张耳陈馀传【登录】

《汉书》 > 传 > 《张耳陈馀传》 > 拼音版

张(zhāng )耳(ěr ),大(dà )梁(liáng )人(rén )也(yě ),少(shǎo )时(shí )及(jí )魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )毋(wú )忌(jì )为(wéi )客(kè )。尝(cháng )亡(wáng )命(mìng )游(yóu )外(wài )黄(huáng ),外(wài )黄(huáng )富(fù )人(rén )女(nǚ )甚(shèn )美(měi ),庸(yōng )奴(nú )其(qí )夫(fū ),亡(wáng )邸(dǐ )父(fù )客(kè )。父(fù )客(kè )谓(wèi )曰(yuē ):“必(bì )欲(yù )求(qiú )贤(xián )夫(fū ),从(cóng )张(zhāng )耳(ěr )。”女(nǚ )听(tīng ),为(wéi )请(qǐng )决(jué ),嫁(jià )之(zhī )。女(nǚ )家(jiā )厚(hòu )奉(fèng )给(gěi )耳(ěr ),耳(ěr )以(yǐ )故(gù )致(zhì )千(qiān )里(lǐ )客(kè ),宦(huàn )为(wéi )外(wài )黄(huáng )令(lìng )。

陈(chén )馀(yú ),亦(yì )大(dà )梁(liáng )人(rén ),好(hǎo )儒(rú )术(shù )。游(yóu )赵(zhào )苦(kǔ )陉(xíng ),富(fù )人(rén )公(gōng )乘(chéng )氏(shì )以(yǐ )其(qí )女(nǚ )妻(qī )之(zhī )。馀(yú )年(nián )少(shǎo ),父(fù )事(shì )耳(ěr ),相(xiàng )与(yǔ )为(wéi )刎(wěn )颈(jǐng )交(jiāo )。

高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )布(bù )衣(yī )时(shí ),尝(cháng )从(cóng )耳(ěr )游(yóu )。秦(qín )灭(miè )魏(wèi ),购(gòu )求(qiú )耳(ěr )千(qiān )金(jīn ),馀(yú )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn )。两(liǎng )人(rén )变(biàn )名(míng )姓(xìng ),俱(jù )之(zhī )陈(chén ),为(wéi )里(lǐ )监(jiān )门(mén )。吏(lì )尝(cháng )以(yǐ )过(guò )笞(chī )馀(yú ),馀(yú )欲(yù )起(qǐ ),耳(ěr )摄(shè )使(shǐ )受(shòu )笞(chī )。吏(lì )去(qù ),耳(ěr )数(shù )之(zhī )曰(yuē ):“始(shǐ )吾(wú )与(yǔ )公(gōng )言(yán )何(hé )如(rú )?今(jīn )见(jiàn )小(xiǎo )辱(rǔ )而(ér )欲(yù )死(sǐ )一(yī )吏(lì )乎(hū )?”馀(yú )谢(xiè )罪(zuì )。

陈(chén )涉(shè )起(qǐ )蕲(qí )至(zhì )陈(chén ),耳(ěr )、馀(yú )上(shàng )谒(yè )涉(shè )。涉(shè )及(jí )左(zuǒ )右(yòu )生(shēng )平(píng )数(shù )闻(wén )耳(ěr )、馀(yú )贤(xián ),见(jiàn ),大(dà )喜(xǐ )。陈(chén )豪(háo )桀(jié )说(shuō )涉(shè )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì ),帅(shuài )士(shì )卒(zú )以(yǐ )诛(zhū )暴(bào )秦(qín ),复(fù )立(lì )楚(chǔ )社(shè )稷(jì ),功(gōng )德(dé )宜(yí )为(wéi )王(wáng )。”陈(chén )涉(shè )问(wèn )两(liǎng )人(rén ),两(liǎng )人(rén )对(duì )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )瞋(tián )目(mù )张(zhāng )胆(dǎn ),出(chū )万(wàn )死(sǐ )不(bú )顾(gù )之(zhī )计(jì ),为(wéi )天(tiān )下(xià )除(chú )残(cán )。今(jīn )始(shǐ )至(zhì )陈(chén )而(ér )王(wáng )之(zhī ),视(shì )天(tiān )下(xià )私(sī )。愿(yuàn )将(jiāng )军(jūn )毋(wú )王(wáng ),急(jí )引(yǐn )兵(bīng )而(ér )西(xī ),遣(qiǎn )人(rén )立(lì )六(liù )国(guó )后(hòu ),自(zì )为(wéi )树(shù )党(dǎng )。如(rú )此(cǐ ),野(yě )无(wú )交(jiāo )兵(bīng ),诛(zhū )暴(bào )秦(qín ),据(jù )咸(xián )阳(yáng )以(yǐ )令(lìng )诸(zhū )侯(hóu ),则(zé )帝(dì )业(yè )成(chéng )矣(yǐ )。今(jīn )独(dú )王(wáng )陈(chén ),恐(kǒng )天(tiān )下(xià )解(jiě )也(yě )。”涉(shè )不(bú )听(tīng ),遂(suí )立(lì )为(wéi )王(wáng )。

耳(ěr )、馀(yú )复(fù )说(shuō )陈(chén )王(wáng )曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )兴(xìng )梁(liáng )、楚(chǔ ),务(wù )在(zài )入(rù )关(guān ),未(wèi )及(jí )收(shōu )河(hé )北(běi )也(yě )。臣(chén )尝(cháng )游(yóu )赵(zhào ),知(zhī )其(qí )豪(háo )桀(jié ),愿(yuàn )请(qǐng )奇(qí )兵(bīng )略(luè )赵(zhào )地(dì )。”于(yú )是(shì )陈(chén )王(wáng )许(xǔ )之(zhī ),以(yǐ )所(suǒ )善(shàn )陈(chén )人(rén )武(wǔ )臣(chén )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),耳(ěr )、馀(yú )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )校(xiào )尉(wèi ),与(yǔ )卒(zú )三(sān )千(qiān )人(rén ),从(cóng )白(bái )马(mǎ )渡(dù )河(hé )。至(zhì )诸(zhū )县(xiàn ),说(shuō )其(qí )豪(háo )桀(jié )曰(yuē ):“秦(qín )为(wéi )乱(luàn )政(zhèng )虐(nuè )刑(xíng ),残(cán )灭(miè )天(tiān )下(xià ),北(běi )为(wéi )长(zhǎng )城(chéng )之(zhī )役(yì ),南(nán )有(yǒu )五(wǔ )领(lǐng )之(zhī )戍(shù ),外(wài )内(nèi )骚(sāo )动(dòng ),百(bǎi )姓(xìng )罢(bà )敝(bì ),头(tóu )会(huì )箕(jī )敛(liǎn ),以(yǐ )供(gòng )军(jūn )费(fèi ),财(cái )匮(kuì )力(lì )尽(jìn ),重(zhòng )以(yǐ )苛(kē )法(fǎ ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )父(fù )子(zǐ )不(bú )相(xiàng )聊(liáo )。今(jīn )陈(chén )王(wáng )奋(fèn )臂(bì )赤(chì )天(tiān )下(xià )倡(chàng )始(shǐ ),莫(mò )不(bú )向(xiàng )应(yīng ),家(jiā )自(zì )为(wéi )怒(nù ),各(gè )报(bào )其(qí )怨(yuàn ),县(xiàn )杀(shā )其(qí )令(lìng )丞(chéng ),郡(jùn )杀(shā )其(qí )守(shǒu )尉(wèi )。今(jīn )以(yǐ )张(zhāng )大(dà )楚(chǔ ),王(wáng )陈(chén ),使(shǐ )吴(wú )广(guǎng )、周(zhōu )文(wén )将(jiāng )卒(zú )百(bǎi )万(wàn )西(xī )击(jī )秦(qín ),于(yú )此(cǐ )时(shí )而(ér )不(bú )成(chéng )封(fēng )侯(hóu )之(zhī )业(yè )者(zhě ),非(fēi )人(rén )豪(háo )也(yě )。夫(fū )因(yīn )天(tiān )下(xià )之(zhī )力(lì )而(ér )攻(gōng )无(wú )道(dào )之(zhī )君(jūn ),报(bào )父(fù )兄(xiōng )之(zhī )怨(yuàn )而(ér )成(chéng )割(gē )地(dì )之(zhī )业(yè ),此(cǐ )一(yī )时(shí )也(yě )。”豪(háo )桀(jié )皆(jiē )然(rán )其(qí )言(yán )。乃(nǎi )行(háng )收(shōu )兵(bīng ),得(dé )数(shù )万(wàn )人(rén ),号(hào )武(wǔ )信(xìn )君(jūn )。下(xià )赵(zhào )十(shí )余(yú )城(chéng ),余(yú )皆(jiē )城(chéng )守(shǒu )莫(mò )肯(kěn )下(xià )。乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )北(běi )击(jī )范(fàn )阳(yáng )。范(fàn )阳(yáng )人(rén )蒯(kuǎi )通(tōng )说(shuō )其(qí )令(lìng )徐(xú )公(gōng )降(jiàng )武(wǔ )信(xìn )君(jūn ),又(yòu )说(shuō )武(wǔ )信(xìn )君(jūn )以(yǐ )侯(hóu )印(yìn )封(fēng )范(fàn )阳(yáng )令(lìng )。语(yǔ )在(zài )《通(tōng )传(chuán )》。赵(zhào )地(dì )闻(wén )之(zhī ),不(bú )战(zhàn )下(xià )者(zhě )三(sān )十(shí )余(yú )城(chéng )。

至(zhì )邯(hán )郸(dān ),耳(ěr )、馀(yú )闻(wén )周(zhōu )章(zhāng )军(jūn )入(rù )关(guān ),至(zhì )戏(xì )却(què );又(yòu )闻(wén )诸(zhū )将(jiāng )为(wéi )陈(chén )王(wáng )徇(xùn )地(dì ),多(duō )以(yǐ )谗(chán )毁(huǐ )得(dé )罪(zuì )诛(zhū )。怨(yuàn )陈(chén )王(wáng )不(bú )以(yǐ )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )而(ér )以(yǐ )为(wéi )校(xiào )尉(wèi ),乃(nǎi )说(shuō )武(wǔ )臣(chén )曰(yuē ):“陈(chén )王(wáng )非(fēi )必(bì )立(lì )六(liù )国(guó )后(hòu )。今(jīn )将(jiāng )军(jūn )下(xià )赵(zhào )数(shù )十(shí )城(chéng ),独(dú )介(jiè )居(jū )河(hé )北(běi ),不(bú )王(wáng )无(wú )以(yǐ )填(tián )之(zhī )。且(qiě )陈(chén )王(wáng )听(tīng )谗(chán ),还(hái )报(bào ),恐(kǒng )不(bú )得(dé )脱(tuō )于(yú )祸(huò )。愿(yuàn )将(jiāng )军(jūn )毋(wú )失(shī )时(shí )。”武(wǔ )臣(chén )乃(nǎi )听(tīng ),遂(suí )立(lì )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )。以(yǐ )馀(yú )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),耳(ěr )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。使(shǐ )人(rén )报(bào )陈(chén )王(wáng ),陈(chén )王(wáng )大(dà )怒(nù ),欲(yù )尽(jìn )族(zú )武(wǔ )臣(chén )等(děng )家(jiā ),而(ér )发(fā )兵(bīng )击(jī )赵(zhào )。相(xiàng )国(guó )房(fáng )君(jūn )谏(jiàn )曰(yuē ):“秦(qín )未(wèi )亡(wáng ),今(jīn )又(yòu )诛(zhū )武(wǔ )臣(chén )等(děng )家(jiā ),此(cǐ )生(shēng )一(yī )秦(qín )也(yě )。不(bú )如(rú )因(yīn )而(ér )贺(hè )之(zhī ),使(shǐ )急(jí )引(yǐn )兵(bīng )西(xī )击(jī )秦(qín )。”陈(chén )王(wáng )从(cóng )其(qí )计(jì ),徙(xǐ )系(xì )武(wǔ )臣(chén )等(děng )家(jiā )宫(gōng )中(zhōng ),封(fēng )耳(ěr )子(zǐ )敖(áo )为(wéi )成(chéng )都(dōu )君(jūn )。使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )贺(hè )赵(zhào ),趣(qù )兵(bīng )西(xī )入(rù )关(guān )。耳(ěr )馀(yú )说(shuō )武(wǔ )臣(chén )曰(yuē ):“王(wáng )王(wáng )赵(zhào ),非(fēi )楚(chǔ )意(yì ),特(tè )以(yǐ )计(jì )贺(hè )王(wáng )。楚(chǔ )已(yǐ )灭(miè )秦(qín ),必(bì )加(jiā )兵(bīng )于(yú )赵(zhào )。愿(yuàn )王(wáng )毋(wú )西(xī )兵(bīng ),北(běi )徇(xùn )燕(yàn )、代(dài ),南(nán )收(shōu )河(hé )内(nèi )以(yǐ )自(zì )广(guǎng )。赵(zhào )南(nán )据(jù )大(dà )河(hé ),北(běi )有(yǒu )燕(yàn )、代(dài ),楚(chǔ )虽(suī )胜(shèng )秦(qín ),必(bì )不(bú )敢(gǎn )制(zhì )赵(zhào )。”赵(zhào )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),因(yīn )不(bú )西(xī )兵(bīng ),而(ér )使(shǐ )韩(hán )广(guǎng )略(luè )燕(yàn ),李(lǐ )良(liáng )略(luè )常(cháng )山(shān ),张(zhāng )黡(yǎn )略(luè )上(shàng )党(dǎng )。

韩(hán )广(guǎng )至(zhì )燕(yàn ),燕(yàn )人(rén )因(yīn )立(lì )广(guǎng )为(wéi )燕(yàn )王(wáng )。赵(zhào )王(wáng )乃(nǎi )与(yǔ )耳(ěr )、馀(yú )北(běi )略(luè )地(dì )燕(yàn )界(jiè )。赵(zhào )王(wáng )间(jiān )出(chū ),为(wéi )燕(yàn )军(jūn )所(suǒ )得(dé )。燕(yàn )囚(qiú )之(zhī ),欲(yù )与(yǔ )分(fèn )地(dì )。使(shǐ )者(zhě )往(wǎng ),燕(yàn )辄(zhé )杀(shā )之(zhī ),以(yǐ )固(gù )求(qiú )地(dì )。耳(ěr )、馀(yú )患(huàn )之(zhī )。有(yǒu )厮(sī )养(yǎng )卒(zú )谢(xiè )其(qí )舍(shě )曰(yuē ):“吾(wú )为(wéi )二(èr )公(gōng )说(shuō )燕(yàn ),与(yǔ )赵(zhào )王(wáng )载(zǎi )归(guī )。”舍(shě )中(zhōng )人(rén )皆(jiē )笑(xiào )曰(yuē ):“使(shǐ )者(zhě )往(wǎng )十(shí )辈(bèi )皆(jiē )死(sǐ ),若(ruò )何(hé )以(yǐ )能(néng )得(dé )王(wáng )?”乃(nǎi )走(zǒu )燕(yàn )壁(bì )。燕(yàn )将(jiāng )见(jiàn )之(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“知(zhī )臣(chén )何(hé )欲(yù )?”燕(yàn )将(jiāng )曰(yuē ):“若(ruò )欲(yù )得(dé )王(wáng )耳(ěr )。”曰(yuē ):“君(jūn )知(zhī )张(zhāng )耳(ěr )、除(chú )馀(yú )何(hé )如(rú )人(rén )也(yě )?”燕(yàn )将(jiāng )曰(yuē ):“贤(xián )人(rén )也(yě )。”曰(yuē ):“其(qí )志(zhì )何(hé )欲(yù )?”燕(yàn )将(jiāng )曰(yuē ):“欲(yù )得(dé )其(qí )王(wáng )耳(ěr )。”赵(zhào )卒(zú )笑(xiào )曰(yuē ):“君(jūn )未(wèi )知(zhī )两(liǎng )人(rén )所(suǒ )欲(yù )也(yě )。夫(fū )武(wǔ )臣(chén )、张(zhāng )耳(ěr )、陈(chén )馀(yú ),杖(zhàng )马(mǎ )箠(chuí )下(xià )赵(zhào )数(shù )十(shí )城(chéng ),亦(yì )各(gè )欲(yù )南(nán )面(miàn )而(ér )王(wáng )。夫(fū )臣(chén )之(zhī )与(yǔ )主(zhǔ ),岂(qǐ )可(kě )同(tóng )日(rì )道(dào )哉(zāi )!顾(gù )其(qí )势(shì )初(chū )定(dìng ),且(qiě )以(yǐ )长(zhǎng )少(shǎo )先(xiān )立(lì )武(wǔ )臣(chén ),以(yǐ )持(chí )赵(zhào )心(xīn )。今(jīn )赵(zhào )地(dì )已(yǐ )服(fú ),两(liǎng )人(rén )亦(yì )欲(yù )分(fèn )赵(zhào )而(ér )王(wáng ),时(shí )未(wèi )可(kě )耳(ěr )。今(jīn )君(jūn )囚(qiú )赵(zhào )王(wáng ),念(niàn )此(cǐ )两(liǎng )人(rén )名(míng )为(wéi )求(qiú )王(wáng ),实(shí )欲(yù )燕(yàn )杀(shā )之(zhī ),此(cǐ )两(liǎng )人(rén )分(fèn )赵(zhào )而(ér )王(wáng )。夫(fū )以(yǐ )一(yī )赵(zhào )尚(shàng )易(yì )燕(yàn ),况(kuàng )以(yǐ )两(liǎng )贤(xián )王(wáng )左(zuǒ )提(tí )右(yòu )挈(qiè ),而(ér )责(zé )杀(shā )王(wáng ),灭(miè )燕(yàn )易(yì )矣(yǐ )。”燕(yàn )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乃(nǎi )归(guī )赵(zhào )王(wáng )。养(yǎng )卒(zú )为(wéi )御(yù )而(ér )归(guī )。

李(lǐ )良(liáng )已(yǐ )定(dìng )常(cháng )山(shān ),还(hái )报(bào )赵(zhào )王(wáng ),赵(zhào )王(wáng )复(fù )使(shǐ )良(liáng )略(luè )太(tài )原(yuán )。至(zhì )石(shí )邑(yì ),秦(qín )兵(bīng )塞(sāi )井(jǐng )陉(xíng ),未(wèi )能(néng )前(qián )。秦(qín )将(jiāng )诈(zhà )称(chēng )二(èr )世(shì )使(shǐ )使(shǐ )遗(yí )良(liáng )书(shū ),不(bú )封(fēng ),曰(yuē ):“良(liáng )尝(cháng )事(shì )我(wǒ ),得(dé )显(xiǎn )幸(xìng ),诚(chéng )能(néng )反(fǎn )赵(zhào )为(wéi )秦(qín ),赦(shè )良(liáng )罪(zuì ),贵(guì )良(liáng )。”良(liáng )得(dé )书(shū ),疑(yí )不(bú )信(xìn )。之(zhī )邯(hán )郸(dān )益(yì )请(qǐng )兵(bīng )。未(wèi )至(zhì ),道(dào )逢(féng )赵(zhào )王(wáng )姊(zǐ ),从(cóng )百(bǎi )余(yú )骑(qí )。良(liáng )望(wàng )见(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )王(wáng ),伏(fú )谒(yè )道(dào )旁(páng )。王(wáng )姊(zǐ )醉(zuì ),不(bú )知(zhī )其(qí )将(jiāng ),使(shǐ )骑(qí )谢(xiè )良(liáng )。良(liáng )素(sù )贵(guì ),起(qǐ ),惭(cán )其(qí )从(cóng )官(guān )。从(cóng )官(guān )有(yǒu )一(yī )人(rén )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )叛(pàn )秦(qín ),能(néng )者(zhě )先(xiān )立(lì )。且(qiě )赵(zhào )王(wáng )素(sù )出(chū )将(jiāng )军(jūn )下(xià ),今(jīn )女(nǚ )儿(ér )乃(nǎi )不(bú )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )下(xià )车(chē ),请(qǐng )追(zhuī )杀(shā )之(zhī )。”良(liáng )以(yǐ )得(dé )秦(qín )书(shū ),欲(yù )反(fǎn )赵(zhào ),未(wèi )决(jué ),因(yīn )此(cǐ )怒(nù ),遣(qiǎn )人(rén )追(zhuī )杀(shā )王(wáng )姊(zǐ ),遂(suí )袭(xí )邯(hán )郸(dān )。邯(hán )郸(dān )不(bú )知(zhī ),意(yì )杀(shā )武(wǔ )臣(chén )。赵(zhào )人(rén )多(duō )为(wéi )耳(ěr )、馀(yú )耳(ěr )目(mù )者(zhě ),故(gù )得(dé )脱(tuō )出(chū ),收(shōu )兵(bīng )得(dé )数(shù )万(wàn )人(rén )。客(kè )有(yǒu )说(shuō )耳(ěr )、馀(yú )曰(yuē ):“两(liǎng )君(jūn )羁(jī )旅(lǚ ),而(ér )欲(yù )附(fù )赵(zhào ),难(nán )可(kě )独(dú )立(lì );立(lì )赵(zhào )后(hòu ),辅(fǔ )以(yǐ )谊(yì ),可(kě )就(jiù )功(gōng )。”乃(nǎi )求(qiú )得(dé )赵(zhào )歇(xiē ),立(lì )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),居(jū )信(xìn )都(dōu )。

李(lǐ )良(liáng )进(jìn )兵(bīng )击(jī )馀(yú ),馀(yú )败(bài )良(liáng )。良(liáng )走(zǒu )归(guī )章(zhāng )邯(hán )。章(zhāng )邯(hán )引(yǐn )兵(bīng )至(zhì )邯(hán )郸(dān ),皆(jiē )徙(xǐ )其(qí )民(mín )河(hé )内(nèi ),夷(yí )其(qí )城(chéng )郭(guō )。耳(ěr )与(yǔ )赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )走(zǒu )入(rù )臣(chén )鹿(lù )城(chéng ),王(wáng )离(lí )围(wéi )之(zhī )。馀(yú )北(běi )收(shōu )常(cháng )山(shān )兵(bīng ),得(dé )数(shù )万(wàn )人(rén ),军(jūn )巨(jù )鹿(lù )北(běi )。章(zhāng )邯(hán )军(jūn )巨(jù )鹿(lù )南(nán )棘(jí )原(yuán ),筑(zhù )甬(yǒng )道(dào )属(shǔ )河(hé ),饷(xiǎng )王(wáng )离(lí )。王(wáng )离(lí )兵(bīng )食(shí )多(duō ),急(jí )攻(gōng )巨(jù )鹿(lù )。巨(jù )鹿(lù )城(chéng )中(zhōng )食(shí )尽(jìn ),耳(ěr )数(shù )使(shǐ )人(rén )召(zhào )馀(yú ),馀(yú )自(zì )度(dù )兵(bīng )少(shǎo ),不(bú )能(néng )敌(dí )秦(qín ),不(bú )敢(gǎn )前(qián )。数(shù )月(yuè ),耳(ěr )大(dà )怒(nù ),怨(yuàn )馀(yú ),使(shǐ )张(zhāng )黡(yǎn )、陈(chén )释(shì )往(wǎng )让(ràng )馀(yú )曰(yuē ):“始(shǐ )吾(wú )与(yǔ )公(gōng )为(wéi )刎(wěn )颈(jǐng )交(jiāo ),今(jīn )王(wáng )与(yǔ )耳(ěr )旦(dàn )暮(mù )死(sǐ ),而(ér )公(gōng )拥(yōng )兵(bīng )数(shù )万(wàn ),不(bú )肯(kěn )相(xiàng )救(jiù ),胡(hú )不(bú )赴(fù )秦(qín )俱(jù )死(sǐ )?且(qiě )什(shí )有(yǒu )一(yī )二(èr )相(xiàng )全(quán )。”馀(yú )曰(yuē ):“所(suǒ )以(yǐ )不(bú )俱(jù )死(sǐ ),欲(yù )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )、张(zhāng )君(jūn )报(bào )秦(qín )。今(jīn )俱(jù )死(sǐ ),如(rú )以(yǐ )肉(ròu )喂(wèi )虎(hǔ ),何(hé )益(yì )?”张(zhāng )黡(yǎn )、陈(chén )释(shì )曰(yuē ):“事(shì )已(yǐ )急(jí ),要(yào )以(yǐ )俱(jù )死(sǐ )立(lì )信(xìn ),安(ān )知(zhī )后(hòu )虑(lǜ )!”馀(yú )曰(yuē ):“吾(wú )顾(gù )以(yǐ )无(wú )益(yì )。”乃(nǎi )使(shǐ )五(wǔ )千(qiān )人(rén )令(lìng )张(zhāng )黡(yǎn )、陈(chén )释(shì )先(xiān )尝(cháng )秦(qín )军(jūn ),至(zhì )皆(jiē )没(méi )。

当(dāng )是(shì )时(shí ),燕(yàn )、齐(qí )、楚(chǔ )闻(wén )赵(zhào )急(jí ),皆(jiē )来(lái )救(jiù )。张(zhāng )敖(áo )亦(yì )北(běi )收(shōu )代(dài ),得(dé )万(wàn )余(yú )人(rén )来(lái ),皆(jiē )壁(bì )馀(yú )旁(páng )。项(xiàng )羽(yǔ )兵(bīng )数(shù )绝(jué )章(zhāng )邯(hán )甬(yǒng )道(dào ),王(wáng )离(lí )军(jūn )乏(fá )食(shí )。项(xiàng )羽(yǔ )悉(xī )引(yǐn )兵(bīng )渡(dù )河(hé ),破(pò )章(zhāng )邯(hán )军(jūn )。诸(zhū )侯(hóu )军(jūn )乃(nǎi )敢(gǎn )击(jī )秦(qín )军(jūn ),遂(suí )虏(lǔ )王(wáng )离(lí )。于(yú )是(shì )赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )、张(zhāng )耳(ěr )得(dé )出(chū )巨(jù )鹿(lù ),与(yǔ )馀(yú )相(xiàng )见(jiàn ),责(zé )让(ràng )馀(yú ),问(wèn ):“张(zhāng )黡(yǎn )、陈(chén )释(shì )所(suǒ )在(zài )?”馀(yú )曰(yuē ):“黡(yǎn )、释(shì )以(yǐ )必(bì )死(sǐ )责(zé )臣(chén ),臣(chén )使(shǐ )将(jiāng )五(wǔ )千(qiān )人(rén )先(xiān )尝(cháng )秦(qín )军(jūn ),皆(jiē )没(méi )。”耳(ěr )不(bú )信(xìn ),以(yǐ )为(wéi )杀(shā )之(zhī ),数(shù )问(wèn )馀(yú )。馀(yú )怒(nù )曰(yuē ):“不(bú )意(yì )君(jūn )之(zhī )望(wàng )臣(chén )深(shēn )也(yě )!岂(qǐ )以(yǐ )臣(chén )重(zhòng )去(qù )将(jiāng )哉(zāi )?”乃(nǎi )脱(tuō )解(jiě )印(yìn )绶(shòu )与(yǔ )耳(ěr ),耳(ěr )不(bú )敢(gǎn )受(shòu )。馀(yú )起(qǐ )如(rú )厕(cè ),客(kè )有(yǒu )说(shuō )耳(ěr )曰(yuē ):“天(tiān )予(yǔ )不(bú )取(qǔ ),反(fǎn )受(shòu )其(qí )咎(jiù )。今(jīn )陈(chén )将(jiāng )军(jūn )与(yǔ )君(jūn )印(yìn )绶(shòu ),不(bú )受(shòu ),反(fǎn )天(tiān )不(bú )祥(xiáng )。急(jí )取(qǔ )之(zhī )!”耳(ěr )乃(nǎi )佩(pèi )其(qí )印(yìn ),收(shōu )其(qí )麾(huī )下(xià )。馀(yú )还(hái ),亦(yì )望(wàng )耳(ěr )不(bú )让(ràng ),趋(qū )出(chū )。耳(ěr )遂(suí )收(shōu )其(qí )兵(bīng )。馀(yú )独(dú )与(yǔ )麾(huī )下(xià )数(shù )百(bǎi )人(rén )之(zhī )河(hé )上(shàng )泽(zé )中(zhōng )渔(yú )猎(liè )。由(yóu )此(cǐ )有(yǒu )隙(xì )。

赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )复(fù )居(jū )信(xìn )都(dōu )。耳(ěr )从(cóng )项(xiàng )羽(yǔ )入(rù )关(guān )。项(xiàng )羽(yǔ )立(lì )诸(zhū )侯(hóu ),耳(ěr )雅(yǎ )游(yóu ),多(duō )为(wéi )人(rén )所(suǒ )称(chēng )。项(xiàng )羽(yǔ )素(sù )亦(yì )闻(wén )耳(ěr )贤(xián ),乃(nǎi )分(fèn )赵(zhào )立(lì )耳(ěr )为(wéi )常(cháng )山(shān )王(wáng ),治(zhì )信(xìn )都(dōu )。信(xìn )都(dōu )更(gèng )名(míng )襄(xiāng )国(guó )。

馀(yú )客(kè )多(duō )说(shuō )项(xiàng )羽(yǔ ):“陈(chén )馀(yú )、张(zhāng )耳(ěr )一(yī )体(tǐ )有(yǒu )功(gōng )于(yú )赵(zhào )。”羽(yǔ )以(yǐ )馀(yú )不(bú )从(cóng )入(rù )关(guān ),闻(wén )其(qí )在(zài )南(nán )皮(pí ),即(jí )以(yǐ )南(nán )皮(pí )旁(páng )三(sān )县(xiàn )封(fēng )之(zhī )。而(ér )徙(xǐ )赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )王(wáng )代(dài )。耳(ěr )之(zhī )国(guó ),馀(yú )愈(yù )怒(nù )曰(yuē ):“耳(ěr )与(yǔ )馀(yú )功(gōng )等(děng )也(yě ),今(jīn )耳(ěr )王(wáng ),馀(yú )独(dú )侯(hóu )!”及(jí )齐(qí )王(wáng )田(tián )荣(róng )叛(pàn )楚(chǔ ),馀(yú )乃(nǎi )使(shǐ )夏(xià )说(shuō )说(shuō )田(tián )荣(róng )曰(yuē ):“项(xiàng )羽(yǔ )为(wéi )天(tiān )下(xià )宰(zǎi )不(bú )平(píng ),尽(jìn )王(wáng )诸(zhū )将(jiāng )善(shàn )地(dì ),徙(xǐ )故(gù )王(wáng )王(wáng )恶(è )地(dì ),今(jīn )赵(zhào )王(wáng )乃(nǎi )居(jū )代(dài )!愿(yuàn )王(wáng )假(jiǎ )臣(chén )兵(bīng ),请(qǐng )以(yǐ )南(nán )皮(pí )为(wéi )扞(gǎn )蔽(bì )。”田(tián )荣(róng )欲(yù )树(shù )党(dǎng ),乃(nǎi )遣(qiǎn )兵(bīng )从(cóng )馀(yú )。馀(yú )悉(xī )三(sān )县(xiàn )兵(bīng ),袭(xí )常(cháng )山(shān )王(wáng )耳(ěr )。耳(ěr )败(bài )走(zǒu ),曰(yuē ):“汉(hàn )王(wáng )与(yǔ )我(wǒ )有(yǒu )故(gù ),而(ér )项(xiàng )王(wáng )强(qiáng ),立(lì )我(wǒ ),我(wǒ )欲(yù )之(zhī )楚(chǔ )。”甘(gān )公(gōng )曰(yuē ):“汉(hàn )王(wáng )之(zhī )入(rù )关(guān ),五(wǔ )星(xīng )聚(jù )东(dōng )井(jǐng )。东(dōng )井(jǐng )者(zhě ),秦(qín )分(fèn )地(dì )。先(xiān )至(zhì )必(bì )王(wáng )。楚(chǔ )虽(suī )强(qiáng ),后(hòu )必(bì )属(shǔ )汉(hàn )。”耳(ěr )走(zǒu )汉(hàn )。汉(hàn )亦(yì )还(hái )定(dìng )三(sān )秦(qín ),方(fāng )围(wéi )章(zhāng )邯(hán )废(fèi )丘(qiū )。耳(ěr )谒(yè )汉(hàn )王(wáng ),汉(hàn )王(wáng )厚(hòu )遇(yù )之(zhī )。

馀(yú )已(yǐ )败(bài )耳(ěr ),皆(jiē )收(shōu )赵(zhào )地(dì ),迎(yíng )赵(zhào )王(wáng )于(yú )代(dài ),复(fù )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),赵(zhào )王(wáng )德(dé )馀(yú ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )代(dài )王(wáng )。馀(yú )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )弱(ruò ),国(guó )初(chū )定(dìng ),留(liú )傅(fù )赵(zhào )王(wáng ),而(ér )使(shǐ )夏(xià )说(shuō )以(yǐ )相(xiàng )国(guó )守(shǒu )代(dài )。

汉(hàn )二(èr )年(nián ),东(dōng )击(jī )楚(chǔ ),使(shǐ )告(gào )赵(zhào ),欲(yù )与(yǔ )俱(jù )。馀(yú )曰(yuē ):“汉(hàn )杀(shā )张(zhāng )耳(ěr )乃(nǎi )从(cóng )。”于(yú )是(shì )汉(hàn )求(qiú )人(rén )类(lèi )耳(ěr )者(zhě ),斩(zhǎn )其(qí )头(tóu )遗(yí )馀(yú ),馀(yú )乃(nǎi )遣(qiǎn )兵(bīng )助(zhù )汉(hàn )。汉(hàn )败(bài )于(yú )彭(péng )城(chéng )西(xī ),馀(yú )亦(yì )闻(wén )耳(ěr )诈(zhà )死(sǐ ),即(jí )背(bèi )汉(hàn )。汉(hàn )遣(qiǎn )耳(ěr )与(yǔ )韩(hán )信(xìn )击(jī )破(pò )赵(zhào )井(jǐng )陉(xíng ),斩(zhǎn )馀(yú )泜(dǐ )水(shuǐ )上(shàng ),追(zhuī )杀(shā )赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )襄(xiāng )国(guó )。

四(sì )年(nián )夏(xià ),立(lì )耳(ěr )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )。五(wǔ )年(nián )秋(qiū ),耳(ěr )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )景(jǐng )王(wáng )。子(zǐ )敖(áo )嗣(sì )立(lì )为(wéi )王(wáng ),尚(shàng )高(gāo )祖(zǔ )长(zhǎng )女(nǚ )鲁(lǔ )元(yuán )公(gōng )主(zhǔ ),为(wéi )王(wáng )后(hòu )。

七(qī )年(nián ),高(gāo )祖(zǔ )从(cóng )平(píng )城(chéng )过(guò )赵(zhào ),赵(zhào )王(wáng )旦(dàn )暮(mù )自(zì )上(shàng )食(shí ),体(tǐ )甚(shèn )卑(bēi ),有(yǒu )子(zǐ )婿(xù )礼(lǐ )。高(gāo )祖(zǔ )箕(jī )踞(jù )骂(mà )詈(lì ),甚(shèn )慢(màn )之(zhī )。赵(zhào )相(xiàng )贯(guàn )高(gāo )、赵(zhào )午(wǔ )年(nián )六(liù )十(shí )余(yú ),故(gù )耳(ěr )客(kè )也(yě ),怒(nù )曰(yuē ):“吾(wú )王(wáng )孱(chán )王(wáng )也(yě )!”说(shuō )敖(áo )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )豪(háo )桀(jié )并(bìng )起(qǐ ),能(néng )者(zhě )先(xiān )立(lì ),今(jīn )王(wáng )事(shì )皇(huáng )帝(dì )甚(shèn )恭(gōng ),皇(huáng )帝(dì )遇(yù )王(wáng )无(wú )礼(lǐ ),请(qǐng )为(wéi )王(wáng )杀(shā )之(zhī )。”敖(áo )啮(niè )其(qí )指(zhǐ )出(chū )血(xuè ),曰(yuē ):“君(jūn )何(hé )言(yán )之(zhī )误(wù )!且(qiě )先(xiān )王(wáng )亡(wáng )国(guó ),赖(lài )皇(huáng )帝(dì )得(dé )复(fù )国(guó ),德(dé )流(liú )子(zǐ )孙(sūn ),秋(qiū )毫(háo )皆(jiē )帝(dì )力(lì )也(yě )。愿(yuàn )君(jūn )无(wú )复(fù )出(chū )口(kǒu )。”贯(guàn )高(gāo )等(děng )十(shí )余(yú )人(rén )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“吾(wú )等(děng )非(fēi )也(yě )。吾(wú )王(wáng )长(zhǎng )者(zhě ),不(bú )背(bèi )德(dé )。且(qiě )吾(wú )等(děng )义(yì )不(bú )辱(rǔ ),今(jīn )帝(dì )辱(rǔ )我(wǒ )王(wáng ),故(gù )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),何(hé )乃(nǎi )污(wū )王(wáng )为(wéi )?事(shì )成(chéng )归(guī )王(wáng ),事(shì )败(bài )独(dú )身(shēn )坐(zuò )耳(ěr )。”

八(bā )年(nián ),上(shàng )从(cóng )东(dōng )垣(yuán )过(guò )。贯(guàn )高(gāo )等(děng )乃(nǎi )壁(bì )人(rén )柏(bǎi )人(rén ),要(yào )之(zhī )置(zhì )厕(cè )。上(shàng )过(guò )欲(yù )宿(xiǔ ),心(xīn )动(dòng ),问(wèn )曰(yuē ):“县(xiàn )名(míng )为(wéi )何(hé )?”曰(yuē ):“柏(bǎi )人(rén )。”“柏(bǎi )人(rén )者(zhě ),迫(pò )于(yú )人(rén )!”不(bú )宿(xiǔ ),去(qù )。

九(jiǔ )年(nián ),贯(guàn )高(gāo )怨(yuàn )家(jiā )知(zhī )其(qí )谋(móu ),告(gào )之(zhī )。于(yú )是(shì )上(shàng )逮(dǎi )捕(bǔ )赵(zhào )王(wáng )诸(zhū )反(fǎn )者(zhě )。赵(zhào )午(wǔ )等(děng )十(shí )余(yú )人(rén )皆(jiē )争(zhēng )自(zì )刭(jǐng ),贯(guàn )高(gāo )独(dú )怒(nù )骂(mà )曰(yuē ):“谁(shuí )令(lìng )公(gōng )等(děng )为(wéi )之(zhī )!今(jīn )王(wáng )实(shí )无(wú )谋(móu ),而(ér )并(bìng )捕(bǔ )王(wáng );公(gōng )等(děng )死(sǐ ),谁(shuí )当(dāng )白(bái )王(wáng )不(bú )反(fǎn )者(zhě )?”乃(nǎi )槛(kǎn )车(chē )与(yǔ )王(wáng )诣(yì )长(zhǎng )安(ān )。高(gāo )对(duì )狱(yù )曰(yuē ):“独(dú )吾(wú )属(shǔ )为(wéi )之(zhī ),王(wáng )不(bú )知(zhī )也(yě )。”吏(lì )榜(bǎng )笞(chī )数(shù )千(qiān ),刺(cì ){葑(fēng )心(xīn )},身(shēn )无(wú )完(wán )者(zhě ),终(zhōng )不(bú )复(fù )言(yán )。吕(lǚ )后(hòu )数(shù )言(yán )张(zhāng )王(wáng )以(yǐ )鲁(lǔ )元(yuán )故(gù ),不(bú )宜(yí )有(yǒu )此(cǐ )。上(shàng )怒(nù )曰(yuē ):“使(shǐ )张(zhāng )敖(áo )据(jù )天(tiān )下(xià ),岂(qǐ )少(shǎo )乃(nǎi )女(nǚ )乎(hū )!”廷(tíng )尉(wèi )以(yǐ )贯(guàn )高(gāo )辞(cí )闻(wén ),上(shàng )曰(yuē ):“壮(zhuàng )士(shì )!谁(shuí )知(zhī )者(zhě ),以(yǐ )私(sī )问(wèn )之(zhī )。”中(zhōng )大(dà )夫(fū )泄(xiè )公(gōng )曰(yuē ):“臣(chén )素(sù )知(zhī )之(zhī ),此(cǐ )固(gù )赵(zhào )国(guó )立(lì )名(míng )义(yì )不(bú )侵(qīn )为(wéi )然(rán )诺(nuò )者(zhě )也(yě )。”上(shàng )使(shǐ )泄(xiè )公(gōng )持(chí )节(jiē )问(wèn )之(zhī )箯(biān )舆(yú )前(qián )。卬(áng )视(shì )泄(xiè )公(gōng ),劳(láo )苦(kǔ )如(rú )平(píng )生(shēng )欢(huān )。与(yǔ )语(yǔ ),问(wèn ):“张(zhāng )王(wáng )果(guǒ )有(yǒu )谋(móu )不(bú )?”高(gāo )曰(yuē ):“人(rén )情(qíng )岂(qǐ )不(bú )各(gè )爱(ài )其(qí )父(fù )母(mǔ )妻(qī )子(zǐ )哉(zāi )?今(jīn )吾(wú )三(sān )族(zú )皆(jiē )以(yǐ )论(lùn )死(sǐ ),岂(qǐ )以(yǐ )王(wáng )易(yì )吾(wú )亲(qīn )哉(zāi )!顾(gù )为(wéi )王(wáng )实(shí )不(bú )反(fǎn ),独(dú )吾(wú )等(děng )为(wéi )之(zhī )。”具(jù )道(dào )本(běn )根(gēn )所(suǒ )以(yǐ )、王(wáng )不(bú )知(zhī )状(zhuàng )。于(yú )是(shì )泄(xiè )公(gōng )具(jù )以(yǐ )报(bào )上(shàng ),上(shàng )乃(nǎi )赦(shè )赵(zhào )王(wáng )。

上(shàng )贤(xián )高(gāo )能(néng )自(zì )立(lì )然(rán )诺(nuò ),使(shǐ )泄(xiè )公(gōng )赦(shè )之(zhī ),告(gào )曰(yuē ):“张(zhāng )王(wáng )已(yǐ )出(chū ),上(shàng )多(duō )足(zú )下(xià ),故(gù )赦(shè )足(zú )下(xià )。”高(gāo )曰(yuē ):“所(suǒ )以(yǐ )不(bú )死(sǐ ),白(bái )张(zhāng )王(wáng )不(bú )反(fǎn )耳(ěr )。今(jīn )王(wáng )已(yǐ )出(chū ),吾(wú )责(zé )塞(sāi )矣(yǐ )。且(qiě )人(rén )臣(chén )有(yǒu )篡(cuàn )弑(shì )之(zhī )名(míng ),岂(qǐ )有(yǒu )面(miàn )目(mù )复(fù )事(shì )上(shàng )哉(zāi )!”乃(nǎi )仰(yǎng )绝(jué )亢(kàng )而(ér )死(sǐ )。

敖(áo )已(yǐ )出(chū ),尚(shàng )鲁(lǔ )元(yuán )公(gōng )主(zhǔ )如(rú )故(gù ),封(fēng )为(wéi )宣(xuān )平(píng )侯(hóu )。于(yú )是(shì )上(shàng )贤(xián )张(zhāng )王(wáng )诸(zhū )客(kè ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )、郡(jùn )守(shǒu )。语(yǔ )在(zài )《田(tián )叔(shū )传(chuán )》。及(jí )孝(xiào )惠(huì )、高(gāo )后(hòu )、文(wén )、景(jǐng )时(shí ),张(zhāng )王(wáng )客(kè )子(zǐ )孙(sūn )皆(jiē )为(wéi )二(èr )千(qiān )石(shí )。

初(chū ),孝(xiào )惠(huì )时(shí ),齐(qí )悼(dào )惠(huì )王(wáng )献(xiàn )城(chéng )阳(yáng )郡(jùn ),尊(zūn )鲁(lǔ )元(yuán )公(gōng )主(zhǔ )为(wéi )太(tài )后(hòu )。高(gāo )后(hòu )元(yuán )年(nián ),鲁(lǔ )元(yuán )太(tài )后(hòu )薨(hōng )。后(hòu )六(liù )年(nián ),宣(xuān )平(píng )侯(hóu )敖(áo )薨(hōng )。吕(lǚ )太(tài )后(hòu )立(lì )敖(áo )子(zǐ )偃(yǎn )为(wéi )鲁(lǔ )王(wáng ),以(yǐ )母(mǔ )为(wéi )太(tài )后(hòu )故(gù )也(yě )。又(yòu )怜(lián )其(qí )年(nián )少(shǎo )孤(gū )弱(ruò ),乃(nǎi )封(fēng )敖(áo )前(qián )妇(fù )子(zǐ )二(èr )人(rén );寿(shòu )为(wéi )乐(lè )昌(chāng )侯(hóu ),侈(chǐ )为(wéi )信(xìn )都(dōu )侯(hóu )。

高(gāo )后(hòu )崩(bēng ),大(dà )臣(chén )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),废(fèi )鲁(lǔ )王(wáng )及(jí )二(èr )侯(hóu )。孝(xiào )文(wén )即(jí )位(wèi ),复(fù )封(fēng )故(gù )鲁(lǔ )王(wáng )偃(yǎn )为(wéi )南(nán )宫(gōng )侯(hóu )。薨(hōng ),子(zǐ )生(shēng )嗣(sì )。武(wǔ )帝(dì )时(shí ),生(shēng )有(yǒu )罪(zuì )免(miǎn ),国(guó )除(chú )。元(yuán )光(guāng )中(zhōng ),复(fù )封(fēng )偃(yǎn )孙(sūn )广(guǎng )国(guó )为(wéi )睢(suī )陵(líng )侯(hóu )。薨(hōng ),子(zǐ )昌(chāng )嗣(sì )。太(tài )初(chū )中(zhōng ),昌(chāng )坐(zuò )不(bú )敬(jìng )免(miǎn ),国(guó )除(chú )。孝(xiào )平(píng )元(yuán )始(shǐ )二(èr )年(nián ),继(jì )绝(jué )世(shì ),封(fēng )敖(áo )玄(xuán )孙(sūn )庆(qìng )忌(jì )为(wéi )宣(xuān )平(píng )侯(hóu ),食(shí )千(qiān )户(hù )。

赞(zàn )曰(yuē ):张(zhāng )耳(ěr )、陈(chén )馀(yú ),世(shì )所(suǒ )称(chēng )贤(xián ),其(qí )宾(bīn )客(kè )厮(sī )役(yì )皆(jiē )天(tiān )下(xià )俊(jùn )桀(jié ),所(suǒ )居(jū )国(guó )无(wú )不(bú )取(qǔ )卿(qīng )相(xiàng )者(zhě )。然(rán )耳(ěr )、馀(yú )始(shǐ )居(jū )约(yuē )时(shí ),相(xiàng )然(rán )信(xìn )死(sǐ ),岂(qǐ )顾(gù )问(wèn )哉(zāi )!及(jí )据(jù )国(guó )争(zhēng )权(quán ),卒(zú )相(xiàng )灭(miè )亡(wáng ),何(hé )乡(xiāng )者(zhě )慕(mù )用(yòng )之(zhī )诚(chéng ),后(hòu )相(xiàng )背(bèi )之(zhī )盭(lì )也(yě )!势(shì )利(lì )之(zhī )交(jiāo ),古(gǔ )人(rén )羞(xiū )之(zhī ),盖(gài )谓(wèi )是(shì )矣(yǐ )。

阅读:25110

打赏捐助〔Donate〕>>>

《张耳陈馀传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库