小问【登录】

ok8.org > 《管子》 > 《小问》 > 拼音版

桓(huán )公(gōng )问(wèn )管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“治(zhì )而(ér )不(bú )乱(luàn ),明(míng )而(ér )不(bú )蔽(bì ),若(ruò )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“明(míng )分(fèn )任(rèn )职(zhí ),则(zé )治(zhì )而(ér )不(bú )乱(luàn ),明(míng )而(ér )不(bú )蔽(bì )矣(yǐ )。”公(gōng )曰(yuē ):“请(qǐng )问(wèn )富(fù )国(guó )奈(nài )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“力(lì )地(dì )而(ér )动(dòng )于(yú )时(shí ),则(zé )国(guó )必(bì )富(fù )矣(yǐ )。”公(gōng )又(yòu )问(wèn )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )行(háng )广(guǎng )仁(rén )大(dà )义(yì ),以(yǐ )利(lì )天(tiān )下(xià ),奚(xī )为(wéi )而(ér )可(kě )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“诛(zhū )暴(bào )禁(jìn )非(fēi ),存(cún )亡(wáng )继(jì )绝(jué ),而(ér )赦(shè )无(wú )罪(zuì ),则(zé )仁(rén )广(guǎng )而(ér )义(yì )大(dà )矣(yǐ )。”公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )之(zhī )也(yě ),夫(fū )诛(zhū )暴(bào )禁(jìn )非(fēi ),而(ér )赦(shè )无(wú )罪(zuì )者(zhě ),必(bì )有(yǒu )战(zhàn )胜(shèng )之(zhī )器(qì )、攻(gōng )取(qǔ )之(zhī )数(shù ),而(ér )后(hòu )能(néng )诛(zhū )暴(bào )禁(jìn )非(fēi ),而(ér )赦(shè )无(wú )罪(zuì )。”公(gōng )曰(yuē ):“请(qǐng )问(wèn )战(zhàn )胜(shèng )之(zhī )器(qì )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“选(xuǎn )天(tiān )下(xià )之(zhī )豪(háo )杰(jié ),致(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )精(jīng )材(cái ),来(lái )天(tiān )下(xià )之(zhī )良(liáng )工(gōng ),则(zé )有(yǒu )战(zhàn )胜(shèng )之(zhī )器(qì )矣(yǐ )。”公(gōng )曰(yuē ):“攻(gōng )取(qǔ )之(zhī )数(shù )何(hé )如(rú )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“毁(huǐ )其(qí )备(bèi ),散(sàn )其(qí )积(jī ),夺(duó )之(zhī )食(shí ),则(zé )无(wú )固(gù )城(chéng )矣(yǐ )。”公(gōng )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )取(qǔ )之(zhī )若(ruò )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“假(jiǎ )而(ér )礼(lǐ )之(zhī ),厚(hòu )而(ér )无(wú )欺(qī ),则(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì )至(zhì )矣(yǐ )。”公(gōng )曰(yuē ):“致(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )精(jīng )材(cái )若(ruò )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“五(wǔ )而(ér )六(liù )之(zhī ),九(jiǔ )而(ér )十(shí )之(zhī ),不(bú )可(kě )为(wéi )数(shù )。”公(gōng )曰(yuē ):“来(lái )工(gōng )若(ruò )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“三(sān )倍(bèi ),不(bú )远(yuǎn )千(qiān )里(lǐ )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )已(yǐ )知(zhī )战(zhàn )胜(shèng )之(zhī )器(qì )、攻(gōng )取(qǔ )之(zhī )数(shù )矣(yǐ )。请(qǐng )问(wèn )行(háng )军(jūn )袭(xí )邑(yì ),举(jǔ )错(cuò )而(ér )知(zhī )先(xiān )后(hòu ),不(bú )失(shī )地(dì )利(lì )若(ruò )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“用(yòng )货(huò ),察(chá )图(tú )。”公(gōng )曰(yuē ):“野(yě )战(zhàn )必(bì )胜(shèng )若(ruò )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“以(yǐ )奇(qí )。”公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )遍(biàn )知(zhī )天(tiān )下(xià )若(ruò )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“小(xiǎo )以(yǐ )吾(wú )不(bú )识(shí ),则(zé )天(tiān )下(xià )不(bú )足(zú )识(shí )也(yě )。”公(gōng )曰(yuē ):“守(shǒu )战(zhàn ),远(yuǎn )见(jiàn ),有(yǒu )患(huàn )。夫(fū )民(mín )不(bú )必(bì )死(sǐ ),则(zé )不(bú )可(kě )与(yǔ )出(chū )乎(hū )守(shǒu )战(zhàn )之(zhī )难(nán );不(bú )必(bì )信(xìn ),则(zé )不(bú )可(kě )恃(shì )而(ér )外(wài )知(zhī )。夫(fū )恃(shì )不(bú )死(sǐ )之(zhī )民(mín )而(ér )求(qiú )以(yǐ )守(shǒu )战(zhàn ),恃(shì )不(bú )信(xìn )之(zhī )人(rén )而(ér )求(qiú )以(yǐ )外(wài )知(zhī ),此(cǐ )兵(bīng )之(zhī )三(sān )暗(àn )也(yě )。使(shǐ )民(mín )必(bì )死(sǐ )必(bì )信(xìn )若(ruò )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“明(míng )三(sān )本(běn )。”公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )三(sān )本(běn )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“三(sān )本(běn )者(zhě ),一(yī )曰(yuē )固(gù ),二(èr )曰(yuē )尊(zūn ),三(sān )曰(yuē )质(zhì )。”公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“故(gù )国(guó )父(fù )母(mǔ )坟(fén )墓(mù )之(zhī )所(suǒ )在(zài ),固(gù )也(yě );田(tián )宅(zhái )爵(jué )禄(lù ),尊(zūn )也(yě );妻(qī )子(zǐ ),质(zhì )也(yě )。三(sān )者(zhě )备(bèi ),然(rán )后(hòu )大(dà )其(qí )威(wēi ),厉(lì )其(qí )意(yì ),则(zé )民(mín )必(bì )死(sǐ )而(ér )不(bú )我(wǒ )欺(qī )也(yě )。”

桓(huán )公(gōng )问(wèn )治(zhì )民(mín )于(yú )管(guǎn )子(zǐ )。管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“凡(fán )牧(mù )民(mín )者(zhě ),必(bì )知(zhī )其(qí )疾(jí ),而(ér )忧(yōu )之(zhī )以(yǐ )德(dé ),勿(wù )惧(jù )以(yǐ )罪(zuì ),勿(wù )止(zhǐ )以(yǐ )力(lì )。慎(shèn )此(cǐ )四(sì )者(zhě ),足(zú )以(yǐ )治(zhì )民(mín )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )睹(dǔ )其(qí )善(shàn )也(yě ),何(hé )为(wéi )其(qí )寡(guǎ )也(yě )?”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )寡(guǎ )非(fēi )有(yǒu )国(guó )者(zhě )之(zhī )患(huàn )也(yě )。昔(xī )者(zhě )天(tiān )子(zǐ )中(zhōng )立(lì ),地(dì )方(fāng )千(qiān )里(lǐ ),四(sì )言(yán )者(zhě )该(gāi )焉(yān ),何(hé )为(wéi )其(qí )寡(guǎ )也(yě )?夫(fū )牧(mù )民(mín )不(bú )知(zhī )其(qí )疾(jí )则(zé )民(mín )疾(jí ),不(bú )忧(yōu )以(yǐ )德(dé )则(zé )民(mín )多(duō )怨(yuàn ),惧(jù )之(zhī )以(yǐ )罪(zuì )则(zé )民(mín )多(duō )诈(zhà ),止(zhǐ )之(zhī )以(yǐ )力(lì )则(zé )往(wǎng )者(zhě )不(bú )反(fǎn ),来(lái )者(zhě )鸷(zhì )距(jù )。故(gù )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )牧(mù )民(mín )也(yě ),不(bú )在(zài )其(qí )多(duō )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn ),勿(wù )已(yǐ ),如(rú )是(shì )又(yòu )何(hé )以(yǐ )行(háng )之(zhī )?”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“质(zhì )信(xìn )极(jí )忠(zhōng ),严(yán )以(yǐ )有(yǒu )礼(lǐ ),慎(shèn )此(cǐ )四(sì )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )行(háng )之(zhī )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“请(qǐng )闻(wén )其(qí )说(shuō )。”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“信(xìn )也(yě )者(zhě ),民(mín )信(xìn )之(zhī );忠(zhōng )也(yě )者(zhě ),民(mín )怀(huái )之(zhī );严(yán )也(yě )者(zhě ),民(mín )畏(wèi )之(zhī );礼(lǐ )也(yě )者(zhě ),民(mín )美(měi )之(zhī )。语(yǔ )曰(yuē ),泽(zé )命(mìng )不(bú )渝(yú ),信(xìn )也(yě );非(fēi )其(qí )所(suǒ )欲(yù ),勿(wù )施(shī )于(yú )人(rén ),仁(rén )也(yě );坚(jiān )中(zhōng )外(wài )正(zhèng ),严(yán )也(yě );质(zhì )信(xìn )以(yǐ )让(ràng ),礼(lǐ )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi )!牧(mù )民(mín )何(hé )先(xiān )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“(有(yǒu )时(shí )先(xiān )事(shì ))有(yǒu )时(shí )先(xiān )政(zhèng ),有(yǒu )时(shí )先(xiān )德(dé )(有(yǒu )时(shí )先(xiān )恕(shù ))。飘(piāo )风(fēng )暴(bào )雨(yǔ )不(bú )为(wéi )人(rén )害(hài ),涸(hé )旱(hàn )不(bú )为(wéi )民(mín )患(huàn ),百(bǎi )川(chuān )道(dào ),年(nián )谷(gǔ )熟(shú ),籴(dí )贷(dài )贱(jiàn ),禽(qín )兽(shòu )与(yǔ )人(rén )聚(jù )食(shí )民(mín )食(shí ),民(mín )不(bú )疾(jí )疫(yì )。当(dāng )此(cǐ )时(shí )也(yě ),民(mín )富(fù )且(qiě )骄(jiāo )。牧(mù )民(mín )者(zhě )厚(hòu )收(shōu )善(shàn )岁(suì )以(yǐ )充(chōng )仓(cāng )廪(lǐn ),禁(jìn )薮(sǒu )泽(zé ),(此(cǐ )谓(wèi ))先(xiān )之(zhī )以(yǐ )事(shì ),随(suí )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng ),敬(jìng )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ )乐(lè )以(yǐ )振(zhèn )其(qí )淫(yín )。此(cǐ )谓(wèi )先(xiān )之(zhī )以(yǐ )政(zhèng )。飘(piāo )风(fēng )暴(bào )雨(yǔ )为(wéi )民(mín )害(hài ),涸(hé )旱(hàn )为(wéi )民(mín )患(huàn ),年(nián )谷(gǔ )不(bú )熟(shú ),岁(suì )饥(jī ),籴(dí )贷(dài )贵(guì ),民(mín )疾(jí )疫(yì )。当(dāng )此(cǐ )时(shí )也(yě ),民(mín )贫(pín )且(qiě )罢(bà )。牧(mù )民(mín )者(zhě )发(fā )仓(cāng )廪(lǐn )、山(shān )林(lín )、薮(sǒu )泽(zé )以(yǐ )共(gòng )其(qí )财(cái ),后(hòu )之(zhī )以(yǐ )事(shì ),先(xiān )之(zhī )以(yǐ )恕(shù ),以(yǐ )振(zhèn )其(qí )罢(bà )。此(cǐ )谓(wèi )先(xiān )之(zhī )以(yǐ )德(dé )。其(qí )收(shōu )之(zhī )也(yě ),不(bú )夺(duó )民(mín )财(cái );其(qí )施(shī )之(zhī )也(yě ),不(bú )失(shī )有(yǒu )德(dé )。富(fù )上(shàng )而(ér )足(zú )下(xià ),此(cǐ )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )至(zhì )事(shì )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )。”

桓(huán )公(gōng )问(wèn )管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )欲(yù )霸(bà ),以(yǐ )二(èr )三(sān )子(zǐ )之(zhī )功(gōng ),既(jì )得(dé )霸(bà )矣(yǐ )。今(jīn )吾(wú )有(yǒu )欲(yù )王(wáng ),其(qí )可(kě )乎(hū )。”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“公(gōng )当(dāng )召(zhào )叔(shū )牙(yá )而(ér )问(wèn )焉(yān )。”鲍(bào )叔(shū )至(zhì ),公(gōng )又(yòu )问(wèn )焉(yān )。鲍(bào )叔(shū )对(duì )曰(yuē ):“公(gōng )当(dāng )召(zhào )宾(bīn )胥(xū )无(wú )而(ér )问(wèn )焉(yān )。”宾(bīn )胥(xū )无(wú )趋(qū )而(ér )进(jìn ),公(gōng )又(yòu )问(wèn )焉(yān )。宾(bīn )胥(xū )无(wú )对(duì )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )王(wáng )者(zhě ),其(qí )君(jūn )丰(fēng ),其(qí )臣(chén )教(jiāo )。今(jīn )君(jūn )之(zhī )臣(chén )丰(fēng )。”公(gōng )遵(zūn )遁(dùn ),缪(miù )然(rán )远(yuǎn )二(èr )。三(sān )子(zǐ )遂(suí )徐(xú )行(háng )而(ér )进(jìn )。公(gōng )曰(yuē ):“昔(xī )者(zhě )大(dà )王(wáng )贤(xián ),王(wáng )季(jì )贤(xián ),文(wén )王(wáng )贤(xián ),武(wǔ )王(wáng )贤(xián );武(wǔ )王(wáng )伐(fá )殷(yīn )克(kè )之(zhī ),七(qī )年(nián )而(ér )崩(bēng ),周(zhōu )公(gōng )旦(dàn )辅(fǔ )成(chéng )王(wáng )而(ér )治(zhì )天(tiān )下(xià ),仅(jǐn )能(néng )制(zhì )于(yú )四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi )矣(yǐ )。今(jīn )寡(guǎ )人(rén )之(zhī )子(zǐ )不(bú )若(ruò )寡(guǎ )人(rén ),寡(guǎ )人(rén )不(bú )若(ruò )二(èr )三(sān )子(zǐ )。以(yǐ )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),则(zé )吾(wú )不(bú )王(wáng )必(bì )矣(yǐ )。”

桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“我(wǒ )欲(yù )胜(shèng )民(mín ),为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )人(rén )君(jūn )之(zhī )言(yán )也(yě )。胜(shèng )民(mín )为(wéi )易(yì )。夫(fū )胜(shèng )民(mín )之(zhī )为(wéi )道(dào ),非(fēi )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )道(dào )也(yě )。君(jūn )欲(yù )胜(shèng )民(mín ),则(zé )使(shǐ )有(yǒu )司(sī )疏(shū )狱(yù ),而(ér )谒(yè )有(yǒu )罪(zuì )者(zhě )偿(cháng ),数(shù )省(shěng )而(ér )严(yán )诛(zhū ),若(ruò )此(cǐ ),则(zé )民(mín )胜(shèng )矣(yǐ )。虽(suī )然(rán ),胜(shèng )民(mín )之(zhī )为(wéi )道(dào ),非(fēi )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )道(dào )也(yě )。使(shǐ )民(mín )畏(wèi )公(gōng )而(ér )不(bú )见(jiàn )亲(qīn ),祸(huò )亟(jí )及(jí )于(yú )身(shēn ),虽(suī )能(néng )不(bú )久(jiǔ ),则(zé )人(rén )待(dài )莫(mò )之(zhī )弑(shì )也(yě ),危(wēi )哉(zāi ),君(jūn )之(zhī )国(guó )岌(jí )乎(hū )。”

桓(huán )公(gōng )观(guān )于(yú )厩(jiù ),问(wèn )厩(jiù )吏(lì )曰(yuē ):“厩(jiù )何(hé )事(shì )最(zuì )难(nán )?”厩(jiù )吏(lì )未(wèi )对(duì ),管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“夷(yí )吾(wú )尝(cháng )为(wéi )圉(yǔ )人(rén )矣(yǐ ),傅(fù )马(mǎ )栈(zhàn )最(zuì )难(nán )。先(xiān )傅(fù )曲(qǔ )木(mù ),曲(qǔ )木(mù )又(yòu )求(qiú )曲(qǔ )木(mù ),曲(qǔ )木(mù )已(yǐ )傅(fù ),直(zhí )木(mù )无(wú )所(suǒ )施(shī )矣(yǐ )。先(xiān )傅(fù )直(zhí )木(mù ),直(zhí )木(mù )又(yòu )求(qiú )直(zhí )木(mù ),直(zhí )木(mù )已(yǐ )傅(fù ),曲(qǔ )木(mù )亦(yì )无(wú )所(suǒ )施(shī )矣(yǐ )。”

桓(huán )公(gōng )谓(wèi )管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )伐(fá )大(dà )国(guó )之(zhī )不(bú )服(fú )者(zhě )奈(nài )何(hé )?”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“先(xiān )爱(ài )四(sì )封(fēng )之(zhī )内(nèi ),然(rán )后(hòu )可(kě )以(yǐ )恶(è )竟(jìng )外(wài )之(zhī )不(bú )善(shàn )者(zhě );先(xiān )定(dìng )卿(qīng )大(dà )夫(fū )之(zhī )家(jiā ),然(rán )后(hòu )可(kě )以(yǐ )危(wēi )邻(lín )之(zhī )敌(dí )国(guó )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )必(bì )有(yǒu )置(zhì )也(yě ),然(rán )后(hòu )有(yǒu )废(fèi )也(yě );必(bì )有(yǒu )利(lì )也(yě ),然(rán )后(hòu )有(yǒu )害(hài )也(yě )。”

桓(huán )公(gōng )践(jiàn )位(wèi ),令(lìng )衅(xìn )社(shè )塞(sāi )祷(dǎo )。祝(zhù )凫(fú )巳(sì )疪(bì )献(xiàn )胙(zuò ),祝(zhù )曰(yuē ):“除(chú )君(jūn )苛(kē )疾(jí )与(yǔ )若(ruò )之(zhī )多(duō )虚(xū )而(ér )少(shǎo )实(shí )。”桓(huán )公(gōng )不(bú )说(shuō ),瞑(míng )目(mù )而(ér )视(shì )祝(zhù )凫(fú )巳(sì )疪(bì )。祝(zhù )凫(fú )巳(sì )疪(bì )授(shòu )酒(jiǔ )而(ér )祭(jì )之(zhī )曰(yuē ):“又(yòu )与(yǔ )君(jūn )之(zhī )若(ruò )贤(xián )。”桓(huán )公(gōng )怒(nù ),将(jiāng )诛(zhū )之(zhī ),而(ér )未(wèi )也(yě )。以(yǐ )复(fù )管(guǎn )仲(zhòng ),管(guǎn )仲(zhòng )于(yú )是(shì )知(zhī )桓(huán )公(gōng )之(zhī )可(kě )以(yǐ )霸(bà )也(yě )。

桓(huán )公(gōng )乘(chéng )马(mǎ ),虎(hǔ )望(wàng )见(jiàn )之(zhī )而(ér )伏(fú )。桓(huán )公(gōng )问(wèn )管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“今(jīn )者(zhě )寡(guǎ )人(rén )乘(chéng )马(mǎ ),虎(hǔ )望(wàng )见(jiàn )寡(guǎ )人(rén )而(ér )不(bú )敢(gǎn )行(háng ),其(qí )故(gù )何(hé )也(yě )?”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“意(yì )者(zhě )君(jūn )乘(chéng )駮(bó )马(mǎ )而(ér )洀(pán )桓(huán ),迎(yíng )日(rì )而(ér )驰(chí )乎(hū )?”公(gōng )曰(yuē ):“然(rán )。”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“此(cǐ )駮(bó )象(xiàng )也(yě )。駮(bó )食(shí )虎(hǔ )豹(bào ),故(gù )虎(hǔ )疑(yí )焉(yān )。”

楚(chǔ )伐(fá )莒(jǔ ),莒(jǔ )君(jūn )使(shǐ )人(rén )求(qiú )救(jiù )于(yú )齐(qí )。桓(huán )公(gōng )将(jiāng )救(jiù )之(zhī ),管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“君(jūn )勿(wù )救(jiù )也(yě )。”公(gōng )曰(yuē ),“其(qí )故(gù )何(hé )也(yě )?”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )与(yǔ )其(qí )使(shǐ )者(zhě )言(yán ),三(sān )辱(rǔ )其(qí )君(jūn ),颜(yán )色(sè )不(bú )变(biàn )。臣(chén )使(shǐ )官(guān )无(wú )满(mǎn )其(qí )礼(lǐ ),三(sān )强(qiáng )其(qí )使(shǐ )者(zhě ),争(zhēng )之(zhī )以(yǐ )死(sǐ )。莒(jǔ )君(jūn ),小(xiǎo )人(rén )也(yě )。君(jūn )勿(wù )救(jiù )。”桓(huán )公(gōng )果(guǒ )不(bú )救(jiù )而(ér )莒(jǔ )亡(wáng )。

桓(huán )公(gōng )放(fàng )春(chūn ),三(sān )月(yuè )观(guān )于(yú )野(yě ),桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )物(wù )可(kě )比(bǐ )于(yú )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )德(dé )乎(hū )?”隰(xí )朋(péng )对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )粟(sù ),内(nèi )甲(jiǎ )以(yǐ )处(chù ),中(zhōng )有(yǒu )卷(juàn )城(chéng ),外(wài )有(yǒu )兵(bīng )刃(rèn )。未(wèi )敢(gǎn )自(zì )恃(shì ),自(zì )命(mìng )曰(yuē )粟(sù ),此(cǐ )其(qí )可(kě )比(bǐ )于(yú )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )德(dé )乎(hū )!”管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“苗(miáo ),始(shǐ )其(qí )少(shǎo )也(yě ),眴(xuàn )眴(xuàn )乎(hū )何(hé )其(qí )孺(rú )子(zǐ )也(yě )!至(zhì )其(qí )壮(zhuàng )也(yě ),庄(zhuāng )庄(zhuāng )乎(hū )何(hé )其(qí )士(shì )也(yě )!至(zhì )其(qí )成(chéng )也(yě ),由(yóu )由(yóu )乎(hū )兹(zī )免(miǎn ),何(hé )其(qí )君(jūn )子(zǐ )也(yě )!天(tiān )下(xià )得(dé )之(zhī )则(zé )安(ān ),不(bú )得(dé )则(zé )危(wēi ),故(gù )命(mìng )之(zhī )曰(yuē )禾(hé )。此(cǐ )其(qí )可(kě )比(bǐ )于(yú )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )德(dé )矣(yǐ )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )。”

桓(huán )公(gōng )北(běi )伐(fá )孤(gū )竹(zhú ),未(wèi )至(zhì )卑(bēi )耳(ěr )之(zhī )溪(xī )十(shí )里(lǐ ),闟(xì )然(rán )止(zhǐ ),瞠(chēng )然(rán )视(shì ),援(yuán )弓(gōng )将(jiāng )射(shè ),引(yǐn )而(ér )未(wèi )敢(gǎn )发(fā )也(yě ),谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“见(jiàn )是(shì )前(qián )人(rén )乎(hū )?”左(zuǒ )右(yòu )对(duì )曰(yuē ),“不(bú )见(jiàn )也(yě )。”公(gōng )曰(yuē ):“事(shì )其(qí )不(bú )济(jì )乎(hū )?寡(guǎ )人(rén )大(dà )惑(huò )。今(jīn )者(zhě )寡(guǎ )人(rén )见(jiàn )人(rén )长(zhǎng )尺(chǐ )而(ér )人(rén )物(wù )具(jù )焉(yān ):冠(guàn ),右(yòu )祛(qū )衣(yī ),走(zǒu )马(mǎ )前(qián )疾(jí )。事(shì )其(qí )不(bú )济(jì )乎(hū )?寡(guǎ )人(rén )大(dà )惑(huò )。岂(qǐ )有(yǒu )人(rén )若(ruò )此(cǐ )者(zhě )乎(hū )?”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )登(dēng )山(shān )之(zhī )神(shén )有(yǒu )俞(yú )儿(ér )者(zhě ),长(zhǎng )尺(chǐ )而(ér )人(rén )物(wù )具(jù )焉(yān )。霸(bà )王(wáng )之(zhī )君(jūn )兴(xìng ),而(ér )登(dēng )山(shān )神(shén )见(jiàn )。且(qiě )走(zǒu )马(mǎ )前(qián )疾(jí ),道(dào )也(yě )。祛(qū )衣(yī ),示(shì )前(qián )有(yǒu )水(shuǐ )也(yě )。右(yòu )祛(qū )衣(yī ),示(shì )从(cóng )右(yòu )方(fāng )涉(shè )也(yě )。”至(zhì )卑(bēi )耳(ěr )之(zhī )溪(xī ),有(yǒu )赞(zàn )水(shuǐ )者(zhě )曰(yuē ):“从(cóng )左(zuǒ )方(fāng )涉(shè ),其(qí )深(shēn )及(jí )冠(guàn );从(cóng )右(yòu )方(fāng )涉(shè ),其(qí )深(shēn )至(zhì )膝(xī )。若(ruò )右(yòu )涉(shè ),其(qí )大(dà )济(jì )。”桓(huán )公(gōng )立(lì )拜(bài )管(guǎn )仲(zhòng )于(yú )马(mǎ )前(qián )曰(yuē ):“仲(zhòng )父(fù )之(zhī )圣(shèng )至(zhì )若(ruò )此(cǐ ),寡(guǎ )人(rén )之(zhī )抵(dǐ )罪(zuì )也(yě )久(jiǔ )矣(yǐ )。”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“夷(yí )吾(wú )闻(wén )之(zhī ),圣(shèng )人(rén )先(xiān )知(zhī )无(wú )形(xíng )。今(jīn )已(yǐ )有(yǒu )形(xíng ),而(ér )后(hòu )知(zhī )之(zhī ),臣(chén )非(fēi )圣(shèng )也(yě ),善(shàn )承(chéng )教(jiāo )也(yě )。”

桓(huán )公(gōng )使(shǐ )管(guǎn )仲(zhòng )求(qiú )宁(níng )戚(qī ),宁(níng )戚(qī )应(yīng )之(zhī )曰(yuē ):“浩(hào )浩(hào )乎(hū )。”管(guǎn )仲(zhòng )不(bú )知(zhī ),至(zhì )中(zhōng )食(shí )而(ér )虑(lǜ )之(zhī )。婢(bì )子(zǐ )曰(yuē ):“公(gōng )何(hé )虑(lǜ )?”管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“非(fēi )婢(bì )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。”婢(bì )子(zǐ )曰(yuē ):“公(gōng )其(qí )毋(wú )少(shǎo )少(shǎo ),毋(wú )贱(jiàn )贱(jiàn )。昔(xī )者(zhě )吴(wú )干(gàn )战(zhàn ),未(wèi )龀(chèn )不(bú )得(dé )人(rén )军(jūn )门(mén )。国(guó )子(zǐ )擿(tī )其(qí )齿(chǐ ),遂(suí )入(rù ),为(wéi )干(gàn )国(guó )多(duō )。百(bǎi )里(lǐ )徯(xī ),秦(qín )国(guó )之(zhī )饭(fàn )牛(niú )者(zhě )也(yě ),穆(mù )公(gōng )举(jǔ )而(ér )相(xiàng )之(zhī ),遂(suí )霸(bà )诸(zhū )侯(hóu )。由(yóu )是(shì )观(guān )之(zhī ),贱(jiàn )岂(qǐ )可(kě )贱(jiàn ),少(shǎo )岂(qǐ )可(kě )少(shǎo )哉(zāi )?”管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“然(rán ),公(gōng )使(shǐ )我(wǒ )求(qiú )宁(níng )戚(qī ),宁(níng )戚(qī )应(yīng )我(wǒ )曰(yuē ):‘浩(hào )浩(hào )乎(hū )。’吾(wú )不(bú )识(shí )。”婢(bì )子(zǐ )曰(yuē ):“诗(shī )有(yǒu )之(zhī ):‘浩(hào )浩(hào )者(zhě )水(shuǐ ),育(yù )育(yù )者(zhě )鱼(yú ),未(wèi )有(yǒu )室(shì )家(jiā ),而(ér )安(ān )召(zhào )我(wǒ )居(jū )?’宁(níng )子(zǐ )其(qí )欲(yù )室(shì )乎(hū )?”

桓(huán )公(gōng )与(yǔ )管(guǎn )仲(zhòng )阖(hé )门(mén )而(ér )谋(móu )伐(fá )莒(jǔ ),未(wèi )发(fā )也(yě ),而(ér )已(yǐ )闻(wén )于(yú )国(guó )矣(yǐ )。桓(huán )公(gōng )怒(nù )谓(wèi )管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )与(yǔ )仲(zhòng )父(fù )阖(hé )门(mén )而(ér )谋(móu )伐(fá )莒(jǔ ),未(wèi )发(fā )也(yě ),而(ér )已(yǐ )闻(wén )于(yú )国(guó ),其(qí )故(gù )何(hé )也(yě )?”管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“国(guó )必(bì )有(yǒu )圣(shèng )人(rén )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“然(rán )。夫(fū )日(rì )之(zhī )役(yì )者(zhě ),有(yǒu )执(zhí )席(xí )食(shí )以(yǐ )视(shì )上(shàng )者(zhě ),必(bì )彼(bǐ )是(shì )邪(xié )?”于(yú )是(shì )乃(nǎi )令(lìng )之(zhī )复(fù )役(yì ),毋(wú )复(fù )相(xiàng )代(dài )。少(shǎo )焉(yān ),东(dōng )郭(guō )邮(yóu )至(zhì )。桓(huán )公(gōng )令(lìng )傧(bīn )者(zhě )延(yán )而(ér )上(shàng ),与(yǔ )之(zhī )分(fèn )级(jí )而(ér )上(shàng ),问(wèn )焉(yān ),曰(yuē ):“子(zǐ )言(yán )伐(fá )莒(jǔ )者(zhě )乎(hū )?”东(dōng )郭(guō )邮(yóu )曰(yuē ):“然(rán ),臣(chén )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )不(bú )言(yán )伐(fá )莒(jǔ )而(ér )子(zǐ )言(yán )伐(fá )莒(jǔ ),其(qí )故(gù )何(hé )也(yě )?”东(dōng )郭(guō )邮(yóu )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )之(zhī ),君(jūn )子(zǐ )善(shàn )谋(móu ),而(ér )小(xiǎo )人(rén )善(shàn )意(yì ),臣(chén )意(yì )之(zhī )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“子(zǐ )奚(xī )以(yǐ )意(yì )之(zhī )?”东(dōng )郭(guō )邮(yóu )曰(yuē ):“夫(fū )欣(xīn )然(rán )喜(xǐ )乐(lè )者(zhě ),钟(zhōng )鼓(gǔ )之(zhī )色(sè )也(yě );夫(fū )渊(yuān )然(rán )清(qīng )静(jìng )者(zhě ),缞(shuāi )绖(dié )之(zhī )色(sè )也(yě );漻(liáo )然(rán )丰(fēng )满(mǎn ),而(ér )手(shǒu )足(zú )拇(mǔ )动(dòng )者(zhě ),兵(bīng )甲(jiǎ )之(zhī )色(sè )也(yě )。日(rì )者(zhě ),臣(chén )视(shì )二(èr )君(jūn )之(zhī )在(zài )台(tái )上(shàng )也(yě ),口(kǒu )开(kāi )而(ér )不(bú )阖(hé ),是(shì )言(yán )莒(jǔ )也(yě );举(jǔ )手(shǒu )而(ér )指(zhǐ ),势(shì )当(dāng )莒(jǔ )也(yě )。且(qiě )臣(chén )观(guān )小(xiǎo )国(guó )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )不(bú )服(fú )者(zhě ),唯(wéi )莒(jǔ ),于(yú )是(shì )臣(chén )故(gù )曰(yuē )伐(fá )莒(jǔ )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi ),以(yǐ )微(wēi )射(shè )明(míng ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )!子(zǐ )其(qí )坐(zuò ),寡(guǎ )人(rén )与(yǔ )子(zǐ )同(tóng )之(zhī )。”

客(kè )或(huò )欲(yù )见(jiàn )齐(qí )桓(huán )公(gōng ),请(qǐng )仕(shì )上(shàng )官(guān ),授(shòu )禄(lù )千(qiān )钟(zhōng )。公(gōng )以(yǐ )告(gào )管(guǎn )仲(zhòng )。曰(yuē ):“君(jūn )予(yǔ )之(zhī )。”客(kè )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )仕(shì )矣(yǐ )。”公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )故(gù )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )取(qǔ )人(rén )以(yǐ )人(rén )者(zhě ),其(qí )去(qù )人(rén )也(yě ),亦(yì )用(yòng )人(rén )。吾(wú )不(bú )仕(shì )矣(yǐ )。”

阅读:25585

打赏捐助〔Donate〕>>>

《小问》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库