(jiē )叹(tàn )息(xī )失(shī )望(wàng )。

关(guān )中(zhōng )人(rén )素(sù )重(zhòng )王(wáng )猛(měng ),裕(yù )之(zhī )克(kè )长(zhǎng )安(ān ),王(wáng )镇(zhèn )恶(è )功(gōng )为(wéi )多(duō ),由(yóu )是(shì )南(nán )人(rén )皆(jiē )忌(jì )之(zhī )。沈(shěn )田(tián )子(zǐ )自(zì )以(yǐ )峣(yáo )柳(liǔ )之(zhī )捷(jié ),与(yǔ )镇(zhèn )恶(è )争(zhēng )功(gōng )不(bú )平(píng )。裕(yù )将(jiāng )还(hái ),田(tián )子(zǐ )及(jí )傅(fù )弘(hóng )之(zhī )屡(lǚ )言(yán )于(yú )裕(yù )曰(yuē ):“镇(zhèn )恶(è )家(jiā )在(zài )关(guān )中(zhōng ),不(bú )可(kě )保(bǎo )信(xìn )。”裕(yù )曰(yuē ):“今(jīn )留(liú )卿(qīng )文(wén )武(wǔ )将(jiāng )士(shì )精(jīng )兵(bīng )万(wàn )人(rén ),彼(bǐ )若(ruò )欲(yù )为(wéi )不(bú )善(shàn ),正(zhèng )足(zú )自(zì )灭(miè )耳(ěr )。勿(wù )复(fù )多(duō )言(yán )。”裕(yù )私(sī )谓(wèi )田(tián )子(zǐ )曰(yuē ):“钟(zhōng )会(huì )不(bú )得(dé )遂(suí )其(qí )乱(luàn )者(zhě ),以(yǐ )有(yǒu )卫(wèi )瓘(guàn )故(gù )也(yě )。语(yǔ )曰(yuē ):‘猛(měng )兽(shòu )不(bú )如(rú )群(qún )狐(hú )’,卿(qīng )等(děng )十(shí )馀(yú )人(rén ),何(hé )惧(jù )王(wáng )镇(zhèn )恶(è )!”

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ):“疑(yí )则(zé )勿(wù )任(rèn ),任(rèn )则(zé )勿(wù )疑(yí )。”裕(yù )既(jì )委(wěi )镇(zhèn )恶(è )以(yǐ )关(guān )中(zhōng ),而(ér )复(fù )与(yǔ )田(tián )子(zǐ )有(yǒu )后(hòu )言(yán ),是(shì )斗(dòu )之(zhī )使(shǐ )为(wéi )乱(luàn )也(yě )。惜(xī )乎(hū )!百(bǎi )年(nián )之(zhī )寇(kòu ),千(qiān )里(lǐ )之(zhī )士(shì ),得(dé )之(zhī )艰(jiān )难(nán ),失(shī )之(zhī )造(zào )次(cì ),使(shǐ )丰(fēng )、鄗(hào )之(zhī )都(dōu )复(fù )输(shū )寇(kòu )手(shǒu )。荀(xún )子(zǐ )曰(yuē ):“兼(jiān )并(bìng )易(yì )能(néng )也(yě ),坚(jiān )凝(níng )之(zhī )难(nán )。”信(xìn )哉(zāi )!

三(sān )秦(qín )父(fù )老(lǎo )闻(wén )裕(yù )将(jiāng )还(hái ),诣(yì )门(mén )流(liú )涕(tì )诉(sù )曰(yuē ):“残(cán )民(mín )不(bú )沾(zhān )王(wáng )化(huà ),于(yú )今(jīn )百(bǎi )年(nián ),始(shǐ )睹(dǔ )衣(yī )冠(guàn ),人(rén )人(rén )相(xiàng )贺(hè )。长(zhǎng )安(ān )十(shí )陵(líng )是(shì )公(gōng )家(jiā )坟(fén )墓(mù ),咸(xián )阳(yáng )宫(gōng )殿(diàn )是(shì )公(gōng )家(jiā )室(shì )宅(zhái ),舍(shě )此(cǐ )欲(yù )何(hé )之(zhī )乎(hū )!”裕(yù )为(wéi )之(zhī )愍(mǐn )然(rán ),慰(wèi )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“受(shòu )命(mìng )朝(cháo )廷(tíng ),不(bú )得(dé )擅(shàn )留(liú )。诚(chéng )多(duō )诸(zhū )君(jūn )怀(huái )本(běn )之(zhī )志(zhì ),今(jīn )以(yǐ )次(cì )息(xī )与(yǔ )文(wén )武(wǔ )贤(xián )才(cái )共(gòng )镇(zhèn )此(cǐ )境(jìng ),勉(miǎn )与(yǔ )之(zhī )居(jū )。”十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),裕(yù )发(fā )长(zhǎng )安(ān ),自(zì )洛(luò )入(rù )河(hé ),开(kāi )汴(biàn )渠(qú )以(yǐ )归(guī )。

氐(dī )豪(háo )徐(xú )骇(hài )奴(nú )、齐(qí )元(yuán )子(zǐ )等(děng )拥(yōng )部(bù )落(luò )三(sān )万(wàn )在(zài )雍(yōng ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )降(jiàng )於(yú )魏(wèi )。魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )洛(luò )生(shēng )、河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )杨(yáng )声(shēng )等(děng )西(xī )行(háng )以(yǐ )应(yīng )之(zhī )。

闰(rùn )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )如(rú )大(dà )宁(níng )长(zhǎng )川(chuān )。

秦(qín )、雍(yōng )人(rén )千(qiān )馀(yú )家(jiā )推(tuī )襄(xiāng )邑(yì )令(lìng )上(shàng )谷(gǔ )寇(kòu )赞(zàn )为(wéi )主(zhǔ ),以(yǐ )降(jiàng )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )拜(bài )赞(zàn )魏(wèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。久(jiǔ )之(zhī ),秦(qín )、雍(yōng )人(rén )流(liú )入(rù )魏(wèi )之(zhī )河(hé )南(nán )、荥(yíng )阳(yáng )、河(hé )内(nèi )者(zhě ),户(hù )以(yǐ )万(wàn )数(shù )。嗣(sì )乃(nǎi )置(zhì )南(nán )雍(yōng )州(zhōu ),以(yǐ )赞(zàn )为(wéi )刺(cì )史(shǐ ),封(fēng )河(hé )南(nán )公(gōng ),治(zhì )洛(luò )阳(yáng ),立(lì )雍(yōng )州(zhōu )郡(jùn )县(xiàn )以(yǐ )抚(fǔ )之(zhī )。赞(zàn )善(shàn )于(yú )招(zhāo )怀(huái ),流(liú )民(mín )归(guī )之(zhī )者(zhě ),三(sān )倍(bèi )其(qí )初(chū )。

夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )闻(wén )太(tài )尉(wèi )裕(yù )东(dōng )还(hái ),大(dà )喜(xǐ ),问(wèn )于(yú )王(wáng )买(mǎi )德(dé )曰(yuē ):“腾(téng )欲(yù )取(qǔ )关(guān )中(zhōng ),卿(qīng )试(shì )言(yán )其(qí )方(fāng )略(luè )。”买(mǎi )德(dé )曰(yuē ):“关(guān )中(zhōng )形(xíng )胜(shèng )之(zhī )地(dì ),而(ér )裕(yù )以(yǐ )幼(yòu )子(zǐ )守(shǒu )之(zhī )。狼(láng )狈(bèi )而(ér )归(guī ),正(zhèng )欲(yù )急(jí )成(chéng )篡(cuàn )事(shì )耳(ěr ),不(bú )暇(xiá )复(fù )以(yǐ )中(zhōng )原(yuán )为(wéi )意(yì )。此(cǐ )天(tiān )以(yǐ )关(guān )中(zhōng )赐(cì )我(wǒ ),不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )。青(qīng )泥(ní )、上(shàng )洛(luò ),南(nán )北(běi )之(zhī )险(xiǎn )要(yào ),宜(yí )先(xiān )遣(qiǎn )游(yóu )军(jūn )断(duàn )之(zhī );东(dōng )塞(sāi )潼(tóng )关(guān ),绝(jué )其(qí )水(shuǐ )陆(lù )之(zhī )路(lù );然(rán )后(hòu )传(chuán )檄(xí )三(sān )辅(fǔ ),施(shī )以(yǐ )威(wēi )德(dé ),则(zé )义(yì )真(zhēn )在(zài )网(wǎng )罟(gǔ )之(zhī )中(zhōng ),不(bú )足(zú )取(qǔ )也(yě )。”勃(bó )勃(bó )乃(nǎi )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )璝(guī )都(dōu )督(dū )前(qián )锋(fēng )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),帅(shuài )骑(qí )二(èr )万(wàn )向(xiàng )长(zhǎng )安(ān )。前(qián )将(jiāng )军(jūn )昌(chāng )屯(tún )潼(tóng )关(guān ),以(yǐ )买(mǎi )德(dé )为(wéi )抚(fǔ )军(jūn )右(yòu )长(zhǎng )史(shǐ ),屯(tún )青(qīng )泥(ní ),勃(bó )勃(bó )将(jiāng )大(dà )军(jūn )为(wéi )后(hòu )继(jì )。

是(shì )岁(suì ),魏(wèi )都(dōu )坐(zuò )大(dà )官(guān )章(zhāng )安(ān )侯(hóu )封(fēng )懿(yì )卒(zú )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )癸(guǐ )义(yì )熙(xī )十(shí )四(sì )年(nián )(戊(wù )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )一(yī )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu )朔(shuò ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )至(zhì )平(píng )城(chéng ),命(mìng )护(hù )高(gāo )车(chē )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )薛(xuē )繁(fán )帅(shuài )高(gāo )车(chē )、丁(dīng )零(líng )北(běi )略(luè ),至(zhì )弱(ruò )水(shuǐ )而(ér )还(hái )。

辛(xīn )巳(sì ),大(dà )赦(shè )。

夏(xià )赫(hè )连(lián )璝(guī )至(zhì )渭(wèi )阳(yáng ),关(guān )中(zhōng )民(mín )降(jiàng )之(zhī )者(zhě )属(shǔ )路(lù )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )田(tián )子(zǐ )将(jiāng )兵(bīng )拒(jù )之(zhī ),畏(wèi )其(qí )众(zhòng )盛(shèng ),退(tuì )屯(tún )刘(liú )回(huí )堡(bǎo ),遣(qiǎn )使(shǐ )还(hái )报(bào )王(wáng )镇(zhèn )恶(è )。镇(zhèn )恶(è )谓(wèi )王(wáng )修(xiū )曰(yuē ):“公(gōng )以(yǐ )十(shí )岁(suì )儿(ér )付(fù )吾(wú )属(shǔ ),当(dāng )共(gòng )思(sī )竭(jié )力(lì );而(ér )拥(yōng )兵(bīng )不(bú )进(jìn ),虏(lǔ )何(hé )由(yóu )得(dé )平(píng )!”使(shǐ )者(zhě )还(hái ),以(yǐ )告(gào )田(tián )子(zǐ )。田(tián )子(zǐ )与(yǔ )镇(zhèn )恶(è )素(sù )有(yǒu )相(xiàng )图(tú )之(zhī )志(zhì ),由(yóu )是(shì )益(yì )忿(fèn )惧(jù )。未(wèi )几(jǐ ),镇(zhèn )恶(è )与(yǔ )田(tián )子(zǐ )俱(jù )出(chū )北(běi )地(dì )以(yǐ )拒(jù )夏(xià )兵(bīng ),军(jūn )中(zhōng )讹(é )言(yán ):“镇(zhèn )恶(è )欲(yù )尽(jìn )杀(shā )南(nán )人(rén ),以(yǐ )数(shù )十(shí )人(rén )送(sòng )义(yì )真(zhēn )南(nán )还(hái )。因(yīn )据(jù )关(guān )中(zhōng )反(fǎn )。”辛(xīn )亥(hài ),田(tián )子(zǐ )请(qǐng )镇(zhèn )恶(è )至(zhì )傅(fù )弘(hóng )之(zhī )营(yíng )计(jì )事(shì )。田(tián )子(zǐ )求(qiú )屏(píng )人(rén )语(yǔ ),使(shǐ )其(qí )宗(zōng )人(rén )沈(shěn )敬(jìng )仁(rén )斩(zhǎn )之(zhī )幕(mù )下(xià ),矫(jiǎo )称(chēng )受(shòu )太(tài )尉(wèi )令(lìng )诛(zhū )之(zhī )。弘(hóng )之(zhī )奔(bēn )告(gào )刘(liú )义(yì )真(zhēn ),义(yì )真(zhēn )与(yǔ )王(wáng )修(xiū )被(bèi )甲(jiǎ )登(dēng )横(héng )门(mén )以(yǐ )察(chá )其(qí )变(biàn )。俄(é )而(ér )田(tián )子(zǐ )帅(shuài )数(shù )十(shí )人(rén )来(lái )至(zhì ),言(yán )镇(zhèn )恶(è )反(fǎn )。修(xiū )执(zhí )田(tián )子(zǐ ),数(shù )以(yǐ )专(zhuān )戮(lù ),斩(zhǎn )之(zhī );以(yǐ )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )修(xiū )之(zhī )代(dài )镇(zhèn )恶(è )为(wéi )安(ān )西(xī )司(sī )马(mǎ )。傅(fù )弘(hóng )之(zhī )大(dà )破(pò )赫(hè )连(lián )璝(guī )于(yú )池(chí )阳(yáng ),又(yòu )破(pò )之(zhī )于(yú )寡(guǎ )妇(fù )渡(dù ),斩(zhǎn )获(huò )甚(shèn )众(zhòng ),夏(xià )兵(bīng )乃(nǎi )退(tuì )。

壬(rén )戌(xū ),太(tài )尉(wèi )裕(yù )至(zhì )彭(péng )城(chéng ),解(jiě )严(yán ),琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )先(xiān )归(guī )建(jiàn )康(kāng )。

裕(yù )闻(wén )王(wáng )镇(zhèn )恶(è )死(sǐ ),表(biǎo )言(yán )“沈(shěn )田(tián )子(zǐ )忽(hū )发(fā )狂(kuáng )易(yì ),奄(yǎn )害(hài )忠(zhōng )勋(xūn )”,追(zhuī )赠(zèng )镇(zhèn )恶(è )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

以(yǐ )彭(péng )城(chéng )内(nèi )史(shǐ )刘(liú )遵(zūn )考(kǎo )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、领(lǐng )河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu ),镇(zhèn )蒲(pú )阪(bǎn );征(zhēng )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )道(dào )怜(lián )为(wéi )徐(xú )、兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

裕(yù )欲(yù )以(yǐ )世(shì )子(zǐ )义(yì )符(fú )镇(zhèn )荆(jīng )州(zhōu ),以(yǐ )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )义(yì )隆(lóng )为(wéi )司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )洛(luò )阳(yáng )。中(zhōng )军(jūn )谘(zī )议(yì )张(zhāng )邵(shào )谏(jiàn )曰(yuē ):“储(chǔ )贰(èr )之(zhī )重(zhòng ),四(sì )海(hǎi )所(suǒ )系(xì ),不(bú )宜(yí )处(chù )外(wài )。”乃(nǎi )更(gèng )以(yǐ )义(yì )隆(lóng )为(wéi )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、益(yì )、宁(níng )、雍(yōng )、梁(liáng )、秦(qín )六(liù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、西(xī )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )南(nán )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )到(dào )彦(yàn )之(zhī )为(wéi )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi ),张(zhāng )邵(shào )为(wéi )司(sī )马(mǎ )、领(lǐng )南(nán )郡(jùn )相(xiàng ),冠(guàn )军(jūn )功(gōng )曹(cáo )王(wáng )昙(tán )首(shǒu )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),北(běi )徐(xú )州(zhōu )从(cóng )事(shì )王(wáng )华(huá )为(wéi )西(xī )中(zhōng )郎(láng )主(zhǔ )簿(bù ),沈(shěn )林(lín )子(zǐ )为(wéi )西(xī )中(zhōng )郎(láng )参(cān )军(jūn )。义(yì )隆(lóng )尚(shàng )幼(yòu ),府(fǔ )事(shì )皆(jiē )决(jué )于(yú )邵(shào )。昙(tán )首(shǒu ),弘(hóng )之(zhī )弟(dì )也(yě )。裕(yù )谓(wèi )义(yì )隆(lóng )曰(yuē ):“王(wáng )昙(tán )首(shǒu )沉(chén )毅(yì )有(yǒu )器(qì )度(dù ),宰(zǎi )相(xiàng )才(cái )也(yě ),汝(rǔ )每(měi )事(shì )咨(zī )之(zhī )。”

以(yǐ )南(nán )郡(jùn )公(gōng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。义(yì )庆(qìng ),道(dào )怜(lián )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

裕(yù )解(jiě )司(sī )州(zhōu ),领(lǐng )徐(xú )、冀(jì )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

秦(qín )王(wáng )炽(chì )磐(pán )以(yǐ )乞(qǐ )伏(fú )木(mù )弈(yì )干(gàn )为(wéi )沙(shā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )乐(lè )都(dōu )。二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )弗(fú )乌(wū )地(dì )延(yán )帅(shuài )户(hù )二(èr )万(wàn )降(jiàng )秦(qín )。

三(sān )月(yuè ),遣(qiǎn )使(shǐ )聘(pìn )魏(wèi )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),魏(wèi )徙(xǐ )冀(jì )、定(dìng )、幽(yōu )三(sān )州(zhōu )徒(tú )河(hé )于(yú )代(dài )都(dōu )。初(chū ),和(hé )龙(lóng )有(yǒu )赤(chì )气(qì )四(sì )塞(sāi )蔽(bì )日(rì ),自(zì )寅(yín )至(zhì )申(shēn ),燕(yàn )太(tài )史(shǐ )令(lìng )张(zhāng )穆(mù )言(yán )于(yú )燕(yàn )王(wáng )跋(bá )曰(yuē ):“此(cǐ )兵(bīng )气(qì )也(yě )。今(jīn )魏(wèi )方(fāng )强(qiáng )盛(shèng ),而(ér )执(zhí )其(qí )使(shǐ )者(zhě ),好(hǎo )命(mìng )不(bú )通(tōng ),臣(chén )窃(qiè )惧(jù )焉(yān )。”跋(bá )曰(yuē ):“吾(wú )方(fāng )思(sī )之(zhī )。”五(wǔ )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )东(dōng )巡(xún ),至(zhì )濡(rú )源(yuán )及(jí )甘(gān )松(sōng ),遣(qiǎn )征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )孙(sūn )道(dào )生(shēng )、安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )先(xiān )、给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )奚(xī )观(guān )帅(shuài )精(jīng )骑(qí )二(èr )万(wàn )袭(xí )燕(yàn ),又(yòu )命(mìng )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )延(yán )普(pǔ )、幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )尉(wèi )诺(nuò )自(zì )幽(yōu )州(zhōu )引(yǐn )兵(bīng )趋(qū )辽(liáo )西(xī ),为(wéi )之(zhī )声(shēng )势(shì ),嗣(sì )屯(tún )突(tū )门(mén )岭(lǐng )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。道(dào )生(shēng )等(děng )拔(bá )乙(yǐ )连(lián )城(chéng ),进(jìn )攻(gōng )和(hé )龙(lóng ),与(yǔ )燕(yàn )单(dān )于(yú )右(yòu )辅(fǔ )古(gǔ )泥(ní )战(zhàn ),破(pò )之(zhī ),杀(shā )其(qí )将(jiāng )皇(huáng )甫(fǔ )轨(guǐ )。燕(yàn )王(wáng )跋(bá )婴(yīng )城(chéng )自(zì )守(shǒu ),魏(wèi )人(rén )攻(gōng )之(zhī ),不(bú )克(kè ),掠(luě )其(qí )民(mín )万(wàn )馀(yú )家(jiā )而(ér )还(hái )。

六(liù )月(yuè ),太(tài )尉(wèi )裕(yù )始(shǐ )受(shòu )相(xiàng )国(guó )、宋(sòng )公(gōng )、九(jiǔ )锡(xī )之(zhī )命(mìng )。赦(shè )国(guó )中(zhōng )殊(shū )死(sǐ )以(yǐ )下(xià ),崇(chóng )继(jì )母(mǔ )兰(lán )陵(líng )萧(xiāo )氏(shì )为(wéi )太(tài )妃(fēi )。以(yǐ )太(tài )尉(wèi )军(jūn )谘(zī )祭(jì )酒(jiǔ )孔(kǒng )靖(jìng )为(wéi )宋(sòng )国(guó )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )弘(hóng )为(wéi )仆(pú )射(shè ),领(lǐng )选(xuǎn ),从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )傅(fù )亮(liàng )、蔡(cài )廓(kuò )皆(jiē )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),谢(xiè )晦(huì )为(wéi )右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),右(yòu )长(zhǎng )史(shǐ )郑(zhèng )鲜(xiān )之(zhī )为(wéi )奉(fèng )常(cháng ),行(háng )参(cān )军(jūn )殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )为(wéi )秘(mì )书(shū )郎(láng ),其(qí )馀(yú )百(bǎi )官(guān ),悉(xī )依(yī )天(tiān )朝(cháo )之(zhī )制(zhì )。靖(jìng )辞(cí )不(bú )受(shòu )。亮(liàng ),咸(xián )之(zhī )孙(sūn );廓(kuò ),谟(mó )之(zhī )曾(céng )孙(sūn );鲜(xiān )之(zhī ),浑(hún )之(zhī )玄(xuán )孙(sūn );景(jǐng )仁(rén ),融(róng )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。景(jǐng )仁(rén )学(xué )不(bú )为(wéi )文(wén ),敏(mǐn )有(yǒu )思(sī )致(zhì );口(kǒu )不(bú )谈(tán )义(yì ),深(shēn )达(dá )理(lǐ )体(tǐ );至(zhì )于(yú )国(guó )典(diǎn )、朝(cháo )仪(yí )、旧(jiù )章(zhāng )、记(jì )注(zhù ),莫(mò )不(bú )撰(zhuàn )录(lù ),识(shí )者(zhě )知(zhī )其(qí )有(yǒu )当(dāng )世(shì )之(zhī )志(zhì )。

魏(wèi )天(tiān )部(bù )大(dà )人(rén )白(bái )马(mǎ )文(wén )贞(zhēn )公(gōng )崔(cuī )宏(hóng )疾(jí )笃(dǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )遣(qiǎn )侍(shì )臣(chén )问(wèn )病(bìng ),一(yī )夜(yè )数(shù )返(fǎn )。及(jí )卒(zú ),诏(zhào )群(qún )臣(chén )及(jí )附(fù )国(guó )渠(qú )帅(shuài )皆(jiē )会(huì )葬(zàng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )至(zhì )平(píng )城(chéng )。

九(jiǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),魏(wèi )人(rén )命(mìng )诸(zhū )州(zhōu )调(diào )民(mín )租(zū ),户(hù )五(wǔ )十(shí )石(shí ),积(jī )于(yú )定(dìng )、相(xiàng )、冀(jì )三(sān )州(zhōu )。

河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )复(fù )引(yǐn )兵(bīng )伐(fá )凉(liáng ),凉(liáng )公(gōng )歆(xīn )将(jiāng )拒(jù )之(zhī ),左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )体(tǐ )顺(shùn )固(gù )谏(jiàn ),乃(nǎi )止(zhǐ )。蒙(méng )逊(xùn )芟(shān )其(qí )秋(qiū )稼(jià )而(ér )还(hái )。

歆(xīn )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )告(gào )袭(xí )位(wèi )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),以(yǐ )歆(xīn )为(wéi )都(dōu )督(dū )七(qī )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、镇(zhèn )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、酒(jiǔ )泉(quán )公(gōng )。

姚(yáo )艾(ài )叛(pàn )秦(qín ),降(jiàng )河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn ),蒙(méng )逊(xùn )引(yǐn )兵(bīng )迎(yíng )之(zhī )。艾(ài )叔(shū )父(fù )俊(jùn )言(yán )于(yú )众(zhòng )曰(yuē ):“秦(qín )王(wáng )宽(kuān )仁(rén )有(yǒu )雅(yǎ )度(dù ),自(zì )可(kě )安(ān )居(jū )事(shì )之(zhī ),何(hé )为(wéi )从(cóng )河(hé )西(xī )王(wáng )西(xī )迁(qiān )!”众(zhòng )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乃(nǎi )相(xiàng )与(yǔ )逐(zhú )艾(ài ),推(tuī )俊(jùn )为(wéi )主(zhǔ ),复(fù )归(guī )于(yú )秦(qín )。秦(qín )王(wáng )炽(chì )磐(pán )征(zhēng )俊(jùn )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )书(shū )监(jiān )、征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )爵(jué )陇(lǒng )西(xī )公(gōng ),以(yǐ )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )昙(tán )达(dá )为(wéi )都(dōu )督(dū )洮(táo )、罕(hǎn )以(yǐ )东(dōng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、秦(qín )州(zhōu )牧(mù ),镇(zhèn )南(nán )安(ān )。

刘(liú )义(yì )真(zhēn )年(nián )少(shǎo ),赐(cì )与(yǔ )左(zuǒ )右(yòu )无(wú )节(jiē ),王(wáng )修(xiū )每(měi )裁(cái )抑(yì )之(zhī )。左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )怨(yuàn ),谮(zèn )修(xiū )于(yú )义(yì )真(zhēn )曰(yuē ):“王(wáng )镇(zhèn )恶(è )欲(yù )反(fǎn ),故(gù )沈(shěn )田(tián )子(zǐ )杀(shā )之(zhī )。修(xiū )杀(shā )田(tián )子(zǐ ),是(shì )亦(yì )欲(yù )反(fǎn )也(yě )。”义(yì )真(zhēn )信(xìn )之(zhī ),使(shǐ )左(zuǒ )右(yòu )刘(liú )乞(qǐ )等(děng )杀(shā )修(xiū )。修(xiū )既(jì )死(sǐ ),人(rén )情(qíng )离(lí )骇(hài ),莫(mò )相(xiàng )统(tǒng )壹(yī )。义(yì )真(zhēn )悉(xī )召(zhào )外(wài )军(jūn )入(rù )长(zhǎng )安(ān ),闭(bì )门(mén )拒(jù )守(shǒu )。关(guān )中(zhōng )郡(jùn )县(xiàn )悉(xī )降(jiàng )于(yú )夏(xià )。赫(hè )连(lián )璝(guī )夜(yè )袭(xí )长(zhǎng )安(ān ),不(bú )克(kè ),夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )进(jìn )据(jù )咸(xián )阳(yáng ),长(zhǎng )安(ān )樵(qiáo )采(cǎi )路(lù )绝(jué )。

宋(sòng )公(gōng )裕(yù )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )蒯(kuǎi )恩(ēn )如(rú )长(zhǎng )安(ān ),召(zhào )义(yì )真(zhēn )东(dōng )归(guī );以(yǐ )相(xiàng )国(guó )右(yòu )司(sī )马(mǎ )硃(zhū )龄(líng )石(shí )为(wéi )都(dōu )督(dū )关(guān )中(zhōng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、右(yòu )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),代(dài )镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān )。裕(yù )谓(wèi )龄(líng )石(shí )曰(yuē ):“卿(qīng )至(zhì ),可(kě )敕(chì )义(yì )真(zhēn )轻(qīng )装(zhuāng )速(sù )发(fā ),既(jì )出(chū )关(guān ),然(rán )后(hòu )可(kě )徐(xú )行(háng )。若(ruò )关(guān )右(yòu )必(bì )不(bú )可(kě )守(shǒu ),可(kě )与(yǔ )义(yì )真(zhēn )俱(jù )归(guī )。”又(yòu )命(mìng )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )硃(zhū )超(chāo )石(shí )慰(wèi )劳(láo )河(hé )、洛(luò )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),龄(líng )石(shí )至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。义(yì )真(zhēn )将(jiāng )士(shì )贪(tān )纵(zòng ),大(dà )掠(luě )而(ér )东(dōng ),多(duō )载(zǎi )宝(bǎo )货(huò )、子(zǐ )女(nǚ ),方(fāng )轨(guǐ )徐(xú )行(háng )。雍(yōng )州(zhōu )别(bié )驾(jià )韦(wéi )华(huá )奔(bēn )夏(xià ),赫(hè )连(lián )璝(guī )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )追(zhuī )义(yì )真(zhēn )。建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )傅(fù )弘(hóng )之(zhī )曰(yuē ):“公(gōng )处(chù )分(fèn )亟(jí )进(jìn );今(jīn )多(duō )将(jiāng )辎(zī )重(zhòng ),一(yī )日(rì )行(háng )不(bú )过(guò )十(shí )里(lǐ ),虏(lǔ )追(zhuī )骑(qí )且(qiě )至(zhì ),何(hé )以(yǐ )待(dài )之(zhī )!宜(yí )弃(qì )车(chē )轻(qīng )行(háng ),乃(nǎi )可(kě )以(yǐ )免(miǎn )。”义(yì )真(zhēn )不(bú )从(cóng )。俄(é )而(ér )夏(xià )兵(bīng )大(dà )至(zhì ),傅(fù )弘(hóng )之(zhī )、蒯(kuǎi )恩(ēn )断(duàn )后(hòu ),力(lì )战(zhàn )连(lián )日(rì ),至(zhì )青(qīng )泥(ní ),晋(jìn )兵(bīng )大(dà )败(bài ),弘(hóng )之(zhī )、恩(ēn )皆(jiē )为(wéi )王(wáng )买(mǎi )德(dé )所(suǒ )禽(qín )。司(sī )马(mǎ )毛(máo )修(xiū )之(zhī )与(yǔ )义(yì )真(zhēn )相(xiàng )失(shī ),亦(yì )为(wéi )夏(xià )兵(bīng )所(suǒ )禽(qín )。义(yì )真(zhēn )行(háng )在(zài )前(qián ),会(huì )日(rì )暮(mù ),夏(xià )兵(bīng )不(bú )穷(qióng )追(zhuī ),故(gù )得(dé )免(miǎn );左(zuǒ )右(yòu )尽(jìn )散(sàn ),独(dú )逃(táo )草(cǎo )中(zhōng )。中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )段(duàn )宏(hóng )单(dān )骑(qí )追(zhuī )寻(xún ),缘(yuán )道(dào )呼(hū )之(zhī ),义(yì )真(zhēn )识(shí )其(qí )声(shēng ),出(chū )就(jiù )之(zhī ),曰(yuē ):“君(jūn )非(fēi )段(duàn )中(zhōng )兵(bīng )邪(xié )?身(shēn )在(zài )此(cǐ ),行(háng )矣(yǐ )!必(bì )不(bú )两(liǎng )全(quán ),可(kě )刎(wěn )身(shēn )头(tóu )以(yǐ )南(nán ),使(shǐ )家(jiā )公(gōng )望(wàng )绝(jué )。”宏(hóng )泣(qì )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),诚(chéng )无(wú )算(suàn )略(luè );然(rán )丈(zhàng )夫(fū )不(bú )经(jīng )此(cǐ ),何(hé )以(yǐ )知(zhī )艰(jiān )难(nán )!”

夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )欲(yù )降(jiàng )傅(fù )弘(hóng )之(zhī ),弘(hóng )之(zhī )不(bú )屈(qū )。时(shí )天(tiān )寒(hán ),勃(bó )勃(bó )裸(luǒ )之(zhī ),弘(hóng )之(zhī )叫(jiào )骂(mà )而(ér )死(sǐ )。勃(bó )勃(bó )积(jī )人(rén )头(tóu )为(wéi )京(jīng )观(guān ),号(hào )曰(yuē )髑(dú )髅(lóu )台(tái )。长(zhǎng )安(ān )百(bǎi )姓(xìng )逐(zhú )硃(zhū )龄(líng )石(shí ),龄(líng )石(shí )焚(fén )其(qí )宫(gōng )殿(diàn ),奔(bēn )潼(tóng )关(guān )。勃(bó )勃(bó )入(rù )长(zhǎng )安(ān ),大(dà )飨(xiǎng )将(jiāng )士(shì ),举(jǔ )觞(shāng )谓(wèi )王(wáng )买(mǎi )德(dé )曰(yuē ):“卿(qīng )往(wǎng )日(rì )之(zhī )言(yán ),一(yī )期(qī )而(ér )验(yàn ),可(kě )谓(wèi )算(suàn )无(wú )遗(yí )策(cè )。此(cǐ )觞(shāng )所(suǒ )集(jí ),非(fēi )卿(qīng )而(ér )谁(shuí )!”以(yǐ )买(mǎi )德(dé )为(wéi )都(dōu )官(guān )尚(shàng )书(shū ),封(fēng )河(hé )阳(yáng )候(hòu )。

龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )敬(jìng )先(xiān )戍(shù )曹(cáo )公(gōng )垒(lěi ),龄(líng )石(shí )往(wǎng )从(cóng )之(zhī )。硃(zhū )超(chāo )石(shí )至(zhì )蒲(pú )阪(bǎn ),闻(wén )龄(líng )石(shí )所(suǒ )在(zài ),亦(yì )往(wǎng )从(cóng )之(zhī )。赫(hè )连(lián )昌(chāng )攻(gōng )敬(jìng )先(xiān )垒(lěi ),断(duàn )其(qí )水(shuǐ )道(dào )。众(zhòng )渴(kě ),不(bú )能(néng )战(zhàn ),城(chéng )且(qiě )陷(xiàn )。龄(líng )石(shí )谓(wèi )超(chāo )石(shí )曰(yuē ):“弟(dì )兄(xiōng )俱(jù )死(sǐ )异(yì )城(chéng ),使(shǐ )老(lǎo )亲(qīn )何(hé )以(yǐ )为(wéi )心(xīn )!尔(ěr )求(qiú )间(jiān )道(dào )亡(wáng )归(guī ),我(wǒ )死(sǐ )此(cǐ ),无(wú )恨(hèn )矣(yǐ )。”超(chāo )石(shí )持(chí )兄(xiōng )泣(qì )曰(yuē ):“人(rén )谁(shuí )不(bú )死(sǐ ),宁(níng )忍(rěn )今(jīn )日(rì )辞(cí )兄(xiōng )去(qù )乎(hū )!”遂(suí )与(yǔ )敬(jìng )先(xiān )及(jí )右(yòu )军(jūn )参(cān )军(jūn )刘(liú )钦(qīn )之(zhī )皆(jiē )被(bèi )执(zhí ),送(sòng )长(zhǎng )安(ān ),勃(bó )勃(bó )杀(shā )之(zhī );钦(qīn )之(zhī )弟(dì )秀(xiù )之(zhī )悲(bēi )泣(qì )不(bú )欢(huān )燕(yàn )者(zhě )十(shí )年(nián )。钦(qīn )之(zhī ),穆(mù )之(zhī )之(zhī )从(cóng )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。

宋(sòng )公(gōng )裕(yù )闻(wén )青(qīng )泥(ní )败(bài ),未(wèi )知(zhī )义(yì )真(zhēn )存(cún )亡(wáng ),怒(nù )甚(shèn ),刻(kè )日(rì )北(běi )伐(fá ),侍(shì )中(zhōng )谢(xiè )晦(huì )谏(jiàn )以(yǐ )“士(shì )卒(zú )疲(pí )弊(bì ),请(qǐng )俟(sì )它(tā )年(nián )”,不(bú )从(cóng )。郑(zhèng )鲜(xiān )之(zhī )上(shàng )表(biǎo ),以(yǐ )为(wéi ):“虏(lǔ )闻(wén )殿(diàn )下(xià )亲(qīn )征(zhēng ),必(bì )并(bìng )力(lì )守(shǒu )潼(tóng )关(guān )。径(jìng )往(wǎng )攻(gōng )之(zhī ),恐(kǒng )未(wèi )易(yì )可(kě )克(kè );若(ruò )舆(yú )驾(jià )顿(dùn )洛(luò ),则(zé )不(bú )足(zú )上(shàng )劳(láo )圣(shèng )躬(gōng )。且(qiě )虏(lǔ )虽(suī )得(dé )志(zhì ),不(bú )敢(gǎn )乘(chéng )胜(shèng )过(guò )关(guān )陕(shǎn )者(zhě ),犹(yóu )慑(shè )服(fú )大(dà )威(wēi ),为(wéi )将(jiāng )来(lái )之(zhī )虑(lǜ )故(gù )也(yě )。若(ruò )造(zào )洛(luò )而(ér )返(fǎn ),虏(lǔ )必(bì )更(gèng )有(yǒu )揣(chuāi )量(liàng )之(zhī )心(xīn ),或(huò )益(yì )生(shēng )边(biān )患(huàn )。况(kuàng )大(dà )军(jūn )远(yuǎn )出(chū ),后(hòu )患(huàn )甚(shèn )多(duō )。昔(xī )岁(suì )西(xī )征(zhēng ),刘(liú )钟(zhōng )狼(láng )狈(bèi );去(qù )年(nián )北(běi )讨(tǎo ),广(guǎng )州(zhōu )倾(qīng )覆(fù );既(jì )往(wǎng )之(zhī )效(xiào ),后(hòu )来(lái )之(zhī )鉴(jiàn )也(yě )。今(jīn )诸(zhū )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ ),民(mín )食(shí )寡(guǎ )乏(fá ),三(sān )吴(wú )群(qún )盗(dào )攻(gōng )没(méi )诸(zhū )县(xiàn ),皆(jiē )由(yóu )困(kùn )于(yú )征(zhēng )役(yì )故(gù )也(yě )。江(jiāng )南(nán )士(shì )庶(shù ),引(yǐn )领(lǐng )颙(yú )颙(yú )以(yǐ )望(wàng )殿(diàn )下(xià )之(zhī )返(fǎn )旆(pèi ),闻(wén )更(gèng )北(běi )出(chū ),不(bú )测(cè )浅(qiǎn )深(shēn )之(zhī )谋(móu ),往(wǎng )还(hái )之(zhī )期(qī ),臣(chén )恐(kǒng )返(fǎn )顾(gù )之(zhī )忧(yōu )更(gèng )在(zài )腹(fù )心(xīn )也(yě )。若(ruò )虑(lǜ )西(xī )虏(lǔ )更(gèng )为(wéi )河(hé )、洛(luò )之(zhī )患(huàn )者(zhě ),宜(yí )结(jié )好(hǎo )北(běi )虏(lǔ );北(běi )虏(lǔ )亲(qīn )则(zé )河(hé )南(nán )安(ān ),河(hé )南(nán )安(ān )则(zé )济(jì )、泗(sì )静(jìng )矣(yǐ )。”会(huì )得(dé )段(duàn )宏(hóng )启(qǐ ),知(zhī )义(yì )真(zhēn )得(dé )免(miǎn ),裕(yù )乃(nǎi )止(zhǐ ),但(dàn )登(dēng )城(chéng )北(běi )望(wàng ),慨(kǎi )然(rán )流(liú )涕(tì )而(ér )已(yǐ )。降(jiàng )义(yì )真(zhēn )为(wéi )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ );以(yǐ )段(duàn )宏(hóng )为(wéi )宋(sòng )台(tái )黄(huáng )门(mén )郎(láng )、领(lǐng )太(tài )子(zǐ )右(yòu )卫(wèi )率(lǜ )。裕(yù )以(yǐ )天(tiān )水(shuǐ )太(tài )守(shǒu )毛(máo )德(dé )祖(zǔ )为(wéi )河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu ),代(dài )刘(liú )遵(zūn )考(kǎo )守(shǒu )蒲(pú )阪(bǎn )。

夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )筑(zhù )坛(tán )于(yú )灞(bà )上(shàng ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),改(gǎi )元(yuán )昌(chāng )武(wǔ )。西(xī )秦(qín )王(wáng )炽(chì )磐(pán )东(dōng )巡(xún );十(shí )二(èr )月(yuè ),徙(xǐ )上(shàng )邽(guī )民(mín )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )户(hù )于(yú )枹(bāo )罕(hǎn )。

彗(huì )星(xīng )出(chū )天(tiān )津(jīn ),入(rù )太(tài )微(wēi ),经(jīng )北(běi )斗(dòu ),络(luò )紫(zǐ )微(wēi ),八(bā )十(shí )馀(yú )日(rì )而(ér )灭(miè )。魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )复(fù )召(zhào )诸(zhū )儒(rú )、术(shù )土(tǔ )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )四(sì )海(hǎi )分(fèn )裂(liè ),灾(zāi )咎(jiù )之(zhī )应(yīng ),果(guǒ )在(zài )何(hé )国(guó )?腾(téng )甚(shèn )畏(wèi )之(zhī )。卿(qīng )辈(bèi )尽(jìn )言(yán ),勿(wù )有(yǒu )所(suǒ )隐(yǐn )!”众(zhòng )推(tuī )崔(cuī )浩(hào )使(shǐ )对(duì ),浩(hào )曰(yuē ):“夫(fū )灾(zāi )异(yì )之(zhī )兴(xìng ),皆(jiē )象(xiàng )人(rén )事(shì ),人(rén )苟(gǒu )无(wú )衅(xìn ),又(yòu )何(hé )畏(wèi )焉(yān )?昔(xī )王(wáng )莽(mǎng )将(jiāng )篡(cuàn )汉(hàn ),彗(huì )星(xīng )出(chū )入(rù ),正(zhèng )与(yǔ )今(jīn )同(tóng )。国(guó )家(jiā )主(zhǔ )尊(zūn )臣(chén )卑(bēi ),民(mín )无(wú )异(yì )望(wàng ),晋(jìn )室(shì )陵(líng )夷(yí ),危(wēi )亡(wáng )不(bú )远(yuǎn );彗(huì )之(zhī )为(wéi )异(yì ),其(qí )刘(liú )裕(yù )将(jiāng )篡(cuàn )之(zhī )应(yīng )乎(hū )!”众(zhòng )无(wú )以(yǐ )易(yì )其(qí )言(yán )。

宋(sòng )公(gōng )裕(yù )以(yǐ )谶(chèn )云(yún )“昌(chāng )明(míng )之(zhī )后(hòu )尚(shàng )有(yǒu )二(èr )帝(dì )”,乃(nǎi )使(shǐ )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )王(wáng )韶(sháo )之(zhī )与(yǔ )帝(dì )左(zuǒ )右(yòu )密(mì )谋(móu )鸩(zhèn )帝(dì )而(ér )立(lì )琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )。德(dé )文(wén )常(cháng )在(zài )帝(dì )左(zuǒ )右(yòu ),饮(yǐn )食(shí )寝(qǐn )处(chù ),未(wèi )尝(cháng )暂(zàn )离(lí );韶(sháo )之(zhī )伺(sì )之(zhī )经(jīng )时(shí ),不(bú )得(dé )间(jiān )。会(huì )德(dé )文(wén )有(yǒu )疾(jí ),出(chū )居(jū )于(yú )外(wài )。戊(wù )寅(yín ),韶(sháo )之(zhī )以(yǐ )散(sàn )衣(yī )缢(yì )帝(dì )于(yú )东(dōng )堂(táng )。韶(sháo )之(zhī ),廙(yì )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。裕(yù )因(yīn )称(chēng )遗(yí )诏(zhào ),奉(fèng )德(dé )文(wén )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè )。

是(shì )岁(suì ),河(hé )西(xī )王(wáng )蒙(méng )逊(xùn )奉(fèng )表(biǎo )称(chēng )籓(bān ),拜(bài )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )袁(yuán )湛(zhàn )卒(zú )。

恭(gōng )皇(huáng )帝(dì )

安(ān )皇(huáng )帝(dì )癸(guǐ )元(yuán )熙(xī )元(yuán )年(nián )(己(jǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )四(sì )一(yī )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),壬(rén )辰(chén )朔(shuò ),改(gǎi )元(yuán )。

立(lì )琅(láng )邪(xié )王(wáng )纪(jì )褚(chǔ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu );后(hòu ),裒(póu )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )畋(tián )于(yú )犊(dú )渚(zhǔ )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),征(zhēng )宋(sòng )公(gōng )裕(yù )入(rù )朝(cháo ),进(jìn )爵(jué )为(wéi )王(wáng )。裕(yù )辞(cí )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )还(hái )平(píng )城(chéng )。

庚(gēng )申(shēn ),葬(zàng )安(ān )皇(huáng )帝(dì )于(yú )休(xiū )平(píng )陵(líng )。

敕(chì )刘(liú )道(dào )怜(lián )司(sī )空(kōng )出(chū )镇(zhèn )京(jīng )口(kǒu )。

夏(xià )将(jiāng )叱(chì )奴(nú )侯(hóu )提(tí )帅(shuài )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )攻(gōng )毛(máo )德(dé )祖(zǔ )于(yú )蒲(pú )阪(bǎn ),德(dé )祖(zǔ )不(bú )能(néng )御(yù ),全(quán )军(jūn )归(guī )彭(péng )城(chéng )。二(èr )月(yuè ),宋(sòng )公(gōng )裕(yù )以(yǐ )德(dé )祖(zǔ )为(wéi )荥(yíng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),戍(shù )虎(hǔ )牢(láo )。

夏(xià )主(zhǔ )勃(bó )勃(bó )征(zhēng )隐(yǐn )土(tǔ )京(jīng )兆(zhào )韦(wéi )祖(zǔ )思(sī )。祖(zǔ )思(sī )既(jì )至(zhì ),恭(gōng )惧(jù )过(guò )甚(shèn ),勃(bó )勃(bó )怒(nù )曰(yuē ):“我(wǒ )以(yǐ )国(guó )士(shì )征(zhēng )汝(rǔ ),汝(rǔ )乃(nǎi )以(yǐ )非(fēi )类(lèi )遇(yù )我(wǒ ),汝(rǔ )昔(xī )不(bú )拜(bài )姚(yáo )兴(xìng ),今(jīn )何(hé )独(dú )拜(bài )我(wǒ )?我(wǒ )在(zài ),汝(rǔ )犹(yóu )不(bú )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )帝(dì )王(wáng );我(wǒ )死(sǐ ),汝(rǔ )曹(cáo )弄(nòng )笔(bǐ ),当(dāng )置(zhì )我(wǒ )于(yú )何(hé )地(dì )邪(xié )!遂(suí )杀(shā )之(zhī )。

群(qún )臣(chén )请(qǐng )都(dōu )长(zhǎng )安(ān ),勃(bó )勃(bó )曰(yuē ):“朕(zhèn )岂(qǐ )不(bú )知(zhī )长(zhǎng )安(ān )历(lì )世(shì )帝(dì )王(wáng )之(zhī )都(dōu ),沃(wò )饶(ráo )险(xiǎn )固(gù )!然(rán )晋(jìn )人(rén )僻(pì )远(yuǎn ),终(zhōng )不(bú )能(néng )为(wéi )吾(wú )患(huàn )。魏(wèi )与(yǔ )我(wǒ )风(fēng )俗(sú )略(luè )同(tóng ),土(tǔ )壤(rǎng )邻(lín )接(jiē ),自(zì )统(tǒng )万(wàn )距(jù )魏(wèi )境(jìng )裁(cái )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),朕(zhèn )在(zài )长(zhǎng )安(ān ),统(tǒng )万(wàn )必(bì )危(wēi );若(ruò )在(zài )统(tǒng )万(wàn ),魏(wèi )必(bì )不(bú )敢(gǎn )济(jì )河(hé )而(ér )西(xī )。诸(zhū )卿(qīng )适(shì )未(wèi )见(jiàn )此(cǐ )耳(ěr )。”皆(jiē )曰(yuē ):“非(fēi )所(suǒ )及(jí )也(yě )。”乃(nǎi )于(yú )长(zhǎng )安(ān )置(zhì )南(nán )台(tái ),以(yǐ )赫(hè )连(lián )璝(guī )领(lǐng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )牧(mù )、录(lù )南(nán )台(tái )尚(shàng )书(shū )事(shì );勃(bó )勃(bó )还(hái )统(tǒng )万(wàn ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )真(zhēn )兴(xìng )。

勃(bó )勃(bó )性(xìng )骄(jiāo )虐(nuè ),视(shì )民(mín )如(rú )草(cǎo )芥(jiè )。常(cháng )居(jū )城(chéng )上(shàng ),置(zhì )弓(gōng )剑(jiàn )于(yú )侧(cè ),有(yǒu )所(suǒ )嫌(xián )忿(fèn ),手(shǒu )自(zì )杀(shā )之(zhī )。群(qún )臣(chén )迕(wǔ )视(shì )者(zhě )凿(záo )其(qí )目(mù ),笑(xiào )者(zhě )决(jué )其(qí )脣(chún ),谏(jiàn )者(zhě )先(xiān )截(jié )其(qí )舌(shé )而(ér )后(hòu )斩(zhǎn )之(zhī )。

初(chū ),司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )之(zhī )奉(fèng )其(qí )父(fù )荣(róng )期(qī )之(zhī )丧(sàng )归(guī )建(jiàn )康(kāng ),会(huì )宋(sòng )公(gōng )裕(yù )诛(zhū )剪(jiǎn )宗(zōng )室(shì )之(zhī )有(yǒu )才(cái )望(wàng )者(zhě ),楚(chǔ )之(zhī )叔(shū )父(fù )宣(xuān )期(qī )、兄(xiōng )贞(zhēn )之(zhī )皆(jiē )死(sǐ ),楚(chǔ )之(zhī )亡(wáng )匿(nì )竟(jìng )陵(líng )蛮(mán )中(zhōng )。及(jí )从(cóng )祖(zǔ )休(xiū )之(zhī )自(zì )江(jiāng )陵(líng )奔(bēn )秦(qín ),楚(chǔ )之(zhī )亡(wáng )之(zhī )汝(rǔ )、颍(yǐng )间(jiān ),聚(jù )众(zhòng )以(yǐ )谋(móu )复(fù )仇(chóu )。楚(chǔ )之(zhī )少(shǎo )有(yǒu )英(yīng )气(qì ),能(néng )折(shé )节(jiē )下(xià )士(shì ),有(yǒu )众(zhòng )万(wàn )馀(yú ),屯(tún )据(jù )长(zhǎng )社(shè )。裕(yù )使(shǐ )刺(cì )客(kè )沐(mù )谦(qiān )往(wǎng )刺(cì )之(zhī ),楚(chǔ )之(zhī )待(dài )谦(qiān )甚(shèn )厚(hòu )。谦(qiān )欲(yù )发(fā ),未(wèi )得(dé )间(jiān ),乃(nǎi )夜(yè )称(chēng )疾(jí ),知(zhī )楚(chǔ )之(zhī )必(bì )往(wǎng )问(wèn )疾(jí ),因(yīn )欲(yù )刺(cì )之(zhī )。楚(chǔ )之(zhī )果(guǒ )自(zì )赍(jī )汤(tāng )药(yào )往(wǎng )视(shì )疾(jí ),情(qíng )意(yì )勤(qín )笃(dǔ ),谦(qiān )不(bú )忍(rěn )发(fā ),乃(nǎi )出(chū )匕(bǐ )首(shǒu )于(yú )席(xí )下(xià ),以(yǐ )状(zhuàng )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )深(shēn )为(wéi )刘(liú )裕(yù )所(suǒ )忌(jì ),愿(yuàn )勿(wù )轻(qīng )率(lǜ )以(yǐ )自(zì )保(bǎo )全(quán )。”遂(suí )委(wěi )身(shēn )事(shì )之(zhī ),为(wéi )之(zhī )防(fáng )卫(wèi )。

王(wáng )镇(zhèn )恶(è )之(zhī )死(sǐ )也(yě ),沈(shěn )田(tián )子(zǐ )杀(shā )其(qí )兄(xiōng )弟(dì )七(qī )人(rén ),唯(wéi )弟(dì )康(kāng )得(dé )免(miǎn ),逃(táo )就(jiù )宋(sòng )公(gōng )裕(yù )于(yú )彭(péng )城(chéng ),裕(yù )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )国(guó )行(háng )参(cān )军(jūn )。康(kāng )求(qiú )还(hái )洛(luò )阳(yáng )视(shì )母(mǔ );会(huì )长(zhǎng )安(ān )不(bú )守(shǒu ),康(kāng )纠(jiū )合(hé )关(guān )中(zhōng )徙(xǐ )民(mín ),得(dé )百(bǎi )许(xǔ )人(rén ),驱(qū )帅(shuài )侨(qiáo )户(hù )七(qī )百(bǎi )馀(yú )家(jiā ),共(gòng )保(bǎo )金(jīn )墉(yōng )城(chéng )。时(shí )宗(zōng )室(shì )多(duō )逃(táo )亡(wáng )在(zài )河(hé )南(nán ),有(yǒu )司(sī )马(mǎ )文(wén )荣(róng )者(zhě ),帅(shuài )乞(qǐ )活(huó )千(qiān )馀(yú )户(hù )屯(tún )金(jīn )墉(yōng )城(chéng )南(nán );又(yòu )有(yǒu )司(sī )马(mǎ )道(dào )恭(gōng ),自(zì )东(dōng )垣(yuán )帅(shuài )三(sān )千(qiān )人(rén )屯(tún )城(chéng )西(xī ),司(sī )马(mǎ )顺(shùn )明(míng )帅(shuài )五(wǔ )千(qiān )人(rén )屯(tún )陵(líng )云(yún )台(tái ),司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )之(zhī )屯(tún )柏(bǎi )谷(gǔ )坞(wù )。魏(wèi )河(hé )内(nèi )镇(zhèn )将(jiāng )于(yú )栗(lì )磾(dī )游(yóu )骑(qí )在(zài )芒(máng )山(shān )上(shàng ),攻(gōng )逼(bī )交(jiāo )至(zhì ),康(kāng )坚(jiān )守(shǒu )六(liù )旬(xún )。裕(yù )以(yǐ )康(kāng )为(wéi )河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu ),遣(qiǎn )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),平(píng )等(děng )皆(jiē )散(sàn )走(zǒu )。康(kāng )劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng ),百(bǎi )姓(xìng )甚(shèn )亲(qīn )赖(lài )之(zhī )。

司(sī )马(mǎ )顺(shùn )明(míng )、司(sī )马(mǎ )道(dào )恭(gōng )及(jí )平(píng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )薛(xuē )辩(biàn )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )以(yǐ )辩(biàn )为(wéi )河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu )以(yǐ )拒(jù )夏(xià )人(rén )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),秦(qín )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )孔(kǒng )子(zǐ )帅(shuài )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )讨(tǎo )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )觅(mì )地(dì )于(yú )弱(ruò )水(shuǐ )南(nán ),大(dà )破(pò )之(zhī ),觅(mì )地(dì )帅(shuài )其(qí )众(zhòng )六(liù )千(qiān )降(jiàng )于(yú )夏(xià ),拜(bài )弱(ruò )水(shuǐ )护(hù )军(jūn )。

庚(gēng )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )有(yǒu )事(shì )于(yú )东(dōng )庙(miào ),助(zhù )祭(jì )者(zhě )数(shù )百(bǎi )国(guó );辛(xīn )巳(sì ),南(nán )巡(xún )至(zhì )雁(yàn )门(mén )。

五(wǔ )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín )朔(shuò ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )观(guān )渔(yú )于(yú )(氵(sān )垒(lěi ))水(shuǐ )。己(jǐ )亥(hài ),还(hái )平(píng )城(chéng )。

凉(liáng )公(gōng )歆(xīn )用(yòng )刑(xíng )过(guò )严(yán ),又(yòu )好(hǎo )治(zhì )宫(gōng )室(shì )。从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )张(zhāng )显(xiǎn )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“凉(liáng )土(tǔ )三(sān )分(fèn ),势(shì )不(bú )支(zhī )久(jiǔ )。兼(jiān )并(bìng )之(zhī )本(běn ),在(zài )于(yú )务(wù )农(nóng );怀(huái )远(yuǎn )之(zhī )略(luè ),莫(mò )如(rú )宽(kuān )简(jiǎn )。今(jīn )入(rù )岁(suì )已(yǐ )来(lái ),阴(yīn )阳(yáng )失(shī )序(xù ),风(fēng )雨(yǔ )乖(guāi )和(hé );是(shì )宜(yí )减(jiǎn )膳(shàn )撤(chè )悬(xuán ),侧(cè )身(shēn )修(xiū )道(dào ),而(ér )更(gèng )繁(fán )刑(xíng )峻(jùn )法(fǎ ),缮(shàn )筑(zhù )不(bú )止(zhǐ ),殆(dài )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )致(zhì )兴(xìng )隆(lóng )也(yě )。昔(xī )文(wén )王(wáng )以(yǐ )百(bǎi )里(lǐ )而(ér )兴(xìng ),二(èr )世(shì )以(yǐ )四(sì )海(hǎi )而(ér )灭(miè ),前(qián )车(chē )之(zhī )轨(guǐ ),得(dé )失(shī )昭(zhāo )然(rán )。太(tài )祖(zǔ )以(yǐ )神(shén )圣(shèng )之(zhī )姿(zī ),为(wéi )西(xī )夏(xià )所(suǒ )推(tuī ),左(zuǒ )取(qǔ )酒(jiǔ )泉(quán ),右(yòu )开(kāi )西(xī )域(yù )。殿(diàn )下(xià )不(bú )能(néng )奉(fèng )承(chéng )遗(yí )志(zhì ),混(hún )壹(yī )凉(liáng )土(tǔ ),侔(móu )踪(zōng )张(zhāng )后(hòu ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )下(xià )见(jiàn )先(xiān )王(wáng )乎(hū )!沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn ),胡(hú )夷(yí )之(zhī )杰(jié ),内(nèi )修(xiū )政(zhèng )事(shì ),外(wài )礼(lǐ )英(yīng )贤(xián ),攻(gōng )战(zhàn )之(zhī )际(jì ),身(shēn )先(xiān )士(shì )卒(zú ),百(bǎi )姓(xìng )怀(huái )之(zhī ),乐(lè )为(wéi )之(zhī )用(yòng )。臣(chén )谓(wèi )殿(diàn )下(xià )非(fēi )但(dàn )不(bú )能(néng )平(píng )殄(tiǎn )蒙(méng )逊(xùn ),亦(yì )惧(jù )蒙(méng )逊(xùn )方(fāng )为(wéi )社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu )。”歆(xīn )览(lǎn )之(zhī ),不(bú )悦(yuè )。

主(zhǔ )簿(bù )汜(sì )称(chēng )上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“天(tiān )之(zhī )子(zǐ )爱(ài )人(rén )主(zhǔ ),殷(yīn )勤(qín )至(zhì )矣(yǐ );故(gù )政(zhèng )之(zhī )不(bú )修(xiū ),下(xià )灾(zāi )异(yì )以(yǐ )戒(jiè )告(gào )之(zhī ),改(gǎi )者(zhě )虽(suī )危(wēi )必(bì )昌(chāng ),不(bú )改(gǎi )者(zhě )虽(suī )安(ān )必(bì )亡(wáng )。元(yuán )年(nián )三(sān )月(yuè )癸(guǐ )卯(mǎo ),敦(dūn )煌(huáng )谦(qiān )德(dé )堂(táng )陷(xiàn );八(bā )月(yuè ),效(xiào )穀(yù )地(dì )裂(liè );二(èr )年(nián )元(yuán )日(rì ),昏(hūn )雾(wù )四(sì )塞(sāi );四(sì )月(yuè ),日(rì )赤(chì )无(wú )光(guāng ),二(èr )旬(xún )乃(nǎi )复(fù );十(shí )一(yī )月(yuè ),狐(hú )上(shàng )南(nán )门(mén );今(jīn )兹(zī )春(chūn )、夏(xià ),地(dì )频(pín )五(wǔ )震(zhèn );六(liù )月(yuè ),陨(yǔn )星(xīng )于(yú )建(jiàn )康(kāng )。臣(chén )虽(suī )学(xué )不(bú )稽(jī )古(gǔ ),行(háng )年(nián )五(wǔ )十(shí )有(yǒu )九(jiǔ ),请(qǐng )为(wéi )殿(diàn )下(xià )略(luè )言(yán )耳(ěr )目(mù )之(zhī )所(suǒ )闻(wén )见(jiàn ),不(bú )复(fù )能(néng )远(yuǎn )论(lùn )书(shū )传(chuán )之(zhī )事(shì )也(yě )。乃(nǎi )者(zhě )咸(xián )安(ān )之(zhī )初(chū ),西(xī )平(píng )地(dì )裂(liè ),狐(hú )入(rù )谦(qiān )光(guāng )殿(diàn )前(qián );俄(é )而(ér )秦(qín )师(shī )奄(yǎn )至(zhì ),都(dōu )城(chéng )不(bú )守(shǒu )。梁(liáng )熙(xī )既(jì )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu ),不(bú )抚(fǔ )百(bǎi )姓(xìng ),专(zhuān )为(wéi )聚(jù )敛(liǎn ),建(jiàn )元(yuán )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),姑(gū )臧(zāng )南(nán )门(mén )崩(bēng ),陨(yǔn )石(shí )于(yú )闲(xián )豫(yù )堂(táng );明(míng )年(nián )为(wéi )吕(lǚ )光(guāng )所(suǒ )杀(shā )。段(duàn )业(yè )称(chēng )制(zhì )此(cǐ )方(fāng ),三(sān )年(nián )之(zhī )中(zhōng ),地(dì )震(zhèn )五(wǔ )十(shí )馀(yú )所(suǒ );既(jì )而(ér )先(xiān )王(wáng )龙(lóng )兴(xìng )于(yú )瓜(guā )州(zhōu ),蒙(méng )逊(xùn )篡(cuàn )弑(shì )于(yú )张(zhāng )掖(yè )。此(cǐ )皆(jiē )目(mù )前(qián )之(zhī )成(chéng )事(shì ),殿(diàn )下(xià )所(suǒ )明(míng )知(zhī )也(yě )。效(xiào )穀(yù ),先(xiān )王(wáng )鸿(hóng )渐(jiàn )之(zhī )地(dì );谦(qiān )德(dé ),即(jí )尊(zūn )之(zhī )室(shì );基(jī )陷(xiàn )地(dì )裂(liè ),大(dà )凶(xiōng )之(zhī )征(zhēng )也(yě )。日(rì )者(zhě ),太(tài )阳(yáng )之(zhī )精(jīng ),中(zhōng )国(guó )之(zhī )象(xiàng );赤(chì )而(ér )无(wú )光(guāng ),中(zhōng )国(guó )将(jiāng )衰(shuāi )。谚(yàn )曰(yuē ):‘野(yě )兽(shòu )入(rù )家(jiā ),主(zhǔ )人(rén )将(jiāng )去(qù )。’狐(hú )上(shàng )南(nán )门(mén ),亦(yì )变(biàn )异(yì )之(zhī )大(dà )者(zhě )也(yě )。今(jīn )蛮(mán )夷(yí )益(yì )盛(shèng ),中(zhōng )国(guó )益(yì )微(wēi )。愿(yuàn )殿(diàn )下(xià )亟(jí )罢(bà )宫(gōng )室(shì )之(zhī )役(yì ),止(zhǐ )游(yóu )畋(tián )之(zhī )娱(yú ),延(yán )礼(lǐ )英(yīng )俊(jùn ),爱(ài )养(yǎng )百(bǎi )姓(xìng ),以(yǐ )应(yīng )天(tiān )变(biàn ),防(fáng )未(wèi )然(rán )。”歆(xīn )不(bú )从(cóng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),宋(sòng )公(gōng )裕(yù )始(shǐ )受(shòu )进(jìn )爵(jué )之(zhī )命(mìng )。八(bā )月(yuè ),移(yí )镇(zhèn )寿(shòu )阳(yáng ),以(yǐ )度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )刘(liú )怀(huái )慎(shèn )为(wéi )督(dū )淮(huái )北(běi )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )彭(péng )城(chéng )。

辛(xīn )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )东(dōng )巡(xún );甲(jiǎ )申(shēn ),还(hái )平(píng )城(chéng )。

九(jiǔ )月(yuè ),宋(sòng )王(wáng )裕(yù )自(zì )解(jiě )扬(yáng )州(zhōu )牧(mù )。

秦(qín )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )匹(pǐ )达(dá )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )讨(tǎo )彭(péng )利(lì )和(hé )于(yú )漒(qiáng )川(chuān ),大(dà )破(pò )之(zhī ),利(lì )和(hé )单(dān )骑(qí )奔(bēn )仇(chóu )池(chí );获(huò )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),徙(xǐ )羌(qiāng )豪(háo )三(sān )千(qiān )户(hù )于(yú )枹(bāo )罕(hǎn ),漒(qiáng )川(chuān )羌(qiāng )三(sān )万(wàn )馀(yú )户(hù )皆(jiē )安(ān )堵(dǔ )如(rú )故(gù )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )王(wáng )松(sōng )寿(shòu )为(wéi )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )漒(qiáng )川(chuān )。

宋(sòng )王(wáng )裕(yù )以(yǐ )河(hé )南(nán )萧(xiāo )条(tiáo ),乙(yǐ )酉(yǒu ),徙(xǐ )司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )义(yì )真(zhēn )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )石(shí )头(tóu ),萧(xiāo )太(tài )纪(jì )谓(wèi )裕(yù )曰(yuē ):“道(dào )怜(lián )汝(rǔ )布(bù )衣(yī )兄(xiōng )弟(dì ),宜(yí )用(yòng )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )。”裕(yù )曰(yuē ):“寄(jì )奴(nú )于(yú )道(dào )怜(lián ),岂(qǐ )有(yǒu )所(suǒ )惜(xī )!扬(yáng )州(zhōu )根(gēn )本(běn )所(suǒ )寄(jì ),事(shì )务(wù )至(zhì )多(duō ),非(fēi )道(dào )怜(lián )所(suǒ )了(le )。”太(tài )妃(fēi )曰(yuē ):“道(dào )怜(lián )年(nián )出(chū )五(wǔ )十(shí ),岂(qǐ )不(bú )如(rú )汝(rǔ )十(shí )岁(suì )儿(ér )邪(xié )?”裕(yù )曰(yuē ):“义(yì )真(zhēn )虽(suī )为(wéi )刺(cì )史(shǐ ),事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),悉(xī )由(yóu )寄(jì )奴(nú )。道(dào )怜(lián )年(nián )长(zhǎng ),不(bú )亲(qīn )其(qí )事(shì ),于(yú )听(tīng )望(wàng )不(bú )足(zú )。”太(tài )妃(fēi )乃(nǎi )无(wú )言(yán )。道(dào )怜(lián )性(xìng )愚(yú )鄙(bǐ )而(ér )贪(tān )纵(zòng ),故(gù )裕(yù )不(bú )肯(kěn )用(yòng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )西(xī )巡(xún )至(zhì )云(yún )中(zhōng ),从(cóng )君(jūn )子(zǐ )津(jīn )西(xī )渡(dù )河(hé ),大(dà )猎(liè )于(yú )薛(xuē )林(lín )山(shān )。

辛(xīn )卯(mǎo ),宋(sòng )王(wáng )裕(yù )加(jiā )殊(shū )礼(lǐ ),进(jìn )王(wáng )太(tài )妃(fēi )为(wéi )太(tài )后(hòu ),世(shì )子(zǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。

阅读:25452

打赏捐助〔Donate〕>>>

《晋纪四十》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库