越王勾践世家【登录】

《史记》 > 三十世家 > 《越王勾践世家》 > 拼音版

越(yuè )王(wáng )勾(gōu )践(jiàn ),其(qí )先(xiān )禹(yǔ )之(zhī )苗(miáo )裔(yì ),而(ér )夏(xià )后(hòu )帝(dì )少(shǎo )康(kāng )之(zhī )庶(shù )子(zǐ )也(yě )。封(fēng )於(yú )会(huì )稽(jī ),以(yǐ )奉(fèng )守(shǒu )禹(yǔ )之(zhī )祀(sì )。文(wén )身(shēn )断(duàn )发(fā ),披(pī )草(cǎo )莱(lái )而(ér )邑(yì )焉(yān )。後(hòu )二(èr )十(shí )馀(yú )世(shì ),至(zhì )於(yú )允(yǔn )常(cháng )。云(yún ):“於(yú ),语(yǔ )发(fā )声(shēng )也(yě )。”允(yǔn )常(cháng )之(zhī )时(shí ),与(yǔ )吴(wú )王(wáng )阖(hé )庐(lú )战(zhàn )而(ér )相(xiàng )怨(yuàn )伐(fá )。允(yǔn )常(cháng )卒(zú ),子(zǐ )勾(gōu )践(jiàn )立(lì ),是(shì )为(wéi )越(yuè )王(wáng )。

元(yuán )年(nián ),吴(wú )王(wáng )阖(hé )庐(lú )闻(wén )允(yǔn )常(cháng )死(sǐ ),乃(nǎi )兴(xìng )师(shī )伐(fá )越(yuè )。越(yuè )王(wáng )勾(gōu )践(jiàn )使(shǐ )死(sǐ )士(shì )挑(tiāo )战(zhàn ),三(sān )行(háng ),至(zhì )吴(wú )陈(chén ),呼(hū )而(ér )自(zì )刭(jǐng )。吴(wú )师(shī )观(guān )之(zhī ),越(yuè )因(yīn )袭(xí )击(jī )吴(wú )师(shī ),吴(wú )师(shī )败(bài )於(yú )槜(zhì )李(lǐ ),射(shè )伤(shāng )吴(wú )王(wáng )阖(hé )庐(lú )。阖(hé )庐(lú )且(qiě )死(sǐ ),告(gào )其(qí )子(zǐ )夫(fū )差(chà )曰(yuē ):“必(bì )毋(wú )忘(wàng )越(yuè )。”

三(sān )年(nián ),勾(gōu )践(jiàn )闻(wén )吴(wú )王(wáng )夫(fū )差(chà )日(rì )夜(yè )勒(lè )兵(bīng ),且(qiě )以(yǐ )报(bào )越(yuè ),越(yuè )欲(yù )先(xiān )吴(wú )未(wèi )发(fā )往(wǎng )伐(fá )之(zhī )。范(fàn )蠡(lí )谏(jiàn )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。臣(chén )闻(wén )兵(bīng )者(zhě )凶(xiōng )器(qì )也(yě ),战(zhàn )者(zhě )逆(nì )德(dé )也(yě ),争(zhēng )者(zhě )事(shì )之(zhī )末(mò )也(yě )。阴(yīn )谋(móu )逆(nì )德(dé ),好(hǎo )用(yòng )凶(xiōng )器(qì ),试(shì )身(shēn )於(yú )所(suǒ )末(mò ),上(shàng )帝(dì )禁(jìn )之(zhī ),行(háng )者(zhě )不(bú )利(lì )。”越(yuè )王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )已(yǐ )决(jué )之(zhī )矣(yǐ )。”遂(suí )兴(xìng )师(shī )。吴(wú )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),悉(xī )发(fā )精(jīng )兵(bīng )击(jī )越(yuè ),败(bài )之(zhī )夫(fū )椒(jiāo )。越(yuè )王(wáng )乃(nǎi )以(yǐ )馀(yú )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )人(rén )保(bǎo )栖(qī )於(yú )会(huì )稽(jī )。吴(wú )王(wáng )追(zhuī )而(ér )围(wéi )之(zhī )。

越(yuè )王(wáng )谓(wèi )范(fàn )蠡(lí )曰(yuē ):“以(yǐ )不(bú )听(tīng )子(zǐ )故(gù )至(zhì )於(yú )此(cǐ ),为(wéi )之(zhī )柰(nài )何(hé )?”蠡(lí )对(duì )曰(yuē ):“持(chí )满(mǎn )者(zhě )与(yǔ )天(tiān ),定(dìng )倾(qīng )者(zhě )与(yǔ )人(rén ),节(jiē )事(shì )者(zhě )以(yǐ )地(dì )。卑(bēi )辞(cí )厚(hòu )礼(lǐ )以(yǐ )遗(yí )之(zhī ),不(bú )许(xǔ ),而(ér )身(shēn )与(yǔ )之(zhī )市(shì )。”勾(gōu )践(jiàn )曰(yuē ):“诺(nuò )。”乃(nǎi )令(lìng )大(dà )夫(fū )种(zhǒng )行(háng )成(chéng )於(yú )吴(wú ),膝(xī )行(háng )顿(dùn )首(shǒu )曰(yuē ):“君(jūn )王(wáng )亡(wáng )臣(chén )勾(gōu )践(jiàn )使(shǐ )陪(péi )臣(chén )种(zhǒng )敢(gǎn )告(gào )下(xià )执(zhí )事(shì ):勾(gōu )践(jiàn )请(qǐng )为(wéi )臣(chén ),妻(qī )为(wéi )妾(qiè )。”吴(wú )王(wáng )将(jiāng )许(xǔ )之(zhī )。子(zǐ )胥(xū )言(yán )於(yú )吴(wú )王(wáng )曰(yuē ):“天(tiān )以(yǐ )越(yuè )赐(cì )吴(wú ),勿(wù )许(xǔ )也(yě )。”种(zhǒng )还(hái ),以(yǐ )报(bào )勾(gōu )践(jiàn )。勾(gōu )践(jiàn )欲(yù )杀(shā )妻(qī )子(zǐ ),燔(fán )宝(bǎo )器(qì ),触(chù )战(zhàn )以(yǐ )死(sǐ )。种(zhǒng )止(zhǐ )勾(gōu )践(jiàn )曰(yuē ):“夫(fū )吴(wú )太(tài )宰(zǎi )嚭(pǐ )贪(tān ),可(kě )诱(yòu )以(yǐ )利(lì ),请(qǐng )间(jiān )行(háng )言(yán )之(zhī )。”於(yú )是(shì )勾(gōu )践(jiàn )以(yǐ )美(měi )女(nǚ )宝(bǎo )器(qì )令(lìng )种(zhǒng )间(jiān )献(xiàn )吴(wú )太(tài )宰(zǎi )嚭(pǐ )。嚭(pǐ )受(shòu ),乃(nǎi )见(jiàn )大(dà )夫(fū )种(zhǒng )於(yú )吴(wú )王(wáng )。种(zhǒng )顿(dùn )首(shǒu )言(yán )曰(yuē ):“原(yuán )大(dà )王(wáng )赦(shè )勾(gōu )践(jiàn )之(zhī )罪(zuì ),尽(jìn )入(rù )其(qí )宝(bǎo )器(qì )。不(bú )幸(xìng )不(bú )赦(shè ),勾(gōu )践(jiàn )将(jiāng )尽(jìn )杀(shā )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),燔(fán )其(qí )宝(bǎo )器(qì ),悉(xī )五(wǔ )千(qiān )人(rén )触(chù )战(zhàn ),必(bì )有(yǒu )当(dāng )也(yě )。”嚭(pǐ )因(yīn )说(shuō )吴(wú )王(wáng )曰(yuē ):“越(yuè )以(yǐ )服(fú )为(wéi )臣(chén ),若(ruò )将(jiāng )赦(shè )之(zhī ),此(cǐ )国(guó )之(zhī )利(lì )也(yě )。”吴(wú )王(wáng )将(jiāng )许(xǔ )之(zhī )。子(zǐ )胥(xū )进(jìn )谏(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )不(bú )灭(miè )越(yuè ),後(hòu )必(bì )悔(huǐ )之(zhī )。勾(gōu )践(jiàn )贤(xián )君(jūn ),种(zhǒng )、蠡(lí )良(liáng )臣(chén ),若(ruò )反(fǎn )国(guó ),将(jiāng )为(wéi )乱(luàn )。”吴(wú )王(wáng )弗(fú )听(tīng ),卒(zú )赦(shè )越(yuè ),罢(bà )兵(bīng )而(ér )归(guī )。

勾(gōu )践(jiàn )之(zhī )困(kùn )会(huì )稽(jī )也(yě ),喟(kuì )然(rán )叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )终(zhōng )於(yú )此(cǐ )乎(hū )?”种(zhǒng )曰(yuē ):“汤(tāng )系(xì )夏(xià )台(tái ),文(wén )王(wáng )囚(qiú )羑(yǒu )里(lǐ ),晋(jìn )重(zhòng )耳(ěr )饹(le )翟(zhái ),齐(qí )小(xiǎo )白(bái )饹(le )莒(jǔ ),其(qí )卒(zú )王(wáng )霸(bà )。由(yóu )是(shì )观(guān )之(zhī ),何(hé )遽(jù )不(bú )为(wéi )福(fú )乎(hū )?”

吴(wú )既(jì )赦(shè )越(yuè ),越(yuè )王(wáng )勾(gōu )践(jiàn )反(fǎn )国(guó ),乃(nǎi )苦(kǔ )身(shēn )焦(jiāo )思(sī ),置(zhì )胆(dǎn )於(yú )坐(zuò ),坐(zuò )卧(wò )即(jí )仰(yǎng )胆(dǎn ),饮(yǐn )食(shí )亦(yì )尝(cháng )胆(dǎn )也(yě )。曰(yuē ):“女(nǚ )忘(wàng )会(huì )稽(jī )之(zhī )耻(chǐ )邪(xié )?”身(shēn )自(zì )耕(gēng )作(zuò ),夫(fū )人(rén )自(zì )织(zhī ),食(shí )不(bú )加(jiā )肉(ròu ),衣(yī )不(bú )重(zhòng )采(cǎi ),折(shé )节(jiē )下(xià )贤(xián )人(rén ),厚(hòu )遇(yù )宾(bīn )客(kè ),振(zhèn )贫(pín )吊(diào )死(sǐ ),与(yǔ )百(bǎi )姓(xìng )同(tóng )其(qí )劳(láo )。欲(yù )使(shǐ )范(fàn )蠡(lí )治(zhì )国(guó )政(zhèng ),蠡(lí )对(duì )曰(yuē ):“兵(bīng )甲(jiǎ )之(zhī )事(shì ),种(zhǒng )不(bú )如(rú )蠡(lí );填(tián )抚(fǔ )国(guó )家(jiā ),亲(qīn )附(fù )百(bǎi )姓(xìng ),蠡(lí )不(bú )如(rú )种(zhǒng )。”於(yú )是(shì )举(jǔ )国(guó )政(zhèng )属(shǔ )大(dà )夫(fū )种(zhǒng ),而(ér )使(shǐ )范(fàn )蠡(lí )与(yǔ )大(dà )夫(fū )柘(zhè )稽(jī )行(háng )成(chéng ),为(wéi )质(zhì )於(yú )吴(wú )。二(èr )岁(suì )而(ér )吴(wú )归(guī )蠡(lí )。

勾(gōu )践(jiàn )自(zì )会(huì )稽(jī )归(guī )七(qī )年(nián ),拊(fǔ )循(xún )其(qí )士(shì )民(mín ),欲(yù )用(yòng )以(yǐ )报(bào )吴(wú )。大(dà )夫(fū )逢(féng )同(tóng )谏(jiàn )曰(yuē ):“国(guó )新(xīn )流(liú )亡(wáng ),今(jīn )乃(nǎi )复(fù )殷(yīn )给(gěi ),缮(shàn )饰(shì )备(bèi )利(lì ),吴(wú )必(bì )惧(jù ),惧(jù )则(zé )难(nán )必(bì )至(zhì )。且(qiě )鸷(zhì )鸟(niǎo )之(zhī )击(jī )也(yě ),必(bì )匿(nì )其(qí )形(xíng )。今(jīn )夫(fū )吴(wú )兵(bīng )加(jiā )齐(qí )、晋(jìn ),怨(yuàn )深(shēn )於(yú )楚(chǔ )、越(yuè ),名(míng )高(gāo )天(tiān )下(xià ),实(shí )害(hài )周(zhōu )室(shì ),德(dé )少(shǎo )而(ér )功(gōng )多(duō ),必(bì )淫(yín )自(zì )矜(jīn )。为(wéi )越(yuè )计(jì ),莫(mò )若(ruò )结(jié )齐(qí ),亲(qīn )楚(chǔ ),附(fù )晋(jìn ),以(yǐ )厚(hòu )吴(wú )。吴(wú )之(zhī )志(zhì )广(guǎng ),必(bì )轻(qīng )战(zhàn )。是(shì )我(wǒ )连(lián )其(qí )权(quán ),三(sān )国(guó )伐(fá )之(zhī ),越(yuè )承(chéng )其(qí )弊(bì ),可(kě )克(kè )也(yě )。”勾(gōu )践(jiàn )曰(yuē ):“善(shàn )。”

居(jū )二(èr )年(nián ),吴(wú )王(wáng )将(jiāng )伐(fá )齐(qí )。子(zǐ )胥(xū )谏(jiàn )曰(yuē ):“未(wèi )可(kě )。臣(chén )闻(wén )勾(gōu )践(jiàn )食(shí )不(bú )重(zhòng )味(wèi ),与(yǔ )百(bǎi )姓(xìng )同(tóng )苦(kǔ )乐(lè )。此(cǐ )人(rén )不(bú )死(sǐ ),必(bì )为(wéi )国(guó )患(huàn )。吴(wú )有(yǒu )越(yuè ),腹(fù )心(xīn )之(zhī )疾(jí ),齐(qí )与(yǔ )吴(wú ),疥(jiè )甪(lù )也(yě )。原(yuán )王(wáng )释(shì )齐(qí )先(xiān )越(yuè )。”吴(wú )王(wáng )弗(fú )听(tīng ),遂(suí )伐(fá )齐(qí ),败(bài )之(zhī )艾(ài )陵(líng ),虏(lǔ )齐(qí )高(gāo )、国(guó )以(yǐ )归(guī )。让(ràng )子(zǐ )胥(xū )。子(zǐ )胥(xū )曰(yuē ):“王(wáng )毋(wú )喜(xǐ )!”王(wáng )怒(nù ),子(zǐ )胥(xū )欲(yù )自(zì )杀(shā ),王(wáng )闻(wén )而(ér )止(zhǐ )之(zhī )。越(yuè )大(dà )夫(fū )种(zhǒng )曰(yuē ):“臣(chén )观(guān )吴(wú )王(wáng )政(zhèng )骄(jiāo )矣(yǐ ),请(qǐng )试(shì )尝(cháng )之(zhī )贷(dài )粟(sù ),以(yǐ )卜(bo )其(qí )事(shì )。”请(qǐng )贷(dài ),吴(wú )王(wáng )欲(yù )与(yǔ ),子(zǐ )胥(xū )谏(jiàn )勿(wù )与(yǔ ),王(wáng )遂(suí )与(yǔ )之(zhī ),越(yuè )乃(nǎi )私(sī )喜(xǐ )。子(zǐ )胥(xū )言(yán )曰(yuē ):“王(wáng )不(bú )听(tīng )谏(jiàn ),後(hòu )三(sān )年(nián )吴(wú )其(qí )墟(xū )乎(hū )!”太(tài )宰(zǎi )嚭(pǐ )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )数(shù )与(yǔ )子(zǐ )胥(xū )争(zhēng )越(yuè )议(yì ),因(yīn )谗(chán )子(zǐ )胥(xū )曰(yuē ):“伍(wǔ )员(yuán )貌(mào )忠(zhōng )而(ér )实(shí )忍(rěn )人(rén ),其(qí )父(fù )兄(xiōng )不(bú )顾(gù ),安(ān )能(néng )顾(gù )王(wáng )?王(wáng )前(qián )欲(yù )伐(fá )齐(qí ),员(yuán )彊(jiāng )谏(jiàn ),已(yǐ )而(ér )有(yǒu )功(gōng ),用(yòng )是(shì )反(fǎn )怨(yuàn )王(wáng )。王(wáng )不(bú )备(bèi )伍(wǔ )员(yuán ),员(yuán )必(bì )为(wéi )乱(luàn )。”与(yǔ )逢(féng )同(tóng )共(gòng )谋(móu ),谗(chán )之(zhī )王(wáng )。王(wáng )始(shǐ )不(bú )从(cóng ),乃(nǎi )使(shǐ )子(zǐ )胥(xū )於(yú )齐(qí ),闻(wén )其(qí )讬(tuō )子(zǐ )於(yú )鲍(bào )氏(shì ),王(wáng )乃(nǎi )大(dà )怒(nù ),曰(yuē ):“伍(wǔ )员(yuán )果(guǒ )欺(qī )寡(guǎ )人(rén )!”役(yì )反(fǎn ),使(shǐ )人(rén )赐(cì )子(zǐ )胥(xū )属(shǔ )镂(lòu )剑(jiàn )以(yǐ )自(zì )杀(shā )。子(zǐ )胥(xū )大(dà )笑(xiào )曰(yuē ):“我(wǒ )令(lìng )而(ér )父(fù )霸(bà ),我(wǒ )又(yòu )立(lì )若(ruò ),若(ruò )初(chū )欲(yù )分(fèn )吴(wú )国(guó )半(bàn )予(yǔ )我(wǒ ),我(wǒ )不(bú )受(shòu ),已(yǐ ),今(jīn )若(ruò )反(fǎn )以(yǐ )谗(chán )诛(zhū )我(wǒ )。嗟(jiē )乎(hū ),嗟(jiē )乎(hū ),一(yī )人(rén )固(gù )不(bú )能(néng )独(dú )立(lì )!”报(bào )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“必(bì )取(qǔ )吾(wú )眼(yǎn )置(zhì )吴(wú )东(dōng )门(mén ),以(yǐ )观(guān )越(yuè )兵(bīng )入(rù )也(yě )!”於(yú )是(shì )吴(wú )任(rèn )嚭(pǐ )政(zhèng )。

居(jū )三(sān )年(nián ),勾(gōu )践(jiàn )召(zhào )范(fàn )蠡(lí )曰(yuē ):“吴(wú )已(yǐ )杀(shā )子(zǐ )胥(xū ),导(dǎo )谀(yú )者(zhě )众(zhòng ),可(kě )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“未(wèi )可(kě )。”

至(zhì )明(míng )年(nián )春(chūn ),吴(wú )王(wáng )北(běi )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )於(yú )黄(huáng )池(chí ),吴(wú )国(guó )精(jīng )兵(bīng )从(cóng )王(wáng ),惟(wéi )独(dú )老(lǎo )弱(ruò )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )留(liú )守(shǒu )。勾(gōu )践(jiàn )复(fù )问(wèn )范(fàn )蠡(lí ),蠡(lí )曰(yuē )“可(kě )矣(yǐ )”。乃(nǎi )发(fā )习(xí )流(liú )二(èr )千(qiān )人(rén ),教(jiāo )士(shì )四(sì )万(wàn )人(rén ),君(jūn )子(zǐ )六(liù )千(qiān )人(rén ),诸(zhū )御(yù )千(qiān )人(rén ),伐(fá )吴(wú )。吴(wú )师(shī )败(bài ),遂(suí )杀(shā )吴(wú )太(tài )子(zǐ )。吴(wú )告(gào )急(jí )於(yú )王(wáng ),王(wáng )方(fāng )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )於(yú )黄(huáng )池(chí ),惧(jù )天(tiān )下(xià )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )祕(bì )之(zhī )。吴(wú )王(wáng )已(yǐ )盟(méng )黄(huáng )池(chí ),乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )厚(hòu )礼(lǐ )以(yǐ )请(qǐng )成(chéng )越(yuè )。越(yuè )自(zì )度(dù )亦(yì )未(wèi )能(néng )灭(miè )吴(wú ),乃(nǎi )与(yǔ )吴(wú )平(píng )。

其(qí )後(hòu )四(sì )年(nián ),越(yuè )复(fù )伐(fá )吴(wú )。吴(wú )士(shì )民(mín )罢(bà )弊(bì ),轻(qīng )锐(ruì )尽(jìn )死(sǐ )於(yú )齐(qí )、晋(jìn )。而(ér )越(yuè )大(dà )破(pò )吴(wú ),因(yīn )而(ér )留(liú )围(wéi )之(zhī )三(sān )年(nián ),吴(wú )师(shī )败(bài ),越(yuè )遂(suí )复(fù )栖(qī )吴(wú )王(wáng )於(yú )姑(gū )苏(sū )之(zhī )山(shān )。吴(wú )王(wáng )使(shǐ )公(gōng )孙(sūn )雄(xióng )肉(ròu )袒(tǎn )膝(xī )行(háng )而(ér )前(qián ),请(qǐng )成(chéng )越(yuè )王(wáng )曰(yuē ):“孤(gū )臣(chén )夫(fū )差(chà )敢(gǎn )布(bù )腹(fù )心(xīn ),异(yì )日(rì )尝(cháng )得(dé )罪(zuì )於(yú )会(huì )稽(jī ),夫(fū )差(chà )不(bú )敢(gǎn )逆(nì )命(mìng ),得(dé )与(yǔ )君(jūn )王(wáng )成(chéng )以(yǐ )归(guī )。今(jīn )君(jūn )王(wáng )举(jǔ )玉(yù )趾(zhǐ )而(ér )诛(zhū )孤(gū )臣(chén ),孤(gū )臣(chén )惟(wéi )命(mìng )是(shì )听(tīng ),意(yì )者(zhě )亦(yì )欲(yù )如(rú )会(huì )稽(jī )之(zhī )赦(shè )孤(gū )臣(chén )之(zhī )罪(zuì )乎(hū )?”勾(gōu )践(jiàn )不(bú )忍(rěn ),欲(yù )许(xǔ )之(zhī )。范(fàn )蠡(lí )曰(yuē ):“会(huì )稽(jī )之(zhī )事(shì ),天(tiān )以(yǐ )越(yuè )赐(cì )吴(wú ),吴(wú )不(bú )取(qǔ )。今(jīn )天(tiān )以(yǐ )吴(wú )赐(cì )越(yuè ),越(yuè )其(qí )可(kě )逆(nì )天(tiān )乎(hū )?且(qiě )夫(fū )君(jūn )王(wáng )蚤(zǎo )朝(cháo )晏(yàn )罢(bà ),非(fēi )为(wéi )吴(wú )邪(xié )?谋(móu )之(zhī )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),一(yī )旦(dàn )而(ér )弃(qì )之(zhī ),可(kě )乎(hū )?且(qiě )夫(fū )天(tiān )与(yǔ )弗(fú )取(qǔ ),反(fǎn )受(shòu )其(qí )咎(jiù )。‘伐(fá )柯(kē )者(zhě )其(qí )则(zé )不(bú )远(yuǎn )’,君(jūn )忘(wàng )会(huì )稽(jī )之(zhī )戹(è )乎(hū )?”勾(gōu )践(jiàn )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )听(tīng )子(zǐ )言(yán ),吾(wú )不(bú )忍(rěn )其(qí )使(shǐ )者(zhě )。”范(fàn )蠡(lí )乃(nǎi )鼓(gǔ )进(jìn )兵(bīng ),曰(yuē ):“王(wáng )已(yǐ )属(shǔ )政(zhèng )於(yú )执(zhí )事(shì ),使(shǐ )者(zhě )去(qù ),不(bú )者(zhě )且(qiě )得(dé )罪(zuì )。”吴(wú )使(shǐ )者(zhě )泣(qì )而(ér )去(qù )。勾(gōu )践(jiàn )怜(lián )之(zhī ),乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )谓(wèi )吴(wú )王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )置(zhì )王(wáng )甬(yǒng )东(dōng ),君(jūn )百(bǎi )家(jiā )。”吴(wú )王(wáng )谢(xiè )曰(yuē ):“吾(wú )老(lǎo )矣(yǐ ),不(bú )能(néng )事(shì )君(jūn )王(wáng )!”遂(suí )自(zì )杀(shā )。乃(nǎi )蔽(bì )其(qí )面(miàn ),曰(yuē ):“吾(wú )无(wú )面(miàn )以(yǐ )见(jiàn )子(zǐ )胥(xū )也(yě )!”越(yuè )王(wáng )乃(nǎi )葬(zàng )吴(wú )王(wáng )而(ér )诛(zhū )太(tài )宰(zǎi )嚭(pǐ )。

勾(gōu )践(jiàn )已(yǐ )平(píng )吴(wú ),乃(nǎi )以(yǐ )兵(bīng )北(běi )渡(dù )淮(huái ),与(yǔ )齐(qí )、晋(jìn )诸(zhū )侯(hóu )会(huì )於(yú )徐(xú )州(zhōu ),致(zhì )贡(gòng )於(yú )周(zhōu )。周(zhōu )元(yuán )王(wáng )使(shǐ )人(rén )赐(cì )勾(gōu )践(jiàn )胙(zuò ),命(mìng )为(wéi )伯(bó )。勾(gōu )践(jiàn )已(yǐ )去(qù ),渡(dù )淮(huái )南(nán ),以(yǐ )淮(huái )上(shàng )地(dì )与(yǔ )楚(chǔ ),归(guī )吴(wú )所(suǒ )侵(qīn )宋(sòng )地(dì )於(yú )宋(sòng ),与(yǔ )鲁(lǔ )泗(sì )东(dōng )方(fāng )百(bǎi )里(lǐ )。当(dāng )是(shì )时(shí ),越(yuè )兵(bīng )横(héng )行(háng )於(yú )江(jiāng )、淮(huái )东(dōng ),诸(zhū )侯(hóu )毕(bì )贺(hè ),号(hào )称(chēng )霸(bà )王(wáng )。

范(fàn )蠡(lí )遂(suí )去(qù ),自(zì )齐(qí )遗(yí )大(dà )夫(fū )种(zhǒng )书(shū )曰(yuē ):“飞(fēi )鸟(niǎo )尽(jìn ),良(liáng )弓(gōng )藏(cáng );狡(jiǎo )兔(tù )死(sǐ ),走(zǒu )狗(gǒu )烹(pēng )。越(yuè )王(wáng )为(wéi )人(rén )长(zhǎng )颈(jǐng )鸟(niǎo )喙(huì ),可(kě )与(yǔ )共(gòng )患(huàn )难(nán ),不(bú )可(kě )与(yǔ )共(gòng )乐(lè )。子(zǐ )何(hé )不(bú )去(qù )?”种(zhǒng )见(jiàn )书(shū ),称(chēng )病(bìng )不(bú )朝(cháo )。人(rén )或(huò )谗(chán )种(zhǒng )且(qiě )作(zuò )乱(luàn ),越(yuè )王(wáng )乃(nǎi )赐(cì )种(zhǒng )剑(jiàn )曰(yuē ):“子(zǐ )教(jiāo )寡(guǎ )人(rén )伐(fá )吴(wú )七(qī )术(shù ),寡(guǎ )人(rén )用(yòng )其(qí )三(sān )而(ér )败(bài )吴(wú ),其(qí )四(sì )在(zài )子(zǐ ),子(zǐ )为(wéi )我(wǒ )从(cóng )先(xiān )王(wáng )试(shì )之(zhī )。”种(zhǒng )遂(suí )自(zì )杀(shā )。

勾(gōu )践(jiàn )卒(zú ),子(zǐ )王(wáng )鼫(shí )与(yǔ )立(lì )。王(wáng )鼫(shí )与(yǔ )卒(zú ),子(zǐ )王(wáng )不(bú )寿(shòu )立(lì )。王(wáng )不(bú )寿(shòu )卒(zú ),子(zǐ )王(wáng )翁(wēng )立(lì )。王(wáng )翁(wēng )卒(zú ),子(zǐ )王(wáng )翳(yì )立(lì )。王(wáng )翳(yì )卒(zú ),子(zǐ )王(wáng )之(zhī )侯(hóu )立(lì )。王(wáng )之(zhī )侯(hóu )卒(zú ),子(zǐ )王(wáng )无(wú )彊(jiāng )立(lì )。

王(wáng )无(wú )彊(jiāng )时(shí ),越(yuè )兴(xìng )师(shī )北(běi )伐(fá )齐(qí ),西(xī )伐(fá )楚(chǔ ),与(yǔ )中(zhōng )国(guó )争(zhēng )彊(jiāng )。当(dāng )楚(chǔ )威(wēi )王(wáng )之(zhī )时(shí ),越(yuè )北(běi )伐(fá )齐(qí ),齐(qí )威(wēi )王(wáng )使(shǐ )人(rén )说(shuō )越(yuè )王(wáng )曰(yuē ):“越(yuè )不(bú )伐(fá )楚(chǔ ),大(dà )不(bú )王(wáng ),小(xiǎo )不(bú )伯(bó )。图(tú )越(yuè )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )不(bú )伐(fá )楚(chǔ )者(zhě ),为(wéi )不(bú )得(dé )晋(jìn )也(yě )。韩(hán )、魏(wèi )固(gù )不(bú )攻(gōng )楚(chǔ )。韩(hán )之(zhī )攻(gōng )楚(chǔ ),覆(fù )其(qí )军(jūn ),杀(shā )其(qí )将(jiāng ),则(zé )叶(yè )、阳(yáng )翟(zhái )危(wēi );魏(wèi )亦(yì )覆(fù )其(qí )军(jūn ),杀(shā )其(qí )将(jiāng ),则(zé )陈(chén )、上(shàng )蔡(cài )不(bú )安(ān )。故(gù )二(èr )晋(jìn )之(zhī )事(shì )越(yuè )也(yě ),不(bú )至(zhì )於(yú )覆(fù )军(jūn )杀(shā )将(jiāng ),马(mǎ )汗(hàn )之(zhī )力(lì )不(bú )效(xiào )。所(suǒ )重(zhòng )於(yú )得(dé )晋(jìn )者(zhě )何(hé )也(yě )?”越(yuè )王(wáng )曰(yuē ):“所(suǒ )求(qiú )於(yú )晋(jìn )者(zhě ),不(bú )至(zhì )顿(dùn )刃(rèn )接(jiē )兵(bīng ),而(ér )况(kuàng )于(yú )攻(gōng )城(chéng )围(wéi )邑(yì )乎(hū )?原(yuán )魏(wèi )以(yǐ )聚(jù )大(dà )梁(liáng )之(zhī )下(xià ),原(yuán )齐(qí )之(zhī )试(shì )兵(bīng )南(nán )阳(yáng )莒(jǔ )地(dì ),以(yǐ )聚(jù )常(cháng )、郯(tán )之(zhī )境(jìng ),则(zé )方(fāng )城(chéng )之(zhī )外(wài )不(bú )南(nán ),淮(huái )、泗(sì )之(zhī )间(jiān )不(bú )东(dōng ),商(shāng )、於(yú )、析(xī )、郦(lì )、宗(zōng )胡(hú )之(zhī )地(dì ),夏(xià )路(lù )以(yǐ )左(zuǒ ),不(bú )足(zú )以(yǐ )备(bèi )秦(qín ),江(jiāng )南(nán )、泗(sì )上(shàng )不(bú )足(zú )以(yǐ )待(dài )越(yuè )矣(yǐ )。则(zé )齐(qí )、秦(qín )、韩(hán )、魏(wèi )得(dé )志(zhì )於(yú )楚(chǔ )也(yě ),是(shì )二(èr )晋(jìn )不(bú )战(zhàn )分(fèn )地(dì ),不(bú )耕(gēng )而(ér )穫(hù )之(zhī )。不(bú )此(cǐ )之(zhī )为(wéi ),而(ér )顿(dùn )刃(rèn )於(yú )河(hé )山(shān )之(zhī )间(jiān )以(yǐ )为(wéi )齐(qí )秦(qín )用(yòng ),所(suǒ )待(dài )者(zhě )如(rú )此(cǐ )其(qí )失(shī )计(jì ),柰(nài )何(hé )其(qí )以(yǐ )此(cǐ )王(wáng )也(yě )!”齐(qí )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“幸(xìng )也(yě )越(yuè )之(zhī )不(bú )亡(wáng )也(yě )!吾(wú )不(bú )贵(guì )其(qí )用(yòng )智(zhì )之(zhī )如(rú )目(mù ),见(jiàn )豪(háo )毛(máo )而(ér )不(bú )见(jiàn )其(qí )睫(jié )也(yě )。今(jīn )王(wáng )知(zhī )晋(jìn )之(zhī )失(shī )计(jì ),而(ér )不(bú )自(zì )知(zhī )越(yuè )之(zhī )过(guò ),是(shì )目(mù )论(lùn )也(yě )。王(wáng )所(suǒ )待(dài )於(yú )晋(jìn )者(zhě ),非(fēi )有(yǒu )马(mǎ )汗(hàn )之(zhī )力(lì )也(yě ),又(yòu )非(fēi )可(kě )与(yǔ )合(hé )军(jūn )连(lián )和(hé )也(yě ),将(jiāng )待(dài )之(zhī )以(yǐ )分(fèn )楚(chǔ )众(zhòng )也(yě )。今(jīn )楚(chǔ )众(zhòng )已(yǐ )分(fèn ),何(hé )待(dài )於(yú )晋(jìn )?”越(yuè )王(wáng )曰(yuē ):“柰(nài )何(hé )?”曰(yuē ):“楚(chǔ )三(sān )大(dà )夫(fū )张(zhāng )九(jiǔ )军(jūn ),北(běi )围(wéi )曲(qǔ )沃(wò )、於(yú )中(zhōng ),以(yǐ )至(zhì )无(wú )假(jiǎ )之(zhī )关(guān )者(zhě )三(sān )千(qiān )七(qī )百(bǎi )里(lǐ ),景(jǐng )翠(cuì )之(zhī )军(jūn )北(běi )聚(jù )鲁(lǔ )、齐(qí )、南(nán )阳(yáng ),分(fèn )有(yǒu )大(dà )此(cǐ )者(zhě )乎(hū )?且(qiě )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )求(qiú )者(zhě ),斗(dòu )晋(jìn )楚(chǔ )也(yě );晋(jìn )楚(chǔ )不(bú )斗(dòu ),越(yuè )兵(bīng )不(bú )起(qǐ ),是(shì )知(zhī )二(èr )五(wǔ )而(ér )不(bú )知(zhī )十(shí )也(yě )。此(cǐ )时(shí )不(bú )攻(gōng )楚(chǔ ),臣(chén )以(yǐ )是(shì )知(zhī )越(yuè )大(dà )不(bú )王(wáng ),小(xiǎo )不(bú )伯(bó )。复(fù )雠(chóu )、庞(páng )、长(zhǎng )沙(shā ),楚(chǔ )之(zhī )粟(sù )也(yě );竟(jìng )泽(zé )陵(líng ),楚(chǔ )之(zhī )材(cái )也(yě )。越(yuè )窥(kuī )兵(bīng )通(tōng )无(wú )假(jiǎ )之(zhī )关(guān ),此(cǐ )四(sì )邑(yì )者(zhě )不(bú )上(shàng )贡(gòng )事(shì )於(yú )郢(yǐng )矣(yǐ )。臣(chén )闻(wén )之(zhī ),图(tú )王(wáng )不(bú )王(wáng ),其(qí )敝(bì )可(kě )以(yǐ )伯(bó )。然(rán )而(ér )不(bú )伯(bó )者(zhě ),王(wáng )道(dào )失(shī )也(yě )。故(gù )原(yuán )大(dà )王(wáng )之(zhī )转(zhuǎn )攻(gōng )楚(chǔ )也(yě )。”

於(yú )是(shì )越(yuè )遂(suí )释(shì )齐(qí )而(ér )伐(fá )楚(chǔ )。楚(chǔ )威(wēi )王(wáng )兴(xìng )兵(bīng )而(ér )伐(fá )之(zhī ),大(dà )败(bài )越(yuè ),杀(shā )王(wáng )无(wú )彊(jiāng ),尽(jìn )取(qǔ )故(gù )吴(wú )地(dì )至(zhì )浙(zhè )江(jiāng ),北(běi )破(pò )齐(qí )於(yú )徐(xú )州(zhōu )。而(ér )越(yuè )以(yǐ )此(cǐ )散(sàn ),诸(zhū )族(zú )子(zǐ )争(zhēng )立(lì ),或(huò )为(wéi )王(wáng ),或(huò )为(wéi )君(jūn ),滨(bīn )於(yú )江(jiāng )南(nán )海(hǎi )上(shàng ),服(fú )朝(cháo )於(yú )楚(chǔ )。

後(hòu )七(qī )世(shì ),至(zhì )闽(mǐn )君(jūn )摇(yáo ),佐(zuǒ )诸(zhū )侯(hóu )平(píng )秦(qín )。汉(hàn )高(gāo )帝(dì )复(fù )以(yǐ )摇(yáo )为(wéi )越(yuè )王(wáng ),以(yǐ )奉(fèng )越(yuè )後(hòu )。东(dōng )越(yuè ),闽(mǐn )君(jūn ),皆(jiē )其(qí )後(hòu )也(yě )。

范(fàn )蠡(lí )事(shì )越(yuè )王(wáng )勾(gōu )践(jiàn ),既(jì )苦(kǔ )身(shēn )戮(lù )力(lì ),与(yǔ )勾(gōu )践(jiàn )深(shēn )谋(móu )二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián ),竟(jìng )灭(miè )吴(wú ),报(bào )会(huì )稽(jī )之(zhī )耻(chǐ ),北(běi )渡(dù )兵(bīng )於(yú )淮(huái )以(yǐ )临(lín )齐(qí )、晋(jìn ),号(hào )令(lìng )中(zhōng )国(guó ),以(yǐ )尊(zūn )周(zhōu )室(shì ),勾(gōu )践(jiàn )以(yǐ )霸(bà ),而(ér )范(fàn )蠡(lí )称(chēng )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )。还(hái )反(fǎn )国(guó ),范(fàn )蠡(lí )以(yǐ )为(wéi )大(dà )名(míng )之(zhī )下(xià ),难(nán )以(yǐ )久(jiǔ )居(jū ),且(qiě )勾(gōu )践(jiàn )为(wéi )人(rén )可(kě )与(yǔ )同(tóng )患(huàn ),难(nán )与(yǔ )处(chù )安(ān ),为(wéi )书(shū )辞(cí )勾(gōu )践(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )主(zhǔ )忧(yōu )臣(chén )劳(láo ),主(zhǔ )辱(rǔ )臣(chén )死(sǐ )。昔(xī )者(zhě )君(jūn )王(wáng )辱(rǔ )於(yú )会(huì )稽(jī ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )死(sǐ ),为(wéi )此(cǐ )事(shì )也(yě )。今(jīn )既(jì )以(yǐ )雪(xuě )耻(chǐ ),臣(chén )请(qǐng )从(cóng )会(huì )稽(jī )之(zhī )诛(zhū )。”勾(gōu )践(jiàn )曰(yuē ):“孤(gū )将(jiāng )与(yǔ )子(zǐ )分(fèn )国(guó )而(ér )有(yǒu )之(zhī )。不(bú )然(rán ),将(jiāng )加(jiā )诛(zhū )于(yú )子(zǐ )。”范(fàn )蠡(lí )曰(yuē ):“君(jūn )行(háng )令(lìng ),臣(chén )行(háng )意(yì )。”乃(nǎi )装(zhuāng )其(qí )轻(qīng )宝(bǎo )珠(zhū )玉(yù ),自(zì )与(yǔ )其(qí )私(sī )徒(tú )属(shǔ )乘(chéng )舟(zhōu )浮(fú )海(hǎi )以(yǐ )行(háng ),终(zhōng )不(bú )反(fǎn )。於(yú )是(shì )勾(gōu )践(jiàn )表(biǎo )会(huì )稽(jī )山(shān )以(yǐ )为(wéi )范(fàn )蠡(lí )奉(fèng )邑(yì )。

范(fàn )蠡(lí )浮(fú )海(hǎi )出(chū )齐(qí ),变(biàn )姓(xìng )名(míng ),自(zì )谓(wèi )鸱(chī )夷(yí )子(zǐ )皮(pí ),耕(gēng )于(yú )海(hǎi )畔(pàn ),苦(kǔ )身(shēn )戮(lù )力(lì ),父(fù )子(zǐ )治(zhì )产(chǎn )。居(jū )无(wú )几(jǐ )何(hé ),致(zhì )产(chǎn )数(shù )十(shí )万(wàn )。齐(qí )人(rén )闻(wén )其(qí )贤(xián ),以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )。范(fàn )蠡(lí )喟(kuì )然(rán )叹(tàn )曰(yuē ):“居(jū )家(jiā )则(zé )致(zhì )千(qiān )金(jīn ),居(jū )官(guān )则(zé )至(zhì )卿(qīng )相(xiàng ),此(cǐ )布(bù )衣(yī )之(zhī )极(jí )也(yě )。久(jiǔ )受(shòu )尊(zūn )名(míng ),不(bú )祥(xiáng )。”乃(nǎi )归(guī )相(xiàng )印(yìn ),尽(jìn )散(sàn )其(qí )财(cái ),以(yǐ )分(fèn )与(yǔ )知(zhī )友(yǒu )乡(xiāng )党(dǎng ),而(ér )怀(huái )其(qí )重(zhòng )宝(bǎo ),间(jiān )行(háng )以(yǐ )去(qù ),止(zhǐ )于(yú )陶(táo ),以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )中(zhōng ),交(jiāo )易(yì )有(yǒu )无(wú )之(zhī )路(lù )通(tōng ),为(wéi )生(shēng )可(kě )以(yǐ )致(zhì )富(fù )矣(yǐ )。於(yú )是(shì )自(zì )谓(wèi )陶(táo )硃(zhū )公(gōng )。复(fù )约(yuē )要(yào )父(fù )子(zǐ )耕(gēng )畜(chù ),废(fèi )居(jū ),候(hòu )时(shí )转(zhuǎn )物(wù ),逐(zhú )什(shí )一(yī )之(zhī )利(lì )。居(jū )无(wú )何(hé ),则(zé )致(zhì )赀(zī )累(lèi )巨(jù )万(wàn )。天(tiān )下(xià )称(chēng )陶(táo )硃(zhū )公(gōng )。

硃(zhū )公(gōng )居(jū )陶(táo ),生(shēng )少(shǎo )子(zǐ )。少(shǎo )子(zǐ )及(jí )壮(zhuàng ),而(ér )硃(zhū )公(gōng )中(zhōng )男(nán )杀(shā )人(rén ),囚(qiú )於(yú )楚(chǔ )。硃(zhū )公(gōng )曰(yuē ):“杀(shā )人(rén )而(ér )死(sǐ ),职(zhí )也(yě )。然(rán )吾(wú )闻(wén )千(qiān )金(jīn )之(zhī )子(zǐ )不(bú )死(sǐ )於(yú )市(shì )。”告(gào )其(qí )少(shǎo )子(zǐ )往(wǎng )视(shì )之(zhī )。乃(nǎi )装(zhuāng )黄(huáng )金(jīn )千(qiān )溢(yì ),置(zhì )褐(hè )器(qì )中(zhōng ),载(zǎi )以(yǐ )一(yī )牛(niú )车(chē )。且(qiě )遣(qiǎn )其(qí )少(shǎo )子(zǐ ),硃(zhū )公(gōng )长(zhǎng )男(nán )固(gù )请(qǐng )欲(yù )行(háng ),硃(zhū )公(gōng )不(bú )听(tīng )。长(zhǎng )男(nán )曰(yuē ):“家(jiā )有(yǒu )长(zhǎng )子(zǐ )曰(yuē )家(jiā )督(dū ),今(jīn )弟(dì )有(yǒu )罪(zuì ),大(dà )人(rén )不(bú )遣(qiǎn ),乃(nǎi )遗(yí )少(shǎo )弟(dì ),是(shì )吾(wú )不(bú )肖(xiāo )。”欲(yù )自(zì )杀(shā )。其(qí )母(mǔ )为(wéi )言(yán )曰(yuē ):“今(jīn )遣(qiǎn )少(shǎo )子(zǐ ),未(wèi )必(bì )能(néng )生(shēng )中(zhōng )子(zǐ )也(yě ),而(ér )先(xiān )空(kōng )亡(wáng )长(zhǎng )男(nán ),柰(nài )何(hé )?”硃(zhū )公(gōng )不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )遣(qiǎn )长(zhǎng )子(zǐ ),为(wéi )一(yī )封(fēng )书(shū )遗(yí )故(gù )所(suǒ )善(shàn )庄(zhuāng )生(shēng )。曰(yuē ):“至(zhì )则(zé )进(jìn )千(qiān )金(jīn )于(yú )庄(zhuāng )生(shēng )所(suǒ ),听(tīng )其(qí )所(suǒ )为(wéi ),慎(shèn )无(wú )与(yǔ )争(zhēng )事(shì )。”长(zhǎng )男(nán )既(jì )行(háng ),亦(yì )自(zì )私(sī )赍(jī )数(shù )百(bǎi )金(jīn )。

至(zhì )楚(chǔ ),庄(zhuāng )生(shēng )家(jiā )负(fù )郭(guō ),披(pī )藜(lí )藋(dí )到(dào )门(mén ),居(jū )甚(shèn )贫(pín )。然(rán )长(zhǎng )男(nán )发(fā )书(shū )进(jìn )千(qiān )金(jīn ),如(rú )其(qí )父(fù )言(yán )。庄(zhuāng )生(shēng )曰(yuē ):“可(kě )疾(jí )去(qù )矣(yǐ ),慎(shèn )毋(wú )留(liú )!即(jí )弟(dì )出(chū ),勿(wù )问(wèn )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )。”长(zhǎng )男(nán )既(jì )去(qù ),不(bú )过(guò )庄(zhuāng )生(shēng )而(ér )私(sī )留(liú ),以(yǐ )其(qí )私(sī )赍(jī )献(xiàn )遗(yí )楚(chǔ )国(guó )贵(guì )人(rén )用(yòng )事(shì )者(zhě )。

庄(zhuāng )生(shēng )虽(suī )居(jū )穷(qióng )阎(yán ),然(rán )以(yǐ )廉(lián )直(zhí )闻(wén )於(yú )国(guó ),自(zì )楚(chǔ )王(wáng )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )师(shī )尊(zūn )之(zhī )。及(jí )硃(zhū )公(gōng )进(jìn )金(jīn ),非(fēi )有(yǒu )意(yì )受(shòu )也(yě ),欲(yù )以(yǐ )成(chéng )事(shì )後(hòu )复(fù )归(guī )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )信(xìn )耳(ěr )。故(gù )金(jīn )至(zhì ),谓(wèi )其(qí )妇(fù )曰(yuē ):“此(cǐ )硃(zhū )公(gōng )之(zhī )金(jīn )。有(yǒu )如(rú )病(bìng )不(bú )宿(xiǔ )诫(jiè ),後(hòu )复(fù )归(guī ),勿(wù )动(dòng )。”而(ér )硃(zhū )公(gōng )长(zhǎng )男(nán )不(bú )知(zhī )其(qí )意(yì ),以(yǐ )为(wéi )殊(shū )无(wú )短(duǎn )长(zhǎng )也(yě )。

庄(zhuāng )生(shēng )间(jiān )时(shí )入(rù )见(jiàn )楚(chǔ )王(wáng ),言(yán )“某(mǒu )星(xīng )宿(xiǔ )某(mǒu ),此(cǐ )则(zé )害(hài )於(yú )楚(chǔ )”。楚(chǔ )王(wáng )素(sù )信(xìn )庄(zhuāng )生(shēng ),曰(yuē ):“今(jīn )为(wéi )柰(nài )何(hé )?”庄(zhuāng )生(shēng )曰(yuē ):“独(dú )以(yǐ )德(dé )为(wéi )可(kě )以(yǐ )除(chú )之(zhī )。”楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“生(shēng )休(xiū )矣(yǐ ),寡(guǎ )人(rén )将(jiāng )行(háng )之(zhī )。”王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )封(fēng )三(sān )钱(qián )之(zhī )府(fǔ )。楚(chǔ )贵(guì )人(rén )惊(jīng )告(gào )硃(zhū )公(gōng )长(zhǎng )男(nán )曰(yuē ):“王(wáng )且(qiě )赦(shè )。”曰(yuē ):“何(hé )以(yǐ )也(yě )?”曰(yuē ):“每(měi )王(wáng )且(qiě )赦(shè ),常(cháng )封(fēng )三(sān )钱(qián )之(zhī )府(fǔ )。昨(zuó )暮(mù )王(wáng )使(shǐ )使(shǐ )封(fēng )之(zhī )。”硃(zhū )公(gōng )长(zhǎng )男(nán )以(yǐ )为(wéi )赦(shè ),弟(dì )固(gù )当(dāng )出(chū )也(yě ),重(zhòng )千(qiān )金(jīn )虚(xū )弃(qì )庄(zhuāng )生(shēng ),无(wú )所(suǒ )为(wéi )也(yě ),乃(nǎi )复(fù )见(jiàn )庄(zhuāng )生(shēng )。庄(zhuāng )生(shēng )惊(jīng )曰(yuē ):“若(ruò )不(bú )去(qù )邪(xié )?”长(zhǎng )男(nán )曰(yuē ):“固(gù )未(wèi )也(yě )。初(chū )为(wéi )事(shì )弟(dì ),弟(dì )今(jīn )议(yì )自(zì )赦(shè ),故(gù )辞(cí )生(shēng )去(qù )。”庄(zhuāng )生(shēng )知(zhī )其(qí )意(yì )欲(yù )复(fù )得(dé )其(qí )金(jīn ),曰(yuē ):“若(ruò )自(zì )入(rù )室(shì )取(qǔ )金(jīn )。”长(zhǎng )男(nán )即(jí )自(zì )入(rù )室(shì )取(qǔ )金(jīn )持(chí )去(qù ),独(dú )自(zì )欢(huān )幸(xìng )。

庄(zhuāng )生(shēng )羞(xiū )为(wéi )兒(ér )子(zǐ )所(suǒ )卖(mài ),乃(nǎi )入(rù )见(jiàn )楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“臣(chén )前(qián )言(yán )某(mǒu )星(xīng )事(shì ),王(wáng )言(yán )欲(yù )以(yǐ )修(xiū )德(dé )报(bào )之(zhī )。今(jīn )臣(chén )出(chū ),道(dào )路(lù )皆(jiē )言(yán )陶(táo )之(zhī )富(fù )人(rén )硃(zhū )公(gōng )之(zhī )子(zǐ )杀(shā )人(rén )囚(qiú )楚(chǔ ),其(qí )家(jiā )多(duō )持(chí )金(jīn )钱(qián )赂(lù )王(wáng )左(zuǒ )右(yòu ),故(gù )王(wáng )非(fēi )能(néng )恤(xù )楚(chǔ )国(guó )而(ér )赦(shè ),乃(nǎi )以(yǐ )硃(zhū )公(gōng )子(zǐ )故(gù )也(yě )。”楚(chǔ )王(wáng )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )虽(suī )不(bú )德(dé )耳(ěr ),柰(nài )何(hé )以(yǐ )硃(zhū )公(gōng )之(zhī )子(zǐ )故(gù )而(ér )施(shī )惠(huì )乎(hū )!”令(lìng )论(lùn )杀(shā )硃(zhū )公(gōng )子(zǐ ),明(míng )日(rì )遂(suí )下(xià )赦(shè )令(lìng )。硃(zhū )公(gōng )长(zhǎng )男(nán )竟(jìng )持(chí )其(qí )弟(dì )丧(sàng )归(guī )。

至(zhì ),其(qí )母(mǔ )及(jí )邑(yì )人(rén )尽(jìn )哀(āi )之(zhī ),唯(wéi )硃(zhū )公(gōng )独(dú )笑(xiào ),曰(yuē ):“吾(wú )固(gù )知(zhī )必(bì )杀(shā )其(qí )弟(dì )也(yě )!彼(bǐ )非(fēi )不(bú )爱(ài )其(qí )弟(dì ),顾(gù )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )能(néng )忍(rěn )者(zhě )也(yě )。是(shì )少(shǎo )与(yǔ )我(wǒ )俱(jù ),见(jiàn )苦(kǔ ),为(wéi )生(shēng )难(nán ),故(gù )重(zhòng )弃(qì )财(cái )。至(zhì )如(rú )少(shǎo )弟(dì )者(zhě ),生(shēng )而(ér )见(jiàn )我(wǒ )富(fù ),乘(chéng )坚(jiān )驱(qū )良(liáng )逐(zhú )狡(jiǎo )兔(tù ),岂(qǐ )知(zhī )财(cái )所(suǒ )从(cóng )来(lái ),故(gù )轻(qīng )弃(qì )之(zhī ),非(fēi )所(suǒ )惜(xī )吝(lìn )。前(qián )日(rì )吾(wú )所(suǒ )为(wéi )欲(yù )遣(qiǎn )少(shǎo )子(zǐ ),固(gù )为(wéi )其(qí )能(néng )弃(qì )财(cái )故(gù )也(yě )。而(ér )长(zhǎng )者(zhě )不(bú )能(néng ),故(gù )卒(zú )以(yǐ )杀(shā )其(qí )弟(dì ),事(shì )之(zhī )理(lǐ )也(yě ),无(wú )足(zú )悲(bēi )者(zhě )。吾(wú )日(rì )夜(yè )固(gù )以(yǐ )望(wàng )其(qí )丧(sàng )之(zhī )来(lái )也(yě )。”故(gù )范(fàn )蠡(lí )三(sān )徙(xǐ ),成(chéng )名(míng )於(yú )天(tiān )下(xià ),非(fēi )苟(gǒu )去(qù )而(ér )已(yǐ ),所(suǒ )止(zhǐ )必(bì )成(chéng )名(míng )。卒(zú )老(lǎo )死(sǐ )于(yú )陶(táo ),故(gù )世(shì )传(chuán )曰(yuē )陶(táo )硃(zhū )公(gōng )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):禹(yǔ )之(zhī )功(gōng )大(dà )矣(yǐ ),渐(jiàn )九(jiǔ )川(chuān ),定(dìng )九(jiǔ )州(zhōu ),至(zhì )于(yú )今(jīn )诸(zhū )夏(xià )艾(ài )安(ān )。及(jí )苗(miáo )裔(yì )勾(gōu )践(jiàn ),苦(kǔ )身(shēn )焦(jiāo )思(sī ),终(zhōng )灭(miè )彊(jiāng )吴(wú ),北(běi )观(guān )兵(bīng )中(zhōng )国(guó ),以(yǐ )尊(zūn )周(zhōu )室(shì ),号(hào )称(chēng )霸(bà )王(wáng )。勾(gōu )践(jiàn )可(kě )不(bú )谓(wèi )贤(xián )哉(zāi )!盖(gài )有(yǒu )禹(yǔ )之(zhī )遗(yí )烈(liè )焉(yān )。范(fàn )蠡(lí )三(sān )迁(qiān )皆(jiē )有(yǒu )荣(róng )名(míng ),名(míng )垂(chuí )後(hòu )世(shì )。臣(chén )主(zhǔ )若(ruò )此(cǐ ),欲(yù )毋(wú )显(xiǎn )得(dé )乎(hū )!

越(yuè )祖(zǔ )少(shǎo )康(kāng ),至(zhì )于(yú )允(yǔn )常(cháng )。其(qí )子(zǐ )始(shǐ )霸(bà ),与(yǔ )吴(wú )争(zhēng )彊(jiāng )。槜(zhì )李(lǐ )之(zhī )役(yì ),阖(hé )闾(lǘ )见(jiàn )伤(shāng )。会(huì )稽(jī )之(zhī )耻(chǐ ),勾(gōu )践(jiàn )欲(yù )当(dāng )。种(zhǒng )诱(yòu )以(yǐ )利(lì ),蠡(lí )悉(xī )其(qí )良(liáng )。折(shé )节(jiē )下(xià )士(shì ),致(zhì )胆(dǎn )思(sī )尝(cháng )。卒(zú )复(fù )雠(chóu )寇(kòu ),遂(suí )殄(tiǎn )大(dà )邦(bāng )。後(hòu )不(bú )量(liàng )力(lì ),灭(miè )於(yú )无(wú )彊(jiāng )。

阅读:26045

打赏捐助〔Donate〕>>>

《越王勾践世家》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库