汉纪十九【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪十九》 > 拼音版

起(qǐ )昭(zhāo )阳(yáng )太(tài )渊(yuān )献(xiàn ),尽(jìn )玄(xuán )黓(yì )涒(yūn )滩(tān ),凡(fán )十(shí )年(nián )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )神(shén )爵(jué )四(sì )年(nián )(癸(guǐ )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),以(yǐ )凤(fèng )皇(huáng )、甘(gān )露(lù )降(jiàng )集(jí )京(jīng )师(shī ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )黄(huáng )霸(bà )在(zài )郡(jùn )前(qián )后(hòu )八(bā )年(nián ),政(zhèng )事(shì )愈(yù )治(zhì );是(shì )时(shí )凤(fèng )皇(huáng )、神(shén )爵(jué )数(shù )集(jí )郡(jùn )国(guó ),颍(yǐng )川(chuān )尤(yóu )多(duō )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )霸(bà ),宣(xuān )布(bù )诏(zhào )令(lìng ),百(bǎi )姓(xìng )乡(xiāng )化(huà ),孝(xiào )子(zǐ )、弟(dì )弟(dì )、贞(zhēn )妇(fù )、顺(shùn )孙(sūn )日(rì )以(yǐ )众(zhòng )多(duō ),田(tián )者(zhě )让(ràng )畔(pàn ),道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí ),养(yǎng )视(shì )鳏(guān )寡(guǎ ),赡(shàn )助(zhù )贫(pín )穷(qióng ),狱(yù )或(huò )八(bā )年(nián )亡(wáng )重(zhòng )罪(zuì )囚(qiú ),其(qí )赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )、黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn )、秩(zhì )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )。”而(ér )颍(yǐng )川(chuān )孝(xiào )、弟(dì )、有(yǒu )行(háng )义(yì )民(mín )、三(sān )老(lǎo )、力(lì )田(tián )皆(jiē )以(yǐ )差(chà )赐(cì )爵(jué )及(jí )帛(bó )。后(hòu )数(shù )月(yuè ),征(zhēng )霸(bà )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )。

五(wǔ )月(yuè ),匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )弟(dì )呼(hū )留(liú )若(ruò )王(wáng )胜(shèng )之(zhī )来(lái )朝(cháo )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),凤(fèng )皇(huáng )十(shí )一(yī )集(jí )杜(dù )陵(líng )。

河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )东(dōng )海(hǎi )严(yán )延(yán )年(nián )为(wéi )治(zhì )阴(yīn )鸷(zhì )酷(kù )烈(liè ),众(zhòng )人(rén )所(suǒ )谓(wèi )当(dāng )死(sǐ )者(zhě )一(yī )朝(cháo )出(chū )之(zhī ),所(suǒ )谓(wèi )当(dāng )生(shēng )者(zhě )诡(guǐ )杀(shā )之(zhī ),吏(lì )民(mín )莫(mò )能(néng )测(cè )其(qí )意(yì )深(shēn )浅(qiǎn ),战(zhàn )栗(lì )不(bú )敢(gǎn )犯(fàn )禁(jìn )。冬(dōng )月(yuè ),传(chuán )属(shǔ )县(xiàn )囚(qiú )会(huì )论(lùn )府(fǔ )上(shàng ),流(liú )血(xuè )数(shù )里(lǐ ),河(hé )南(nán )号(hào )曰(yuē )“屠(tú )伯(bó )”。延(yán )年(nián )素(sù )轻(qīng )黄(huáng )霸(bà )为(wéi )人(rén ),及(jí )比(bǐ )郡(jùn )为(wéi )守(shǒu ),褒(bāo )赏(shǎng )反(fǎn )在(zài )己(jǐ )前(qián ),心(xīn )内(nèi )不(bú )服(fú )。河(hé )南(nán )界(jiè )中(zhōng )又(yòu )有(yǒu )蝗(huáng )虫(chóng ),府(fǔ )丞(chéng )义(yì )出(chū )行(háng )蝗(huáng ),还(hái ),见(jiàn )延(yán )年(nián )。延(yán )年(nián )曰(yuē ):“此(cǐ )蝗(huáng )岂(qǐ )凤(fèng )皇(huáng )食(shí )邪(xié )?”义(yì )年(nián )老(lǎo ),颇(pō )悖(bèi ),素(sù )畏(wèi )延(yán )年(nián ),恐(kǒng )见(jiàn )中(zhōng )伤(shāng )。延(yán )年(nián )本(běn )尝(cháng )与(yǔ )义(yì )俱(jù )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )史(shǐ ),实(shí )亲(qīn )厚(hòu )之(zhī ),馈(kuì )遗(yí )之(zhī )甚(shèn )厚(hòu )。义(yì )愈(yù )益(yì )恐(kǒng ),自(zì )筮(shì ),得(dé )死(sǐ )卦(guà ),忽(hū )忽(hū )不(bú )乐(lè ),取(qǔ )告(gào )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),上(shàng )书(shū )言(yán )延(yán )年(nián )罪(zuì )名(míng )十(shí )事(shì );已(yǐ )拜(bài )奏(zòu ),因(yīn )饮(yǐn )药(yào )自(zì )杀(shā ),以(yǐ )明(míng )不(bú )欺(qī )。事(shì )下(xià )御(yù )史(shǐ )丞(chéng )按(àn )验(yàn ),得(dé )其(qí )语(yǔ )言(yán )怨(yuàn )望(wàng )、诽(fěi )谤(bàng )政(zhèng )治(zhì )数(shù )事(shì )。十(shí )一(yī )月(yuè ),延(yán )年(nián )坐(zuò )不(bú )道(dào ),弃(qì )市(shì )。

初(chū ),延(yán )年(nián )母(mǔ )从(cóng )东(dōng )海(hǎi )来(lái ),欲(yù )从(cóng )延(yán )年(nián )腊(là )。到(dào )洛(luò )阳(yáng ),适(shì )见(jiàn )报(bào )囚(qiú ),母(mǔ )大(dà )惊(jīng ),便(biàn )止(zhǐ )都(dōu )亭(tíng ),不(bú )肯(kěn )入(rù )府(fǔ )。延(yán )年(nián )出(chū )至(zhì )都(dōu )亭(tíng )谒(yè )母(mǔ ),母(mǔ )闭(bì )阁(gé )不(bú )见(jiàn )。延(yán )年(nián )免(miǎn )冠(guàn )顿(dùn )首(shǒu )阁(gé )下(xià ),良(liáng )久(jiǔ ),母(mǔ )乃(nǎi )见(jiàn )之(zhī ),因(yīn )数(shù )责(zé )延(yán )年(nián ):“幸(xìng )得(dé )备(bèi )郡(jùn )守(shǒu ),专(zhuān )治(zhì )千(qiān )里(lǐ ),不(bú )闻(wén )仁(rén )爱(ài )教(jiāo )化(huà ),有(yǒu )以(yǐ )全(quán )安(ān )愚(yú )民(mín )。顾(gù )乘(chéng )刑(xíng )罚(fá ),多(duō )刑(xíng )杀(shā )人(rén ),欲(yù )以(yǐ )立(lì )威(wēi ),岂(qǐ )为(wéi )民(mín )父(fù )母(mǔ )意(yì )哉(zāi )!”延(yán )年(nián )服(fú )罪(zuì ),重(zhòng )顿(dùn )首(shǒu )谢(xiè ),因(yīn )自(zì )为(wéi )母(mǔ )御(yù )归(guī )府(fǔ )舍(shě )。母(mǔ )毕(bì )正(zhèng )腊(là ),谓(wèi )延(yán )年(nián )曰(yuē ):“天(tiān )道(dào )神(shén )明(míng ),人(rén )不(bú )可(kě )独(dú )杀(shā )。我(wǒ )不(bú )意(yì )当(dāng )老(lǎo )见(jiàn )壮(zhuàng )子(zǐ )被(bèi )刑(xíng )戮(lù )也(yě )!行(háng )矣(yǐ ),支(zhī )汝(rǔ )东(dōng )归(guī ),扫(sǎo )除(chú )墓(mù )地(dì )耳(ěr )!”遂(suí )去(qù ),归(guī )郡(jùn ),见(jiàn )昆(kūn )弟(dì )、宗(zōng )人(rén ),复(fù )为(wéi )言(yán )之(zhī )。后(hòu )岁(suì )馀(yú ),果(guǒ )败(bài ),东(dōng )海(hǎi )莫(mò )不(bú )贤(xián )智(zhì )其(qí )母(mǔ )。

匈(xiōng )奴(nú )握(wò )衍(yǎn )朐(qú )鞮(dī )单(dān )于(yú )暴(bào )虐(nuè ),好(hǎo )杀(shā )伐(fá ),国(guó )中(zhōng )不(bú )附(fù )。及(jí )太(tài )子(zǐ )、左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )数(shù )谗(chán )左(zuǒ )地(dì )贵(guì )人(rén ),左(zuǒ )地(dì )贵(guì )人(rén )皆(jiē )怨(yuàn )。会(huì )乌(wū )桓(huán )击(jī )匈(xiōng )奴(nú )东(dōng )边(biān )姑(gū )夕(xī )王(wáng ),颇(pō )得(dé )人(rén )民(mín ),单(dān )于(yú )怒(nù )。姑(gū )夕(xī )王(wáng )恐(kǒng ),即(jí )与(yǔ )乌(wū )禅(chán )幕(mù )及(jí )左(zuǒ )地(dì )贵(guì )人(rén )共(gòng )立(lì )稽(jī )侯(hóu )犭(fǎn )册(cè )为(wéi )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú ),发(fā )左(zuǒ )地(dì )兵(bīng )四(sì )五(wǔ )万(wàn )人(rén ),西(xī )击(jī )握(wò )衍(yǎn )朐(qú )鞮(dī )单(dān )于(yú ),至(zhì )姑(gū )且(qiě )水(shuǐ )北(běi )。未(wèi )战(zhàn ),握(wò )衍(yǎn )朐(qú )鞮(dī )单(dān )于(yú )兵(bīng )败(bài )走(zǒu ),使(shǐ )人(rén )报(bào )其(qí )弟(dì )右(yòu )贤(xián )王(wáng )曰(yuē ):“匈(xiōng )奴(nú )共(gòng )攻(gōng )我(wǒ ),若(ruò )肯(kěn )发(fā )兵(bīng )助(zhù )我(wǒ )乎(hū )?”右(yòu )贤(xián )王(wáng )曰(yuē ):‘若(ruò )不(bú )爱(ài )人(rén ),杀(shā )昆(kūn )弟(dì )、诸(zhū )贵(guì )人(rén )。各(gè )自(zì )死(sǐ )若(ruò )处(chù ),无(wú )来(lái )污(wū )我(wǒ )!”握(wò )衍(yǎn )朐(qú )鞮(dī )单(dān )于(yú )恚(huì ),自(zì )杀(shā )。左(zuǒ )大(dà )且(qiě )渠(qú )都(dōu )隆(lóng )奇(qí )亡(wáng )之(zhī )右(yòu )贤(xián )王(wáng )所(suǒ ),其(qí )民(mín )众(zhòng )尽(jìn )降(jiàng )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )。呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )归(guī )庭(tíng );数(shù )月(yuè ),罢(bà )兵(bīng ),使(shǐ )各(gè )归(guī )故(gù )地(dì ),乃(nǎi )收(shōu )其(qí )兄(xiōng )呼(hū )屠(tú )吾(wú )斯(sī )在(zài )民(mín )间(jiān )者(zhě ),立(lì )为(wéi )左(zuǒ )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng ),使(shǐ )人(rén )告(gào )右(yòu )贤(xián )贵(guì )人(rén ),欲(yù )令(lìng )杀(shā )右(yòu )贤(xián )王(wáng ),其(qí )冬(dōng ),都(dōu )隆(lóng )奇(qí )与(yǔ )右(yòu )贤(xián )王(wáng )共(gòng )立(lì )日(rì )逐(zhú )王(wáng )薄(báo )胥(xū )堂(táng )为(wéi )屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú ),发(fā )兵(bīng )数(shù )万(wàn )人(rén )东(dōng )袭(xí )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú ),呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )兵(bīng )败(bài )走(zǒu )。屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )还(hái ),以(yǐ )其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )都(dōu )涂(tú )吾(wú )西(xī )为(wéi )左(zuǒ )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng ),少(shǎo )子(zǐ )姑(gū )瞀(mào )楼(lóu )头(tóu )为(wéi )右(yòu )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng ),留(liú )居(jū )单(dān )于(yú )庭(tíng )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )五(wǔ )凤(fèng )元(yuán )年(nián )(甲(jiǎ )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )冠(guàn )。

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )使(shǐ )先(xiān )贤(xián )掸(dǎn )兄(xiōng )右(yòu )奥(ào )鞬(jiān )王(wáng ),与(yǔ )乌(wū )藉(jiè )都(dōu )尉(wèi )各(gè )二(èr )万(wàn )骑(qí )屯(tún )东(dōng )方(fāng ),以(yǐ )备(bèi )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )。是(shì )时(shí )西(xī )方(fāng )呼(hū )揭(jiē )王(wáng )来(lái )与(yǔ )唯(wéi )犁(lí )当(dāng )户(hù )谋(móu ),共(gòng )谗(chán )右(yòu )贤(xián )王(wáng )。言(yán )欲(yù )自(zì )立(lì )为(wéi )单(dān )于(yú )。屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )杀(shā )右(yòu )贤(xián )王(wáng )父(fù )子(zǐ ),后(hòu )知(zhī )其(qí )冤(yuān ),复(fù )杀(shā )唯(wéi )犁(lí )当(dāng )户(hù )。于(yú )是(shì )呼(hū )揭(jiē )王(wáng )恐(kǒng ),遂(suí )畔(pàn )去(qù ),自(zì )立(lì )为(wéi )呼(hū )揭(jiē )单(dān )于(yú )。右(yòu )奥(ào )鞬(jiān )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),即(jí )自(zì )立(lì )为(wéi )车(chē )犁(lí )单(dān )于(yú )。乌(wū )藉(jiè )都(dōu )尉(wèi )亦(yì )自(zì )立(lì )为(wéi )乌(wū )藉(jiè )单(dān )于(yú )。凡(fán )五(wǔ )单(dān )于(yú )。屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )自(zì )将(jiāng )兵(bīng )东(dōng )击(jī )车(chē )犁(lí )单(dān )于(yú ),使(shǐ )都(dōu )隆(lóng )奇(qí )击(jī )乌(wū )藉(jiè )。乌(wū )藉(jiè )、车(chē )犁(lí )皆(jiē )败(bài ),西(xī )北(běi )走(zǒu ),与(yǔ )呼(hū )揭(jiē )单(dān )于(yú )兵(bīng )合(hé )为(wéi )四(sì )万(wàn )人(rén )。乌(wū )藉(jiè )、呼(hū )揭(jiē )皆(jiē )去(qù )单(dān )于(yú )号(hào ),共(gòng )并(bìng )力(lì )尊(zūn )辅(fǔ )车(chē )犁(lí )单(dān )于(yú )。屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )左(zuǒ )大(dà )将(jiāng )、都(dōu )尉(wèi )将(jiāng )四(sì )万(wàn )骑(qí )分(fèn )屯(tún )东(dōng )方(fāng ),以(yǐ )备(bèi )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú ),自(zì )将(jiāng )四(sì )万(wàn )骑(qí )西(xī )击(jī )车(chē )犁(lí )单(dān )于(yú )。车(chē )犁(lí )单(dān )于(yú )败(bài ),西(xī )北(běi )走(zǒu )。屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )即(jí )引(yǐn )兵(bīng )西(xī )南(nán )留(liú )闟(xì )敦(dūn )地(dì )。

汉(hàn )议(yì )者(zhě )多(duō )曰(yuē ):“匈(xiōng )奴(nú )为(wéi )害(hài )日(rì )久(jiǔ ),可(kě )因(yīn )其(qí )坏(huài )乱(luàn ),举(jǔ )兵(bīng )灭(miè )之(zhī )。”诏(zhào )问(wèn )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī ),对(duì )曰(yuē ):“《春(chūn )秋(qiū )》,晋(jìn )士(shì )逾(yú )帅(shuài )师(shī )侵(qīn )齐(qí ),闻(wén )齐(qí )侯(hóu )卒(zú ),引(yǐn )师(shī )而(ér )还(hái ),君(jūn )子(zǐ )大(dà )其(qí )不(bú )伐(fá )丧(sàng ),以(yǐ )为(wéi )恩(ēn )足(zú )以(yǐ )服(fú )孝(xiào )子(zǐ ),谊(yì )足(zú )以(yǐ )动(dòng )诸(zhū )侯(hóu )。前(qián )单(dān )于(yú )慕(mù )化(huà )乡(xiāng )善(shàn ),称(chēng )弟(dì ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )求(qiú )和(hé )亲(qīn ),海(hǎi )内(nèi )欣(xīn )然(rán ),夷(yí )狄(dí )莫(mò )不(bú )闻(wén )。未(wèi )终(zhōng )奉(fèng )约(yuē ),不(bú )幸(xìng )为(wéi )贼(zéi )臣(chén )所(suǒ )杀(shā );今(jīn )而(ér )伐(fá )之(zhī ),是(shì )乘(chéng )乱(luàn )而(ér )幸(xìng )灾(zāi )也(yě ),彼(bǐ )必(bì )奔(bēn )走(zǒu )远(yuǎn )遁(dùn )。不(bú )以(yǐ )义(yì )动(dòng )兵(bīng ),恐(kǒng )劳(láo )而(ér )无(wú )功(gōng )。宜(yí )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )吊(diào )问(wèn ),辅(fǔ )其(qí )微(wēi )弱(ruò ),救(jiù )其(qí )灾(zāi )患(huàn )。四(sì )夷(yí )闻(wén )之(zhī ),咸(xián )贵(guì )中(zhōng )国(guó )之(zhī )仁(rén )义(yì )。如(rú )遂(suí )蒙(méng )恩(ēn )得(dé )复(fù )其(qí )位(wèi ),必(bì )称(chēng )臣(chén )服(fú )从(cóng ),此(cǐ )德(dé )之(zhī )盛(shèng )之(zhī )。”上(shàng )从(cóng )其(qí )议(yì )。

冬(dōng ),十(shí )有(yǒu )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

韩(hán )延(yán )寿(shòu )代(dài )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )为(wéi )左(zuǒ )冯(féng )翊(yì )。望(wàng )之(zhī )闻(wén )延(yán )寿(shòu )在(zài )东(dōng )郡(jùn )时(shí )放(fàng )散(sàn )官(guān )钱(qián )千(qiān )馀(yú )万(wàn ),使(shǐ )御(yù )史(shǐ )案(àn )之(zhī )。延(yán )寿(shòu )闻(wén )知(zhī ),即(jí )部(bù )吏(lì )案(àn )校(xiào )望(wàng )之(zhī )在(zài )冯(féng )翊(yì )时(shí )廪(lǐn )牺(xī )官(guān )钱(qián )放(fàng )散(sàn )百(bǎi )馀(yú )万(wàn )。望(wàng )之(zhī )自(zì )奏(zòu ):“职(zhí )在(zài )总(zǒng )领(lǐng )天(tiān )下(xià ),闻(wén )事(shì )不(bú )敢(gǎn )不(bú )问(wèn ),而(ér )为(wéi )延(yán )寿(shòu )所(suǒ )拘(jū )持(chí )。”上(shàng )由(yóu )是(shì )不(bú )直(zhí )延(yán )寿(shòu ),各(gè )令(lìng )穷(qióng )竟(jìng )所(suǒ )考(kǎo )。望(wàng )之(zhī )卒(zú )无(wú )事(shì )实(shí )。而(ér )望(wàng )之(zhī )遣(qiǎn )御(yù )史(shǐ )案(àn )东(dōng )郡(jùn )者(zhě ),得(dé )其(qí )试(shì )骑(qí )士(shì )日(rì )车(chē )服(fú )侍(shì )卫(wèi )奢(shē )僭(jiàn )逾(yú )制(zhì );又(yòu )取(qǔ )官(guān )铜(tóng )物(wù ),候(hòu )月(yuè )食(shí )铸(zhù )刀(dāo ),效(xiào )尚(shàng )方(fāng )事(shì );及(jí )取(qǔ )官(guān )钱(qián )帛(bó )私(sī )假(jiǎ )徭(yáo )使(shǐ )吏(lì );及(jí )治(zhì )饰(shì )车(chē )甲(jiǎ )三(sān )百(bǎi )万(wàn )以(yǐ )上(shàng )。延(yán )寿(shòu )竟(jìng )坐(zuò )狡(jiǎo )猾(huá )不(bú )道(dào ),弃(qì )市(shì )。吏(lì )民(mín )数(shù )千(qiān )人(rén )送(sòng )到(dào )渭(wèi )城(chéng ),老(lǎo )小(xiǎo )扶(fú )持(chí )车(chē )毂(gū ),争(zhēng )奏(zòu )酒(jiǔ )炙(zhì )。延(yán )寿(shòu )不(bú )忍(rěn )距(jù )逆(nì ),人(rén )人(rén )为(wéi )饮(yǐn ),计(jì )饮(yǐn )酒(jiǔ )石(shí )馀(yú )。使(shǐ )掾(yuàn )、史(shǐ )分(fèn )谢(xiè )送(sòng )者(zhě ):“远(yuǎn )苦(kǔ )吏(lì )民(mín ),延(yán )寿(shòu )死(sǐ )无(wú )所(suǒ )恨(hèn )!”百(bǎi )姓(xìng )莫(mò )不(bú )流(liú )涕(tì )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )五(wǔ )凤(fèng )二(èr )年(nián )(乙(yǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì )。

车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )增(zēng )薨(hōng )。五(wǔ )月(yuè ),将(jiāng )军(jūn )许(xǔ )延(yán )寿(shòu )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )、车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。

丞(chéng )相(xiàng )丙(bǐng )吉(jí )年(nián )老(lǎo ),上(shàng )重(zhòng )之(zhī )。萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )意(yì )常(cháng )轻(qīng )吉(jí ),上(shàng )由(yóu )是(shì )不(bú )悦(yuè )。丞(chéng )相(xiàng )司(sī )直(zhí )奏(zòu )望(wàng )之(zhī )遇(yù )丞(chéng )相(xiàng )礼(lǐ )节(jiē )倨(jù )慢(màn ),又(yòu )使(shǐ )吏(lì )买(mǎi )卖(mài ),私(sī )所(suǒ )附(fù )益(yì )凡(fán )十(shí )万(wàn )三(sān )千(qiān ),请(qǐng )逮(dǎi )捕(bǔ )系(xì )治(zhì )。秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào )左(zuǒ )迁(qiān )望(wàng )之(zhī )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù );以(yǐ )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )黄(huáng )霸(bà )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。匈(xiōng )奴(nú )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )右(yòu )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng )等(děng )西(xī )袭(xí )屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )屯(tún )兵(bīng ),杀(shā )略(luè )万(wàn )馀(yú )人(rén )。屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )闻(wén )之(zhī ),即(jí )自(zì )将(jiāng )六(liù )万(wàn )骑(qí )击(jī )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )。屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )兵(bīng )败(bài ),自(zì )杀(shā )。都(dōu )隆(lóng )奇(qí )乃(nǎi )与(yǔ )屠(tú )耆(qí )少(shǎo )子(zǐ )右(yòu )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng )姑(gū )瞀(mào )楼(lóu )头(tóu )亡(wáng )归(guī )汉(hàn )。车(chē )犁(lí )单(dān )于(yú )东(dōng )降(jiàng )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )。冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )左(zuǒ )大(dà )将(jiāng )乌(wū )厉(lì )屈(qū )与(yǔ )父(fù )呼(hū )累(lèi )乌(wū )厉(lì )温(wēn )敦(dūn )皆(jiē )见(jiàn )匈(xiōng )奴(nú )乱(luàn ),率(lǜ )其(qí )众(zhòng )数(shù )万(wàn )人(rén )降(jiàng )汉(hàn );封(fēng )乌(wū )厉(lì )屈(qū )为(wéi )新(xīn )城(chéng )侯(hóu ),乌(wū )厉(lì )温(wēn )敦(dūn )为(wéi )义(yì )阳(yáng )侯(hóu )。是(shì )时(shí )李(lǐ )陵(líng )子(zǐ )复(fù )立(lì )乌(wū )藉(jiè )都(dōu )尉(wèi )为(wéi )单(dān )于(yú ),呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )捕(bǔ )斩(zhǎn )之(zhī );遂(suí )复(fù )都(dōu )单(dān )于(yú )庭(tíng ),然(rán )众(zhòng )裁(cái )数(shù )万(wàn )人(rén )。屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )从(cóng )弟(dì )休(xiū )旬(xún )王(wáng )自(zì )立(lì )为(wéi )闰(rùn )振(zhèn )单(dān )于(yú ),在(zài )西(xī )边(biān );呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )兄(xiōng )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )呼(hū )屠(tú )吾(wú )斯(sī )亦(yì )自(zì )立(lì )为(wéi )郅(zhì )支(zhī )骨(gǔ )都(dōu )侯(hóu )单(dān )于(yú ),在(zài )东(dōng )边(biān )。

光(guāng )禄(lù )勋(xūn )平(píng )通(tōng )侯(hóu )杨(yáng )恽(yùn ),廉(lián )洁(jié )无(wú )私(sī );然(rán )伐(fá )其(qí )行(háng )能(néng ),又(yòu )性(xìng )刻(kè )害(hài ),好(hǎo )发(fā )人(rén )阴(yīn )伏(fú ),由(yóu )是(shì )多(duō )怨(yuàn )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )。与(yǔ )太(tài )仆(pú )戴(dài )长(zhǎng )乐(lè )相(xiàng )失(shī )。人(rén )有(yǒu )上(shàng )书(shū )告(gào )长(zhǎng )乐(lè )罪(zuì ),长(zhǎng )乐(lè )疑(yí )恽(yùn )教(jiāo )人(rén )告(gào )之(zhī ),亦(yì )上(shàng )书(shū )告(gào )恽(yùn )罪(zuì )曰(yuē ):“恽(yùn )上(shàng )书(shū )讼(sòng )韩(hán )延(yán )寿(shòu ),郎(láng )中(zhōng )丘(qiū )常(cháng )谓(wèi )恽(yùn )曰(yuē ):‘闻(wén )君(jūn )侯(hóu )讼(sòng )韩(hán )冯(féng )翊(yì ),当(dāng )得(dé )活(huó )乎(hū )?’恽(yùn )曰(yuē ):‘事(shì )何(hé )容(róng )易(yì ),胫(jìng )胫(jìng )者(zhě )未(wèi )必(bì )全(quán )也(yě )!我(wǒ )不(bú )能(néng )自(zì )保(bǎo ),真(zhēn )人(rén )所(suǒ )谓(wèi )“鼠(shǔ )不(bú )容(róng )穴(xué ),衔(xián )窭(jù )数(shù )”者(zhě )也(yě )。’又(yòu )语(yǔ )长(zhǎng )乐(lè )曰(yuē ):‘正(zhèng )月(yuè )以(yǐ )来(lái ),天(tiān )阴(yīn )不(bú )雨(yǔ ),此(cǐ )《春(chūn )秋(qiū )》所(suǒ )记(jì ),夏(xià )侯(hóu )君(jūn )所(suǒ )言(yán )。’”事(shì )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )。廷(tíng )尉(wèi )定(dìng )国(guó )奏(zòu )恽(yùn )怨(yuàn )望(wàng ),为(wéi )訞(yāo )恶(è )言(yán ),大(dà )逆(nì )不(bú )道(dào )。上(shàng )不(bú )忍(rěn )加(jiā )诛(zhū ),有(yǒu )诏(zhào )皆(jiē )免(miǎn )恽(yùn )、长(zhǎng )乐(lè )为(wéi )庶(shù )人(rén )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )五(wǔ )凤(fèng )三(sān )年(nián )(丙(bǐng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),博(bó )阳(yáng )定(dìng )侯(hóu )丙(bǐng )吉(jí )薨(hōng )。

班(bān )固(gù )赞(zàn )曰(yuē ):古(gǔ )之(zhī )制(zhì )名(míng ),必(bì )由(yóu )象(xiàng )类(lèi ),远(yuǎn )取(qǔ )诸(zhū )物(wù ),近(jìn )取(qǔ )诸(zhū )身(shēn )。故(gù )《经(jīng )》谓(wèi )君(jūn )为(wéi )元(yuán )首(shǒu ),臣(chén )为(wéi )股(gǔ )肱(gōng ),明(míng )其(qí )一(yī )体(tǐ )相(xiàng )待(dài )而(ér )成(chéng )也(yě )。是(shì )故(gù )君(jūn )臣(chén )相(xiàng )配(pèi ),古(gǔ )今(jīn )常(cháng )道(dào ),自(zì )然(rán )之(zhī )势(shì )也(yě )。近(jìn )观(guān )汉(hàn )相(xiàng ),高(gāo )祖(zǔ )开(kāi )基(jī ),萧(xiāo )、曹(cáo )为(wéi )冠(guàn );孝(xiào )宣(xuān )中(zhōng )兴(xìng ),丙(bǐng )、魏(wèi )有(yǒu )声(shēng )。是(shì )时(shí )黜(chù )陟(zhì )有(yǒu )序(xù ),众(zhòng )职(zhí )修(xiū )理(lǐ ),公(gōng )卿(qīng )多(duō )称(chēng )其(qí )位(wèi ),海(hǎi )内(nèi )兴(xìng )于(yú )礼(lǐ )让(ràng )。览(lǎn )其(qí )行(háng )事(shì ),岂(qǐ )虚(xū )虖(hū )哉(zāi )!

二(èr )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),黄(huáng )霸(bà )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。霸(bà )材(cái )长(zhǎng )于(yú )治(zhì )民(mín ),及(jí )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),功(gōng )名(míng )损(sǔn )于(yú )治(zhì )郡(jùn )。时(shí )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )张(zhāng )敞(chǎng )舍(shě )鹖(hé )雀(què )飞(fēi )集(jí )丞(chéng )相(xiàng )府(fǔ ),霸(bà )以(yǐ )为(wéi )神(shén )雀(què ),议(yì )欲(yù )以(yǐ )闻(wén )。敞(chǎng )奏(zòu )霸(bà )曰(yuē ):“窃(qiè )见(jiàn )丞(chéng )相(xiàng )请(qǐng )与(yǔ )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )、博(bó )士(shì )杂(zá )问(wèn )郡(jùn )、国(guó )上(shàng )计(jì )长(zhǎng )史(shǐ )、守(shǒu )丞(chéng )为(wéi )民(mín )兴(xìng )利(lì )除(chú )害(hài ),成(chéng )大(dà )化(huà ),条(tiáo )其(qí )对(duì )。有(yǒu )耕(gēng )者(zhě )让(ràng )畔(pàn ),男(nán )女(nǚ )异(yì )路(lù ),道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí )。及(jí )举(jǔ )孝(xiào )子(zǐ )、贞(zhēn )妇(fù )者(zhě )为(wéi )一(yī )辈(bèi ),先(xiān )上(shàng )殿(diàn );举(jǔ )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )人(rén )数(shù )者(zhě ),次(cì )之(zhī );不(bú )为(wéi )条(tiáo )教(jiāo )者(zhě )在(zài )后(hòu )。叩(kòu )头(tóu )谢(xiè )丞(chéng )相(xiàng ),虽(suī )口(kǒu )不(bú )言(yán ),而(ér )心(xīn )欲(yù )其(qí )为(wéi )之(zhī )也(yě )。长(zhǎng )史(shǐ )、守(shǒu )丞(chéng )对(duì )时(shí ),臣(chén )敞(chǎng )舍(shě )有(yǒu )鹖(hé )雀(què )飞(fēi )止(zhǐ )丞(chéng )相(xiàng )府(fǔ )屋(wū )上(shàng ),丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )下(xià )见(jiàn )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén )。边(biān )吏(lì )多(duō )知(zhī )鹖(hé )雀(què )者(zhě ),问(wèn )之(zhī ),皆(jiē )阳(yáng )不(bú )知(zhī )。丞(chéng )相(xiàng )图(tú )议(yì )上(shàng )奏(zòu )曰(yuē ):‘臣(chén )问(wèn )上(shàng )计(jì )长(zhǎng )史(shǐ )、守(shǒu )丞(chéng )以(yǐ )兴(xìng )化(huà )条(tiáo ),皇(huáng )天(tiān )报(bào )下(xià )神(shén )爵(jué )。’后(hòu )知(zhī )从(cóng )臣(chén )敞(chǎng )舍(shě )来(lái ),乃(nǎi )止(zhǐ )。郡(jùn )国(guó )吏(lì )窃(qiè )笑(xiào )丞(chéng )相(xiàng )仁(rén )厚(hòu )有(yǒu )知(zhī )略(luè ),微(wēi )信(xìn )奇(qí )怪(guài )也(yě )。臣(chén )敞(chǎng )非(fēi )敢(gǎn )毁(huǐ )丞(chéng )相(xiàng )也(yě ),诚(chéng )恐(kǒng )群(qún )臣(chén )莫(mò )白(bái ),而(ér )长(zhǎng )史(shǐ )、守(shǒu )丞(chéng )畏(wèi )丞(chéng )相(xiàng )指(zhǐ ),归(guī )舍(shě )法(fǎ )令(lìng ),各(gè )为(wéi )私(sī )教(jiāo ),务(wù )相(xiàng )增(zēng )加(jiā ),浇(jiāo )淳(chún )散(sàn )朴(pǔ ),并(bìng )行(háng )伪(wěi )貌(mào ),有(yǒu )名(míng )亡(wáng )实(shí ),倾(qīng )摇(yáo )解(jiě )怠(dài ),甚(shèn )者(zhě )为(wéi )妖(yāo )。假(jiǎ )令(lìng )京(jīng )师(shī )先(xiān )行(háng )让(ràng )畔(pàn )、异(yì )路(lù )、道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí ),其(qí )实(shí )亡(wáng )益(yì )廉(lián )贪(tān )、贞(zhēn )淫(yín )之(zhī )行(háng ),而(ér )以(yǐ )伪(wěi )先(xiān )天(tiān )下(xià ),固(gù )未(wèi )可(kě )知(zhī )也(yě )。即(jí )诸(zhū )侯(hóu )先(xiān )行(háng )之(zhī ),伪(wěi )声(shēng )轶(yì )于(yú )京(jīng )师(shī ),非(fēi )细(xì )事(shì )也(yě )。汉(hàn )家(jiā )承(chéng )敝(bì )通(tōng )变(biàn ),造(zào )起(qǐ )律(lǜ )令(lìng ),所(suǒ )以(yǐ )劝(quàn )善(shàn )禁(jìn )奸(jiān ),条(tiáo )贯(guàn )详(xiáng )备(bèi ),不(bú )可(kě )复(fù )加(jiā )。宜(yí )令(lìng )贵(guì )臣(chén )明(míng )饬(chì )长(zhǎng )史(shǐ )、守(shǒu )丞(chéng ),归(guī )告(gào )二(èr )千(qiān )石(shí ),举(jǔ )三(sān )老(lǎo )、孝(xiào )弟(dì )、力(lì )田(tián )、孝(xiào )廉(lián )、廉(lián )吏(lì ),务(wù )得(dé )其(qí )人(rén ),郡(jùn )皆(jiē )以(yǐ )法(fǎ )令(lìng )检(jiǎn )式(shì ),毋(wú )得(dé )擅(shàn )为(wéi )条(tiáo )教(jiāo );敢(gǎn )挟(jiā )诈(zhà )伪(wěi )以(yǐ )奸(jiān )名(míng )誉(yù )者(zhě ),必(bì )先(xiān )受(shòu )戮(lù ),以(yǐ )正(zhèng )明(míng )好(hǎo )恶(è )。”天(tiān )子(zǐ )嘉(jiā )纳(nà )敞(chǎng )言(yán ),召(zhào )上(shàng )计(jì )吏(lì ),使(shǐ )侍(shì )中(zhōng )临(lín )饬(chì ),如(rú )敞(chǎng )指(zhǐ )意(yì )。霸(bà )甚(shèn )惭(cán )。

又(yòu ),乐(lè )陵(líng )侯(hóu )史(shǐ )高(gāo )以(yǐ )外(wài )属(shǔ )民(mín )侍(shì )中(zhōng ),贵(guì )重(zhòng ),霸(bà )荐(jiàn )高(gāo )可(kě )太(tài )尉(wèi )。天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )召(zhào )问(wèn )霸(bà ):“太(tài )尉(wèi )官(guān )罢(bà )久(jiǔ )矣(yǐ )。夫(fū )宣(xuān )明(míng )教(jiāo )化(huà ),通(tōng )达(dá )幽(yōu )隐(yǐn ),使(shǐ )狱(yù )无(wú )冤(yuān )刑(xíng ),邑(yì )无(wú )盗(dào )贼(zéi ),君(jūn )之(zhī )职(zhí )也(yě )。将(jiāng )相(xiàng )之(zhī )官(guān ),朕(zhèn )之(zhī )任(rèn )焉(yān )。侍(shì )中(zhōng )、乐(lè )陵(líng )侯(hóu )高(gāo ),帷(wéi )幄(wò )近(jìn )臣(chén ),朕(zhèn )之(zhī )所(suǒ )自(zì )亲(qīn ),君(jūn )何(hé )越(yuè )职(zhí )而(ér )举(jǔ )之(zhī )?”尚(shàng )书(shū )令(lìng )受(shòu )丞(chéng )相(xiàng )对(duì ),霸(bà )免(miǎn )冠(guàn )谢(xiè )罪(zuì ),数(shù )日(rì ),乃(nǎi )决(jué )。自(zì )是(shì )后(hòu )不(bú )敢(gǎn )复(fù )有(yǒu )所(suǒ )请(qǐng )。然(rán )自(zì )汉(hàn )兴(xìng ),言(yán )治(zhì )民(mín )吏(lì ),以(yǐ )霸(bà )为(wéi )首(shǒu )。三(sān )月(yuè ),上(shàng )幸(xìng )河(hé )东(dōng ),祠(cí )后(hòu )土(tǔ )。减(jiǎn )天(tiān )下(xià )口(kǒu )钱(qián );赦(shè )殊(shū )死(sǐ )以(yǐ )下(xià )。六(liù )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),以(yǐ )西(xī )河(hé )太(tài )守(shǒu )杜(dù )延(yán )年(nián )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。置(zhì )西(xī )河(hé )、北(běi )地(dì )属(shǔ )国(guó )以(yǐ )处(chù )匈(xiōng )奴(nú )降(jiàng )者(zhě )。广(guǎng )陵(líng )厉(lì )王(wáng )胥(xū )使(shǐ )巫(wū )李(lǐ )女(nǚ )须(xū )祝(zhù )诅(zǔ )上(shàng ),求(qiú )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。事(shì )觉(jiào ),药(yào )杀(shā )巫(wū )及(jí )宫(gōng )人(rén )二(èr )十(shí )馀(yú )人(rén )以(yǐ )绝(jué )口(kǒu )。公(gōng )卿(qīng )请(qǐng )诛(zhū )胥(xū )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )五(wǔ )凤(fèng )四(sì )年(nián )(丁(dīng )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),胥(xū )自(zì )杀(shā )。

匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )称(chēng )臣(chén ),遣(qiǎn )弟(dì )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng )入(rù )侍(shì )。以(yǐ )边(biān )塞(sāi )亡(wáng )寇(kòu ),减(jiǎn )戍(shù )卒(zú )什(shí )二(èr )。

大(dà )司(sī )农(nóng )中(zhōng )丞(chéng )耿(gěng )寿(shòu )昌(chāng )奏(zòu )言(yán ):“岁(suì )数(shù )丰(fēng )穰(ráng ),谷(gǔ )贱(jiàn ),农(nóng )人(rén )少(shǎo )利(lì )。故(gù )事(shì ):岁(suì )漕(cáo )关(guān )东(dōng )谷(gǔ )四(sì )百(bǎi )万(wàn )斛(hú )以(yǐ )给(gěi )京(jīng )师(shī ),用(yòng )卒(zú )六(liù )万(wàn )人(rén )。宜(yí )籴(dí )三(sān )辅(fǔ )、弘(hóng )农(nóng )、河(hé )东(dōng )、上(shàng )党(dǎng )、太(tài )原(yuán )郡(jùn )谷(gǔ ),足(zú )供(gòng )京(jīng )师(shī ),可(kě )以(yǐ )省(shěng )关(guān )东(dōng )漕(cáo )卒(zú )过(guò )半(bàn )。”上(shàng )从(cóng )其(qí )计(jì )。寿(shòu )昌(chāng )又(yòu )白(bái ):“令(lìng )边(biān )郡(jùn )皆(jiē )筑(zhù )仓(cāng ),以(yǐ )谷(gǔ )贱(jiàn )增(zēng )其(qí )贾(jiǎ )而(ér )籴(dí ),以(yǐ )利(lì )农(nóng ),谷(gǔ )贵(guì )时(shí )减(jiǎn )贾(jiǎ )而(ér )粜(tiào ),名(míng )曰(yuē )常(cháng )平(píng )仓(cāng )。”民(mín )便(biàn )之(zhī )。上(shàng )乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )赐(cì )寿(shòu )昌(chāng )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

杨(yáng )恽(yùn )既(jì )失(shī )爵(jué )位(wèi ),家(jiā )居(jū )治(zhì )产(chǎn )业(yè ),以(yǐ )财(cái )自(zì )娱(yú )。其(qí )友(yǒu )人(rén )安(ān )定(dìng )太(tài )守(shǒu )西(xī )河(hé )孙(sūn )会(huì )宗(zōng )与(yǔ )恽(yùn )书(shū ),谏(jiàn )戒(jiè )之(zhī ),为(wéi )言(yán )“大(dà )臣(chén )废(fèi )退(tuì ),当(dāng )阖(hé )门(mén )惶(huáng )惧(jù ),为(wéi )可(kě )怜(lián )之(zhī )意(yì );不(bú )当(dāng )治(zhì )产(chǎn )业(yè ),通(tōng )宾(bīn )客(kè ),有(yǒu )称(chēng )誉(yù )。”恽(yùn ),宰(zǎi )相(xiàng )子(zǐ ),有(yǒu )材(cái )能(néng ),少(shǎo )显(xiǎn )朝(cháo )廷(tíng ),一(yī )朝(cháo )以(yǐ )晻(ǎn )昧(mèi )语(yǔ )言(yán )见(jiàn )废(fèi ),内(nèi )怀(huái )不(bú )服(fú ),报(bào )会(huì )宗(zōng )书(shū )曰(yuē ):“窃(qiè )自(zì )思(sī )念(niàn ),过(guò )已(yǐ )大(dà )矣(yǐ ),行(háng )已(yǐ )亏(kuī )矣(yǐ ),常(cháng )为(wéi )农(nóng )夫(fū )以(yǐ )没(méi )世(shì )矣(yǐ ),是(shì )故(gù )身(shēn )率(lǜ )妻(qī )子(zǐ ),戮(lù )力(lì )耕(gēng )桑(sāng ),不(bú )意(yì )当(dāng )复(fù )用(yòng )此(cǐ )为(wéi )讥(jī )议(yì )也(yě )!夫(fū )人(rén )情(qíng )所(suǒ )不(bú )能(néng )止(zhǐ )者(zhě ),圣(shèng )人(rén )弗(fú )禁(jìn ),故(gù )君(jūn )、父(fù )至(zhì )尊(zūn )、亲(qīn ),送(sòng )其(qí )终(zhōng )也(yě ),有(yǒu )时(shí )而(ér )既(jì )。臣(chén )之(zhī )得(dé )罪(zuì ),已(yǐ )三(sān )年(nián )矣(yǐ ),田(tián )家(jiā )作(zuò )苦(kǔ ),岁(suì )时(shí )伏(fú )腊(là ),烹(pēng )羊(yáng ),炰(páo )羔(gāo ),斗(dòu )酒(jiǔ )自(zì )劳(láo ),酒(jiǔ )后(hòu )耳(ěr )热(rè ),仰(yǎng )天(tiān )拊(fǔ )缶(fǒu )呼(hū )乌(wū )乌(wū ),其(qí )诗(shī )曰(yuē ):‘田(tián )彼(bǐ )南(nán )山(shān ),芜(wú )秽(huì )不(bú )治(zhì );种(zhǒng )一(yī )顷(qǐng )豆(dòu ),落(luò )而(ér )为(wéi )萁(qí )。人(rén )生(shēng )行(háng )乐(lè )耳(ěr ),须(xū )富(fù )贵(guì )何(hé )时(shí )?’诚(chéng )淫(yín )荒(huāng )无(wú )度(dù ),不(bú )知(zhī )其(qí )不(bú )可(kě )也(yě )。”又(yòu )恽(yùn )兄(xiōng )子(zǐ )安(ān )平(píng )侯(hóu )谭(tán )谓(wèi )恽(yùn )曰(yuē ):“侯(hóu )罪(zuì )薄(báo ),又(yòu )有(yǒu )功(gōng ),且(qiě )复(fù )用(yòng )!”恽(yùn )曰(yuē ):“有(yǒu )功(gōng )何(hé )益(yì )!县(xiàn )官(guān )不(bú )足(zú )为(wéi )尽(jìn )力(lì )。”谭(tán )曰(yuē ):“县(xiàn )官(guān )实(shí )然(rán )。盖(gài )司(sī )隶(lì )、韩(hán )冯(féng )翊(yì )皆(jiē )尽(jìn )力(lì )吏(lì )也(yě ),俱(jù )坐(zuò )事(shì )诛(zhū )。”会(huì )有(yǒu )日(rì )食(shí )之(zhī )变(biàn ),驺(zōu )马(mǎ )猥(wěi )佐(zuǒ )成(chéng )上(shàng )书(shū )告(gào )“恽(yùn )骄(jiāo )奢(shē ),不(bú )悔(huǐ )过(guò )。日(rì )食(shí )之(zhī )咎(jiù ),此(cǐ )人(rén )所(suǒ )致(zhì )。”章(zhāng )下(xià )廷(tíng )尉(wèi ),按(àn )验(yàn ),得(dé )所(suǒ )予(yǔ )会(huì )宗(zōng )书(shū ),帝(dì )见(jiàn )而(ér )恶(è )之(zhī )。廷(tíng )尉(wèi )当(dāng )恽(yùn )大(dà )逆(nì )无(wú )道(dào ),要(yào )斩(zhǎn );妻(qī )子(zǐ )徙(xǐ )酒(jiǔ )泉(quán )郡(jùn );谭(tán )坐(zuò )免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén ),诸(zhū )在(zài )位(wèi )与(yǔ )恽(yùn )厚(hòu )善(shàn )者(zhě ),未(wèi )央(yāng )卫(wèi )尉(wèi )韦(wéi )玄(xuán )成(chéng )及(jí )孙(sūn )会(huì )宗(zōng )等(děng ),皆(jiē )免(miǎn )官(guān )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):以(yǐ )孝(xiào )宣(xuān )之(zhī )明(míng ),魏(wèi )相(xiàng )、丙(bǐng )吉(jí )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),于(yú )定(dìng )国(guó )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),而(ér )赵(zhào )、盖(gài )、韩(hán )、杨(yáng )之(zhī )死(sǐ )皆(jiē )不(bú )厌(yàn )众(zhòng )心(xīn ),惜(xī )哉(zāi ),其(qí )为(wéi )善(shàn )政(zhèng )之(zhī )累(lèi )大(dà )矣(yǐ )!《周(zhōu )官(guān )》司(sī )寇(kòu )之(zhī )法(fǎ ),有(yǒu )议(yì )贤(xián )、议(yì )能(néng )。若(ruò )广(guǎng )汉(hàn )、延(yán )寿(shòu )之(zhī )治(zhì )民(mín ),可(kě )不(bú )谓(wèi )能(néng )乎(hū )!宽(kuān )饶(ráo )、恽(yùn )之(zhī )刚(gāng )直(zhí ),可(kě )不(bú )谓(wèi )贤(xián )乎(hū )!然(rán )则(zé )虽(suī )有(yǒu )死(sǐ )罪(zuì ),犹(yóu )将(jiāng )宥(yòu )之(zhī ),况(kuàng )罪(zuì )不(bú )足(zú )以(yǐ )死(sǐ )乎(hū )!扬(yáng )子(zǐ )以(yǐ )韩(hán )冯(féng )翊(yì )之(zhī )愬(sè )萧(xiāo )为(wéi )臣(chén )之(zhī )自(zì )失(shī )。夫(fū )所(suǒ )以(yǐ )使(shǐ )延(yán )寿(shòu )犯(fàn )上(shàng )者(zhě ),望(wàng )之(zhī )激(jī )之(zhī )也(yě )。上(shàng )不(bú )之(zhī )察(chá ),而(ér )延(yán )寿(shòu )独(dú )蒙(méng )其(qí )辜(gū ),不(bú )亦(yì )甚(shèn )哉(zāi )!

匈(xiōng )奴(nú )闰(rùn )振(zhèn )单(dān )于(yú )率(lǜ )其(qí )众(zhòng )东(dōng )击(jī )郅(zhì )支(zhī )单(dān )于(yú )。郅(zhì )支(zhī )与(yǔ )战(zhàn ),杀(shā )之(zhī ),并(bìng )其(qí )兵(bīng );遂(suí )进(jìn )攻(gōng )呼(hū )韩(hán )邪(xié )。呼(hū )韩(hán )邪(xié )兵(bīng )败(bài )走(zǒu ),郅(zhì )支(zhī )都(dōu )单(dān )于(yú )庭(tíng )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )甘(gān )露(lù )元(yuán )年(nián )(戊(wù )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì )。杨(yáng )恽(yùn )之(zhī )诛(zhū )也(yě ),公(gōng )卿(qīng )奏(zòu )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )张(zhāng )敞(chǎng ),恽(yùn )之(zhī )党(dǎng )友(yǒu ),不(bú )宜(yí )处(chù )位(wèi )。上(shàng )惜(xī )敞(chǎng )材(cái ),独(dú )寝(qǐn )其(qí )奏(zòu ),不(bú )下(xià )。敞(chǎng )使(shǐ )掾(yuàn )絮(xù )舜(shùn )有(yǒu )所(suǒ )案(àn )验(yàn ),舜(shùn )私(sī )归(guī )其(qí )家(jiā )曰(yuē ):“五(wǔ )日(rì )京(jīng )兆(zhào )耳(ěr ),安(ān )能(néng )复(fù )案(àn )事(shì )!”敞(chǎng )闻(wén )舜(shùn )语(yǔ ),即(jí )部(bù )吏(lì )收(shōu )舜(shùn )系(xì )狱(yù ),昼(zhòu )夜(yè )验(yàn )治(zhì ),竟(jìng )致(zhì )其(qí )死(sǐ )事(shì )。舜(shùn )当(dāng )出(chū )死(sǐ ),敞(chǎng )使(shǐ )主(zhǔ )簿(bù )持(chí )教(jiāo )告(gào )舜(shùn )曰(yuē ):“五(wǔ )日(rì )京(jīng )兆(zhào )竟(jìng )何(hé )如(rú )?冬(dōng )月(yuè )已(yǐ )尽(jìn ),延(yán )命(mìng )乎(hū )?”乃(nǎi )弃(qì )舜(shùn )市(shì )。会(huì )立(lì )春(chūn ),行(háng )冤(yuān )狱(yù )使(shǐ )者(zhě )出(chū ),舜(shùn )家(jiā )载(zǎi )尸(shī )并(bìng )编(biān )敞(chǎng )教(jiāo ),自(zì )言(yán )使(shǐ )者(zhě )。使(shǐ )者(zhě )奏(zòu )敞(chǎng )贼(zéi )杀(shā )不(bú )辜(gū )。上(shàng )欲(yù )令(lìng )敞(chǎng )得(dé )自(zì )便(biàn ),即(jí )先(xiān )下(xià )敞(chǎng )前(qián )坐(zuò )杨(yáng )恽(yùn )奏(zòu ),免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén )。敞(chǎng )诣(yì )阙(què )上(shàng )印(yìn )绶(shòu ),便(biàn )从(cóng )阙(què )下(xià )亡(wáng )命(mìng )。数(shù )月(yuè ),京(jīng )师(shī )吏(lì )民(mín )解(jiě )驰(chí ),枹(bāo )鼓(gǔ )数(shù )起(qǐ ),而(ér )翼(yì )州(zhōu )部(bù )中(zhōng )有(yǒu )大(dà )贼(zéi ),天(tiān )子(zǐ )思(sī )敞(chǎng )功(gōng )效(xiào ),使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )即(jí )家(jiā )在(zài )所(suǒ )召(zhào )敞(chǎng )。敞(chǎng )身(shēn )被(bèi )重(zhòng )劾(hé ),及(jí )使(shǐ )者(zhě )至(zhì ),妻(qī )子(zǐ )家(jiā )室(shì )皆(jiē )泣(qì ),惶(huáng )惧(jù ),而(ér )敞(chǎng )独(dú )笑(xiào )曰(yuē ):“吾(wú )身(shēn )亡(wáng )命(mìng )为(wéi )民(mín ),郡(jùn )吏(lì )当(dāng )就(jiù )捕(bǔ )。今(jīn )使(shǐ )者(zhě )来(lái ),此(cǐ )天(tiān )子(zǐ )欲(yù )用(yòng )我(wǒ )也(yě )。”装(zhuāng )随(suí )使(shǐ )者(zhě ),诣(yì )在(zài )公(gōng )车(chē )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )前(qián )幸(xìng )得(dé )备(bèi )位(wèi )列(liè )卿(qīng ),待(dài )罪(zuì )京(jīng )兆(zhào ),坐(zuò )杀(shā )掾(yuàn )絮(xù )舜(shùn )。舜(shùn )本(běn )臣(chén )敞(chǎng )素(sù )所(suǒ )厚(hòu )吏(lì ),数(shù )蒙(méng )恩(ēn )贷(dài )。以(yǐ )臣(chén )有(yǒu )章(zhāng )劾(hé )当(dāng )免(miǎn ),受(shòu )记(jì )考(kǎo )事(shì ),便(biàn )归(guī )卧(wò )家(jiā ),谓(wèi )臣(chén )五(wǔ )日(rì )京(jīng )兆(zhào )。背(bèi )恩(ēn )忘(wàng )义(yì ),伤(shāng )薄(báo )欲(yù )化(huà )。臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )舜(shùn )无(wú )状(zhuàng ),枉(wǎng )法(fǎ )以(yǐ )诛(zhū )之(zhī )。臣(chén )敞(chǎng )贼(zéi )杀(shā )无(wú )辜(gū ),鞠(jū )狱(yù )故(gù )不(bú )直(zhí ),虽(suī )伏(fú )明(míng )法(fǎ ),死(sǐ )无(wú )所(suǒ )恨(hèn )!”天(tiān )子(zǐ )引(yǐn )见(jiàn )敞(chǎng ),拜(bài )为(wéi )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。敞(chǎng )到(dào )部(bù ),盗(dào )贼(zéi )屏(píng )迹(jì )。

皇(huáng )太(tài )子(zǐ )柔(róu )仁(rén )好(hǎo )儒(rú ),见(jiàn )上(shàng )所(suǒ )用(yòng )多(duō )文(wén )法(fǎ )吏(lì ),以(yǐ )刑(xíng )绳(shéng )下(xià ),尝(cháng )侍(shì )燕(yàn )从(cóng )容(róng )言(yán ):“陛(bì )下(xià )持(chí )刑(xíng )太(tài )深(shēn ),宜(yí )用(yòng )儒(rú )生(shēng )。”帝(dì )作(zuò )色(sè )曰(yuē ):“汉(hàn )家(jiā )自(zì )有(yǒu )制(zhì )度(dù ),本(běn )以(yǐ )霸(bà )王(wáng )道(dào )杂(zá )之(zhī )。奈(nài )何(hé )纯(chún )任(rèn )德(dé )教(jiāo ),用(yòng )周(zhōu )政(zhèng )乎(hū )!且(qiě )俗(sú )儒(rú )不(bú )达(dá )时(shí )宜(yí ),好(hǎo )是(shì )古(gǔ )非(fēi )今(jīn ),使(shǐ )人(rén )眩(xuàn )于(yú )名(míng )实(shí ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )守(shǒu ),何(hé )足(zú )委(wěi )任(rèn )!”乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“乱(luàn )我(wǒ )家(jiā )者(zhě ),太(tài )子(zǐ )也(yě )!”

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):王(wáng )霸(bà )无(wú )异(yì )道(dào )。昔(xī )三(sān )代(dài )之(zhī )隆(lóng ),礼(lǐ )乐(lè )、征(zhēng )伐(fá )自(zì )天(tiān )子(zǐ )出(chū ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )王(wáng )。天(tiān )子(zǐ )微(wēi )弱(ruò )不(bú )能(néng )治(zhì )诸(zhū )侯(hóu ),诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )能(néng )率(lǜ )其(qí )与(yǔ )国(guó )同(tóng )讨(tǎo )不(bú )庭(tíng )以(yǐ )尊(zūn )王(wáng )室(shì )者(zhě ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )霸(bà )。其(qí )所(suǒ )以(yǐ )行(háng )之(zhī )也(yě ),皆(jiē )本(běn )仁(rén )祖(zǔ )义(yì ),任(rèn )贤(xián )使(shǐ )能(néng ),赏(shǎng )善(shàn )罚(fá )恶(è ),禁(jìn )暴(bào )诛(zhū )乱(luàn )。顾(gù )名(míng )位(wèi )有(yǒu )尊(zūn )卑(bēi ),德(dé )泽(zé )有(yǒu )深(shēn )浅(qiǎn ),功(gōng )业(yè )有(yǒu )巨(jù )细(xì ),政(zhèng )令(lìng )有(yǒu )广(guǎng )狭(xiá )耳(ěr ),非(fēi )若(ruò )白(bái )黑(hēi )、甘(gān )苦(kǔ )之(zhī )相(xiàng )反(fǎn )也(yě )。汉(hàn )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )能(néng )复(fù )三(sān )代(dài )之(zhī )治(zhì )者(zhě ),由(yóu )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )不(bú )为(wéi ),非(fēi )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào )不(bú )可(kě )复(fù )行(háng )于(yú )后(hòu )世(shì )也(yě )。夫(fū )儒(rú )有(yǒu )君(jūn )子(zǐ ),有(yǒu )小(xiǎo )人(rén )。彼(bǐ )俗(sú )儒(rú )者(zhě ),诚(chéng )不(bú )足(zú )与(yǔ )为(wéi )治(zhì )也(yě ),独(dú )不(bú )可(kě )求(qiú )真(zhēn )儒(rú )而(ér )用(yòng )之(zhī )乎(hū )?稷(jì )、契(qì )、皋(gāo )陶(táo )、伯(bó )益(yì )、伊(yī )尹(yǐn )、周(zhōu )公(gōng )、孔(kǒng )子(zǐ ),皆(jiē )大(dà )儒(rú )也(yě ),使(shǐ )汉(hàn )得(dé )而(ér )用(yòng )之(zhī ),功(gōng )烈(liè )岂(qǐ )若(ruò )是(shì )而(ér )止(zhǐ )邪(xié )!孝(xiào )宣(xuān )谓(wèi )太(tài )子(zǐ )懦(nuò )而(ér )不(bú )立(lì ),闇(ān )于(yú )治(zhì )体(tǐ ),必(bì )乱(luàn )我(wǒ )家(jiā ),则(zé )可(kě )矣(yǐ );乃(nǎi )曰(yuē )王(wáng )道(dào )不(bú )可(kě )行(háng ),儒(rú )者(zhě )不(bú )可(kě )用(yòng ),岂(qǐ )不(bú )过(guò )甚(shèn )矣(yǐ )哉(zāi )!殆(dài )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )训(xùn )示(shì )子(zǐ )孙(sūn ),垂(chuí )法(fǎ )将(jiāng )来(lái )者(zhě )也(yě )。

淮(huái )阳(yáng )宪(xiàn )王(wáng )好(hǎo )法(fǎ )律(lǜ ),聪(cōng )达(dá )有(yǒu )材(cái );王(wáng )母(mǔ )张(zhāng )婕(jié )妤(yú )尤(yóu )幸(xìng )。上(shàng )由(yóu )是(shì )疏(shū )太(tài )子(zǐ )而(ér )爱(ài )淮(huái )阳(yáng )宪(xiàn )王(wáng ),数(shù )嗟(jiē )叹(tàn )宪(xiàn )王(wáng )曰(yuē ):“真(zhēn )我(wǒ )子(zǐ )也(yě )!”常(cháng )有(yǒu )意(yì )欲(yù )立(lì )宪(xiàn )王(wáng ),然(rán )用(yòng )太(tài )子(zǐ )起(qǐ )于(yú )微(wēi )细(xì ),上(shàng )少(shǎo )依(yī )倚(yǐ )许(xǔ )氏(shì ),及(jí )即(jí )位(wèi )而(ér )许(xǔ )后(hòu )以(yǐ )杀(shā )死(sǐ ),故(gù )弗(fú )忍(rěn )也(yě )。久(jiǔ )之(zhī ),上(shàng )拜(bài )韦(wéi )玄(xuán )成(chéng )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )中(zhōng )尉(wèi ),以(yǐ )玄(xuán )成(chéng )尝(cháng )让(ràng )爵(jué )于(yú )兄(xiōng ),欲(yù )以(yǐ )感(gǎn )谕(yù )宪(xiàn )王(wáng )。由(yóu )是(shì )太(tài )子(zǐ )遂(suí )安(ān )。

匈(xiōng )奴(nú )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )之(zhī )败(bài )也(yě ),左(zuǒ )伊(yī )秩(zhì )訾(zī )王(wáng )为(wéi )呼(hū )韩(hán )邪(xié )计(jì ),劝(quàn )令(lìng )称(chēng )臣(chén )入(rù )朝(cháo )事(shì )汉(hàn ),从(cóng )汉(hàn )求(qiú )助(zhù ),如(rú )此(cǐ ),匈(xiōng )奴(nú )乃(nǎi )定(dìng )。呼(hū )韩(hán )邪(xié )问(wèn )诸(zhū )大(dà )臣(chén ),皆(jiē )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )俗(sú ),本(běn )上(shàng )气(qì )力(lì )而(ér )下(xià )服(fú )役(yì ),以(yǐ )马(mǎ )上(shàng )战(zhàn )斗(dòu )为(wéi )国(guó ),故(gù )有(yǒu )威(wēi )名(míng )于(yú )百(bǎi )蛮(mán )。战(zhàn )死(sǐ ),壮(zhuàng )士(shì )所(suǒ )有(yǒu )也(yě )。今(jīn )兄(xiōng )弟(dì )争(zhēng )国(guó ),不(bú )在(zài )兄(xiōng )则(zé )在(zài )弟(dì ),虽(suī )死(sǐ )犹(yóu )有(yǒu )威(wēi )名(míng ),子(zǐ )孙(sūn )常(cháng )长(zhǎng )诸(zhū )国(guó )。汉(hàn )虽(suī )强(qiáng ),犹(yóu )不(bú )能(néng )兼(jiān )并(bìng )匈(xiōng )奴(nú )。奈(nài )何(hé )乱(luàn )先(xiān )古(gǔ )之(zhī )制(zhì ),臣(chén )事(shì )于(yú )汉(hàn ),卑(bēi )辱(rǔ )先(xiān )单(dān )于(yú ),为(wéi )诸(zhū )国(guó )所(suǒ )笑(xiào )!虽(suī )如(rú )是(shì )而(ér )安(ān ),何(hé )以(yǐ )复(fù )长(zhǎng )百(bǎi )蛮(mán )!”左(zuǒ )伊(yī )秩(zhì )訾(zī )曰(yuē ):“不(bú )然(rán ),强(qiáng )弱(ruò )有(yǒu )时(shí )。今(jīn )汉(hàn )方(fāng )盛(shèng ),乌(wū )孙(sūn )城(chéng )郭(guō )诸(zhū )国(guó )皆(jiē )为(wéi )臣(chén )妾(qiè )。自(zì )且(qiě )鞮(dī )侯(hóu )单(dān )于(yú )以(yǐ )来(lái ),匈(xiōng )奴(nú )日(rì )削(xuē ),不(bú )能(néng )取(qǔ )复(fù ),虽(suī )屈(qū )强(qiáng )于(yú )此(cǐ ),未(wèi )尝(cháng )一(yī )日(rì )安(ān )也(yě )。今(jīn )事(shì )汉(hàn )则(zé )安(ān )存(cún ),不(bú )事(shì )则(zé )危(wēi )亡(wáng ),计(jì )何(hé )以(yǐ )过(guò )此(cǐ )!”诸(zhū )大(dà )人(rén )相(xiàng )难(nán )久(jiǔ )之(zhī ),呼(hū )韩(hán )邪(xié )从(cóng )其(qí )计(jì ),引(yǐn )众(zhòng )南(nán )近(jìn )塞(sāi ),遣(qiǎn )子(zǐ )右(yòu )贤(xián )王(wáng )铢(zhū )娄(lóu )渠(qú )堂(táng )入(rù )侍(shì )。郅(zhì )支(zhī )单(dān )于(yú )亦(yì )遣(qiǎn )子(zǐ )右(yòu )大(dà )将(jiāng )驹(jū )于(yú )利(lì )受(shòu )入(rù )侍(shì )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),乐(lè )成(chéng )敬(jìng )侯(hóu )许(xǔ )延(yán )寿(shòu )薨(hōng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),黄(huáng )龙(lóng )见(jiàn )新(xīn )丰(fēng )。

丙(bǐng )申(shēn ),太(tài )上(shàng )皇(huáng )庙(miào )火(huǒ );甲(jiǎ )辰(chén ),孝(xiào )文(wén )庙(miào )火(huǒ );上(shàng )素(sù )服(fú )五(wǔ )日(rì )。

乌(wū )孙(sūn )狂(kuáng )王(wáng )复(fù )尚(shàng )楚(chǔ )主(zhǔ )解(jiě )忧(yōu ),生(shēng )一(yī )男(nán )鸱(chī )靡(mí ),不(bú )与(yǔ )主(zhǔ )和(hé ),又(yòu )暴(bào )恶(è )失(shī )众(zhòng )。汉(hàn )使(shǐ )卫(wèi )司(sī )马(mǎ )魏(wèi )和(hé )意(yì )、副(fù )侯(hóu )任(rèn )昌(chāng )至(zhì )乌(wū )孙(sūn )。公(gōng )主(zhǔ )言(yán ):“狂(kuáng )王(wáng )为(wéi )乌(wū )孙(sūn )所(suǒ )患(huàn )苦(kǔ ),易(yì )诛(zhū )也(yě )。”遂(suí )谋(móu )置(zhì )酒(jiǔ ),使(shǐ )士(shì )拔(bá )剑(jiàn )击(jī )之(zhī )。剑(jiàn )旁(páng )下(xià ),狂(kuáng )王(wáng )伤(shāng ),上(shàng )马(mǎ )驰(chí )去(qù )。其(qí )子(zǐ )细(xì )沈(shěn )瘦(shòu )会(huì )兵(bīng )围(wéi )和(hé )意(yì )、昌(chāng )及(jí )公(gōng )主(zhǔ )于(yú )赤(chì )谷(gǔ )城(chéng )。数(shù )月(yuè ),都(dōu )护(hù )郑(zhèng )吉(jí )发(fā )诸(zhū )国(guó )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),乃(nǎi )解(jiě )去(qù )。汉(hàn )遣(qiǎn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )张(zhāng )遵(zūn )持(chí )医(yī )药(yào )治(zhì )狂(kuáng )王(wáng ),赐(cì )金(jīn )帛(bó )。因(yīn )收(shōu )和(hé )意(yì )、昌(chāng )系(xì )琐(suǒ ),从(cóng )尉(wèi )犁(lí )槛(kǎn )车(chē )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),斩(zhǎn )之(zhī )。

初(chū ),肥(féi )王(wáng )翁(wēng )归(guī )靡(mí )胡(hú )妇(fù )子(zǐ )乌(wū )就(jiù )屠(tú ),狂(kuáng )王(wáng )伤(shāng )时(shí ),惊(jīng ),与(yǔ )诸(zhū )翎(líng )侯(hóu )俱(jù )去(qù ),居(jū )北(běi )山(shān )中(zhōng ),扬(yáng )言(yán )母(mǔ )家(jiā )匈(xiōng )奴(nú )兵(bīng )来(lái ),故(gù )众(zhòng )归(guī )之(zhī )。后(hòu )遂(suí )袭(xí )杀(shā )狂(kuáng )王(wáng ),自(zì )立(lì )为(wéi )昆(kūn )弥(mí )。是(shì )岁(suì ),汉(hàn )遣(qiǎn )破(pò )羌(qiāng )将(jiāng )军(jūn )辛(xīn )武(wǔ )贤(xián )将(jiāng )兵(bīng )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén )至(zhì )敦(dūn )煌(huáng ),通(tōng )渠(qú )积(jī )谷(gǔ ),欲(yù )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī )。

初(chū ),楚(chǔ )主(zhǔ )侍(shì )者(zhě )冯(féng ),能(néng )史(shǐ )书(shū ),习(xí )事(shì ),尝(cháng )持(chí )汉(hàn )节(jiē )为(wéi )公(gōng )主(zhǔ )使(shǐ ),城(chéng )郭(guō )诸(zhū )国(guó )敬(jìng )信(xìn )之(zhī ),号(hào )曰(yuē )冯(féng )夫(fū )人(rén ),为(wéi )乌(wū )孙(sūn )右(yòu )大(dà )将(jiāng )妻(qī )。右(yòu )大(dà )将(jiāng )与(yǔ )乌(wū )就(jiù )屠(tú )相(xiàng )爱(ài ),都(dōu )护(hù )郑(zhèng )吉(jí )使(shǐ )冯(féng )夫(fū )人(rén )说(shuō )乌(wū )就(jiù )屠(tú ),以(yǐ )汉(hàn )兵(bīng )方(fāng )出(chū ),必(bì )见(jiàn )灭(miè ),不(bú )如(rú )降(jiàng )。乌(wū )就(jiù )屠(tú )恐(kǒng ),曰(yuē ):“愿(yuàn )得(dé )小(xiǎo )号(hào )以(yǐ )自(zì )处(chù )!”帝(dì )征(zhēng )冯(féng )夫(fū )人(rén ),自(zì )问(wèn )状(zhuàng )。遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )竺(zhú )次(cì )、期(qī )门(mén )甘(gān )延(yán )寿(shòu )为(wéi )副(fù ),送(sòng )冯(féng )夫(fū )人(rén )。冯(féng )夫(fū )人(rén )锦(jǐn )车(chē )持(chí )节(jiē ),诏(zhào )乌(wū )就(jiù )屠(tú )诣(yì )长(zhǎng )罗(luó )侯(hóu )赤(chì )谷(gǔ )城(chéng ),立(lì )元(yuán )贵(guì )靡(mí )为(wéi )大(dà )昆(kūn )弥(mí ),乌(wū )就(jiù )屠(tú )为(wéi )小(xiǎo )昆(kūn )弥(mí ),皆(jiē )赐(cì )印(yìn )绶(shòu )。破(pò )羌(qiāng )将(jiāng )军(jūn )不(bú )出(chū )塞(sāi ),还(hái )。后(hòu )乌(wū )就(jiù )屠(tú )不(bú )尽(jìn )归(guī )诸(zhū )翎(líng )侯(hóu )民(mín )众(zhòng ),汉(hàn )复(fù )遣(qiǎn )长(zhǎng )罗(luó )侯(hóu )将(jiāng )三(sān )校(xiào )屯(tún )赤(chì )谷(gǔ ),因(yīn )为(wéi )分(fèn )别(bié )其(qí )人(rén )民(mín )地(dì )界(jiè ),大(dà )昆(kūn )弥(mí )户(hù )六(liù )万(wàn )馀(yú ),小(xiǎo )昆(kūn )弥(mí )户(hù )四(sì )万(wàn )馀(yú )。然(rán )众(zhòng )心(xīn )皆(jiē )附(fù )小(xiǎo )昆(kūn )弥(mí )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )甘(gān )露(lù )二(èr )年(nián )(己(jǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )嚣(xiāo )为(wéi )定(dìng )陶(táo )王(wáng )。

诏(zhào )赦(shè )天(tiān )下(xià ),减(jiǎn )民(mín )算(suàn )三(sān )十(shí )。

珠(zhū )厓(yá )郡(jùn )反(fǎn )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),遣(qiǎn )护(hù )军(jūn )都(dōu )尉(wèi )张(zhāng )禄(lù )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。

杜(dù )延(yán )年(nián )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng )免(miǎn )。五(wǔ )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),廷(tíng )尉(wèi )于(yú )定(dìng )国(guó )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

秋(qiū ),九(jiǔ )月(yuè ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )宇(yǔ )为(wéi )东(dōng )平(píng )王(wáng )。

冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )萯(fù )阳(yáng )宫(gōng )、属(shǔ )玉(yù )观(guān )。

是(shì )岁(suì ),营(yíng )平(píng )壮(zhuàng )武(wǔ )侯(hóu )赵(zhào )充(chōng )国(guó )薨(hōng )。先(xiān )是(shì ),充(chōng )国(guó )以(yǐ )老(lǎo )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),赐(cì )安(ān )车(chē )、驷(sì )马(mǎ )、黄(huáng )金(jīn ),罢(bà )就(jiù )第(dì )。朝(cháo )廷(tíng )每(měi )有(yǒu )四(sì )夷(yí )大(dà )议(yì ),常(cháng )与(yǔ )参(cān )兵(bīng )谋(móu )、问(wèn )筹(chóu )策(cè )焉(yān )。

匈(xiōng )奴(nú )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )款(kuǎn )五(wǔ )原(yuán )塞(sāi ),原(yuán )奉(fèng )国(guó )珍(zhēn ),朝(cháo )三(sān )年(nián )正(zhèng )月(yuè )。诏(zhào )有(yǒu )司(sī )议(yì )其(qí )仪(yí )。丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )曰(yuē ):“圣(shèng )王(wáng )之(zhī )制(zhì ),先(xiān )京(jīng )师(shī )而(ér )后(hòu )诸(zhū )夏(xià ),先(xiān )诸(zhū )夏(xià )而(ér )后(hòu )夷(yí )狄(dí )。匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )朝(cháo )贺(hè ),其(qí )礼(lǐ )仪(yí )宜(yí )如(rú )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng ),位(wèi )次(cì )在(zài )下(xià )。”太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )以(yǐ )为(wéi ):“单(dān )于(yú )非(fēi )正(zhèng )朔(shuò )所(suǒ )加(jiā ),故(gù )称(chēng )敌(dí )国(guó ),宜(yí )待(dài )以(yǐ )不(bú )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ ),位(wèi )在(zài )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )上(shàng )。外(wài )夷(yí )稽(jī )首(shǒu )称(chēng )籓(bān ),中(zhōng )国(guó )让(ràng )而(ér )不(bú )臣(chén ),此(cǐ )则(zé )羁(jī )縻(mí )之(zhī )谊(yì ),谦(qiān )亨(hēng )之(zhī )福(fú )也(yě )。《书(shū )》曰(yuē ):‘戎(róng )狄(dí )荒(huāng )服(fú ),’言(yán )其(qí )来(lái )服(fú )荒(huāng )忽(hū )亡(wáng )常(cháng )。如(rú )使(shǐ )匈(xiōng )奴(nú )后(hòu )嗣(sì )卒(zú )有(yǒu )鸟(niǎo )窜(cuàn )鼠(shǔ )伏(fú ),阙(què )于(yú )朝(cháo )享(xiǎng ),不(bú )为(wéi )畔(pàn )臣(chén ),万(wàn )世(shì )之(zhī )长(zhǎng )策(cè )也(yě )。”天(tiān )子(zǐ )采(cǎi )之(zhī ),下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )称(chēng )北(běi )潘(pān ),朝(cháo )正(zhèng )朔(shuò )。朕(zhèn )之(zhī )不(bú )德(dé ),不(bú )能(néng )弘(hóng )覆(fù )。其(qí )以(yǐ )客(kè )礼(lǐ )待(dài )之(zhī ),令(lìng )单(dān )于(yú )位(wèi )在(zài )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )上(shàng ),赞(zàn )谒(yè )称(chēng )臣(chén )而(ér )不(bú )名(míng )。”

荀(xún )悦(yuè )论(lùn )曰(yuē ):《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )义(yì ),王(wáng )者(zhě )无(wú )外(wài ),欲(yù )一(yī )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。戎(róng )狄(dí )道(dào )理(lǐ )辽(liáo )远(yuǎn ),人(rén )迹(jì )介(jiè )绝(jué ),故(gù )正(zhèng )朔(shuò )不(bú )及(jí ),礼(lǐ )教(jiāo )不(bú )加(jiā ),非(fēi )尊(zūn )之(zhī )也(yě ),其(qí )势(shì )然(rán )也(yě )。《诗(shī )》云(yún ):“自(zì )彼(bǐ )氐(dī )、羌(qiāng ),莫(mò )敢(gǎn )不(bú )来(lái )王(wáng )。”故(gù )要(yào )、荒(huāng )之(zhī )君(jūn )必(bì )奉(fèng )王(wáng )贡(gòng )。若(ruò )不(bú )供(gòng )职(zhí ),则(zé )有(yǒu )辞(cí )让(ràng )号(hào )令(lìng )加(jiā )焉(yān ),非(fēi )敌(dí )国(guó )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。望(wàng )之(zhī )欲(yù )待(dài )以(yǐ )不(bú )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ ),加(jiā )之(zhī )王(wáng )公(gōng )之(zhī )上(shàng ),僭(jiàn )度(dù )失(shī )序(xù ),以(yǐ )乱(luàn )天(tiān )常(cháng ),非(fēi )礼(lǐ )也(yě )!若(ruò )以(yǐ )权(quán )时(shí )之(zhī )宜(yí ),则(zé )异(yì )论(lùn )矣(yǐ )。

诏(zhào )遣(qiǎn )车(chē )骑(qí )都(dōu )尉(wèi )韩(hán )昌(chāng )迎(yíng )单(dān )于(yú ),发(fā )所(suǒ )过(guò )七(qī )郡(jùn )二(èr )千(qiān )骑(qí )为(wéi )陈(chén )道(dào )上(shàng )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )甘(gān )露(lù )三(sān )年(nián )(庚(gēng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì )。

匈(xiōng )奴(nú )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )来(lái )朝(cháo ),赞(zàn )谒(yè )称(chēng )籓(bān )臣(chén )而(ér )不(bú )名(míng )。赐(cì )以(yǐ )冠(guàn )带(dài )、衣(yī )裳(shang ),黄(huáng )金(jīn )玺(xǐ )、盭(lì )绶(shòu ),玉(yù )具(jù )剑(jiàn )、佩(pèi )刀(dāo ),弓(gōng )一(yī )张(zhāng ),矢(shǐ )四(sì )发(fā ),棨(qǐ )戟(jǐ )十(shí ),安(ān )车(chē )一(yī )乘(chéng ),鞍(ān )勒(lè )一(yī )具(jù ),马(mǎ )十(shí )五(wǔ )匹(pǐ ),黄(huáng )金(jīn )二(èr )十(shí )斤(jīn ),钱(qián )二(èr )十(shí )万(wàn ),衣(yī )被(bèi )七(qī )十(shí )七(qī )袭(xí ),锦(jǐn )绣(xiù )、绮(qǐ )縠(hú )、杂(zá )帛(bó )八(bā )千(qiān )匹(pǐ ),絮(xù )六(liù )千(qiān )斤(jīn )。礼(lǐ )毕(bì ),使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )道(dào )单(dān )于(yú )先(xiān )行(háng )宿(xiǔ )长(zhǎng )平(píng )。上(shàng )自(zì )甘(gān )泉(quán )宿(xiǔ )池(chí )阳(yáng )宫(gōng )。上(shàng )登(dēng )长(zhǎng )平(píng )阪(bǎn ),诏(zhào )单(dān )于(yú )毋(wú )谒(yè ),其(qí )左(zuǒ )右(yòu )当(dāng )户(hù )群(qún )臣(chén )皆(jiē )得(dé )列(liè )观(guān ),及(jí )诸(zhū )蛮(mán )夷(yí )君(jūn )长(zhǎng )、王(wáng )、侯(hóu )数(shù )万(wàn ),咸(xián )迎(yíng )于(yú )渭(wèi )桥(qiáo )下(xià ),夹(jiá )道(dào )陈(chén )。上(shàng )登(dēng )渭(wèi )桥(qiáo ),咸(xián )称(chēng )万(wàn )岁(suì )。单(dān )于(yú )就(jiù )邸(dǐ )长(zhǎng )安(ān )。置(zhì )酒(jiǔ )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng ),飨(xiǎng )赐(cì )单(dān )于(yú ),观(guān )以(yǐ )珍(zhēn )宝(bǎo )。二(èr )月(yuè ),遣(qiǎn )单(dān )于(yú )归(guī )国(guó )。单(dān )于(yú )自(zì )请(qǐng )“愿(yuàn )留(liú )居(jū )幕(mù )南(nán )光(guāng )禄(lù )塞(sāi )下(xià );有(yǒu )急(jí ),保(bǎo )汉(hàn )受(shòu )降(jiàng )城(chéng )。”汉(hàn )遣(qiǎn )长(zhǎng )乐(lè )卫(wèi )尉(wèi )、高(gāo )昌(chāng )侯(hóu )董(dǒng )忠(zhōng )、车(chē )骑(qí )都(dōu )尉(wèi )韩(hán )昌(chāng )将(jiāng )骑(qí )万(wàn )六(liù )千(qiān ),又(yòu )发(fā )边(biān )郡(jùn )士(shì )马(mǎ )以(yǐ )千(qiān )数(shù ),送(sòng )单(dān )于(yú )出(chū )朔(shuò )方(fāng )鸡(jī )鹿(lù )塞(sāi )。诏(zhào )忠(zhōng )等(děng )留(liú )卫(wèi )单(dān )于(yú ),助(zhù )诛(zhū )不(bú )服(fú ),又(yòu )转(zhuǎn )边(biān )谷(gǔ )米(mǐ )Я,前(qián )后(hòu )三(sān )万(wàn )四(sì )千(qiān )斛(hú ),给(gěi )赡(shàn )其(qí )食(shí )。先(xiān )是(shì ),自(zì )乌(wū )孙(sūn )以(yǐ )西(xī )至(zhì )安(ān )息(xī )诸(zhū )国(guó )近(jìn )匈(xiōng )奴(nú )者(zhě ),皆(jiē )畏(wèi )匈(xiōng )奴(nú )而(ér )轻(qīng )汉(hàn ),及(jí )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )朝(cháo )汉(hàn )后(hòu ),咸(xián )尊(zūn )汉(hàn )矣(yǐ )。

上(shàng )以(yǐ )戎(róng )狄(dí )宾(bīn )服(fú ),思(sī )股(gǔ )肱(gōng )之(zhī )美(měi ),乃(nǎi )图(tú )画(huà )其(qí )人(rén )于(yú )麒(qí )麟(lín )阁(gé ),法(fǎ )其(qí )容(róng )貌(mào ),署(shǔ )其(qí )官(guān )爵(jué )、姓(xìng )名(míng )。唯(wéi )霍(huò )光(guāng )不(bú )名(míng ),曰(yuē )“大(dà )司(sī )马(mǎ )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、博(bó )陆(lù )候(hòu ),姓(xìng )霍(huò )氏(shì )”。其(qí )次(cì )张(zhāng )安(ān )世(shì )、韩(hán )增(zēng )、赵(zhào )充(chōng )国(guó )、魏(wèi )相(xiàng )、丙(bǐng )吉(jí )、杜(dù )延(yán )年(nián )、刘(liú )德(dé )、梁(liáng )丘(qiū )贺(hè )、萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )、苏(sū )武(wǔ )。凡(fán )十(shí )一(yī )人(rén ),皆(jiē )有(yǒu )功(gōng )德(dé ),知(zhī )名(míng )当(dāng )世(shì ),是(shì )以(yǐ )表(biǎo )而(ér )扬(yáng )之(zhī ),明(míng )著(zhe )中(zhōng )兴(xìng )辅(fǔ )佐(zuǒ ),列(liè )于(yú )方(fāng )叔(shū )、召(zhào )虎(hǔ )、仲(zhòng )山(shān )甫(fǔ )焉(yān )。

凤(fèng )皇(huáng )集(jí )新(xīn )蔡(cài )。

三(sān )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì )、建(jiàn )成(chéng )安(ān )侯(hóu )黄(huáng )霸(bà )薨(hōng )。五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),于(yú )定(dìng )国(guó )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )西(xī )平(píng )侯(hóu )。太(tài )仆(pú )沛(pèi )郡(jùn )陈(chén )万(wàn )年(nián )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

诏(zhào )诸(zhū )儒(rú )讲(jiǎng )五(wǔ )经(jīng )同(tóng )异(yì ),萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )等(děng )平(píng )奏(zòu )其(qí )议(yì ),上(shàng )帝(dì )称(chēng )制(zhì )临(lín )决(jué )焉(yān )。乃(nǎi )立(lì )梁(liáng )丘(qiū )《易(yì )》、大(dà )、小(xiǎo )夏(xià )侯(hóu )《尚(shàng )书(shū )》、《穀(yù )梁(liáng )春(chūn )秋(qiū )》博(bó )士(shì )。

乌(wū )孙(sūn )大(dà )昆(kūn )弥(mí )元(yuán )贵(guì )靡(mí )及(jí )鸱(chī )靡(mí )皆(jiē )病(bìng )死(sǐ )。公(gōng )主(zhǔ )上(shàng )书(shū )言(yán ):“年(nián )老(lǎo )土(tǔ )思(sī ),愿(yuàn )得(dé )归(guī )骸(hái )骨(gǔ ),葬(zàng )汉(hàn )地(dì )!”天(tiān )子(zǐ )闵(mǐn )而(ér )迎(yíng )之(zhī )。冬(dōng ),至(zhì )京(jīng )师(shī ),待(dài )之(zhī )一(yī )如(rú )公(gōng )主(zhǔ )之(zhī )制(zhì )。后(hòu )二(èr )岁(suì )卒(zú )。

元(yuán )贵(guì )靡(mí )子(zǐ )星(xīng )靡(mí )代(dài )为(wéi )大(dà )昆(kūn )弥(mí ),弱(ruò )。冯(féng )夫(fū )人(rén )上(shàng )书(shū ):“愿(yuàn )使(shǐ )乌(wū )孙(sūn ),镇(zhèn )抚(fǔ )星(xīng )靡(mí )。”汉(hàn )遣(qiǎn )之(zhī )。都(dōu )护(hù )韩(hán )宣(xuān )奏(zòu )乌(wū )孙(sūn )大(dà )吏(lì )大(dà )禄(lù )、大(dà )监(jiān )皆(jiē )可(kě )赐(cì )以(yǐ )金(jīn )印(yìn )紫(zǐ )绶(shòu ),以(yǐ )尊(zūn )辅(fǔ )大(dà )昆(kūn )弥(mí )。汉(hàn )许(xǔ )之(zhī )。其(qí )后(hòu )段(duàn )会(huì )宗(zōng )为(wéi )都(dōu )护(hù ),乃(nǎi )招(zhāo )还(hái )亡(wáng )叛(pàn ),安(ān )定(dìng )之(zhī )。星(xīng )靡(mí )死(sǐ ),子(zǐ )雌(cí )栗(lì )靡(mí )代(dài )立(lì )。

皇(huáng )太(tài )子(zǐ )所(suǒ )幸(xìng )司(sī )马(mǎ )良(liáng )娣(dì )病(bìng ),且(qiě )死(sǐ ),谓(wèi )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“妾(qiè )死(sǐ )非(fēi )天(tiān )命(mìng ),乃(nǎi )诸(zhū )娣(dì )妾(qiè )、良(liáng )人(rén )更(gèng )祝(zhù )诅(zǔ )杀(shā )我(wǒ )。”太(tài )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。及(jí )死(sǐ ),太(tài )子(zǐ )悲(bēi )恚(huì )发(fā )病(bìng ),忽(hū )忽(hū )不(bú )乐(lè )。帝(dì )乃(nǎi )令(lìng )皇(huáng )后(hòu )择(zé )后(hòu )宫(gōng )家(jiā )人(rén )子(zǐ )可(kě )以(yǐ )娱(yú )侍(shì )太(tài )子(zǐ )者(zhě ),得(dé )元(yuán )城(chéng )王(wáng )政(zhèng )君(jūn ),送(sòng )太(tài )子(zǐ )宫(gōng )。政(zhèng )君(jūn ),故(gù )绣(xiù )衣(yī )御(yù )史(shǐ )贺(hè )之(zhī )孙(sūn )女(nǚ )也(yě ),见(jiàn )于(yú )丙(bǐng )殿(diàn )。壹(yī )幸(xìng ),有(yǒu )身(shēn )。是(shì )岁(suì ),生(shēng )成(chéng )帝(dì )于(yú )甲(jiǎ )馆(guǎn )画(huà )堂(táng ),为(wéi )世(shì )缊(wēn )皇(huáng )孙(sūn )。帝(dì )爱(ài )之(zhī ),自(zì )名(míng )曰(yuē )骜(ào ),字(zì )大(dà )孙(sūn ),常(cháng )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )甘(gān )露(lù )四(sì )年(nián )(辛(xīn )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )五(wǔ )零(líng )年(nián ))

夏(xià ),广(guǎng )川(chuān )王(wáng )海(hǎi )阳(yáng )坐(zuò )禽(qín )兽(shòu )行(háng )、贼(zéi )杀(shā )不(bú )辜(gū ),废(fèi ),徙(xǐ )房(fáng )陵(líng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )宣(xuān )室(shì )阁(gé )火(huǒ )。

是(shì )岁(suì ),徙(xǐ )定(dìng )陶(táo )王(wáng )嚣(xiāo )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng )。

匈(xiōng )奴(nú )呼(hū )韩(hán )邪(xié )、郅(zhì )支(zhī )两(liǎng )单(dān )于(yú )俱(jù )遣(qiǎn )使(shǐ )朝(cháo )献(xiàn ),汉(hàn )待(dài )呼(hū )韩(hán )邪(xié )使(shǐ )有(yǒu )加(jiā )焉(yān )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )黄(huáng )龙(lóng )元(yuán )年(nián )(壬(rén )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )前(qián )四(sì )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì )。

匈(xiōng )奴(nú )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )来(lái )朝(cháo );二(èr )月(yuè ),归(guī )国(guó )。始(shǐ ),郅(zhì )支(zhī )单(dān )于(yú )以(yǐ )为(wéi )呼(hū )韩(hán )邪(xié )兵(bīng )弱(ruò ),降(jiàng )汉(hàn ),不(bú )能(néng )复(fù )自(zì )还(hái ),即(jí )引(yǐn )其(qí )众(zhòng )西(xī ),欲(yù )攻(gōng )定(dìng )右(yòu )地(dì )。又(yòu )屠(tú )耆(qí )单(dān )于(yú )小(xiǎo )弟(dì )本(běn )侍(shì )呼(hū )韩(hán )邪(xié ),亦(yì )亡(wáng )之(zhī )右(yòu )地(dì ),收(shōu )两(liǎng )兄(xiōng )馀(yú )兵(bīng ),得(dé )数(shù )千(qiān )人(rén ),自(zì )立(lì )为(wéi )伊(yī )利(lì )目(mù )单(dān )于(yú );道(dào )逢(féng )郅(zhì )支(zhī ),合(hé )战(zhàn ),郅(zhì )支(zhī )杀(shā )之(zhī ),并(bìng )其(qí )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )馀(yú )人(rén )。郅(zhì )支(zhī )闻(wén )汉(hàn )出(chū )兵(bīng )谷(gǔ )助(zhù )呼(hū )韩(hán )邪(xié ),即(jí )遂(suí )留(liú )居(jū )右(yòu )地(dì );自(zì )度(dù )力(lì )不(bú )能(néng )定(dìng )匈(xiōng )奴(nú ),乃(nǎi )益(yì )西(xī ),近(jìn )乌(wū )孙(sūn ),欲(yù )与(yǔ )并(bìng )力(lì ),遣(qiǎn )使(shǐ )见(jiàn )小(xiǎo )昆(kūn )弥(mí )乌(wū )就(jiù )屠(tú )。乌(wū )就(jiù )屠(tú )杀(shā )其(qí )使(shǐ ),发(fā )八(bā )千(qiān )骑(qí )迎(yíng )郅(zhì )支(zhī )。郅(zhì )支(zhī )觉(jiào )其(qí )谋(móu ),勒(lè )兵(bīng )逢(féng )击(jī )乌(wū )孙(sūn ),破(pò )之(zhī );因(yīn )北(běi )击(jī )乌(wū )揭(jiē )、坚(jiān )昆(kūn )、丁(dīng )令(lìng )、并(bìng )三(sān )国(guó )。数(shù )遣(qiǎn )兵(bīng )击(jī )乌(wū )孙(sūn ),常(cháng )胜(shèng )之(zhī )。坚(jiān )昆(kūn )东(dōng )去(qù )单(dān )于(yú )庭(tíng )七(qī )千(qiān )里(lǐ ),南(nán )去(qù )车(chē )师(shī )五(wǔ )千(qiān )里(lǐ ),郅(zhì )支(zhī )留(liú )都(dōu )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )王(wáng )良(liáng )、阁(gé )道(dào ),入(rù )紫(zǐ )微(wēi )宫(gōng )。

帝(dì )寝(qǐn )疾(jí ),选(xuǎn )大(dà )臣(chén )可(kě )属(shǔ )者(zhě ),引(yǐn )外(wài )属(shǔ )侍(shì )中(zhōng )乐(lè )陵(líng )侯(hóu )史(shǐ )高(gāo )、太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )、少(shǎo )傅(fù )周(zhōu )堪(kān )至(zhì )禁(jìn )中(zhōng ),拜(bài )高(gāo )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )、车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),望(wàng )之(zhī )为(wéi )前(qián )将(jiāng )军(jūn )、光(guāng )禄(lù )勋(xūn ),堪(kān )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),皆(jiē )受(shòu )遗(yí )诏(zhào )辅(fǔ )政(zhèng ),领(lǐng )尚(shàng )书(shū )事(shì )。冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。

班(bān )固(gù )赞(zàn )曰(yuē ):孝(xiào )宣(xuān )之(zhī )治(zhì ),信(xìn )赏(shǎng )必(bì )罚(fá ),综(zōng )核(hé )名(míng )实(shí )。政(zhèng )事(shì )、文(wén )学(xué )、法(fǎ )理(lǐ )之(zhī )士(shì ),咸(xián )精(jīng )其(qí )能(néng )。至(zhì )于(yú )技(jì )巧(qiǎo )、工(gōng )匠(jiàng )、器(qì )械(xiè ),自(zì )元(yuán )、成(chéng )间(jiān )鲜(xiān )能(néng )及(jí )之(zhī )。亦(yì )足(zú )以(yǐ )知(zhī )吏(lì )称(chēng )其(qí )职(zhí ),民(mín )安(ān )其(qí )业(yè )也(yě )。遭(zāo )值(zhí )匈(xiōng )奴(nú )乖(guāi )乱(luàn ),推(tuī )亡(wáng )固(gù )存(cún ),信(xìn )威(wēi )北(běi )夷(yí ),单(dān )于(yú )慕(mù )义(yì ),稽(jī )首(shǒu )称(chēng )籓(bān )。功(gōng )光(guāng )祖(zǔ )宗(zōng ),业(yè )垂(chuí )后(hòu )嗣(sì ),可(kě )谓(wèi )中(zhōng )兴(xìng ),侔(móu )德(dé )殷(yīn )宗(zōng )、周(zhōu )宣(xuān )矣(yǐ )!

癸(guǐ )巳(sì ),太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),谒(yè )高(gāo )庙(miào ),尊(zūn )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。

阅读:25362

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪十九》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库