晋纪三十五【登录】

《资治通鉴》 > 《晋纪》·四十卷 > 《晋纪三十五》 > 拼音版

起(qǐ )昭(zhāo )阳(yáng )单(dān )阏(è ),尽(jìn )阏(è )逢(féng )执(zhí )徐(xú ),凡(fán )二(èr )年(nián )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )戊(wù )元(yuán )兴(xìng )二(èr )年(nián )(癸(guǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )四(sì )零(líng )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),卢(lú )循(xún )使(shǐ )司(sī )马(mǎ )徐(xú )道(dào )覆(fù )寇(kòu )东(dōng )阳(yáng );二(èr )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )裕(yù )击(jī )破(pò )之(zhī )。道(dào )覆(fù ),循(xún )之(zhī )姊(zǐ )夫(fū )也(yě )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )太(tài )尉(wèi )玄(xuán )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。

丁(dīng )巳(sì ),玄(xuán )杀(shā )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )孙(sūn )无(wú )终(zhōng )。

玄(xuán )上(shàng )表(biǎo )请(qǐng )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )扫(sǎo )平(píng )关(guān )、洛(luò ),既(jì )而(ér )讽(fěng )朝(cháo )廷(tíng )下(xià )诏(zhào )不(bú )许(xǔ ),乃(nǎi )云(yún ):“奉(fèng )诏(zhào )故(gù )止(zhǐ )。”玄(xuán )初(chū )欲(yù )饬(chì )装(zhuāng ),先(xiān )命(mìng )作(zuò )轻(qīng )舸(gě ),载(zǎi )服(fú )玩(wán )、书(shū )画(huà )。或(huò )问(wèn )其(qí )故(gù ),玄(xuán )曰(yuē ):“兵(bīng )凶(xiōng )战(zhàn )危(wēi ),脱(tuō )有(yǒu )意(yì )外(wài ),当(dāng )使(shǐ )轻(qīng )而(ér )易(yì )运(yùn )。”众(zhòng )皆(jiē )笑(xiào )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )备(bèi )德(dé )故(gù )吏(lì )赵(zhào )融(róng )自(zì )长(zhǎng )安(ān )来(lái ),始(shǐ )得(dé )母(mǔ )兄(xiōng )凶(xiōng )问(wèn ),备(bèi )德(dé )号(hào )恸(tòng )吐(tǔ )血(xuè ),因(yīn )而(ér )寝(qǐn )疾(jí )。

司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )慕(mù )容(róng )达(dá )谋(móu )反(fǎn ),遣(qiǎn )牙(yá )门(mén )皇(huáng )璆(qiú )帅(shuài )众(zhòng )攻(gōng )端(duān )门(mén ),殿(diàn )中(zhōng )帅(shuài )侯(hóu )赤(chì )眉(méi )开(kāi )门(mén )应(yīng )之(zhī );中(zhōng )黄(huáng )门(mén )孙(sūn )进(jìn )扶(fú )备(bèi )德(dé )逾(yú )城(chéng )匿(nì )于(yú )进(jìn )舍(shě )。段(duàn )宏(hóng )等(děng )闻(wén )宫(gōng )中(zhōng )有(yǒu )变(biàn ),勒(lè )兵(bīng )屯(tún )四(sì )门(mén )。备(bèi )德(dé )入(rù )宫(gōng ),诛(zhū )赤(chì )眉(méi )等(děng )。达(dá )出(chū )奔(bēn )魏(wèi )。

备(bèi )德(dé )优(yōu )迁(qiān )徙(xǐ )之(zhī )民(mín ),使(shǐ )之(zhī )长(zhǎng )复(fù )不(bú )役(yì );民(mín )缘(yuán )此(cǐ )迭(dié )相(xiàng )廕(yìn )冒(mào ),或(huò )百(bǎi )室(shì )合(hé )户(hù ),或(huò )千(qiān )丁(dīng )共(gòng )籍(jí ),以(yǐ )避(bì )课(kè )役(yì )。尚(shàng )书(shū )韩(hán )讠(yán )卓(zhuó )请(qǐng )加(jiā )隐(yǐn )核(hé ),备(bèi )德(dé )从(cóng )之(zhī ),使(shǐ )讠(yán )卓(zhuó )巡(xún )行(háng )郡(jùn )县(xiàn ),得(dé )廕(yìn )户(hù )五(wǔ )万(wàn )八(bā )千(qiān )。

泰(tài )山(shān )贼(zéi )王(wáng )始(shǐ )聚(jù )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),自(zì )称(chēng )太(tài )平(píng )皇(huáng )帝(dì ),署(shǔ )置(zhì )公(gōng )卿(qīng );南(nán )燕(yàn )桂(guì )林(lín )王(wáng )镇(zhèn )讨(tǎo )禽(qín )之(zhī )。临(lín )刑(xíng ),或(huò )问(wèn )其(qí )父(fù )及(jí )兄(xiōng )弟(dì )安(ān )在(zài ),始(shǐ )曰(yuē ):“太(tài )上(shàng )皇(huáng )蒙(méng )尘(chén )于(yú )外(wài ),征(zhēng )东(dōng )、征(zhēng )西(xī )为(wéi )乱(luàn )兵(bīng )所(suǒ )害(hài )。”其(qí )妻(qī )怒(nù )之(zhī )曰(yuē ):“君(jūn )正(zhèng )坐(zuò )此(cǐ )口(kǒu ),奈(nài )何(hé )尚(shàng )尔(ěr )!”始(shǐ )曰(yuē ):“皇(huáng )后(hòu )不(bú )知(zhī ),自(zì )古(gǔ )岂(qǐ )有(yǒu )不(bú )亡(wáng )之(zhī )国(guó )!朕(zhèn )则(zé )崩(bēng )矣(yǐ ),终(zhōng )不(bú )改(gǎi )号(hào )!”

五(wǔ )月(yuè ),燕(yàn )王(wáng )熙(xī )作(zuò )龙(lóng )腾(téng )苑(yuàn ),方(fāng )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),役(yì )徒(tú )二(èr )万(wàn )人(rén )。筑(zhù )景(jǐng )云(yún )山(shān )于(yú )苑(yuàn )内(nèi ),基(jī )广(guǎng )五(wǔ )百(bǎi )步(bù ),峰(fēng )高(gāo )十(shí )七(qī )丈(zhàng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )北(běi )巡(xún ),作(zuò )离(lí )宫(gōng )于(yú )豺(chái )山(shān )。

平(píng )原(yuán )太(tài )守(shǒu )和(hé )跋(bá )奢(shē )豪(háo )喜(xǐ )名(míng ),珪(guī )恶(è )而(ér )杀(shā )之(zhī ),使(shǐ )其(qí )弟(dì )毘(pí )等(děng )就(jiù )与(yǔ )诀(jué )。跋(bá )曰(yuē ):“A212北(běi )土(tǔ )瘠(jí ),可(kě )迁(qiān )水(shuǐ )南(nán ),勉(miǎn )为(wéi )主(zhǔ )计(jì )。”且(qiě )使(shǐ )之(zhī )背(bèi )己(jǐ ),曰(yuē ):“汝(rǔ )何(hé )忍(rěn )视(shì )吾(wú )之(zhī )死(sǐ )也(yě )!”毘(pí )等(děng )谕(yù )其(qí )意(yì ),诈(zhà )称(chēng )使(shǐ )者(zhě ),逃(táo )入(rù )秦(qín )。珪(guī )怒(nù ),灭(miè )其(qí )家(jiā )。中(zhōng )垒(lěi )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )渊(yuān )从(cóng )弟(dì )尚(shàng )书(shū )晖(huī )与(yǔ )跋(bá )善(shàn ),或(huò )谮(zèn )诸(zhū )珪(guī )曰(yuē ):“毘(pí )之(zhī )出(chū )亡(wáng ),晖(huī )实(shí )送(sòng )之(zhī )。”珪(guī )疑(yí )渊(yuān )知(zhī )其(qí )谋(móu ),赐(cì )渊(yuān )死(sǐ )。

南(nán )凉(liáng )王(wáng )傉(nù )檀(tán )及(jí )沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )互(hù )出(chū )兵(bīng )攻(gōng )吕(lǚ )隆(lóng ),隆(lóng )患(huàn )之(zhī )。秦(qín )之(zhī )谋(móu )臣(chén )言(yán )于(yú )秦(qín )王(wáng )兴(xìng )曰(yuē ):“隆(lóng )藉(jiè )先(xiān )世(shì )之(zhī )资(zī ),专(zhuān )制(zhì )河(hé )外(wài ),今(jīn )虽(suī )饥(jī )窘(jiǒng ),尚(shàng )能(néng )自(zì )支(zhī ),若(ruò )将(jiāng )来(lái )丰(fēng )赡(shàn ),终(zhōng )不(bú )为(wéi )吾(wú )有(yǒu )。凉(liáng )州(zhōu )险(xiǎn )绝(jué ),土(tǔ )田(tián )饶(ráo )沃(wò ),不(bú )如(rú )因(yīn )其(qí )危(wēi )而(ér )取(qǔ )之(zhī )。”兴(xìng )乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )征(zhēng )吕(lǚ )超(chāo )入(rù )侍(shì )。隆(lóng )念(niàn )姑(gū )臧(zāng )终(zhōng )无(wú )以(yǐ )自(zì )存(cún ),乃(nǎi )因(yīn )超(chāo )请(qǐng )迎(yíng )于(yú )秦(qín )。兴(xìng )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )齐(qí )难(nán )、镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )诘(jié )、左(zuǒ )王(wáng )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )、镇(zhèn )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )曜(yào )帅(shuài )步(bù )骑(qí )四(sì )万(wàn )迎(yíng )隆(lóng )于(yú )河(hé )西(xī ),南(nán )凉(liáng )王(wáng )傉(nù )檀(tán )摄(shè )昌(chāng )松(sōng )、魏(wèi )安(ān )二(èr )戍(shù )以(yǐ )避(bì )之(zhī )。八(bā )月(yuè ),齐(qí )难(nán )等(děng )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),隆(lóng )素(sù )车(chē )白(bái )马(mǎ )迎(yíng )于(yú )道(dào )旁(páng )。隆(lóng )劝(quàn )难(nán )击(jī )沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn ),蒙(méng )逊(xùn )使(shǐ )臧(zāng )莫(mò )孩(hái )拒(jù )之(zhī ),败(bài )其(qí )前(qián )军(jūn )。难(nán )乃(nǎi )与(yǔ )蒙(méng )逊(xùn )结(jié )盟(méng ),蒙(méng )逊(xùn )遣(qiǎn )弟(dì )挐(ná )入(rù )贡(gòng )于(yú )秦(qín )。难(nán )以(yǐ )司(sī )马(mǎ )王(wáng )尚(shàng )行(háng )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),配(pèi )兵(bīng )三(sān )千(qiān )镇(zhèn )姑(gū )臧(zāng ),以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )阎(yán )松(sōng )为(wéi )仓(cāng )松(sōng )太(tài )守(shǒu ),郭(guō )将(jiāng )为(wéi )番(fān )禾(hé )太(tài )守(shǒu ),分(fèn )戍(shù )二(èr )城(chéng ),徙(xǐ )隆(lóng )宗(zōng )族(zú )、僚(liáo )属(shǔ )及(jí )民(mín )万(wàn )户(hù )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),兴(xìng )以(yǐ )隆(lóng )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),超(chāo )为(wéi )安(ān )定(dìng )太(tài )守(shǒu ),自(zì )馀(yú )文(wén )武(wǔ )随(suí )才(cái )擢(zhuó )叙(xù )。

初(chū ),郭(guō )黁(nun )常(cháng )言(yán )“代(dài )吕(lǚ )者(zhě )王(wáng )”,故(gù )其(qí )起(qǐ )兵(bīng ),先(xiān )推(tuī )王(wáng )详(xiáng ),后(hòu )推(tuī )王(wáng )乞(qǐ )基(jī );及(jí )隆(lóng )东(dōng )迁(qiān ),王(wáng )尚(shàng )卒(zú )代(dài )之(zhī )。黁(nun )从(cóng )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )降(jiàng )秦(qín ),以(yǐ )为(wéi )灭(miè )秦(qín )者(zhě )晋(jìn )也(yě ),遂(suí )来(lái )奔(bēn ),秦(qín )人(rén )追(zhuī )得(dé ),杀(shā )之(zhī )。

沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )伯(bó )父(fù )中(zhōng )田(tián )护(hù )军(jūn )亲(qīn )信(xìn )、临(lín )松(sōng )太(tài )守(shǒu )孔(kǒng )笃(dǔ ),皆(jiē )骄(jiāo )恣(zì )为(wéi )民(mín )患(huàn ),蒙(méng )逊(xùn )曰(yuē ):“乱(luàn )吾(wú )法(fǎ )者(zhě ),二(èr )伯(bó )父(fù )也(yě )。”皆(jiē )逼(bī )之(zhī )使(shǐ )自(zì )杀(shā )。

秦(qín )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )梁(liáng )构(gòu )至(zhì )张(zhāng )掖(yè ),蒙(méng )逊(xùn )问(wèn )曰(yuē ):“秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )为(wéi )公(gōng )而(ér )身(shēn )为(wéi )侯(hóu ),何(hé )也(yě )?”构(gòu )曰(yuē ):“傉(nù )檀(tán )凶(xiōng )狡(jiǎo ),款(kuǎn )诚(chéng )未(wèi )著(zhe ),故(gù )朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )重(zhòng )爵(jué )虚(xū )名(míng )羁(jī )縻(mí )之(zhī )。将(jiāng )军(jūn )忠(zhōng )贯(guàn )白(bái )日(rì ),当(dāng )入(rù )赞(zàn )帝(dì )室(shì ),岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )不(bú )信(xìn )相(xiàng )待(dài )也(yě )!圣(shèng )朝(cháo )爵(jué )必(bì )称(chēng )功(gōng ),如(rú )尹(yǐn )纬(wěi )、姚(yáo )晃(huǎng ),佐(zuǒ )命(mìng )之(zhī )臣(chén ),齐(qí )难(nán )、徐(xú )洛(luò ),一(yī )时(shí )猛(měng )将(jiāng ),爵(jué )皆(jiē )不(bú )过(guò )侯(hóu )伯(bó ),将(jiāng )军(jūn )何(hé )以(yǐ )先(xiān )之(zhī )乎(hū )!昔(xī )窦(dòu )融(róng )殷(yīn )勤(qín )固(gù )让(ràng ),不(bú )欲(yù )居(jū )旧(jiù )臣(chén )之(zhī )右(yòu ),不(bú )意(yì )将(jiāng )军(jūn )忽(hū )有(yǒu )此(cǐ )问(wèn )!”蒙(méng )逊(xùn )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )何(hé )不(bú )即(jí )封(fēng )张(zhāng )掖(yè )而(ér )更(gèng )远(yuǎn )封(fēng )西(xī )海(hǎi )邪(xié )?”构(gòu )曰(yuē ):“张(zhāng )掖(yè ),将(jiāng )军(jūn )已(yǐ )自(zì )有(yǒu )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )远(yuǎn )授(shòu )西(xī )海(hǎi )者(zhě ),欲(yù )广(guǎng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )国(guó )耳(ěr )。”蒙(méng )逊(xùn )悦(yuè ),乃(nǎi )受(shòu )命(mìng )。

荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )伟(wěi )卒(zú ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )玄(xuán )以(yǐ )桓(huán )修(xiū )代(dài )之(zhī )。从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )曹(cáo )靖(jìng )之(zhī )说(shuō )玄(xuán )曰(yuē ):“谦(qiān )、修(xiū )兄(xiōng )弟(dì )专(zhuān )据(jù )内(nèi )外(wài ),权(quán )势(shì )太(tài )重(zhòng )。”玄(xuán )乃(nǎi )以(yǐ )南(nán )郡(jùn )相(xiàng )桓(huán )石(shí )康(kāng )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。石(shí )康(kāng ),豁(huō )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

刘(liú )裕(yù )破(pò )卢(lú )循(xún )于(yú )永(yǒng )嘉(jiā ),追(zhuī )至(zhì )晋(jìn )安(ān ),屡(lǚ )破(pò )之(zhī ),循(xún )浮(fú )海(hǎi )南(nán )走(zǒu )。

何(hé )无(wú )忌(jì )潜(qián )诣(yì )裕(yù ),劝(quàn )裕(yù )于(yú )山(shān )阴(yīn )起(qǐ )兵(bīng )讨(tǎo )桓(huán )玄(xuán )。裕(yù )谋(móu )于(yú )土(tǔ )豪(háo )孔(kǒng )靖(jìng ),靖(jìng )曰(yuē ):“山(shān )阴(yīn )去(qù )都(dōu )道(dào )远(yuǎn ),举(jǔ )事(shì )难(nán )成(chéng );且(qiě )玄(xuán )未(wèi )篡(cuàn )位(wèi ),不(bú )如(rú )待(dài )其(qí )已(yǐ )篡(cuàn ),于(yú )京(jīng )口(kǒu )图(tú )之(zhī )。”裕(yù )从(cóng )之(zhī ),靖(jìng ),愉(yú )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

九(jiǔ )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )如(rú )南(nán )平(píng )城(chéng ),规(guī )度(dù )A212南(nán ),将(jiāng )建(jiàn )新(xīn )都(dōu )。

侍(shì )中(zhōng )殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )卞(biàn )范(fàn )之(zhī )劝(quàn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )玄(xuán )早(zǎo )受(shòu )禅(chán ),阴(yīn )撰(zhuàn )九(jiǔ )锡(xī )文(wén )及(jí )册(cè )命(mìng )。以(yǐ )桓(huán )谦(qiān )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、开(kāi )府(fǔ )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),王(wáng )谧(mì )为(wéi )中(zhōng )书(shū )监(jiān )、领(lǐng )司(sī )徒(tú ),桓(huán )胤(yìn )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),加(jiā )桓(huán )修(xiū )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。胤(yìn ),冲(chōng )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。丙(bǐng )子(zǐ ),册(cè )命(mìng )玄(xuán )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),总(zǒng )百(bǎi )揆(kuí ),封(fēng )十(shí )郡(jùn ),为(wéi )楚(chǔ )王(wáng ),加(jiā )九(jiǔ )锡(xī ),楚(chǔ )国(guó )置(zhì )丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )下(xià )官(guān )。

桓(huán )谦(qiān )私(sī )问(wèn )彭(péng )城(chéng )内(nèi )史(shǐ )刘(liú )裕(yù )曰(yuē ):“楚(chǔ )王(wáng )勋(xūn )德(dé )隆(lóng )重(zhòng ),朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )情(qíng ),咸(xián )谓(wèi )宜(yí )有(yǒu )揖(yī )让(ràng ),卿(qīng )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”裕(yù )曰(yuē ):“楚(chǔ )王(wáng ),宣(xuān )武(wǔ )之(zhī )子(zǐ ),勋(xūn )德(dé )盖(gài )世(shì )。晋(jìn )室(shì )微(wēi )弱(ruò ),民(mín )望(wàng )久(jiǔ )移(yí ),乘(chéng )运(yùn )禅(chán )代(dài ),有(yǒu )何(hé )不(bú )可(kě )?”谦(qiān )喜(xǐ )曰(yuē ):“卿(qīng )谓(wèi )之(zhī )可(kě )即(jí )可(kě )耳(ěr )。”

新(xīn )野(yě )人(rén )庾(yǔ )仄(zè ),殷(yīn )仲(zhòng )堪(kān )之(zhī )党(dǎng )也(yě ),闻(wén )桓(huán )伟(wěi )死(sǐ ),石(shí )康(kāng )未(wèi )至(zhì ),乃(nǎi )起(qǐ )兵(bīng )袭(xí )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )冯(féng )该(gāi )于(yú )襄(xiāng )阳(yáng ),走(zǒu )之(zhī )。仄(zè )有(yǒu )众(zhòng )七(qī )千(qiān ),设(shè )坛(tán ),祭(jì )七(qī )庙(miào ),云(yún )欲(yù )讨(tǎo )桓(huán )玄(xuán ),江(jiāng )陵(líng )震(zhèn )动(dòng )。石(shí )康(kāng )至(zhì )州(zhōu ),发(fā )兵(bīng )攻(gōng )襄(xiāng )阳(yáng ),仄(zè )败(bài ),奔(bēn )秦(qín )。

高(gāo )雅(yǎ )之(zhī )表(biǎo )南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )备(bèi )德(dé )请(qǐng )伐(fá )桓(huán )玄(xuán )曰(yuē ):“纵(zòng )未(wèi )能(néng )廓(kuò )清(qīng )吴(wú )、会(huì ),亦(yì )可(kě )收(shōu )江(jiāng )北(běi )之(zhī )地(dì )。”中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )韩(hán )范(fàn )亦(yì )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“今(jīn )晋(jìn )室(shì )衰(shuāi )乱(luàn ),江(jiāng )、淮(huái )南(nán )北(běi ),户(hù )口(kǒu )无(wú )几(jǐ ),戎(róng )马(mǎ )单(dān )弱(ruò )。重(zhòng )以(yǐ )桓(huán )玄(xuán )悖(bèi )逆(nì ),上(shàng )下(xià )离(lí )心(xīn );以(yǐ )陛(bì )下(xià )神(shén )武(wǔ ),发(fā )步(bù )骑(qí )一(yī )万(wàn )临(lín )之(zhī ),彼(bǐ )必(bì )土(tǔ )崩(bēng )瓦(wǎ )解(jiě ),兵(bīng )不(bú )留(liú )行(háng )矣(yǐ )。得(dé )而(ér )有(yǒu )之(zhī ),秦(qín )、魏(wèi )不(bú )足(zú )敌(dí )也(yě )。拓(tuò )地(dì )定(dìng )功(gōng ),正(zhèng )在(zài )今(jīn )日(rì )。失(shī )时(shí )不(bú )取(qǔ ),彼(bǐ )之(zhī )豪(háo )杰(jié )诛(zhū )灭(miè )桓(huán )玄(xuán ),更(gèng )修(xiū )德(dé )政(zhèng ),岂(qǐ )惟(wéi )建(jiàn )康(kāng )不(bú )可(kě )得(dé ),江(jiāng )北(běi )亦(yì )无(wú )望(wàng )矣(yǐ )。”备(bèi )德(dé )曰(yuē ):“朕(zhèn )以(yǐ )旧(jiù )邦(bāng )覆(fù )没(méi ),欲(yù )先(xiān )定(dìng )中(zhōng )原(yuán ),乃(nǎi )平(píng )荡(dàng )荆(jīng )、扬(yáng ),故(gù )未(wèi )南(nán )征(zhēng )耳(ěr )。其(qí )驻(zhù )公(gōng )卿(qīng )议(yì )之(zhī )。”因(yīn )讲(jiǎng )武(wǔ )城(chéng )西(xī ),步(bù )卒(zú )三(sān )十(shí )七(qī )万(wàn )人(rén ),骑(qí )五(wǔ )万(wàn )三(sān )千(qiān )匹(pǐ ),车(chē )万(wàn )七(qī )千(qiān )乘(chéng )。公(gōng )卿(qīng )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )玄(xuán )新(xīn )得(dé )志(zhì ),未(wèi )可(kě )图(tú ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),楚(chǔ )王(wáng )玄(xuán )上(shàng )表(biǎo )请(qǐng )归(guī )籓(bān ),使(shǐ )帝(dì )作(zuò )手(shǒu )诏(zhào )固(gù )留(liú )之(zhī )。又(yòu )诈(zhà )言(yán )钱(qián )塘(táng )临(lín )平(píng )湖(hú )开(kāi ),江(jiāng )州(zhōu )甘(gān )露(lù )降(jiàng ),使(shǐ )百(bǎi )僚(liáo )集(jí )贺(hè ),用(yòng )为(wéi )己(jǐ )受(shòu )命(mìng )之(zhī )符(fú )。又(yòu )以(yǐ )前(qián )世(shì )皆(jiē )有(yǒu )隐(yǐn )士(shì ),耻(chǐ )于(yú )己(jǐ )时(shí )独(dú )无(wú ),求(qiú )得(dé )西(xī )朝(cháo )隐(yǐn )士(shì )安(ān )定(dìng )皇(huáng )甫(fǔ )谧(mì )六(liù )世(shì )孙(sūn )希(xī )之(zhī ),给(gěi )其(qí )资(zī )用(yòng ),使(shǐ )隐(yǐn )居(jū )山(shān )林(lín );征(zhēng )为(wéi )著(zhe )作(zuò )郎(láng ),使(shǐ )希(xī )之(zhī )固(gù )辞(cí )不(bú )就(jiù ),然(rán )后(hòu )下(xià )诏(zhào )旌(jīng )礼(lǐ ),号(hào )曰(yuē )高(gāo )士(shì )。时(shí )人(rén )谓(wèi )之(zhī )“充(chōng )隐(yǐn )。”又(yòu )欲(yù )废(fèi )钱(qián )用(yòng )谷(gǔ )、帛(bó )及(jí )复(fù )肉(ròu )刑(xíng ),制(zhì )作(zuò )纷(fēn )纭(yún ),志(zhì )无(wú )一(yī )定(dìng ),变(biàn )更(gèng )回(huí )复(fù ),卒(zú )无(wú )所(suǒ )施(shī )行(háng )。性(xìng )复(fù )贪(tān )鄙(bǐ ),人(rén )士(shì )有(yǒu )法(fǎ )书(shū )、好(hǎo )画(huà )及(jí )佳(jiā )园(yuán )宅(zhái ),必(bì )假(jiǎ )蒲(pú )博(bó )而(ér )取(qǔ )之(zhī );尤(yóu )爱(ài )珠(zhū )玉(yù ),未(wèi )尝(cháng )离(lí )手(shǒu )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )立(lì )其(qí )子(zǐ )嗣(sì )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),加(jiā )位(wèi )相(xiàng )国(guó );绍(shào )为(wéi )清(qīng )河(hé )王(wáng ),加(jiā )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn );熙(xī )为(wéi )阳(yáng )平(píng )王(wáng );曜(yào )为(wéi )河(hé )南(nán )王(wáng )。

丁(dīng )巳(sì ),魏(wèi )将(jiāng )军(jūn )伊(yī )谓(wèi )帅(shuài )骑(qí )二(èr )万(wàn )袭(xí )高(gāo )车(chē )馀(yú )种(zhǒng )袁(yuán )纥(gē )、乌(wū )频(pín );十(shí )一(yī )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),大(dà )破(pò )之(zhī )。

诏(zhào )楚(chǔ )王(wáng )玄(xuán )行(háng )天(tiān )子(zǐ )礼(lǐ )乐(lè ),妃(fēi )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),世(shì )子(zǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。丁(dīng )丑(chǒu ),卞(biàn )范(fàn )之(zhī )为(wéi )禅(chán )诏(zhào ),使(shǐ )临(lín )川(chuān )王(wáng )宝(bǎo )逼(bī )帝(dì )书(shū )之(zhī )。宝(bǎo ),晞(xī )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。庚(gēng )辰(chén ),帝(dì )临(lín )轩(xuān ),遣(qiǎn )兼(jiān )太(tài )保(bǎo )、领(lǐng )司(sī )徒(tú )王(wáng )谧(mì )奉(fèng )玺(xǐ )绶(shòu ),禅(chán )位(wèi )于(yú )楚(chǔ )。壬(rén )午(wǔ ),帝(dì )出(chū )居(jū )永(yǒng )安(ān )宫(gōng )。癸(guǐ )未(wèi ),迁(qiān )太(tài )庆(qìng )神(shén )主(zhǔ )于(yú )琅(láng )邪(xié )国(guó ),穆(mù )章(zhāng )何(hé )皇(huáng )后(hòu )及(jí )琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )皆(jiē )徙(xǐ )居(jū )司(sī )徒(tú )府(fǔ )。百(bǎi )官(guān )诣(yì )姑(gū )孰(shú )劝(quàn )进(jìn )。十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín )朔(shuò ),玄(xuán )筑(zhù )坛(tán )于(yú )九(jiǔ )井(jǐng )山(shān )北(běi ),壬(rén )辰(chén ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。册(cè )文(wén )多(duō )非(fēi )溥(pǔ )晋(jìn )室(shì ),或(huò )谏(jiàn )之(zhī ),玄(xuán )曰(yuē ):“揖(yī )让(ràng )之(zhī )文(wén ),正(zhèng )可(kě )陈(chén )之(zhī )于(yú )下(xià )民(mín )耳(ěr ),岂(qǐ )可(kě )欺(qī )上(shàng )帝(dì )乎(hū )!”大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )永(yǒng )始(shǐ )。以(yǐ )南(nán )康(kāng )之(zhī )平(píng )固(gù )县(xiàn )封(fēng )帝(dì )为(wéi )平(píng )固(gù )王(wáng ),降(jiàng )何(hé )后(hòu )为(wéi )零(líng )陵(líng )县(xiàn )君(jūn ),琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )为(wéi )石(shí )阳(yáng )县(xiàn )公(gōng ),武(wǔ )陵(líng )王(wáng )遵(zūn )为(wéi )彭(péng )泽(zé )县(xiàn )候(hòu )。追(zhuī )尊(zūn )文(wén )温(wēn )为(wéi )宣(xuān )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )太(tài )祖(zǔ ),南(nán )康(kāng )公(gōng )主(zhǔ )为(wéi )宣(xuān )皇(huáng )后(hòu ),封(fēng )子(zǐ )昇(shēng )为(wéi )豫(yù )章(zhāng )王(wáng )。以(yǐ )会(huì )稽(jī )内(nèi )史(shǐ )王(wáng )愉(yú )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè ),愉(yú )子(zǐ )相(xiàng )国(guó )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )绥(suí )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng )。绥(suí ),桓(huán )氏(shì )之(zhī )甥(shēng )也(yě )。戊(wù )戌(xū ),玄(xuán )入(rù )建(jiàn )康(kāng )宫(gōng ),登(dēng )御(yù )坐(zuò ),而(ér )床(chuáng )忽(hū )陷(xiàn ),群(qún )下(xià )失(shī )色(sè )。殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )曰(yuē ):“将(jiāng )由(yóu )圣(shèng )德(dé )深(shēn )厚(hòu ),地(dì )不(bú )能(néng )载(zǎi )。”玄(xuán )大(dà )悦(yuè )。梁(liáng )王(wáng )珍(zhēn )之(zhī )男(nán )臣(chén )孔(kǒng )朴(pǔ )奉(fèng )珍(zhēn )之(zhī )奔(bēn )寿(shòu )阳(yáng )。珍(zhēn )之(zhī ),晞(xī )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

戊(wù )申(shēn ),燕(yàn )王(wáng )熙(xī )尊(zūn )燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )之(zhī )贵(guì )嫔(pín )段(duàn )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。段(duàn )氏(shì ),熙(xī )之(zhī )慈(cí )母(mǔ )也(yě )。己(jǐ )酉(yǒu ),立(lì )苻(fú )贵(guì )嫔(pín )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),大(dà )赦(shè )。

辛(xīn )亥(hài ),桓(huán )玄(xuán )迁(qiān )帝(dì )于(yú )寻(xún )阳(yáng )。

燕(yàn )以(yǐ )卫(wèi )尉(wèi )悦(yuè )真(zhēn )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )新(xīn )城(chéng );光(guāng )大(dà )夫(fū )卫(wèi )驹(jū )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )凡(fán )城(chéng )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),纳(nà )桓(huán )温(wēn )神(shén )主(zhǔ )于(yú )太(tài )庙(miào )。桓(huán )玄(xuán )临(lín )听(tīng )讼(sòng )观(guān )阅(yuè )囚(qiú )徒(tú ),罪(zuì )无(wú )轻(qīng )重(zhòng ),多(duō )得(dé )原(yuán )放(fàng );有(yǒu )干(gàn )舆(yú )乞(qǐ )者(zhě ),时(shí )或(huò )恤(xù )之(zhī )。其(qí )好(hǎo )行(háng )小(xiǎo )惠(huì )如(rú )此(cǐ )。

是(shì )岁(suì ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )始(shǐ )命(mìng )有(yǒu )司(sī )制(zhì )冠(guàn )服(fú ),以(yǐ )品(pǐn )秩(zhì )为(wéi )差(chà )。然(rán )法(fǎ )度(dù )草(cǎo )创(chuàng ),多(duō )不(bú )稽(jī )古(gǔ )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )戊(wù )元(yuán )兴(xìng )三(sān )年(nián )(甲(jiǎ )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )四(sì )零(líng )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),桓(huán )玄(xuán )立(lì )其(qí )妻(qī )刘(liú )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。刘(liú )氏(shì ),乔(qiáo )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。玄(xuán )以(yǐ )其(qí )祖(zǔ )彝(yí )以(yǐ )上(shàng )名(míng )位(wèi )不(bú )显(xiǎn ),不(bú )复(fù )追(zhuī )尊(zūn )立(lì )庙(miào )。散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )徐(xú )广(guǎng )曰(yuē ):“敬(jìng )其(qí )父(fù )则(zé )子(zǐ )悦(yuè ),请(qǐng )依(yī )故(gù )事(shì )立(lì )七(qī )庙(miào )。”玄(xuán )曰(yuē ):“礼(lǐ ),太(tài )祖(zǔ )东(dōng )向(xiàng ),左(zuǒ )昭(zhāo )右(yòu )穆(mù )。晋(jìn )立(lì )七(qī )庙(miào ),宣(xuān )帝(dì )不(bú )得(dé )正(zhèng )东(dōng )向(xiàng )之(zhī )位(wèi ),何(hé )足(zú )法(fǎ )也(yě )!”秘(mì )书(shū )监(jiān )卞(biàn )承(chéng )之(zhī )谓(wèi )广(guǎng )曰(yuē ):“若(ruò )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )祭(jì )果(guǒ )不(bú )及(jí )祖(zǔ ),有(yǒu )以(yǐ )知(zhī )楚(chǔ )德(dé )之(zhī )不(bú )长(zhǎng )矣(yǐ )。”广(guǎng ),邈(miǎo )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

玄(xuán )自(zì )即(jí )位(wèi ),心(xīn )常(cháng )不(bú )自(zì )安(ān )。二(èr )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),夜(yè ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu ),流(liú )杀(shā )人(rén )甚(shèn )多(duō ),欢(huān )哗(huá )震(zhèn )天(tiān )。玄(xuán )闻(wén )之(zhī ),惧(jù ),曰(yuē ):“奴(nú )辈(bèi )作(zuò )矣(yǐ )!”

玄(xuán )性(xìng )苛(kē )细(xì ),好(hǎo )自(zì )矜(jīn )伐(fá )。主(zhǔ )者(zhě )奏(zòu )事(shì ),或(huò )一(yī )字(zì )不(bú )体(tǐ ),或(huò )片(piàn )辞(cí )之(zhī )谬(miù ),必(bì )加(jiā )纠(jiū )擿(tī ),以(yǐ )示(shì )聪(cōng )明(míng )。尚(shàng )书(shū )答(dá )诏(zhào )误(wù )书(shū )“春(chūn )蒐(sōu )为(wéi )“春(chūn )菟(tú )”,自(zì )左(zuǒ )丞(chéng )王(wáng )纳(nà )之(zhī )以(yǐ )下(xià ),凡(fán )所(suǒ )关(guān )署(shǔ ),皆(jiē )被(bèi )降(jiàng )黜(chù )。或(huò )手(shǒu )注(zhù )直(zhí )官(guān ),或(huò )自(zì )用(yòng )令(lìng )史(shǐ ),诏(zhào )令(lìng )纷(fēn )纭(yún ),有(yǒu )司(sī )奉(fèng )答(dá )不(bú )暇(xiá ),而(ér )纪(jì )纲(gāng )不(bú )治(zhì ),奏(zòu )案(àn )停(tíng )积(jī ),不(bú )能(néng )知(zhī )也(yě )。又(yòu )性(xìng )好(hǎo )游(yóu )畋(tián ),或(huò )一(yī )日(rì )数(shù )出(chū )。迁(qiān )居(jū )东(dōng )宫(gōng ),更(gèng )缮(shàn )宫(gōng )室(shì ),土(tǔ )木(mù )并(bìng )兴(xìng ),督(dū )迫(pò )严(yán )促(cù ),朝(cháo )野(yě )骚(sāo )然(rán ),思(sī )乱(luàn )者(zhě )众(zhòng )。

玄(xuán )遣(qiǎn )使(shǐ )加(jiā )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毛(máo )璩(qú )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )。璩(qú )执(zhí )留(liú )玄(xuán )使(shǐ ),不(bú )受(shòu )其(qí )命(mìng )。璩(qú ),宝(bǎo )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。玄(xuán )以(yǐ )桓(huán )希(xī )为(wéi )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),分(fèn )命(mìng )诸(zhū )将(jiāng )戍(shù )三(sān )巴(bā )以(yǐ )备(bèi )之(zhī )。璩(qú )传(chuán )檄(xí )远(yuǎn )近(jìn ),列(liè )玄(xuán )罪(zuì )状(zhuàng ),遣(qiǎn )巴(bā )东(dōng )太(tài )守(shǒu )柳(liǔ )约(yuē )之(zhī )、建(jiàn )平(píng )太(tài )守(shǒu )罗(luó )述(shù )、征(zhēng )虏(lǔ )司(sī )马(mǎ )甄(zhēn )季(jì )之(zhī )击(jī )破(pò )希(xī )等(děng ),仍(réng )帅(shuài )众(zhòng )进(jìn )屯(tún )白(bái )帝(dì )。

刘(liú )裕(yù )从(cóng )徐(xú )、兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),安(ān )成(chéng )王(wáng )桓(huán )修(xiū )入(rù )朝(cháo )。玄(xuán )谓(wèi )王(wáng )谧(mì )曰(yuē ):“裕(yù )风(fēng )骨(gǔ )不(bú )常(cháng ),盖(gài )人(rén )杰(jié )也(yě )。”每(měi )游(yóu )集(jí ),必(bì )引(yǐn )接(jiē )殷(yīn )勤(qín ),赠(zèng )赐(cì )甚(shèn )厚(hòu )。玄(xuán )后(hòu )刘(liú )氏(shì ),有(yǒu )智(zhì )鉴(jiàn ),谓(wèi )玄(xuán )曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )龙(lóng )行(háng )虎(hǔ )步(bù ),视(shì )瞻(zhān )不(bú )凡(fán ),恐(kǒng )终(zhōng )不(bú )为(wéi )人(rén )下(xià ),不(bú )如(rú )早(zǎo )除(chú )之(zhī )。”玄(xuán )曰(yuē ):“我(wǒ )方(fāng )平(píng )荡(dàng )中(zhōng )原(yuán ),非(fēi )裕(yù )莫(mò )可(kě )用(yòng )者(zhě );俟(sì )关(guān )、河(hé )平(píng )定(dìng ),然(rán )后(hòu )别(bié )议(yì )之(zhī )耳(ěr )。”

玄(xuán )以(yǐ )桓(huán )弘(hóng )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )广(guǎng )陵(líng );刁(diāo )逵(kuí )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )历(lì )阳(yáng )。弘(hóng ),修(xiū )之(zhī )弟(dì );逵(kuí ),彝(yí )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

刘(liú )裕(yù )与(yǔ )何(hé )无(wú )忌(jì )同(tóng )舟(zhōu )还(hái )京(jīng )口(kǒu ),密(mì )谋(móu )兴(xìng )复(fù )晋(jìn )室(shì )。刘(liú )迈(mài )弟(dì )毅(yì )家(jiā )于(yú )京(jīng )口(kǒu ),亦(yì )与(yǔ )无(wú )忌(jì )谋(móu )讨(tǎo )玄(xuán )。无(wú )忌(jì )曰(yuē ):“桓(huán )氏(shì )强(qiáng )盛(shèng ),其(qí )可(kě )图(tú )乎(hū )?”毅(yì )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )自(zì )有(yǒu )强(qiáng )弱(ruò ),苟(gǒu )为(wéi )失(shī )道(dào ),虽(suī )强(qiáng )易(yì )弱(ruò ),正(zhèng )患(huàn )事(shì )主(zhǔ )难(nán )得(dé )耳(ěr )。”无(wú )忌(jì )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )草(cǎo )泽(zé )之(zhī )中(zhōng )非(fēi )无(wú )英(yīng )雄(xióng )也(yě )。”毅(yì )曰(yuē ):“所(suǒ )见(jiàn )唯(wéi )有(yǒu )刘(liú )下(xià )邳(pī )。”无(wú )忌(jì )笑(xiào )而(ér )不(bú )答(dá ),还(hái )以(yǐ )告(gào )裕(yù ),遂(suí )与(yǔ )毅(yì )定(dìng )谋(móu )。

初(chū ),太(tài )原(yuán )王(wáng )元(yuán )德(dé )及(jí )弟(dì )仲(zhòng )德(dé )为(wéi )苻(fú )氏(shì )起(qǐ )兵(bīng )攻(gōng )燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí ),不(bú )克(kè ),来(lái )奔(bēn ),朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )元(yuán )德(dé )为(wéi )弘(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu )。仲(zhòng )德(dé )见(jiàn )桓(huán )玄(xuán )称(chēng )帝(dì ),谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )革(gé )命(mìng )诚(chéng )非(fēi )一(yī )族(zú ),然(rán )今(jīn )之(zhī )起(qǐ )者(zhě )恐(kǒng )不(bú )足(zú )以(yǐ )成(chéng )大(dà )事(shì )。”

平(píng )昌(chāng )孟(mèng )昶(chǎng )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )主(zhǔ )簿(bù ),桓(huán )弘(hóng )使(shǐ )昶(chǎng )至(zhì )建(jiàn )康(kāng ),玄(xuán )见(jiàn )而(ér )悦(yuè )之(zhī ),谓(wèi )刘(liú )迈(mài )曰(yuē ):“素(sù )士(shì )中(zhōng )得(dé )一(yī )尚(shàng )书(shū )郎(láng ),卿(qīng )与(yǔ )其(qí )州(zhōu )里(lǐ ),宁(níng )相(xiàng )识(shí )否(fǒu )?”迈(mài )素(sù )与(yǔ )昶(chǎng )不(bú )善(shàn ),对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )在(zài )京(jīng )口(kǒu ),不(bú )闻(wén )昶(chǎng )有(yǒu )异(yì )能(néng ),唯(wéi )闻(wén )父(fù )子(zǐ )纷(fēn )纷(fēn )更(gèng )相(xiàng )赠(zèng )诗(shī )耳(ěr )。”玄(xuán )笑(xiào )而(ér )止(zhǐ ),。昶(chǎng )闻(wén )而(ér )恨(hèn )之(zhī ),既(jì )还(hái )京(jīng )口(kǒu ),裕(yù )谓(wèi )昶(chǎng )曰(yuē ):“草(cǎo )间(jiān )当(dāng )有(yǒu )英(yīng )雄(xióng )起(qǐ ),卿(qīng )颇(pō )闻(wén )乎(hū )?”昶(chǎng )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )英(yīng )雄(xióng )有(yǒu )谁(shuí ),正(zhèng )当(dāng )是(shì )卿(qīng )耳(ěr )!”

于(yú )是(shì )裕(yù )、毅(yì )、无(wú )忌(jì )、元(yuán )德(dé )、仲(zhòng )德(dé )、昶(chǎng )及(jí )裕(yù )弟(dì )道(dào )规(guī )、任(rèn )城(chéng )魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )、高(gāo )平(píng )檀(tán )凭(píng )之(zhī )、琅(láng )邪(xié )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )、河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )随(suí )西(xī )辛(xīn )扈(hù )兴(xìng )、振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )东(dōng )莞(wǎn )童(tóng )厚(hòu )之(zhī ),相(xiàng )与(yǔ )合(hé )谋(móu )起(qǐ )兵(bīng )。道(dào )规(guī )为(wéi )桓(huán )弘(hóng )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn ),裕(yù )使(shǐ )毅(yì )就(jiù )道(dào )规(guī )及(jí )昶(chǎng )于(yú )江(jiāng )北(běi ),共(gòng )杀(shā )弘(hóng ),据(jù )广(guǎng )陵(líng );长(zhǎng )民(mín )为(wéi )刁(diāo )逵(kuí )参(cān )军(jūn ),使(shǐ )长(zhǎng )民(mín )杀(shā )逵(kuí ),据(jù )历(lì )阳(yáng );元(yuán )德(dé )、扈(hù )兴(xìng )、厚(hòu )之(zhī )在(zài )建(jiàn )康(kāng ),使(shǐ )之(zhī )聚(jù )众(zhòng )攻(gōng )玄(xuán )为(wéi )内(nèi )应(yīng );刻(kè )期(qī )齐(qí )发(fā )。

孟(mèng )昶(chǎng )妻(qī )周(zhōu )氏(shì )富(fù )于(yú )财(cái ),昶(chǎng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“刘(liú )迈(mài )毁(huǐ )我(wǒ )于(yú )桓(huán )公(gōng ),使(shǐ )我(wǒ )一(yī )生(shēng )沧(cāng )陷(xiàn ),我(wǒ )决(jué )当(dāng )作(zuò )贼(zéi )。卿(qīng )幸(xìng )早(zǎo )离(lí )绝(jué ),脱(tuō )得(dé )富(fù )贵(guì ),相(xiàng )迎(yíng )不(bú )晚(wǎn )也(yě )。”周(zhōu )我(wǒ )曰(yuē ):“君(jūn )父(fù )母(mǔ )在(zài )堂(táng ),欲(yù )建(jiàn )非(fēi )常(cháng )之(zhī )谋(móu ),岂(qǐ )妇(fù )人(rén )所(suǒ )能(néng )谏(jiàn )!事(shì )之(zhī )不(bú )成(chéng ),当(dāng )于(yú )奚(xī )官(guān )中(zhōng )奉(fèng )养(yǎng )大(dà )家(jiā ),义(yì )无(wú )归(guī )志(zhì )也(yě )。”昶(chǎng )怅(chàng )然(rán )久(jiǔ )之(zhī )而(ér )起(qǐ )。周(zhōu )氏(shì )追(zhuī )昶(chǎng )坐(zuò ),曰(yuē ):“观(guān )君(jūn )举(jǔ )措(cuò ),非(fēi )谋(móu )及(jí )妇(fù )人(rén )者(zhě ),不(bú )过(guò )欲(yù )得(dé )财(cái )物(wù )耳(ěr )。”因(yīn )指(zhǐ )怀(huái )中(zhōng )儿(ér )示(shì )之(zhī )曰(yuē ):“此(cǐ )儿(ér )可(kě )卖(mài ),亦(yì )当(dāng )不(bú )惜(xī )。”遂(suí )倾(qīng )赀(zī )以(yǐ )给(gěi )之(zhī )。昶(chǎng )弟(dì )顗(yǐ )妻(qī ),周(zhōu )氏(shì )之(zhī )从(cóng )妹(mèi )也(yě ),周(zhōu )氏(shì )绐(dài )之(zhī )曰(yuē ):“昨(zuó )夜(yè )梦(mèng )殊(shū )不(bú )祥(xiáng ),门(mén )内(nèi )绛(jiàng )色(sè )物(wù )宜(yí )悉(xī )取(qǔ )以(yǐ )为(wéi )厌(yàn )胜(shèng )。”妹(mèi )信(xìn )而(ér )与(yǔ )之(zhī ),遂(suí )尽(jìn )缝(féng )以(yǐ )为(wéi )军(jūn )士(shì )袍(páo )。

何(hé )无(wú )忌(jì )夜(yè )于(yú )屏(píng )风(fēng )里(lǐ )草(cǎo )檄(xí )文(wén ),其(qí )母(mǔ ),刘(liú )牢(láo )之(zhī )姊(zǐ )也(yě ),登(dēng )榆(yú )密(mì )窥(kuī )之(zhī ),泣(qì )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )及(jí )东(dōng )海(hǎi )吕(lǚ )母(mǔ )明(míng )矣(yǐ )。汝(rǔ )能(néng )如(rú )此(cǐ ),吾(wú )复(fù )何(hé )恨(hèn )!”问(wèn )所(suǒ )与(yǔ )同(tóng )谋(móu )者(zhě ),曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )。”母(mǔ )尤(yóu )喜(xǐ ),因(yīn )为(wéi )言(yán )玄(xuán )必(bì )败(bài ),举(jǔ )事(shì )必(bì )成(chéng )之(zhī )理(lǐ )以(yǐ )劝(quàn )之(zhī )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),裕(yù )托(tuō )以(yǐ )游(yóu )猎(liè ),与(yǔ )无(wú )忌(jì )收(shōu )合(hé )徒(tú )众(zhòng ),得(dé )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。丙(bǐng )辰(chén ),诘(jié )旦(dàn ),京(jīng )口(kǒu )城(chéng )开(kāi ),无(wú )忌(jì )著(zhe )传(chuán )诏(zhào )服(fú ),称(chēng )敕(chì )使(shǐ ),居(jū )前(qián ),徒(tú )众(zhòng )随(suí )之(zhī )齐(qí )入(rù ),即(jí )斩(zhǎn )桓(huán )修(xiū )以(yǐ )徇(xùn )。修(xiū )司(sī )马(mǎ )刁(diāo )弘(hóng )帅(shuài )文(wén )武(wǔ )佐(zuǒ )吏(lì )来(lái )赴(fù ),裕(yù )登(dēng )城(chéng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“郭(guō )江(jiāng )州(zhōu )已(yǐ )奉(fèng )乘(chéng )舆(yú )返(fǎn )正(zhèng )于(yú )寻(xún )阳(yáng ),我(wǒ )等(děng )并(bìng )被(bèi )密(mì )诏(zhào ),诛(zhū )除(chú )逆(nì )党(dǎng ),今(jīn )日(rì )贼(zéi )玄(xuán )之(zhī )首(shǒu )已(yǐ )当(dāng )枭(xiāo )枭(xiāo )于(yú )大(dà )航(háng )矣(yǐ )。诸(zhū )君(jūn )非(fēi )大(dà )晋(jìn )之(zhī )臣(chén )乎(hū )?今(jīn )来(lái )欲(yù )何(hé )为(wéi )?”弘(hóng )等(děng )信(xìn )之(zhī ),收(shōu )众(zhòng )而(ér )退(tuì )。

裕(yù )问(wèn )无(wú )忌(jì )曰(yuē ):“今(jīn )急(jí )须(xū )一(yī )府(fǔ )主(zhǔ )簿(bù ),何(hé )由(yóu )得(dé )之(zhī )?”无(wú )忌(jì )曰(yuē ):“无(wú )过(guò )刘(liú )道(dào )民(mín )。”道(dào )民(mín )者(zhě ),东(dōng )莞(wǎn )刘(liú )穆(mù )之(zhī )也(yě )。裕(yù )曰(yuē ):“吾(wú )亦(yì )识(shí )之(zhī )。”即(jí )驰(chí )信(xìn )召(zhào )焉(yān )。时(shí )穆(mù )之(zhī )闻(wén )京(jīng )口(kǒu )欢(huān )噪(zào )声(shēng ),晨(chén )起(qǐ ),出(chū )陌(mò )头(tóu ),属(shǔ )与(yǔ )信(xìn )会(huì )。穆(mù )之(zhī )直(zhí )视(shì )不(bú )言(yán )者(zhě )久(jiǔ )之(zhī ),既(jì )而(ér )返(fǎn )室(shì ),坏(huài )布(bù )裳(shang )为(wéi )袴(kù ),往(wǎng )见(jiàn )裕(yù )。裕(yù )曰(yuē ):“始(shǐ )举(jǔ )大(dà )义(yì ),方(fāng )造(zào )艰(jiān )难(nán ),须(xū )一(yī )军(jūn )吏(lì )甚(shèn )急(jí ),卿(qīng )谓(wèi )谁(shuí )堪(kān )其(qí )选(xuǎn )?”穆(mù )之(zhī )曰(yuē ):“贵(guì )府(fǔ )始(shǐ )建(jiàn ),军(jūn )吏(lì )实(shí )须(xū )其(qí )才(cái ),仓(cāng )猝(cù )之(zhī )际(jì ),略(luè )当(dāng )无(wú )见(jiàn )逾(yú )者(zhě )。”裕(yù )笑(xiào )曰(yuē ):“卿(qīng )能(néng )自(zì )屈(qū ),吾(wú )事(shì )济(jì )矣(yǐ )。”即(jí )于(yú )坐(zuò )署(shǔ )主(zhǔ )簿(bù )。

孟(mèng )昶(chǎng )劝(quàn )桓(huán )弘(hóng )其(qí )日(rì )出(chū )猎(liè ),天(tiān )未(wèi )明(míng ),开(kāi )门(mén )出(chū )猎(liè )人(rén );昶(chǎng )与(yǔ )刘(liú )毅(yì )、刘(liú )道(dào )规(guī )帅(shuài )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )十(shí )人(rén )直(zhí )入(rù ),弘(hóng )方(fāng )啖(dàn )粥(zhōu ),即(jí )斩(zhǎn )之(zhī )。因(yīn )收(shōu )众(zhòng )济(jì )江(jiāng )。裕(yù )使(shǐ )毅(yì )诛(zhū )刁(diāo )弘(hóng )。

先(xiān )是(shì ),裕(yù )遣(qiǎn )同(tóng )谋(móu )周(zhōu )安(ān )穆(mù )入(rù )建(jiàn )康(kāng )报(bào )刘(liú )迈(mài ),迈(mài )虽(suī )酬(chóu )许(xǔ ),意(yì )甚(shèn )惶(huáng )惧(jù )。安(ān )穆(mù )虑(lǜ )事(shì )泄(xiè ),乃(nǎi )驰(chí )归(guī )。玄(xuán )以(yǐ )为(wéi )迈(mài )为(wéi )竟(jìng )陵(líng )太(tài )守(shǒu ),迈(mài )欲(yù )亟(jí )之(zhī )郡(jùn )。是(shì )夜(yè ),玄(xuán )与(yǔ )迈(mài )书(shū )曰(yuē ):“北(běi )府(fǔ )人(rén )情(qíng )云(yún )何(hé )?卿(qīng )近(jìn )见(jiàn )刘(liú )裕(yù )何(hé )所(suǒ )道(dào )?”迈(mài )谓(wèi )玄(xuán )已(yǐ )知(zhī )其(qí )谋(móu ),晨(chén )起(qǐ ),白(bái )之(zhī )。玄(xuán )大(dà )惊(jīng ),封(fēng )迈(mài )为(wéi )重(zhòng )安(ān )侯(hóu )。既(jì )而(ér )嫌(xián )迈(mài )不(bú )执(zhí )安(ān )穆(mù ),使(shǐ )得(dé )逃(táo )去(qù ),乃(nǎi )杀(shā )之(zhī ),悉(xī )诛(zhū )元(yuán )德(dé )、扈(hù )兴(xìng )、厚(hòu )之(zhī )等(děng )。

众(zhòng )推(tuī )刘(liú )裕(yù )为(wéi )盟(méng ),总(zǒng )督(dū )徐(xú )州(zhōu )事(shì ),以(yǐ )孟(mèng )昶(chǎng )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),守(shǒu )京(jīng )口(kǒu ),檀(tán )凭(píng )之(zhī )为(wéi )司(sī )马(mǎ )。彭(péng )城(chéng )人(rén )应(yīng )募(mù )者(zhě ),裕(yù )悉(xī )使(shǐ )郡(jùn )主(zhǔ )簿(bù )刘(liú )钟(zhōng )统(tǒng )之(zhī )。丁(dīng )巳(sì ),裕(yù )帅(shuài )二(èr )州(zhōu )之(zhī )众(zhòng )千(qiān )七(qī )百(bǎi )人(rén ),军(jūn )于(yú )竹(zhú )里(lǐ ),移(yí )檄(xí )远(yuǎn )近(jìn ),声(shēng )言(yán )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毛(máo )璩(qú )已(yǐ )定(dìng )荆(jīng )楚(chǔ ),江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )郭(guō )昶(chǎng )之(zhī )奉(fèng )迎(yíng )主(zhǔ )上(shàng )返(fǎn )正(zhèng )于(yú )寻(xún )阳(yáng ),镇(zhèn )北(běi )参(cān )军(jūn )王(wáng )元(yuán )德(dé )等(děng )并(bìng )帅(shuài )部(bù )曲(qǔ )保(bǎo )据(jù )石(shí )头(tóu ),扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )尼(ní )已(yǐ )据(jù )历(lì )阳(yáng )。

玄(xuán )移(yí )还(hái )上(shàng )宫(gōng ),召(zhào )侍(shì )官(guān )皆(jiē )入(rù )止(zhǐ )省(shěng )中(zhōng );加(jiā )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )新(xīn )安(ān )王(wáng )桓(huán )谦(qiān )征(zhēng )讨(tǎo )都(dōu )督(dū ),以(yǐ )殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )代(dài )桓(huán )修(xiū )为(wéi )徐(xú )、兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。谦(qiān )等(děng )请(qǐng )亟(jí )遣(qiǎn )兵(bīng )击(jī )裕(yù ),玄(xuán )曰(yuē ):“彼(bǐ )兵(bīng )锐(ruì )甚(shèn ),计(jì )出(chū )万(wàn )死(sǐ ),若(ruò )有(yǒu )蹉(cuō )跌(diē ),则(zé )彼(bǐ )气(qì )成(chéng )而(ér )吾(wú )事(shì )去(qù )矣(yǐ );不(bú )如(rú )屯(tún )大(dà )众(zhòng )于(yú )覆(fù )舟(zhōu )山(shān )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。彼(bǐ )空(kōng )行(háng )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),无(wú )所(suǒ )得(dé ),锐(ruì )气(qì )已(yǐ )挫(cuò ),忽(hū )见(jiàn )大(dà )军(jūn ),必(bì )惊(jīng )愕(è );我(wǒ )按(àn )兵(bīng )坚(jiān )阵(zhèn ),勿(wù )与(yǔ )交(jiāo )锋(fēng ),彼(bǐ )求(qiú )战(zhàn )不(bú )得(dé ),自(zì )然(rán )散(sàn )走(zǒu ),此(cǐ )策(cè )之(zhī )上(shàng )也(yě )。”谦(qiān )等(děng )固(gù )请(qǐng )击(jī )之(zhī ),乃(nǎi )遣(qiǎn )顿(dùn )丘(qiū )太(tài )守(shǒu )吴(wú )甫(fǔ )之(zhī )、右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )皇(huáng )甫(fǔ )敷(fū )相(xiàng )继(jì )北(běi )上(shàng )。玄(xuán )忧(yōu )惧(jù )特(tè )甚(shèn )。或(huò )曰(yuē ):“裕(yù )等(děng )乌(wū )合(hé )微(wēi )弱(ruò ),势(shì )必(bì )无(wú )成(chéng ),陛(bì )下(xià )何(hé )虑(lǜ )之(zhī )深(shēn )!”玄(xuán )曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )足(zú )为(wéi )一(yī )世(shì )之(zhī )雄(xióng ),刘(liú )毅(yì )家(jiā )无(wú )担(dān )石(shí )之(zhī )储(chǔ ),樗(chū )蒲(pú )一(yī )掷(zhì )百(bǎi )万(wàn ),何(hé )无(wú )忌(jì )酷(kù )似(sì )其(qí )舅(jiù );共(gòng )举(jǔ )大(dà )事(shì ),何(hé )谓(wèi )无(wú )成(chéng )!”

南(nán )凉(liáng )王(wáng )傉(nù )檀(tán )畏(wèi )秦(qín )之(zhī )强(qiáng ),乃(nǎi )去(qù )年(nián )号(hào ),罢(bà )尚(shàng )书(shū )丞(chéng )郎(láng )官(guān ),遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )关(guān )尚(shàng )使(shǐ )于(yú )秦(qín )。秦(qín )王(wáng )兴(xìng )曰(yuē ):“车(chē )骑(qí )献(xiàn )款(kuǎn )称(chēng )籓(bān ),而(ér )擅(shàn )兴(xìng )兵(bīng )造(zào )大(dà )城(chéng ),岂(qǐ )为(wéi )臣(chén )之(zhī )道(dào )乎(hū )?”尚(shàng )曰(yuē ):“王(wáng )公(gōng )设(shè )险(xiǎn )以(yǐ )守(shǒu )其(qí )国(guó ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì )也(yě )。车(chē )骑(qí )僻(pì )在(zài )遐(xiá )籓(bān ),密(mì )迩(ěr )勍(qíng )寇(kòu ),盖(gài )为(wéi )国(guó )家(jiā )重(zhòng )门(mén )之(zhī )防(fáng ),不(bú )图(tú )陛(bì )下(xià )忽(hū )以(yǐ )为(wéi )嫌(xián )。”兴(xìng )善(shàn )之(zhī )。傉(nù )檀(tán )求(qiú )领(lǐng )凉(liáng )州(zhōu ),兴(xìng )不(bú )许(xǔ )。

初(chū ),袁(yuán )真(zhēn )杀(shā )硃(zhū )宪(xiàn ),宪(xiàn )弟(dì )绰(chāo )逃(táo )奔(bēn )桓(huán )温(wēn )。温(wēn )克(kè )寿(shòu )阳(yáng ),绰(chāo )辄(zhé )发(fā )真(zhēn )棺(guān ),戮(lù )其(qí )尸(shī )。温(wēn )怒(nù ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī ),桓(huán )冲(chōng )请(qǐng )而(ér )免(miǎn )之(zhī )。绰(chāo )事(shì )冲(chōng )如(rú )父(fù ),冲(chōng )薨(hōng ),绰(chāo )呕(ǒu )血(xuè )而(ér )卒(zú )。刘(liú )裕(yù )克(kè )京(jīng )口(kǒu ),以(yǐ )绰(chāo )子(zǐ )龄(líng )石(shí )为(wéi )建(jiàn )武(wǔ )参(cān )军(jūn )。三(sān )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ )朔(shuò ),裕(yù )军(jūn )与(yǔ )吴(wú )甫(fǔ )之(zhī )遇(yù )于(yú )江(jiāng )乘(chéng )。将(jiāng )战(zhàn ),龄(líng )石(shí )言(yán )于(yú )裕(yù )曰(yuē ):“龄(líng )石(shí )世(shì )受(shòu )桓(huán )氏(shì )厚(hòu )恩(ēn ),不(bú )欲(yù )以(yǐ )兵(bīng )刃(rèn )相(xiàng )向(xiàng ),乞(qǐ )在(zài )军(jūn )后(hòu )。”裕(yù )义(yì )而(ér )许(xǔ )之(zhī )。甫(fǔ )之(zhī ),玄(xuán )骁(xiāo )将(jiāng )也(yě ),其(qí )兵(bīng )甚(shèn )锐(ruì )。裕(yù )手(shǒu )执(zhí )长(zhǎng )刀(dāo ),大(dà )呼(hū )以(yǐ )冲(chōng )之(zhī ),众(zhòng )皆(jiē )披(pī )靡(mí ),即(jí )斩(zhǎn )甫(fǔ )之(zhī ),进(jìn )至(zhì )罗(luó )落(luò )桥(qiáo )。皇(huáng )甫(fǔ )敷(fū )帅(shuài )数(shù )千(qiān )人(rén )逆(nì )战(zhàn ),宁(níng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )赁(lìn )之(zhī )败(bài )死(sǐ )。裕(yù )进(jìn )战(zhàn )弥(mí )厉(lì ),敷(fū )围(wéi )之(zhī )数(shù )重(zhòng ),裕(yù )倚(yǐ )大(dà )树(shù )挺(tǐng )战(zhàn )。敷(fū )曰(yuē ):“汝(rǔ )欲(yù )作(zuò )何(hé )死(sǐ )!”拔(bá )戟(jǐ )将(jiāng )刺(cì )之(zhī ),裕(yù )瞋(tián )目(mù )叱(chì )之(zhī ),敷(fū )辟(pì )易(yì )。裕(yù )党(dǎng )俄(é )至(zhì ),射(shè )敷(fū )中(zhōng )额(é )而(ér )踣(bó ),裕(yù )援(yuán )刀(dāo )直(zhí )进(jìn )。敷(fū )曰(yuē ):“君(jūn )有(yǒu )天(tiān )命(mìng ),以(yǐ )子(zǐ )孙(sūn )为(wéi )托(tuō )。”裕(yù )斩(zhǎn )之(zhī ),厚(hòu )抚(fǔ )其(qí )孤(gū )。裕(yù )以(yǐ )檀(tán )凭(píng )之(zhī )所(suǒ )领(lǐng )兵(bīng )配(pèi )参(cān )军(jūn )檀(tán )祗(zhī )。祗(zhī ),凭(píng )之(zhī )之(zhī )从(cóng )子(zǐ )也(yě )。

玄(xuán )闻(wén )二(èr )将(jiāng )死(sǐ ),大(dà )惧(jù ),召(zhào )诸(zhū )道(dào )术(shù )人(rén )推(tuī )算(suàn )及(jí )为(wéi )厌(yàn )胜(shèng )。问(wèn )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“朕(zhèn )其(qí )败(bài )乎(hū )?”吏(lì )部(bù )郎(láng )曹(cáo )靖(jìng )之(zhī )对(duì )曰(yuē ):“民(mín )怨(yuàn )神(shén )怒(nù ),臣(chén )实(shí )惧(jù )焉(yān )。”玄(xuán )曰(yuē ):“民(mín )或(huò )可(kě )怨(yuàn ),神(shén )何(hé )为(wéi )怒(nù )?”对(duì )曰(yuē ):“晋(jìn )氏(shì )宗(zōng )庙(miào ),飘(piāo )泊(bó )江(jiāng )滨(bīn ),大(dà )楚(chǔ )之(zhī )祭(jì ),上(shàng )不(bú )及(jí )祖(zǔ ),此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )怒(nù )也(yě )。”玄(xuán )曰(yuē ):“卿(qīng )何(hé )不(bú )谏(jiàn )?”对(duì )曰(yuē ):“辇(niǎn )上(shàng )君(jūn )子(zǐ )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )世(shì ),臣(chén )何(hé )敢(gǎn )言(yán )!”玄(xuán )默(mò )然(rán )。使(shǐ )桓(huán )谦(qiān )及(jí )游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )何(hé )澹(dàn )之(zhī )屯(tún )东(dōng )陵(líng ),侍(shì )中(zhōng )、后(hòu )将(jiāng )军(jūn )卞(biàn )范(fàn )之(zhī )屯(tún )覆(fù )舟(zhōu )山(shān )西(xī ),众(zhòng )合(hé )二(èr )万(wàn )。

己(jǐ )未(wèi ),裕(yù )军(jūn )食(shí )毕(bì ),悉(xī )弃(qì )其(qí )馀(yú )粮(liáng ),进(jìn )至(zhì )覆(fù )舟(zhōu )山(shān )东(dōng ),使(shǐ )羸(léi )弱(ruò )登(dēng )山(shān ),张(zhāng )旗(qí )帜(zhì )为(wéi )疑(yí )兵(bīng ),数(shù )道(dào )并(bìng )前(qián ),布(bù )满(mǎn )山(shān )谷(gǔ )。玄(xuán )侦(zhēn )候(hòu )者(zhě )还(hái ),云(yún )“裕(yù )军(jūn )四(sì )塞(sāi ),不(bú )知(zhī )多(duō )少(shǎo )。”玄(xuán )益(yì )忧(yōu )恐(kǒng ),遣(qiǎn )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )庾(yǔ )赜(zé )之(zhī )帅(shuài )精(jīng )卒(zú )副(fù )援(yuán )诸(zhū )军(jūn )。谦(qiān )等(děng )士(shì )卒(zú )多(duō )北(běi )府(fǔ )人(rén ),素(sù )畏(wèi )伏(fú )裕(yù ),莫(mò )有(yǒu )斗(dòu )志(zhì )。裕(yù )与(yǔ )刘(liú )毅(yì )等(děng )分(fèn )为(wéi )数(shù )队(duì ),进(jìn )突(tū )谦(qiān )陈(chén );裕(yù )以(yǐ )身(shēn )先(xiān )之(zhī ),将(jiāng )士(shì )皆(jiē )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),无(wú )不(bú )一(yī )当(dāng )百(bǎi ),呼(hū )声(shēng )动(dòng )天(tiān )地(dì )。时(shí )东(dōng )北(běi )风(fēng )急(jí ),因(yīn )纵(zòng )火(huǒ )焚(fén )之(zhī ),烟(yān )炎(yán )慓(piào )天(tiān ),鼓(gǔ )噪(zào )之(zhī )音(yīn )震(zhèn )动(dòng )京(jīng )邑(yì ),谦(qiān )等(děng )诸(zhū )军(jūn )大(dà )溃(kuì )。

玄(xuán )时(shí )虽(suī )遣(qiǎn )军(jūn )拒(jù )裕(yù ),而(ér )走(zǒu )意(yì )已(yǐ )决(jué ),潜(qián )使(shǐ )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )具(jù )舟(zhōu )于(yú )石(shí )头(tóu );闻(wén )谦(qiān )等(děng )败(bài ),帅(shuài )亲(qīn )信(xìn )数(shù )千(qiān )人(rén ),声(shēng )言(yán )赴(fù )战(zhàn ),遂(suí )将(jiāng )其(qí )子(zǐ )昇(shēng ),兄(xiōng )子(zǐ )浚(xùn )出(chū )南(nán )掖(yè )门(mén )。遇(yù )前(qián )相(xiàng )国(guó )参(cān )军(jūn )胡(hú )籓(bān ),执(zhí )马(mǎ )鞚(kòng )谏(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )羽(yǔ )林(lín )射(shè )手(shǒu )犹(yóu )有(yǒu )八(bā )百(bǎi ),皆(jiē )是(shì )义(yì )战(zhàn ),西(xī )人(rén )受(shòu )累(lèi )世(shì )之(zhī )恩(ēn ),不(bú )驱(qū )令(lìng )一(yī )战(zhàn ),一(yī )旦(dàn )舍(shě )此(cǐ ),欲(yù )安(ān )之(zhī )乎(hū )!”玄(xuán )不(bú )对(duì ),但(dàn )举(jǔ )策(cè )指(zhǐ )天(tiān ),因(yīn )鞭(biān )马(mǎ )而(ér )走(zǒu ),西(xī )趋(qū )石(shí )头(tóu ),与(yǔ )仲(zhòng )文(wén )等(děng )浮(fú )江(jiāng )南(nán )走(zǒu )。经(jīng )日(rì )不(bú )食(shí ),左(zuǒ )右(yòu )进(jìn )粗(cū )饭(fàn ),玄(xuán )咽(yān )不(bú )能(néng )下(xià ),昇(shēng )抱(bào )其(qí )胸(xiōng )而(ér )抚(fǔ )之(zhī ),玄(xuán )悲(bēi )不(bú )自(zì )胜(shèng )。

裕(yù )入(rù )建(jiàn )康(kāng ),王(wáng )仲(zhòng )德(dé )抱(bào )元(yuán )德(dé )子(zǐ )方(fāng )回(huí )出(chū )候(hòu )裕(yù ),裕(yù )于(yú )马(mǎ )上(shàng )抱(bào )方(fāng )回(huí )与(yǔ )仲(zhòng )德(dé )对(duì )哭(kū )。追(zhuī )赠(zèng )元(yuán )德(dé )给(gěi )事(shì )中(zhōng ),以(yǐ )仲(zhòng )德(dé )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )参(cān )军(jūn )。裕(yù )止(zhǐ )桓(huán )谦(qiān )故(gù )营(yíng ),遣(qiǎn )刘(liú )钟(zhōng )据(jù )东(dōng )府(fǔ )。庚(gēng )申(shēn ),裕(yù )屯(tún )石(shí )头(tóu )城(chéng ),立(lì )留(liú )台(tái )百(bǎi )官(guān ),焚(fén )桓(huán )温(wēn )神(shén )主(zhǔ )于(yú )宣(xuān )阳(yáng )门(mén )外(wài ),造(zào )晋(jìn )新(xīn )主(zhǔ ),纳(nà )于(yú )太(tài )庙(miào )。遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )追(zhuī )玄(xuán ),尚(shàng )书(shū )王(wáng )嘏(gǔ )帅(shuài )百(bǎi )官(guān )奉(fèng )迎(yíng )乘(chéng )舆(yú ),诛(zhū )玄(xuán )宗(zōng )族(zú )在(zài )建(jiàn )康(kāng )者(zhě )。裕(yù )使(shǐ )臧(zāng )熹(xī )入(rù )宫(gōng ),收(shōu )图(tú )书(shū )、器(qì )物(wù ),封(fēng )闭(bì )府(fǔ )库(kù );有(yǒu )金(jīn )饰(shì )乐(lè )器(qì ),裕(yù )问(wèn )熹(xī ):“卿(qīng )得(dé )无(wú )欲(yù )此(cǐ )乎(hū )?”熹(xī )正(zhèng )色(sè )曰(yuē ):“皇(huáng )上(shàng )幽(yōu )逼(bī ),播(bō )越(yuè )非(fēi )所(suǒ ),将(jiāng )军(jūn )首(shǒu )建(jiàn )大(dà )义(yì ),劬(qú )劳(láo )王(wáng )家(jiā ),虽(suī )复(fù )不(bú )肖(xiāo ),实(shí )无(wú )情(qíng )于(yú )乐(lè )。”裕(yù )笑(xiào )曰(yuē ):“聊(liáo )以(yǐ )戏(xì )卿(qīng )耳(ěr )。”熹(xī ),焘(tāo )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

壬(rén )戌(xū ),玄(xuán )司(sī )徒(tú )王(wáng )谧(mì )与(yǔ )众(zhòng )议(yì )推(tuī )裕(yù )领(lǐng )扬(yáng )州(zhōu ),裕(yù )固(gù )辞(cí ),乃(nǎi )以(yǐ )谧(mì )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、领(lǐng )司(sī )徒(tú )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),谧(mì )推(tuī )裕(yù )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )扬(yáng )、徐(xú )、兗(yǎn )、豫(yù )、青(qīng )、冀(jì )、幽(yōu )、并(bìng )八(bā )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),刘(liú )毅(yì )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),何(hé )无(wú )忌(jì )为(wéi )琅(láng )邪(xié )内(nèi )史(shǐ ),孟(mèng )昶(chǎng )为(wéi )丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn ),刘(liú )道(dào )规(guī )为(wéi )义(yì )昌(chāng )太(tài )守(shǒu )。

裕(yù )始(shǐ )至(zhì )建(jiàn )康(kāng ),诸(zhū )大(dà )处(chù )分(fèn )皆(jiē )委(wěi )于(yú )刘(liú )穆(mù )之(zhī ),仓(cāng )猝(cù )立(lì )定(dìng ),无(wú )不(bú )允(yǔn )惬(qiè )。裕(yù )遂(suí )托(tuō )以(yǐ )腹(fù )心(xīn ),动(dòng )止(zhǐ )咨(zī )焉(yān );穆(mù )之(zhī )亦(yì )竭(jié )节(jiē )尽(jìn )诚(chéng ),无(wú )所(suǒ )遣(qiǎn )隐(yǐn )。时(shí )晋(jìn )政(zhèng )宽(kuān )驰(chí ),纲(gāng )纪(jì )不(bú )立(lì ),豪(háo )族(zú )陵(líng )纵(zòng ),小(xiǎo )民(mín )穷(qióng )蹙(cù ),重(zhòng )以(yǐ )司(sī )马(mǎ )元(yuán )显(xiǎn )政(zhèng )令(lìng )违(wéi )舛(chuǎn )。桓(huán )玄(xuán )虽(suī )欲(yù )厘(lí )整(zhěng ),而(ér )科(kē )条(tiáo )繁(fán )密(mì ),众(zhòng )莫(mò )之(zhī )从(cóng )。穆(mù )之(zhī )斟(zhēn )酌(zhuó )时(shí )宜(yí ),随(suí )方(fāng )矫(jiǎo )正(zhèng );裕(yù )以(yǐ )身(shēn )范(fàn )物(wù ),先(xiān )以(yǐ )威(wēi )禁(jìn );内(nèi )外(wài )百(bǎi )官(guān )皆(jiē )肃(sù )然(rán )奉(fèng )职(zhí ),不(bú )盈(yíng )旬(xún )日(rì ),风(fēng )俗(sú )顿(dùn )改(gǎi )。

初(chū ),诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )至(zhì )豫(yù )州(zhōu ),失(shī )期(qī ),不(bú )得(dé )发(fā )。刁(diāo )逵(kuí )执(zhí )长(zhǎng )民(mín ),槛(kǎn )车(chē )送(sòng )桓(huán )玄(xuán )。至(zhì )当(dāng )利(lì )而(ér )玄(xuán )败(bài ),送(sòng )人(rén )共(gòng )破(pò )槛(kǎn )出(chū )长(zhǎng )民(mín ),还(hái )趣(qù )历(lì )阳(yáng )。逵(kuí )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),为(wéi )其(qí )下(xià )所(suǒ )执(zhí ),斩(zhǎn )于(yú )石(shí )头(tóu ),子(zǐ )侄(zhí )无(wú )少(shǎo )长(zhǎng )皆(jiē )死(sǐ ),唯(wéi )赦(shè )其(qí )季(jì )弟(dì )给(gěi )事(shì )中(zhōng )骋(chěng )。逵(kuí )故(gù )吏(lì )匿(nì )其(qí )弟(dì )子(zǐ )雍(yōng )送(sòng )洛(luò )阳(yáng ),秦(qín )王(wáng )兴(xìng )以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )。裕(yù )以(yǐ )魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )历(lì )阳(yáng ),诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )为(wéi )宣(xuān )城(chéng )内(nèi )史(shǐ )。

初(chū ),裕(yù )名(míng )微(wēi )位(wèi )薄(báo ),轻(qīng )狡(jiǎo )无(wú )行(háng ),盛(shèng )流(liú )皆(jiē )不(bú )与(yǔ )相(xiàng )知(zhī ),惟(wéi )王(wáng )谧(mì )独(dú )奇(qí )贵(guì )之(zhī ),谓(wèi )裕(yù )曰(yuē ):“卿(qīng )当(dāng )为(wéi )一(yī )代(dài )英(yīng )雄(xióng )。”裕(yù )尝(cháng )与(yǔ )刁(diāo )逵(kuí )樗(chū )蒲(pú ),不(bú )时(shí )输(shū )直(zhí ),逵(kuí )缚(fù )之(zhī )马(mǎ )枊(àng )。谧(mì )见(jiàn )之(zhī ),责(zé )逵(kuí )而(ér )释(shì )之(zhī ),代(dài )之(zhī )还(hái )直(zhí )。由(yóu )是(shì )裕(yù )深(shēn )憾(hàn )逵(kuí )而(ér )德(dé )谧(mì )。

萧(xiāo )方(fāng )等(děng )曰(yuē ):夫(fū )蛟(jiāo )龙(lóng )潜(qián )伏(fú ),鱼(yú )虾(xiā )亵(xiè )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )汉(hàn )高(gāo )赦(shè )雍(yōng )齿(chǐ ),魏(wèi )武(wǔ )免(miǎn )梁(liáng )鹄(hú ),安(ān )可(kě )以(yǐ )布(bù )衣(yī )之(zhī )嫌(xián )而(ér )成(chéng )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )隙(xì )也(yě )!今(jīn )王(wáng )谧(mì )为(wéi )公(gōng ),刁(diāo )逵(kuí )亡(wáng )族(zú ),醻(shòu )恩(ēn )报(bào )怨(yuàn ),何(hé )其(qí )狭(xiá )哉(zāi )!

尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )王(wáng )愉(yú )及(jí )子(zǐ )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )绥(suí )谋(móu )袭(xí )裕(yù ),事(shì )泄(xiè ),族(zú )诛(zhū ),绥(suí )弟(dì )子(zǐ )慧(huì )龙(lóng )为(wéi )僧(sēng )彬(bīn )所(suǒ )匿(nì ),得(dé )免(miǎn )。

魏(wèi )以(yǐ )中(zhōng )土(tǔ )萧(xiāo )条(tiáo ),诏(zhào )县(xiàn )户(hù )不(bú )满(mǎn )百(bǎi )者(zhě )罢(bà )之(zhī )。

丁(dīng )卯(mǎo ),刘(liú )裕(yù )迁(qiān )镇(zhèn )东(dōng )府(fǔ )。

桓(huán )玄(xuán )至(zhì )寻(xún )阳(yáng ),郭(guō )昶(chǎng )之(zhī )给(gěi )其(qí )器(qì )用(yòng )、兵(bīng )力(lì )。辛(xīn )未(wèi ),玄(xuán )逼(bī )帝(dì )西(xī )上(shàng ),刘(liú )毅(yì )帅(shuài )何(hé )无(wú )忌(jì )、刘(liú )道(dào )规(guī )等(děng )诸(zhū )军(jūn )追(zhuī )之(zhī )。玄(xuán )留(liú )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )何(hé )澹(dàn )之(zhī )、前(qián )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )铨(quán )与(yǔ )郭(guō )昶(chǎng )之(zhī )守(shǒu )湓(pén )口(kǒu )。玄(xuán )于(yú )道(dào )自(zì )作(zuò )《起(qǐ )居(jū )注(zhù )》,叙(xù )讨(tǎo )刘(liú )裕(yù )事(shì ),自(zì )谓(wèi )经(jīng )略(luè )举(jǔ )无(wú )遗(yí )策(cè ),诸(zhū )军(jūn )违(wéi )节(jiē )度(dù ),以(yǐ )致(zhì )奔(bēn )败(bài )。专(zhuān )覃(tán )思(sī )著(zhe )述(shù ),不(bú )暇(xiá )与(yǔ )群(qún )下(xià )议(yì )时(shí )事(shì )。《起(qǐ )居(jū )注(zhù )》既(jì )成(chéng ),宣(xuān )示(shì )远(yuǎn )近(jìn )。

丙(bǐng )戌(xū ),刘(liú )裕(yù )称(chēng )受(shòu )帝(dì )密(mì )诏(zhào ),以(yǐ )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )遵(zūn )承(chéng )制(zhì )总(zǒng )百(bǎi )官(guān )行(háng )事(shì ),加(jiā )侍(shì )中(zhōng )、大(dà )将(jiāng )军(jūn ),因(yīn )大(dà )赦(shè ),惟(wéi )桓(huán )玄(xuán )一(yī )族(zú )不(bú )宥(yòu )。

刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )、高(gāo )雅(yǎ )之(zhī )结(jié )青(qīng )州(zhōu )大(dà )姓(xìng )及(jí )鲜(xiān )卑(bēi )豪(háo )帅(shuài ),谋(móu )杀(shā )南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )备(bèi )德(dé ),推(tuī )司(sī )马(mǎ )休(xiū )之(zhī )为(wéi )主(zhǔ )。备(bèi )德(dé )以(yǐ )刘(liú )轨(guǐ )为(wéi )司(sī )空(kōng ),甚(shèn )宠(chǒng )信(xìn )之(zhī )。雅(yǎ )之(zhī )欲(yù )邀(yāo )轨(guǐ )同(tóng )谋(móu ),敬(jìng )宣(xuān )曰(yuē ):“刘(liú )公(gōng )衰(shuāi )老(lǎo ),有(yǒu )安(ān )齐(qí )之(zhī )志(zhì ),不(bú )可(kě )告(gào )也(yě )。”雅(yǎ )之(zhī )卒(zú )告(gào )之(zhī ),轨(guǐ )不(bú )从(cóng )。谋(móu )颇(pō )泄(xiè ),敬(jìng )宣(xuān )等(děng )南(nán )走(zǒu ),南(nán )燕(yàn )人(rén )收(shōu )轨(guǐ ),杀(shā )之(zhī ),追(zhuī )及(jí )雅(yǎ )之(zhī ),又(yòu )杀(shā )之(zhī )。敬(jìng )宣(xuān )、休(xiū )之(zhī )至(zhì )淮(huái )、泗(sì )间(jiān ),闻(wén )桓(huán )玄(xuán )败(bài ),遂(suí )来(lái )归(guī ),刘(liú )裕(yù )以(yǐ )敬(jìng )宣(xuān )为(wéi )晋(jìn )陵(líng )太(tài )守(shǒu )。

南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )备(bèi )德(dé )闻(wén )桓(huán )玄(xuán )败(bài ),命(mìng )北(běi )地(dì )王(wáng )钟(zhōng )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )欲(yù )取(qǔ )江(jiāng )南(nán ),会(huì )备(bèi )德(dé )有(yǒu )疾(jí )而(ér )止(zhǐ )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),武(wǔ )陵(líng )王(wáng )遵(zūn )入(rù )居(jū )东(dōng )宫(gōng ),内(nèi )外(wài )毕(bì )敬(jìng );迁(qiān )除(chú )百(bǎi )官(guān )称(chēng )制(zhì )书(shū ),教(jiāo )称(chēng )令(lìng )书(shū )。以(yǐ )司(sī )马(mǎ )休(xiū )之(zhī )监(jiān )荆(jīng )、益(yì )、梁(liáng )、宁(níng )、秦(qín )、雍(yōng )六(liù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

庚(gēng )寅(yín ),桓(huán )玄(xuán )挟(jiā )帝(dì )至(zhì )江(jiāng )陵(líng ),桓(huán )石(shí )康(kāng )纳(nà )之(zhī )。玄(xuán )更(gèng )署(shǔ )置(zhì )百(bǎi )官(guān ),以(yǐ )卞(biàn )范(fàn )之(zhī )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。自(zì )以(yǐ )奔(bēn )败(bài )之(zhī )后(hòu ),恐(kǒng )威(wēi )令(lìng )不(bú )行(háng ),乃(nǎi )更(gèng )增(zēng )峻(jùn )刑(xíng )罚(fá ),众(zhòng )益(yì )离(lí )怨(yuàn )。殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )谏(jiàn ),玄(xuán )怒(nù )曰(yuē ):“今(jīn )以(yǐ )诸(zhū )将(jiāng )失(shī )律(lǜ ),天(tiān )文(wén )不(bú )利(lì ),故(gù )还(hái )都(dōu )旧(jiù )楚(chǔ );而(ér )群(qún )小(xiǎo )纷(fēn )纷(fēn ),妄(wàng )兴(xìng )异(yì )议(yì )!方(fāng )当(dāng )纠(jiū )之(zhī )以(yǐ )猛(měng ),未(wèi )可(kě )施(shī )之(zhī )以(yǐ )宽(kuān )也(yě )。”荆(jīng )、江(jiāng )诸(zhū )郡(jùn )闻(wén )玄(xuán )播(bō )越(yuè ),有(yǒu )上(shàng )表(biǎo )奔(bēn )问(wèn )起(qǐ )居(jū )者(zhě ),玄(xuán )皆(jiē )不(bú )受(shòu ),更(gèng )令(lìng )所(suǒ )在(zài )贺(hè )迁(qiān )新(xīn )都(dōu )。

初(chū ),王(wáng )谧(mì )为(wéi )玄(xuán )佐(zuǒ )命(mìng )元(yuán )臣(chén ),玄(xuán )之(zhī )受(shòu )禅(chán ),谧(mì )手(shǒu )解(jiě )帝(dì )玺(xǐ )绶(shòu );乃(nǎi )玄(xuán )败(bài ),众(zhòng )谓(wèi )谧(mì )宜(yí )诛(zhū ),刘(liú )裕(yù )特(tè )保(bǎo )全(quán )之(zhī )。刘(liú )毅(yì )尝(cháng )因(yīn )朝(cháo )会(huì ),问(wèn )谧(mì )玺(xǐ )绶(shòu )所(suǒ )在(zài )。谧(mì )内(nèi )不(bú )自(zì )安(ān ),逃(táo )奔(bēn )曲(qǔ )阿(ā )。裕(yù )笺(jiān )白(bái )武(wǔ )陵(líng )王(wáng ),迎(yíng )还(hái )复(fù )位(wèi )。

桓(huán )玄(xuán )兄(xiōng )子(zǐ )歆(xīn )引(yǐn )氐(dī )帅(shuài )杨(yáng )秋(qiū )寇(kòu )历(lì )阳(yáng ),魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )帅(shuài )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )、刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )、刘(liú )钟(zhōng )共(gòng )击(jī )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )杨(yáng )秋(qiū )于(yú )练(liàn )固(gù )。

玄(xuán )使(shǐ )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )庾(yǔ )稚(zhì )祖(zǔ )、江(jiāng )夏(xià )太(tài )守(shǒu )桓(huán )道(dào )恭(gōng )帅(shuài )数(shù )千(qiān )人(rén )就(jiù )何(hé )澹(dàn )之(zhī )等(děng )共(gòng )守(shǒu )湓(pén )口(kǒu )。何(hé )无(wú )忌(jì )、刘(liú )道(dào )规(guī )至(zhì )桑(sāng )落(luò )洲(zhōu ),庚(gēng )戌(xū ),澹(dàn )之(zhī )等(děng )引(yǐn )舟(zhōu )师(shī )逆(nì )战(zhàn )。澹(dàn )之(zhī )常(cháng )所(suǒ )乘(chéng )舫(fǎng )羽(yǔ )仪(yí )旗(qí )帜(zhì )甚(shèn )盛(shèng ),无(wú )忌(jì )曰(yuē ):“贼(zéi )帅(shuài )必(bì )不(bú )居(jū )此(cǐ ),欲(yù )诈(zhà )我(wǒ )耳(ěr ),宜(yí )亟(jí )攻(gōng )之(zhī )。”众(zhòng )曰(yuē ):“澹(dàn )之(zhī )不(bú )在(zài )其(qí )中(zhōng ),得(dé )之(zhī )无(wú )益(yì )。”无(wú )忌(jì )曰(yuē ):“今(jīn )众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),战(zhàn )无(wú )全(quán )胜(shèng ),澹(dàn )之(zhī )既(jì )不(bú )居(jū )此(cǐ )舫(fǎng ),战(zhàn )士(shì )必(bì )弱(ruò ),我(wǒ )以(yǐ )劲(jìn )兵(bīng )攻(gōng )之(zhī ),必(bì )得(dé )之(zhī );得(dé )之(zhī ),则(zé )彼(bǐ )势(shì )沮(jǔ )而(ér )我(wǒ )气(qì )倍(bèi ),因(yīn )而(ér )薄(báo )之(zhī ),破(pò )贼(zéi )必(bì )矣(yǐ )。”道(dào )规(guī )曰(yuē ):“善(shàn )!”遂(suí )往(wǎng )攻(gōng )而(ér )得(dé )之(zhī ),因(yīn )传(chuán )呼(hū )曰(yuē ):“已(yǐ )得(dé )何(hé )澹(dàn )之(zhī )矣(yǐ )”。澹(dàn )之(zhī )军(jūn )中(zhōng )惊(jīng )扰(rǎo )。无(wú )忌(jì )之(zhī )众(zhòng )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乘(chéng )胜(shèng )进(jìn )攻(gōng )澹(dàn )之(zhī )等(děng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。无(wú )忌(jì )等(děng )克(kè )湓(pén )口(kǒu ),进(jìn )据(jù )寻(xún )阳(yáng ),遣(qiǎn )使(shǐ )奉(fèng )送(sòng )宗(zōng )庙(miào )主(zhǔ )祏(shí )还(hái )京(jīng )师(shī )。。加(jiā )刘(liú )裕(yù )都(dōu )督(dū )江(jiāng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。

桑(sāng )落(luò )之(zhī )战(zhàn ),胡(hú )籓(bān )所(suǒ )乘(chéng )舰(jiàn )为(wéi )官(guān )军(jūn )所(suǒ )烧(shāo ),籓(bān )全(quán )铠(kǎi )入(rù )水(shuǐ ),潜(qián )行(háng )三(sān )十(shí )许(xǔ )步(bù ),乃(nǎi )得(dé )登(dēng )岸(àn )。时(shí )江(jiāng )陵(líng )路(lù )已(yǐ )绝(jué ),乃(nǎi )还(hái )豫(yù )章(zhāng )。刘(liú )裕(yù )素(sù )闻(wén )籓(bān )为(wéi )人(rén )忠(zhōng )直(zhí ),引(yǐn )参(cān )领(lǐng )军(jūn )军(jūn )事(shì )。

桓(huán )玄(xuán )收(shōu )集(jí )荆(jīng )州(zhōu )兵(bīng ),曾(céng )未(wèi )三(sān )旬(xún ),有(yǒu )众(zhòng )二(èr )万(wàn ),楼(lóu )船(chuán )、器(qì )械(xiè )甚(shèn )盛(shèng )。甲(jiǎ )寅(yín ),玄(xuán )复(fù )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )挟(jiā )帝(dì )东(dōng )下(xià ),以(yǐ )苻(fú )宏(hóng )领(lǐng )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),为(wéi )前(qián )锋(fēng );又(yòu )使(shǐ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )徐(xú )放(fàng )先(xiān )行(háng ),说(shuō )刘(liú )裕(yù )等(děng )曰(yuē ):“若(ruò )能(néng )旋(xuán )军(jūn )散(sàn )甲(jiǎ ),当(dāng )与(yǔ )之(zhī )更(gèng )始(shǐ ),各(gè )授(shòu )位(wèi )任(rèn ),令(lìng )不(bú )失(shī )分(fèn )。”

刘(liú )裕(yù )以(yǐ )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )都(dōu )督(dū )淮(huái )北(běi )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),镇(zhèn )山(shān )阳(yáng );以(yǐ )刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

柔(róu )然(rán )可(kě )汗(hàn )社(shè )仑(lún )从(cóng )弟(dì )悦(yuè )代(dài )大(dà )那(nà )谋(móu )杀(shā )社(shè )仑(lún ),不(bú )克(kè ),奔(bēn )魏(wèi )。

燕(yàn )王(wáng )熙(xī )于(yú )友(yǒu )腾(téng )苑(yuàn )起(qǐ )逍(xiāo )遥(yáo )宫(gōng ),连(lián )房(fáng )数(shù )百(bǎi ),凿(záo )曲(qǔ )光(guāng )海(hǎi ),盛(shèng )夏(xià ),士(shì )卒(zú )不(bú )得(dé )休(xiū )息(xī ),曷(hé )死(sǐ )者(zhě )大(dà )半(bàn )。

西(xī )凉(liáng )世(shì )子(zǐ )谭(tán )卒(zú )。

刘(liú )毅(yì )、何(hé )无(wú )忌(jì )、刘(liú )道(dào )规(guī )、下(xià )邳(pī )太(tài )守(shǒu )平(píng )昌(chāng )孟(mèng )怀(huái )玉(yù )帅(shuài )众(zhòng )自(zì )寻(xún )阳(yáng )西(xī )上(shàng ),五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),与(yǔ )桓(huán )玄(xuán )遇(yù )于(yú )峥(zhēng )嵘(róng )洲(zhōu )。毅(yì )等(děng )兵(bīng )不(bú )满(mǎn )万(wàn )人(rén ),而(ér )玄(xuán )战(zhàn )士(shì )数(shù )万(wàn ),众(zhòng )惮(dàn )之(zhī ),欲(yù )退(tuì )还(hái )寻(xún )阳(yáng )。道(dào )规(guī )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )!彼(bǐ )众(zhòng )我(wǒ )寡(guǎ ),强(qiáng )弱(ruò )异(yì )势(shì ),今(jīn )若(ruò )畏(wèi )懦(nuò )不(bú )进(jìn ),必(bì )为(wéi )所(suǒ )乘(chéng ),虽(suī )至(zhì )寻(xún )阳(yáng ),岂(qǐ )能(néng )自(zì )固(gù )!玄(xuán )虽(suī )窃(qiè )名(míng )雄(xióng )豪(háo ),内(nèi )实(shí )恇(kuāng )怯(qiè );加(jiā )之(zhī )已(yǐ )经(jīng )奔(bēn )败(bài ),众(zhòng )无(wú )固(gù )心(xīn )。决(jué )机(jī )两(liǎng )阵(zhèn ),将(jiāng )雄(xióng )者(zhě )克(kè ),不(bú )在(zài )众(zhòng )也(yě )。”因(yīn )麾(huī )众(zhòng )先(xiān )进(jìn )。毅(yì )等(děng )从(cóng )之(zhī )。玄(xuán )常(cháng )漾(yàng )舸(gě )于(yú )舫(fǎng )侧(cè )以(yǐ )备(bèi )败(bài )走(zǒu ),由(yóu )是(shì )众(zhòng )莫(mò )有(yǒu )斗(dòu )心(xīn )。毅(yì )等(děng )乘(chéng )风(fēng )纵(zòng )火(huǒ ),尽(jìn )锐(ruì )争(zhēng )先(xiān ),玄(xuán )众(zhòng )大(dà )溃(kuì ),烧(shāo )辎(zī )重(zhòng )夜(yè )遁(dùn )。郭(guō )铨(quán )诣(yì )毅(yì )降(jiàng )。玄(xuán )故(gù )将(jiāng )刘(liú )统(tǒng )、冯(féng )稚(zhì )等(děng )聚(jù )党(dǎng )四(sì )百(bǎi )人(rén )袭(xí )破(pò )寻(xún )阳(yáng )城(chéng )。毅(yì )遣(qiǎn )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )怀(huái )隶(lì )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。怀(huái )肃(sù ),怀(huái )敬(jìng )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

玄(xuán )挟(jiā )帝(dì )单(dān )舸(gě )西(xī )走(zǒu ),留(liú )永(yǒng )安(ān )何(hé )皇(huáng )后(hòu )及(jí )王(wáng )皇(huáng )后(hòu )于(yú )巴(bā )陵(líng )。殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )时(shí )在(zài )玄(xuán )舰(jiàn ),求(qiú )出(chū )别(bié )船(chuán )收(shōu )集(jí )散(sàn )卒(zú ),因(yīn )叛(pàn )玄(xuán ),奉(fèng )二(èr )后(hòu )奔(bēn )夏(xià )口(kǒu ),遂(suí )还(hái )建(jiàn )康(kāng )。

己(jǐ )卯(mǎo ),玄(xuán )与(yǔ )帝(dì )入(rù )江(jiāng )陵(líng )。冯(féng )该(gāi )劝(quàn )使(shǐ )更(gèng )下(xià )战(zhàn ),玄(xuán )不(bú )从(cóng ),欲(yù )奔(bēn )汉(hàn )中(zhōng )就(jiù )桓(huán )希(xī ),而(ér )人(rén )情(qíng )乖(guāi )沮(jǔ ),号(hào )令(lìng )不(bú )行(háng )。庚(gēng )辰(chén ),夜(yè )中(zhōng ),处(chù )分(fèn )欲(yù )发(fā ),城(chéng )内(nèi )已(yǐ )乱(luàn ),乃(nǎi )与(yǔ )亲(qīn )近(jìn )腹(fù )心(xīn )百(bǎi )馀(yú )人(rén )乘(chéng )马(mǎ )出(chū )城(chéng )西(xī )走(zǒu )。至(zhì )城(chéng )门(mén ),左(zuǒ )右(yòu )于(yú )暗(àn )中(zhōng )斫(zhuó )玄(xuán ),不(bú )中(zhōng ),其(qí )徒(tú )更(gèng )相(xiàng )杀(shā )害(hài ),前(qián )后(hòu )交(jiāo )横(héng )。玄(xuán )仅(jǐn )得(dé )至(zhì )船(chuán ),左(zuǒ )右(yòu )分(fèn )散(sàn ),惟(wéi )卞(biàn )范(fàn )之(zhī )在(zài )侧(cè )。

辛(xīn )巳(sì ),荆(jīng )州(zhōu )别(bié )驾(jià )王(wáng )康(kāng )产(chǎn )奉(fèng )帝(dì )入(rù )南(nán )郡(jùn )府(fǔ )舍(shě ),太(tài )守(shǒu )王(wáng )腾(téng )之(zhī )帅(shuài )文(wén )武(wǔ )为(wéi )侍(shì )卫(wèi )。

玄(xuán )将(jiāng )之(zhī )汉(hàn )中(zhōng ),屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )毛(máo )修(xiū )之(zhī ),璩(qú )之(zhī )弟(dì )子(zǐ )也(yě ),诱(yòu )玄(xuán )入(rù )蜀(shǔ ),玄(xuán )从(cóng )之(zhī )。宁(níng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毛(máo )璠(fán ),璩(qú )之(zhī )弟(dì )也(yě ),卒(zú )于(yú )官(guān )。璩(qú )使(shǐ )其(qí )兄(xiōng )孙(sūn )祐(yòu )之(zhī )及(jí )参(cān )军(jūn )费(fèi )恬(tián )帅(shuài )数(shù )百(bǎi )人(rén ),送(sòng )璠(fán )丧(sàng )归(guī )江(jiāng )陵(líng ),壬(rén )午(wǔ ),遇(yù )玄(xuán )于(yú )枚(méi )回(huí )洲(zhōu )。祐(yòu )之(zhī )、恬(tián )迎(yíng )击(jī )玄(xuán ),矢(shǐ )下(xià )如(rú )雨(yǔ ),玄(xuán )嬖(bì )人(rén )丁(dīng )仙(xiān )期(qī )、万(wàn )盖(gài )等(děng )以(yǐ )身(shēn )蔽(bì )玄(xuán ),皆(jiē )死(sǐ )。益(yì )州(zhōu )督(dū )护(hù )汉(hàn )嘉(jiā )冯(féng )迁(qiān )抽(chōu )刀(dāo ),前(qián )欲(yù )击(jī )玄(xuán ),玄(xuán )拔(bá )头(tóu )上(shàng )玉(yù )导(dǎo )与(yǔ )之(zhī ),曰(yuē ):“汝(rǔ )何(hé )人(rén ),敢(gǎn )杀(shā )天(tiān )子(zǐ )!”迁(qiān )曰(yuē ):“我(wǒ )杀(shā )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )贼(zéi )耳(ěr )!”遂(suí )斩(zhǎn )之(zhī ),又(yòu )斩(zhǎn )桓(huán )石(shí )康(kāng )、桓(huán )浚(xùn )、庾(yǔ )责(zé )之(zhī ),执(zhí )桓(huán )昇(shēng )送(sòng )江(jiāng )陵(líng ),斩(zhǎn )于(yú )市(shì )。乘(chéng )舆(yú )返(fǎn )正(zhèng )于(yú )江(jiāng )陵(líng ),以(yǐ )毛(máo )修(xiū )之(zhī )为(wéi )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。甲(jiǎ )申(shēn ),大(dà )赦(shè ),诸(zhū )以(yǐ )畏(wèi )逼(bī )从(cóng )逆(nì )者(zhě )一(yī )无(wú )所(suǒ )问(wèn )。戊(wù )寅(yín ),奉(fèng )神(shén )主(zhǔ )于(yú )太(tài )庙(miào )。刘(liú )毅(yì )等(děng )传(chuán )送(sòng )玄(xuán )首(shǒu ),枭(xiāo )于(yú )大(dà )桁(héng )。

毅(yì )等(děng )既(jì )战(zhàn )胜(shèng ),以(yǐ )为(wéi )大(dà )事(shì )已(yǐ )定(dìng ),不(bú )急(jí )追(zhuī )蹑(niè ),又(yòu )遇(yù )风(fēng ),船(chuán )未(wèi )能(néng )进(jìn ),玄(xuán )死(sǐ )几(jǐ )一(yī )旬(xún ),诸(zhū )军(jūn )犹(yóu )未(wèi )至(zhì )。时(shí )桓(huán )谦(qiān )匿(nì )于(yú )沮(jǔ )中(zhōng ),扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )醒(xǐng )振(zhèn )匿(nì )于(yú )华(huá )容(róng )浦(pǔ ),玄(xuán )故(gù )将(jiāng )王(wáng )稚(zhì )徽(huī )戍(shù )巴(bā )陵(líng ),遣(qiǎn )人(rén )报(bào )振(zhèn )云(yún )“桓(huán )歆(xīn )已(yǐ )克(kè )京(jīng )邑(yì ),冯(féng )稚(zhì )复(fù )克(kè )寻(xún )阳(yáng ),刘(liú )毅(yì )诸(zhū )军(jūn )并(bìng )中(zhōng )路(lù )败(bài )退(tuì )。”振(zhèn )大(dà )喜(xǐ ),聚(jù )党(dǎng )得(dé )二(èr )百(bǎi )人(rén ),袭(xí )江(jiāng )陵(líng ),桓(huán )谦(qiān )亦(yì )聚(jù )众(zhòng )应(yīng )之(zhī )。闰(rùn )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),复(fù )陷(xiàn )江(jiāng )陵(líng ),杀(shā )王(wáng )康(kāng )产(chǎn )、王(wáng )腾(téng )之(zhī )。振(zhèn )见(jiàn )帝(dì )于(yú )行(háng )宫(gōng ),跃(yuè )马(mǎ )奋(fèn )戈(gē ),直(zhí )至(zhì )阶(jiē )下(xià ),问(wèn )桓(huán )昇(shēng )所(suǒ )在(zài )。闻(wén )其(qí )已(yǐ )死(sǐ ),瞋(tián )目(mù )谓(wèi )帝(dì )曰(yuē ):“臣(chén )门(mén )户(hù )何(hé )负(fù )国(guó )家(jiā ),而(ér )屠(tú )灭(miè )若(ruò )是(shì )!””琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )下(xià )床(chuáng )谓(wèi )曰(yuē ):“此(cǐ )岂(qǐ )我(wǒ )兄(xiōng )弟(dì )意(yì )邪(xié )!”振(zhèn )欲(yù )杀(shā )帝(dì ),谦(qiān )苦(kǔ )禁(jìn )之(zhī ),乃(nǎi )下(xià )马(mǎ ),敛(liǎn )容(róng )致(zhì )拜(bài )而(ér )出(chū )。壬(rén )辰(chén ),振(zhèn )为(wéi )玄(xuán )举(jǔ )哀(āi ),立(lì )丧(sàng )庭(tíng ),谥(shì )曰(yuē )武(wǔ )悼(dào )皇(huáng )帝(dì )。

癸(guǐ )巳(sì ),谦(qiān )等(děng )帅(shuài )群(qún )臣(chén )奉(fèng )玺(xǐ )绶(shòu )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )法(fǎ )尧(yáo )禅(chán )舜(shùn ),今(jīn )楚(chǔ )祚(zuò )不(bú )终(zhōng ),百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )心(xīn )复(fù )归(guī )于(yú )晋(jìn )矣(yǐ )。”以(yǐ )琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )领(lǐng )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),振(zhèn )为(wéi )都(dōu )督(dū )八(bā )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),谦(qiān )复(fù )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),加(jiā )江(jiāng )、豫(yù )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),帝(dì )侍(shì )御(yù )左(zuǒ )右(yòu ),皆(jiē )振(zhèn )心(xīn )腹(fù )也(yě )。

振(zhèn )少(shǎo )薄(báo )行(háng ),玄(xuán )不(bú )以(yǐ )子(zǐ )妷(yì )齿(chǐ )之(zhī )。至(zhì )是(shì ),叹(tàn )曰(yuē ):“公(gōng )昔(xī )不(bú )早(zǎo )用(yòng )我(wǒ ),遂(suí )致(zhì )此(cǐ )败(bài )。若(ruò )使(shǐ )公(gōng )在(zài ),我(wǒ )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),天(tiān )下(xià )不(bú )足(zú )定(dìng )也(yě )。今(jīn )独(dú )作(zuò )此(cǐ ),安(ān )归(guī )乎(hū )?”遂(suí )纵(zòng )意(yì )酒(jiǔ )色(sè ),肆(sì )行(háng )诛(zhū )杀(shā )。谦(qiān )劝(quàn )振(zhèn )引(yǐn )兵(bīng )下(xià )战(zhàn ),己(jǐ )守(shǒu )江(jiāng )陵(líng ),振(zhèn )素(sù )轻(qīng )谦(qiān ),不(bú )从(cóng )其(qí )言(yán )。

刘(liú )毅(yì )至(zhì )巴(bā )陵(líng ),诛(zhū )王(wáng )稚(zhì )徽(huī )。何(hé )无(wú )忌(jì )、刘(liú )道(dào )规(guī )进(jìn )攻(gōng )桓(huán )谦(qiān )于(yú )马(mǎ )头(tóu ),桓(huán )蔚(wèi )于(yú )龙(lóng )泉(quán ),皆(jiē )破(pò )之(zhī )。蔚(wèi ),秘(mì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

无(wú )忌(jì )欲(yù )乘(chéng )胜(shèng )直(zhí )趣(qù )江(jiāng )陵(líng ),道(dào )规(guī )曰(yuē ):“兵(bīng )法(fǎ )屈(qū )申(shēn )有(yǒu )时(shí ),不(bú )可(kě )苟(gǒu )进(jìn )。诸(zhū )桓(huán )世(shì )居(jū )西(xī )楚(chǔ ),群(qún )下(xià )皆(jiē )为(wéi )竭(jié )力(lì );振(zhèn )勇(yǒng )冠(guàn )三(sān )军(jūn ),难(nán )与(yǔ )争(zhēng )锋(fēng )。且(qiě )可(kě )息(xī )兵(bīng )养(yǎng )锐(ruì ),徐(xú )以(yǐ )计(jì )策(cè )縻(mí )之(zhī ),不(bú )忧(yōu )不(bú )克(kè )。”无(wú )忌(jì )不(bú )从(cóng )。振(zhèn )逆(nì )战(zhàn )于(yú )灵(líng )溪(xī ),冯(féng )该(gāi )以(yǐ )兵(bīng )会(huì )之(zhī ),无(wú )忌(jì )等(děng )大(dà )败(bài ),死(sǐ )者(zhě )千(qiān )馀(yú )人(rén )。退(tuì )还(hái )寻(xún )阳(yáng ),与(yǔ )刘(liú )毅(yì )等(děng )上(shàng )笺(jiān )请(qǐng )罪(zuì )。刘(liú )容(róng )以(yǐ )毅(yì )节(jiē )度(dù )诸(zhū )军(jūn ),免(miǎn )其(qí )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。桓(huán )振(zhèn )以(yǐ )桓(huán )蔚(wèi )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )襄(xiāng )阳(yáng )。

柳(liǔ )约(yuē )之(zhī )、罗(luó )述(shù )、甄(zhēn )季(jì )之(zhī )闻(wén )桓(huán )玄(xuán )死(sǐ ),自(zì )白(bái )帝(dì )进(jìn )军(jūn ),至(zhì )枝(zhī )江(jiāng ),闻(wén )何(hé )无(wú )忌(jì )等(děng )败(bài )于(yú )灵(líng )溪(xī ),亦(yì )引(yǐn )兵(bīng )退(tuì ),俄(é )而(ér )述(shù )、季(jì )之(zhī )皆(jiē )病(bìng ),约(yuē )之(zhī )诣(yì )桓(huán )振(zhèn )伪(wěi )降(jiàng ),欲(yù )谋(móu )袭(xí )振(zhèn ),事(shì )泄(xiè ),振(zhèn )杀(shā )之(zhī )。约(yuē )之(zhī )司(sī )马(mǎ )时(shí )延(yán )祖(zǔ )、涪(fú )陵(líng )太(tài )守(shǒu )文(wén )处(chù )茂(mào )收(shōu )其(qí )馀(yú )众(zhòng ),保(bǎo )涪(fú )陵(líng )。

六(liù )月(yuè ),毛(máo )璩(qú )遣(qiǎn )将(jiāng )攻(gōng )汉(hàn )中(zhōng ),斩(zhǎn )桓(huán )希(xī ),璩(qú )自(zì )领(lǐng )梁(liáng )州(zhōu )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )申(shēn ),永(yǒng )安(ān )皇(huáng )后(hòu )何(hé )氏(shì )崩(bēng )。

燕(yàn )苻(fú )昭(zhāo )仪(yí )有(yǒu )疾(jí ),龙(lóng )城(chéng )人(rén )王(wáng )荣(róng )自(zì )言(yán )能(néng )疗(liáo )之(zhī )。昭(zhāo )仪(yí )卒(zú ),燕(yàn )王(wáng )熙(xī )立(lì )荣(róng )于(yú )公(gōng )车(chē )门(mén ),支(zhī )解(jiě )而(ér )焚(fén )之(zhī )。

八(bā )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),葬(zàng )穆(mù )章(zhāng )皇(huáng )后(hòu )于(yú )永(yǒng )平(píng )陵(líng )。

魏(wèi )置(zhì )六(liù )谒(yè )官(guān ),准(zhǔn )古(gǔ )六(liù )卿(qīng )。

九(jiǔ )月(yuè ),刁(diāo )骋(chěng )谋(móu )反(fǎn ),伏(fú )诛(zhū ),刁(diāo )氏(shì )遂(suí )亡(wáng )。刁(diāo )氏(shì )素(sù )富(fù ),奴(nú )客(kè )纵(zòng )横(héng ),专(zhuān )固(gù )山(shān )泽(zé ),为(wéi )京(jīng )口(kǒu )之(zhī )患(huàn )。刘(liú )裕(yù )散(sàn )其(qí )资(zī )蓄(xù ),令(lìng )民(mín )称(chēng )力(lì )而(ér )取(qǔ )之(zhī ),弥(mí )日(rì )不(bú )尽(jìn )。时(shí )州(zhōu )郡(jùn )饥(jī )弊(bì ),民(mín )赖(lài )之(zhī )以(yǐ )济(jì )。

乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )及(jí )杨(yáng )盛(shèng )战(zhàn )于(yú )竹(zhú )岭(lǐng ),为(wéi )盛(shèng )所(suǒ )败(bài )。

西(xī )凉(liáng )公(gōng )暠(gào )立(lì )子(zǐ )歆(xīn )为(wéi )世(shì )子(zǐ )。

魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )临(lín )昭(zhāo )阳(yáng )殿(diàn )改(gǎi )补(bǔ )百(bǎi )官(guān ),引(yǐn )朝(cháo )臣(chén )文(wén )武(wǔ ),亲(qīn )加(jiā )铨(quán )择(zé ),随(suí )才(cái )授(shòu )任(rèn )。列(liè )爵(jué )四(sì )等(děng ):王(wáng )封(fēng )大(dà )郡(jùn ),公(gōng )封(fēng )小(xiǎo )郡(jùn ),侯(hóu )封(fēng )大(dà )县(xiàn ),伯(bó )封(fēng )小(xiǎo )县(xiàn )。其(qí )品(pǐn )第(dì )一(yī )至(zhì )第(dì )四(sì ),旧(jiù )臣(chén )有(yǒu )功(gōng )无(wú )爵(jué )者(zhě )追(zhuī )封(fēng )之(zhī ),宗(zōng )室(shì )疏(shū )远(yuǎn )及(jí )异(yì )姓(xìng )袭(xí )封(fēng )者(zhě )降(jiàng )爵(jué )有(yǒu )差(chà )。又(yòu )置(zhì )散(sàn )官(guān )五(wǔ )等(děng ),其(qí )品(pǐn )第(dì )五(wǔ )至(zhì )第(dì )九(jiǔ );文(wén )官(guān )造(zào )士(shì )才(cái )能(néng )秀(xiù )异(yì )、武(wǔ )官(guān )堪(kān )为(wéi )将(jiāng )帅(shuài )者(zhě ),其(qí )品(pǐn )亦(yì )比(bǐ )第(dì )五(wǔ )至(zhì )第(dì )九(jiǔ );百(bǎi )官(guān )有(yǒu )阙(què ),则(zé )取(qǔ )于(yú )其(qí )中(zhōng )以(yǐ )补(bǔ )之(zhī )。其(qí )官(guān )名(míng )多(duō )不(bú )用(yòng )汉(hàn )、魏(wèi )之(zhī )旧(jiù ),仿(fǎng )上(shàng )古(gǔ )龙(lóng )官(guān )、鸟(niǎo )官(guān ),谓(wèi )诸(zhū )曹(cáo )之(zhī )使(shǐ )为(wéi )凫(fú )鸭(yā ),取(qǔ )其(qí )飞(fēi )之(zhī )迅(xùn )疾(jí )也(yě );谓(wèi )候(hòu )官(guān )伺(sì )察(chá )者(zhě )为(wéi )白(bái )鹭(lù ),取(qǔ )其(qí )延(yán )颈(jǐng )远(yuǎn )望(wàng )也(yě );馀(yú )皆(jiē )类(lèi )此(cǐ )。

卢(lú )循(xún )寇(kòu )南(nán )海(hǎi ),攻(gōng )番(fān )禺(yú )。广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )濮(pú )阳(yáng )吴(wú )隐(yǐn )之(zhī )拒(jù )守(shǒu )百(bǎi )馀(yú )日(rì )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),循(xún )夜(yè )袭(xí )城(chéng )而(ér )陷(xiàn )之(zhī ),烧(shāo )府(fǔ )舍(shě )、民(mín )室(shì )俱(jù )尽(jìn ),执(zhí )吴(wú )隐(yǐn )之(zhī )。循(xún )自(zì )称(chēng )平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn ),摄(shè )广(guǎng )州(zhōu )事(shì )。聚(jù )烧(shāo )骨(gǔ )为(wéi )共(gòng )冢(zhǒng ),葬(zàng )于(yú )洲(zhōu )上(shàng ),得(dé )髑(dú )髅(lóu )三(sān )万(wàn )馀(yú )枚(méi )。又(yòu )使(shǐ )徐(xú )道(dào )覆(fù )攻(gōng )始(shǐ )兴(xìng ),执(zhí )始(shǐ )兴(xìng )相(xiàng )阮(ruǎn )腆(tiǎn )之(zhī )。

刘(liú )容(róng )领(lǐng )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )在(zài )寻(xún )阳(yáng ),聚(jù )粮(liáng )缮(shàn )船(chuán ),未(wèi )尝(cháng )无(wú )备(bèi ),故(gù )何(hé )无(wú )忌(jì )等(děng )虽(suī )败(bài )退(tuì ),赖(lài )以(yǐ )复(fù )振(zhèn )。桓(huán )玄(xuán )兄(xiōng )子(zǐ )亮(liàng )自(zì )称(chēng )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),寇(kòu )豫(yù )章(zhāng ),敬(jìng )宣(xuān )击(jī )破(pò )之(zhī )。

刘(liú )毅(yì )、何(hé )无(wú )忌(jì )、刘(liú )道(dào )规(guī )复(fù )自(zì )寻(xún )阳(yáng )西(xī )上(shàng ),至(zhì )夏(xià )口(kǒu )。桓(huán )振(zhèn )遣(qiǎn )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )该(gāi )守(shǒu )东(dōng )岸(àn ),扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )孟(mèng )山(shān )图(tú )据(jù )鲁(lǔ )山(shān )城(chéng ),辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )仙(xiān )客(kè )守(shǒu )偃(yǎn )月(yuè )垒(lěi ),众(zhòng )合(hé )万(wàn )人(rén ),水(shuǐ )陆(lù )相(xiàng )援(yuán )。毅(yì )攻(gōng )鲁(lǔ )山(shān )城(chéng ),道(dào )规(guī )攻(gōng )偃(yǎn )月(yuè )垒(lěi ),无(wú )忌(jì )遏(è )中(zhōng )流(liú ),自(zì )辰(chén )至(zhì )午(wǔ ),二(èr )城(chéng )俱(jù )溃(kuì ),生(shēng )禽(qín )山(shān )图(tú )、仙(xiān )客(kè ),该(gāi )走(zǒu )石(shí )城(chéng )。

辛(xīn )巳(sì ),魏(wèi )大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )天(tiān )赐(cì )。筑(zhù )西(xī )宫(gōng )。十(shí )一(yī )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )如(rú )西(xī )宫(gōng ),命(mìng )宗(zōng )室(shì )置(zhì )宗(zōng )师(shī ),八(bā )国(guó )置(zhì )大(dà )师(shī )、小(xiǎo )师(shī ),州(zhōu )郡(jùn )亦(yì )各(gè )置(zhì )师(shī ),以(yǐ )辨(biàn )宗(zōng )党(dǎng ),举(jǔ )才(cái )行(háng ),如(rú )魏(wèi )、晋(jìn )中(zhōng )正(zhèng )之(zhī )职(zhí )。

燕(yàn )王(wáng )熙(xī )与(yǔ )苻(fú )后(hòu )游(yóu )畋(tián ),北(běi )登(dēng )白(bái )鹿(lù )山(shān ),东(dōng )逾(yú )青(qīng )岭(lǐng ),南(nán )临(lín )沧(cāng )海(hǎi )而(ér )还(hái ),士(shì )卒(zú )为(wéi )虎(hǔ )狼(láng )所(suǒ )杀(shā )及(jí )冻(dòng )死(sǐ )者(zhě )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),刘(liú )毅(yì )等(děng )进(jìn )克(kè )巴(bā )陵(líng )。毅(yì )号(hào )令(lìng )严(yán )整(zhěng ),所(suǒ )过(guò )百(bǎi )姓(xìng )安(ān )悦(yuè )。刘(liú )裕(yù )复(fù )以(yǐ )毅(yì )为(wéi )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。桓(huán )振(zhèn )以(yǐ )桓(huán )放(fàng )之(zhī )为(wéi )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),屯(tún )西(xī )陵(líng );文(wén )处(chù )茂(mào )击(jī )破(pò )之(zhī ),放(fàng )之(zhī )走(zǒu )还(hái )江(jiāng )陵(líng )。

高(gāo )句(jù )丽(lì )侵(qīn )燕(yàn )。

戊(wù )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )如(rú )豺(chái )山(shān )宫(gōng )。

是(shì )岁(suì ),晋(jìn )民(mín )避(bì )乱(luàn ),襁(qiǎng )负(fù )之(zhī )淮(huái )北(běi )者(zhě )道(dào )路(lù )相(xiàng )属(shǔ )。

阅读:25192

打赏捐助〔Donate〕>>>

《晋纪三十五》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库