晁错论【登录】

ok8.org > 《何博士备论》 > 《晁错论》 > 拼音版

古(gǔ )者(zhě ),持(chí )国(guó )任(rèn )事(shì )有(yǒu )四(sì )臣(chén )焉(yān ):杜(dù )患(huàn )于(yú )未(wèi )兆(zhào ),弭(mǐ )菑(zī )于(yú )未(wèi )形(xíng )者(zhě ),贤(xián )臣(chén )也(yě );祸(huò )结(jié )而(ér )排(pái )之(zhī )使(shǐ )安(ān ),难(nán )立(lì )而(ér )戡(kān )之(zhī )使(shǐ )平(píng )者(zhě ),功(gōng )臣(chén )也(yě );国(guó )安(ān )矣(yǐ )挈(qiè )而(ér )错(cuò )之(zhī )危(wēi ),世(shì )治(zhì )矣(yǐ )汩(gǔ )而(ér )属(shǔ )之(zhī )乱(luàn )者(zhě ),非(fēi )愚(yú )臣(chén )即(jí )奸(jiān )臣(chén )也(yě )。盖(gài )奸(jiān )臣(chén )之(zhī )不(bú )足(zú )者(zhě )忠(zhōng ),愚(yú )臣(chén )之(zhī )不(bú )足(zú )者(zhě )知(zhī )。忠(zhōng )、知(zhī )不(bú )足(zú )而(ér )持(chí )国(guó )任(rèn )事(shì ),祸(huò )之(zhī )府(fǔ )也(yě )。

昔(xī )者(zhě ),晁(cháo )错(cuò )尝(cháng )忠(zhōng )于(yú )汉(hàn )矣(yǐ ),而(ér )其(qí )知(zhī )不(bú )足(zú )以(yǐ )任(rèn )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )权(quán )也(yě ),是(shì )以(yǐ )轻(qīng )发(fā )七(qī )国(guó )之(zhī )难(nán ),而(ér )其(qí )身(shēn )先(xiān )戮(lù )于(yú )一(yī )人(rén )之(zhī )言(yán )。可(kě )不(bú )谓(wèi )愚(yú )乎(hū )?彼(bǐ )错(cuò )者(zhě ),为(wéi )申(shēn )、韩(hán )之(zhī )学(xué ),锐(ruì )气(qì )而(ér )寡(guǎ )恩(ēn ),好(hǎo )谋(móu )而(ér )喜(xǐ )功(gōng )之(zhī )臣(chén )也(yě )。自(zì )孝(xiào )景(jǐng )之(zhī )居(jū )东(dōng )宫(gōng ),而(ér )错(cuò )锐(ruì )之(zhī )以(yǐ )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )术(shù )数(shù )也(yě ),固(gù )以(yǐ )知(zhī )宠(chǒng )之(zhī )矣(yǐ )。及(jí )其(qí )即(jí )位(wèi ),而(ér )以(yǐ )天(tiān )下(xià )听(tīng )之(zhī )。彼(bǐ )挟(jiā )其(qí )君(jūn )之(zhī )以(yǐ )天(tiān )下(xià )听(tīng )之(zhī )也(yě ),欲(yù )就(jiù )其(qí )所(suǒ )谓(wèi )术(shù )数(shù )之(zhī )效(xiào )。是(shì )以(yǐ )轻(qīng )为(wéi )而(ér )不(bú )疑(yí ),决(jué )发(fā )而(ér )不(bú )顾(gù ),卒(zú )以(yǐ )忧(yōu )君(jūn )危(wēi )国(guó ),几(jǐ )成(chéng )刘(liú )氏(shì )之(zhī )大(dà )变(biàn )。而(ér )后(hòu )世(shì )之(zhī )士(shì ),犹(yóu )或(huò )知(zhī )之(zhī ),独(dú )子(zǐ )云(yún )乃(nǎi )谓(wèi )之(zhī )愚(yú )。子(zǐ )云(yún )之(zhī )愚(yú )错(cuò )也(yě ),非(fēi )以(yǐ )其(qí )知(zhī )不(bú )足(zú )以(yǐ )卫(wèi )身(shēn )而(ér )愚(yú )之(zhī )也(yě ),亦(yì )以(yǐ )其(qí )不(bú )能(néng )杜(dù )七(qī )国(guó )未(wèi )发(fā )之(zhī )祸(huò )而(ér )故(gù )趣(qù )之(zhī )于(yú )乱(luàn )也(yě )。东(dōng )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )势(shì )诚(chéng )强(qiáng )矣(yǐ )。强(qiáng )而(ér )骄(jiāo ),骄(jiāo )而(ér )反(fǎn ),其(qí )理(lǐ )也(yě )。然(rán )而(ér ),束(shù )之(zhī )而(ér )使(shǐ )无(wú )骄(jiāo ),御(yù )之(zhī )而(ér )使(shǐ )无(wú )反(fǎn )者(zhě ),岂(qǐ )固(gù )无(wú )术(shù )耶(yē )?而(ér )错(cuò )之(zhī )策(cè )曰(yuē ):「削(xuē )之(zhī )。不(bú )削(xuē ),皆(jiē )且(qiě )反(fǎn )也(yě )。削(xuē )之(zhī ),则(zé )反(fǎn )迟(chí )而(ér )祸(huò )大(dà )。」是(shì )错(cuò )之(zhī )术(shù )无(wú )他(tā ),趣(qù )之(zhī )以(yǐ )速(sù )反(fǎn )而(ér )已(yǐ )。错(cuò )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )祸(huò )小(xiǎo )者(zhě ),以(yǐ )吾(wú )朝(cháo )削(xuē )其(qí )地(dì ),而(ér )暮(mù )得(dé )其(qí )民(mín )故(gù )也(yě )。安(ān )有(yǒu )数(shù )十(shí )年(nián )拊(fǔ )循(xún )之(zhī )民(mín ),一(yī )旦(dàn )而(ér )遂(suí )不(bú )为(wéi )之(zhī )役(yì )也(yě )?吴(wú )王(wáng )所(suǒ )发(fā )五(wǔ )十(shí )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )者(zhě ),皆(jiē )其(qí )削(xuē )郡(jùn )之(zhī )民(mín )也(yě )。连(lián )七(qī )国(guó )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )师(shī ),西(xī )向(xiàng )而(ér )图(tú )危(wēi )关(guān )中(zhōng ),乃(nǎi )曰(yuē )祸(huò )小(xiǎo )者(zhě ),真(zhēn )愚(yú )也(yě )。

夫(fū )七(qī )国(guó )之(zhī )王(wáng ),独(dú )吴(wú )少(shǎo )尝(cháng )军(jūn )旅(lǚ ),为(wéi )宿(xiǔ )奸(jiān )故(gù )恶(è )。其(qí )六(liù )王(wáng )皆(jiē )骄(jiāo )夫(fū )孱(chán )稚(zhì ),非(fēi )有(yǒu )高(gāo )材(cái )绝(jué )器(qì )、挟(jiā )智(zhì )任(rèn )术(shù ),足(zú )以(yǐ )就(jiù )大(dà )计(jì )者(zhě )。其(qí )谋(móu )又(yòu )非(fēi )前(qián )缔(dì )而(ér )宿(xiǔ )合(hé )之(zhī )也(yě )。今(jīn )一(yī )旦(dàn )徜(cháng )徉(yáng )相(xiàng )视(shì )而(ér )起(qǐ ),皆(jiē )吴(wú )实(shí )迫(pò )之(zhī ),欲(yù )并(bìng )以(yǐ )为(wéi )东(dōng )帝(dì )之(zhī )资(zī )耳(ěr )。当(dāng )孝(xiào )文(wén )之(zhī )世(shì ),濞(bì )之(zhī )不(bú )朝(cháo )发(fā )于(yú )死(sǐ )子(zǐ )之(zhī )隙(xì ),而(ér )反(fǎn )端(duān )着(zhe )矣(yǐ )。贾(jiǎ )谊(yì )固(gù )尝(cháng )为(wéi )之(zhī )痛(tòng )哭(kū )矣(yǐ )。然(rán )而(ér )孝(xiào )文(wén )一(yī )切(qiē )包(bāo )匿(nì ),不(bú )究(jiū )其(qí )奸(jiān ),而(ér )以(yǐ )恩(ēn )礼(lǐ )羁(jī )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )迄(qì )孝(xiào )文(wén )之(zhī )世(shì )三(sān )十(shí )余(yú )年(nián ),而(ér )濞(bì )无(wú )他(tā )变(biàn )也(yě )。濞(bì )之(zhī )反(fǎn )于(yú )孝(xiào )景(jǐng )之(zhī )三(sān )年(nián ),而(ér )其(qí )王(wáng )吴(wú )者(zhě )四(sì )十(shí )三(sān )稔(rěn )矣(yǐ )。齿(chǐ )发(fā )固(gù )已(yǐ )就(jiù )衰(shuāi ),而(ér )乡(xiāng )之(zhī )勇(yǒng )决(jué )之(zhī )气(qì )与(yǔ )夫(fū )骄(jiāo )悍(hàn )之(zhī )情(qíng )、窥(kuī )觊(jì )之(zhī )奸(jiān ),皆(jiē )已(yǐ )沮(jǔ )释(shì )矣(yǐ )。今(jīn )一(yī )旦(dàn )奋(fèn )然(rán )空(kōng )国(guó )西(xī )向(xiàng ),计(jì )不(bú )反(fǎn )顾(gù )者(zhě ),濞(bì )岂(qǐ )得(dé )已(yǐ )哉(zāi )?有(yǒu )错(cuò )之(zhī )鞭(biān )趣(qù )其(qí )后(hòu )以(yǐ )起(qǐ )之(zhī )也(yě )。昔(xī )高(gāo )帝(dì )之(zhī )王(wáng )濞(bì )者(zhě )三(sān )郡(jùn ),且(qiě )南(nán )面(miàn )而(ér )抚(fǔ )其(qí )国(guó )者(zhě )四(sì )十(shí )余(yú )年(nián )。错(cuò )之(zhī )任(rèn )事(shì ),一(yī )旦(dàn )而(ér )削(xuē )其(qí )二(èr )郡(jùn )。楚(chǔ )、赵(zhào )、诸(zhū )齐(qí ),皆(jiē )以(yǐ )暗(àn )隐(yǐn )微(wēi )慝(tè )夺(duó )其(qí )封(fēng )国(guó )之(zhī )半(bàn )。彼(bǐ )固(gù )知(zhī )其(qí )地(dì )尽(jìn )而(ér )要(yào )领(lǐng )随(suí )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )出(chū )于(yú )计(jì )之(zhī )无(wú )聊(liáo )为(wéi )一(yī )决(jué )耳(ěr )。向(xiàng )使(shǐ )景(jǐng )帝(dì )袭(xí )孝(xiào )文(wén )之(zhī )宽(kuān )杀(shā )而(ér )恩(ēn )礼(lǐ )有(yǒu )加(jiā )焉(yān ),而(ér )错(cuò )出(chū )于(yú )主(zhǔ )父(fù )偃(yǎn )之(zhī )策(cè ),使(shǐ )诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )得(dé )以(yǐ )其(qí )封(fēng )地(dì )分(fèn )侯(hóu )支(zhī )庶(shù ),以(yǐ )弱(ruò )其(qí )势(shì ),则(zé )濞(bì )亦(yì )何(hé )事(shì )乎(hū )白(bái )首(shǒu )称(chēng )兵(bīng ),冀(jì )所(suǒ )非(fēi )望(wàng ),而(ér )楚(chǔ )、赵(zhào )、诸(zhū )齐(qí )不(bú )安(ān )南(nán )面(miàn )之(zhī )乐(lè )而(ér )安(ān )甘(gān )为(wéi )濞(bì )役(yì )也(yě )?

吴(wú )王(wáng )反(fǎn )虏(lǔ )也(yě ),固(gù )天(tiān )人(rén )之(zhī )所(suǒ )共(gòng )弃(qì ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )至(zhì )于(yú )败(bài )灭(miè )者(zhě )。然(rán )亦(yì )幸(xìng )其(qí )未(wèi )为(wéi )晓(xiǎo )兵(bīng )者(zhě )也(yě ),使(shǐ )其(qí )诚(chéng )晓(xiǎo )兵(bīng ),则(zé )关(guān )东(dōng )非(fēi )汉(hàn )有(yǒu ),而(ér )错(cuò )之(zhī )罪(zuì )可(kě )胜(shèng )戮(lù )哉(zāi )?方(fāng )濞(bì )之(zhī )起(qǐ )也(yě ),其(qí )谋(móu )于(yú )宿(xiǔ )将(jiāng ),则(zé )曰(yuē )「必(bì )先(xiān )取(qǔ )梁(liáng )」;其(qí )谋(móu )于(yú )新(xīn )将(jiāng ),则(zé )曰(yuē )「必(bì )先(xiān )据(jù )洛(luò )」。二(èr )策(cè )者(zhě ),皆(jiē )胜(shèng )策(cè )也(yě )。而(ér )吴(wú )王(wáng )昧(mèi )于(yú )所(suǒ )用(yòng ),故(gù )败(bài )亡(wáng )随(suí )之(zhī )。其(qí )曰(yuē )必(bì )先(xiān )取(qǔ )梁(liáng )者(zhě ),梁(liáng )王(wáng ),景(jǐng )帝(dì )之(zhī )亲(qīn )母(mǔ )弟(dì ),国(guó )大(dà )而(ér )强(qiáng ),北(běi )距(jù )泰(tài )山(shān ),西(xī )界(jiè )高(gāo )阳(yáng )。今(jīn )释(shì )梁(liáng )不(bú )下(xià ),而(ér )兵(bīng )遂(suí )西(xī ),则(zé )汉(hàn )冲(chōng )其(qí )膺(yīng ),梁(liáng )捣(dǎo )其(qí )吭(kēng ),不(bú )战(zhàn )而(ér )成(chéng )擒(qín )矣(yǐ )。此(cǐ )宿(xiǔ )将(jiāng )以(yǐ )先(xiān )取(qǔ )梁(liáng )为(wéi )功(gōng )者(zhě ),图(tú )全(quán )之(zhī )策(cè )也(yě ),所(suǒ )谓(wèi )以(yǐ )正(zhèng )合(hé )者(zhě )也(yě )。洛(luò )阳(yáng )阻(zǔ )山(shān )河(hé )之(zhī )固(gù ),扼(è )西(xī )兵(bīng )之(zhī )冲(chōng ),积(jī )武(wǔ )库(kù )之(zhī )械(xiè ),丰(fēng )敖(áo )仓(cāng )之(zhī )粟(sù )。今(jīn )不(bú )疾(jí )据(jù )而(ér )徐(xú )行(háng )留(liú )攻(gōng ),而(ér )汉(hàn )骑(qí )腾(téng )入(rù )梁(liáng )、楚(chǔ )之(zhī )郊(jiāo )以(yǐ )蹙(cù )之(zhī ),败(bài )可(kě )立(lì )待(dài )了(le )。此(cǐ )新(xīn )将(jiāng )以(yǐ )先(xiān )据(jù )洛(luò )为(wéi )功(gōng )者(zhě ),立(lì )奇(qí )之(zhī )策(cè )也(yě ),所(suǒ )谓(wèi )以(yǐ )奇(qí )胜(shèng )者(zhě )也(yě )。二(èr )策(cè )者(zhě ),皆(jiē )胜(shèng )策(cè )也(yě )。虽(suī )反(fǎn )国(guó )之(zhī )虏(lǔ )无(wú )所(suǒ )恃(shì )之(zhī ),亦(yì )兵(bīng )家(jiā )之(zhī )至(zhì )数(shù )也(yě )。幸(xìng )其(qí )当(dāng )时(shí )无(wú )以(yǐ )双(shuāng )举(jǔ )而(ér )并(bìng )施(shī )之(zhī )以(yǐ )教(jiāo )之(zhī )也(yě )。是(shì )以(yǐ )吴(wú )王(wáng )用(yòng )其(qí )攻(gōng )梁(liáng ),而(ér )不(bú )用(yòng )其(qí )据(jù )洛(luò ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )亟(jí )败(bài )也(yě )。所(suǒ )谓(wèi )双(shuāng )举(jǔ )而(ér )并(bìng )施(shī )者(zhě ),锐(ruì )师(shī )卷(juàn )甲(jiǎ )以(yǐ )趣(qù )洛(luò )阳(yáng ),重(zhòng )兵(bīng )疾(jí )攻(gōng )以(yǐ )覆(fù )梁(liáng )都(dōu ),虽(suī )无(wú )能(néng )入(rù )关(guān ),而(ér )山(shān )东(dōng )举(jǔ )矣(yǐ )。知(zhī )取(qǔ )梁(liáng )而(ér )不(bú )知(zhī )取(qǔ )洛(luò ),则(zé )汉(hàn )兵(bīng )得(dé )以(yǐ )东(dōng )下(xià );知(zhī )据(jù )洛(luò )而(ér )不(bú )知(zhī )取(qǔ )梁(liáng ),则(zé )梁(liáng )兵(bīng )得(dé )以(yǐ )蹑(niè )后(hòu )。使(shǐ )锐(ruì )师(shī )据(jù )洛(luò )而(ér )重(zhòng )兵(bīng )攻(gōng )梁(liáng ),洛(luò )已(yǐ )据(jù ),则(zé )汉(hàn )兵(bīng )不(bú )能(néng )即(jí )东(dōng )。汉(hàn )兵(bīng )不(bú )东(dōng ),则(zé )必(bì )举(jǔ )梁(liáng ),梁(liáng )举(jǔ )而(ér )山(shān )东(dōng )定(dìng )矣(yǐ )。幸(xìng )其(qí )不(bú )出(chū )于(yú )此(cǐ ),乃(nǎi )屯(tún )聚(jù )而(ér )不(bú )分(fèn ),以(yǐ )压(yā )梁(liáng )壁(bì )。梁(liáng )未(wèi )及(jí )下(xià ),而(ér )亚(yà )夫(fū )之(zhī )辈(bèi )驰(chí )入(rù )荥(yíng )阳(yáng )而(ér )壁(bì )昌(chāng )邑(yì )矣(yǐ )。求(qiú )战(zhàn )不(bú )得(dé ),欲(yù )去(qù )不(bú )可(kě ),彷(páng )徨(huáng )无(wú )所(suǒ )之(zhī )而(ér )坐(zuò )成(chéng )擒(qín )。故(gù )曰(yuē ):幸(xìng )其(qí )未(wèi )为(wéi )晓(xiǎo )兵(bīng )者(zhě )也(yě )。向(xiàng )使(shǐ )吴(wú )王(wáng )两(liǎng )用(yòng )其(qí )策(cè ),而(ér )又(yòu )假(jiǎ )田(tián )禄(lù )伯(bó )以(yǐ )偏(piān )师(shī )提(tí )之(zhī )以(yǐ )趋(qū )武(wǔ )关(guān ),周(zhōu )兵(bīng )长(zhǎng )驱(qū ),遂(suí )历(lì )阳(yáng )城(chéng )之(zhī )北(běi ),反(fǎn )虽(suī )不(bú )迟(chí ),而(ér )祸(huò )实(shí )大(dà )矣(yǐ )。呜(wū )呼(hū )!孰(shú )谓(wèi )晁(cháo )错(cuò )非(fēi )真(zhēn )愚(yú )者(zhě )哉(zāi )!

阅读:25883

打赏捐助〔Donate〕>>>

《晁错论》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库