白话译文【登录】

《古文观止》 > 张益州画像记 > 《白话译文》 > 拼音版

宋(sòng )仁(rén )宗(zōng )至(zhì )和(hé )元(yuán )年(nián )的(de )秋(qiū )天(tiān ),有(yǒu )谣(yáo )言(yán )从(cóng )四(sì )川(chuān )一(yī )带(dài )传(chuán )过(guò )来(lái ),说(shuō )是(shì )敌(dí )人(rén )要(yào )侵(qīn )犯(fàn )边(biān )界(jiè ),驻(zhù )边(biān )军(jūn )士(shì )夜(yè )里(lǐ )都(dōu )惶(huáng )恐(kǒng )不(bú )堪(kān ),老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )基(jī )本(běn )上(shàng )逃(táo )跑(pǎo )了(le )。谣(yáo )言(yán )四(sì )起(qǐ ),震(zhèn )动(dòng )了(le )京(jīng )城(chéng )。皇(huáng )上(shàng )正(zhèng )准(zhǔn )备(bèi )选(xuǎn )派(pài )、任(rèn )命(mìng )御(yù )敌(dí )的(de )将(jiāng )帅(shuài ),天(tiān )子(zǐ )说(shuō ):“别(bié )造(zào )成(chéng )大(dà )的(de )祸(huò )乱(luàn ),也(yě )不(bú )要(yào )促(cù )成(chéng )事(shì )变(biàn )。虽(suī )然(rán )现(xiàn )在(zài )谣(yáo )言(yán )很(hěn )猖(chāng )狂(kuáng ),但(dàn )我(wǒ )已(yǐ )经(jīng )打(dǎ )定(dìng )主(zhǔ )意(yì )了(le ),外(wài )患(huàn )是(shì )不(bú )会(huì )造(zào )成(chéng )大(dà )灾(zāi )难(nán )的(de ),事(shì )变(biàn )是(shì )在(zài )内(nèi )部(bù )引(yǐn )起(qǐ )来(lái )的(de )。这(zhè )事(shì )既(jì )不(bú )可(kě )一(yī )味(wèi )用(yòng )文(wén )教(jiāo )感(gǎn )化(huà ),也(yě )不(bú )可(kě )以(yǐ )付(fù )诸(zhū )武(wǔ )力(lì )解(jiě )决(jué )。只(zhī )需(xū )要(yào )派(pài )一(yī )两(liǎng )个(gè )大(dà )臣(chén )前(qián )去(qù )就(jiù )能(néng )处(chù )理(lǐ )好(hǎo )的(de )。谁(shuí )能(néng )够(gòu )处(chù )理(lǐ )好(hǎo )这(zhè )既(jì )需(xū )文(wén )治(zhì )又(yòu )需(xū )武(wǔ )功(gōng )的(de )事(shì )情(qíng )去(qù )带(dài )领(lǐng )军(jūn )队(duì )?”于(yú )是(shì )众(zhòng )人(rén )推(tuī )荐(jiàn )说(shuō ):“张(zhāng )方(fāng )平(píng )恰(qià )好(hǎo )是(shì )合(hé )适(shì )的(de )人(rén )选(xuǎn )。”天(tiān )子(zǐ )赞(zàn )同(tóng )道(dào ):“好(hǎo )!”张(zhāng )公(gōng )却(què )借(jiè )口(kǒu )要(yào )奉(fèng )养(yǎng )父(fù )母(mǔ )拒(jù )绝(jué )前(qián )去(qù ),但(dàn )是(shì )皇(huáng )上(shàng )没(méi )有(yǒu )批(pī )准(zhǔn )他(tā )的(de )请(qǐng )求(qiú ),于(yú )是(shì )他(tā )就(jiù )出(chū )发(fā )前(qián )去(qù )了(le )。十(shí )一(yī )月(yuè )到(dào )达(dá )蜀(shǔ )地(dì ),就(jiù )在(zài )他(tā )上(shàng )任(rèn )的(de )当(dāng )天(tiān ),就(jiù )下(xià )命(mìng )令(lìng )让(ràng )驻(zhù )军(jūn )回(huí )去(qù ),并(bìng )解(jiě )散(sàn )守(shǒu )备(bèi )人(rén )员(yuán ),他(tā )还(hái )派(pài )人(rén )对(duì )郡(jùn )县(xiàn )长(zhǎng )官(guān )说(shuō ):“敌(dí )寇(kòu )由(yóu )我(wǒ )来(lái )对(duì )付(fù ),你(nǐ )们(men )就(jiù )不(bú )必(bì )劳(láo )心(xīn )了(le )。”到(dào )第(dì )二(èr )年(nián )正(zhèng )月(yuè )初(chū )一(yī )早(zǎo )上(shàng ),蜀(shǔ )地(dì )百(bǎi )姓(xìng )还(hái )和(hé )以(yǐ )前(qián )一(yī )样(yàng )庆(qìng )贺(hè )新(xīn )春(chūn ),一(yī )直(zhí )都(dōu )没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )敌(dí )寇(kòu )前(qián )来(lái )入(rù )侵(qīn )。很(hěn )快(kuài )到(dào )了(le )第(dì )三(sān )年(nián )的(de )正(zhèng )月(yuè )里(lǐ ),百(bǎi )姓(xìng )私(sī )下(xià )里(lǐ )商(shāng )量(liàng )在(zài )净(jìng )众(zhòng )寺(sì )里(lǐ )摆(bǎi )放(fàng )张(zhāng )公(gōng )的(de )像(xiàng ),张(zhāng )公(gōng )没(méi )有(yǒu )阻(zǔ )止(zhǐ )住(zhù )百(bǎi )姓(xìng )的(de )这(zhè )一(yī )行(háng )动(dòng )。

眉(méi )阳(yáng )人(rén )苏(sū )洵(xún )告(gào )诉(sù )众(zhòng )人(rén )说(shuō )道(dào ):“没(méi )有(yǒu )发(fā )生(shēng )祸(huò )乱(luàn ),还(hái )是(shì )很(hěn )容(róng )易(yì )控(kòng )制(zhì )的(de );祸(huò )乱(luàn )已(yǐ )经(jīng )发(fā )生(shēng )了(le ),也(yě )还(hái )是(shì )容(róng )易(yì )治(zhì )理(lǐ );可(kě )是(shì )已(yǐ )经(jīng )出(chū )现(xiàn )了(le )祸(huò )乱(luàn )的(de )苗(miáo )子(zǐ ),但(dàn )是(shì )还(hái )没(méi )表(biǎo )现(xiàn )出(chū )祸(huò )乱(luàn ),这(zhè )种(zhǒng )情(qíng )况(kuàng )叫(jiào )做(zuò )将(jiāng )要(yào )发(fā )生(shēng )祸(huò )乱(luàn ),祸(huò )乱(luàn )马(mǎ )上(shàng )要(yào )发(fā )生(shēng )但(dàn )是(shì )还(hái )没(méi )有(yǒu )出(chū )现(xiàn )的(de )时(shí )候(hòu )是(shì )最(zuì )难(nán )治(zhì )理(lǐ )的(de )。因(yīn )为(wéi )我(wǒ )们(men )不(bú )可(kě )以(yǐ )出(chū )现(xiàn )了(le )祸(huò )乱(luàn )的(de )苗(miáo )子(zǐ )就(jiù )急(jí )着(zhe )去(qù )做(zuò ),又(yòu )不(bú )能(néng )因(yīn )为(wéi )祸(huò )乱(luàn )还(hái )没(méi )出(chū )现(xiàn )就(jiù )放(fàng )松(sōng )警(jǐng )惕(tì )了(le )。现(xiàn )在(zài )至(zhì )和(hé )元(yuán )年(nián )秋(qiū )季(jì )的(de )局(jú )势(shì ),正(zhèng )好(hǎo )像(xiàng )是(shì )器(qì )物(wù )现(xiàn )在(zài )已(yǐ )经(jīng )倾(qīng )斜(xié ),可(kě )是(shì )还(hái )没(méi )有(yǒu )倒(dǎo )地(dì )的(de )情(qíng )形(xíng )。只(zhī )有(yǒu )你(nǐ )们(men )的(de )张(zhāng )公(gōng ),还(hái )能(néng )稳(wěn )稳(wěn )地(dì )坐(zuò )定(dìng ),面(miàn )色(sè )不(bú )改(gǎi ),慢(màn )慢(màn )地(dì )站(zhàn )起(qǐ )来(lái )扶(fú )正(zhèng )器(qì )皿(mǐn )。扶(fú )正(zhèng )之(zhī )后(hòu ),他(tā )又(yòu )慢(màn )慢(màn )地(dì )坐(zuò )下(xià ),没(méi )有(yǒu )一(yī )点(diǎn )骄(jiāo )傲(ào )的(de )神(shén )色(sè )。为(wéi )天(tiān )子(zǐ )管(guǎn )理(lǐ )百(bǎi )姓(xìng ),能(néng )做(zuò )到(dào )孜(zī )孜(zī )不(bú )倦(juàn ),只(zhī )有(yǒu )你(nǐ )们(men )的(de )张(zhāng )公(gōng )了(le )。你(nǐ )们(men )因(yīn )为(wéi )张(zhāng )公(gōng )的(de )智(zhì )慧(huì )得(dé )到(dào )了(le )生(shēng )存(cún ),他(tā )就(jiù )是(shì )你(nǐ )们(men )的(de )再(zài )生(shēng )父(fù )母(mǔ )。还(hái )有(yǒu ),张(zhāng )公(gōng )曾(céng )对(duì )我(wǒ )说(shuō ):‘老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )的(de )性(xìng )情(qíng )是(shì )可(kě )以(yǐ )改(gǎi )变(biàn )的(de ),只(zhī )是(shì )要(yào )看(kàn )官(guān )吏(lì )怎(zěn )么(me )对(duì )待(dài )他(tā )们(men )。众(zhòng )人(rén )传(chuán )言(yán )说(shuō ),蜀(shǔ )地(dì )人(rén )小(xiǎo )乱(luàn )不(bú )断(duàn )。上(shàng )司(sī )于(yú )是(shì )就(jiù )用(yòng )对(duì )待(dài )叛(pàn )乱(luàn )的(de )人(rén )的(de )办(bàn )法(fǎ )来(lái )对(duì )待(dài )这(zhè )里(lǐ )的(de )老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng ),对(duì )他(tā )们(men )用(yòng )管(guǎn )束(shù )叛(pàn )乱(luàn )的(de )人(rén )的(de )刑(xíng )法(fǎ )来(lái )约(yuē )束(shù )他(tā )们(men )。那(nà )些(xiē )百(bǎi )姓(xìng )本(běn )来(lái )就(jiù )已(yǐ )经(jīng )很(hěn )害(hài )怕(pà )了(le ),现(xiàn )在(zài )还(hái )用(yòng )残(cán )酷(kù )的(de )刑(xíng )法(fǎ )对(duì )待(dài ),这(zhè )样(yàng )百(bǎi )姓(xìng )才(cái )狠(hěn )下(xià )心(xīn )来(lái )抛(pāo )弃(qì )父(fù )母(mǔ )妻(qī )儿(ér ),不(bú )顾(gù )性(xìng )命(mìng ),变(biàn )成(chéng )了(le )叛(pàn )乱(luàn )的(de )人(rén ),所(suǒ )以(yǐ )大(dà )乱(luàn )常(cháng )常(cháng )发(fā )生(shēng )。要(yào )是(shì )对(duì )他(tā )们(men )施(shī )以(yǐ )礼(lǐ )仪(yí )教(jiāo )化(huà )的(de )话(huà ),按(àn )照(zhào )法(fǎ )律(lǜ )来(lái )差(chà )使(shǐ )他(tā )们(men ),这(zhè )里(lǐ )的(de )人(rén )就(jiù )变(biàn )成(chéng )最(zuì )容(róng )易(yì )管(guǎn )理(lǐ )的(de )了(le )。要(yào )是(shì )把(bǎ )他(tā )们(men )逼(bī )急(jí )了(le )导(dǎo )致(zhì )变(biàn )乱(luàn )发(fā )生(shēng ),那(nà )么(me )即(jí )使(shǐ )是(shì )齐(qí )鲁(lǔ )的(de )百(bǎi )姓(xìng )也(yě )会(huì )叛(pàn )乱(luàn )的(de )。我(wǒ )用(yòng )对(duì )待(dài )齐(qí )鲁(lǔ )百(bǎi )姓(xìng )的(de )方(fāng )法(fǎ )来(lái )对(duì )待(dài )他(tā )们(men ),那(nà )么(me )蜀(shǔ )人(rén )也(yě )会(huì )认(rèn )为(wéi )自(zì )己(jǐ )是(shì )齐(qí )鲁(lǔ )有(yǒu )教(jiāo )化(huà )的(de )人(rén )了(le )。假(jiǎ )如(rú )任(rèn )意(yì )胡(hú )来(lái )不(bú )按(àn )法(fǎ )律(lǜ )来(lái )办(bàn )事(shì ),一(yī )味(wèi )靠(kào )武(wǔ )力(lì )来(lái )威(wēi )胁(xié )平(píng )民(mín ),我(wǒ )是(shì )不(bú )会(huì )干(gàn )的(de )。’啊(ā )!爱(ài )惜(xī )蜀(shǔ )人(rén )是(shì )多(duō )么(me )真(zhēn )诚(chéng )啊(ā ),对(duì )待(dài )蜀(shǔ )人(rén )是(shì )多(duō )么(me )厚(hòu )道(dào )啊(ā ),在(zài )张(zhāng )公(gōng )之(zhī )前(qián ),我(wǒ )没(méi )有(yǒu )见(jiàn )过(guò )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén )。”大(dà )家(jiā )听(tīng )了(le ),一(yī )齐(qí )重(zhòng )新(xīn )行(háng )礼(lǐ )说(shuō ):“是(shì )。”

苏(sū )洵(xún )又(yòu )说(shuō ):“张(zhāng )公(gōng )的(de )恩(ēn )情(qíng ),一(yī )定(dìng )要(yào )记(jì )在(zài )心(xīn )里(lǐ );即(jí )使(shǐ )你(nǐ )们(men )死(sǐ )了(le ),也(yě )要(yào )让(ràng )你(nǐ )们(men )的(de )子(zǐ )孙(sūn )记(jì )在(zài )心(xīn )里(lǐ )。他(tā )的(de )丰(fēng )功(gōng )伟(wěi )绩(jì ),已(yǐ )经(jīng )在(zài )史(shǐ )官(guān )的(de )史(shǐ )册(cè )上(shàng )有(yǒu )记(jì )录(lù )了(le ),不(bú )需(xū )要(yào )再(zài )画(huà )像(xiàng )了(le )。况(kuàng )且(qiě )张(zhāng )公(gōng )不(bú )想(xiǎng )这(zhè )样(yàng )做(zuò ),那(nà )又(yòu )怎(zěn )么(me )办(bàn )呢(ne )?”众(zhòng )人(rén )都(dōu )说(shuō ):“张(zhāng )公(gōng )不(bú )会(huì )理(lǐ )会(huì )这(zhè )些(xiē )事(shì )的(de )。就(jiù )是(shì )这(zhè )样(yàng ),我(wǒ )们(men )的(de )心(xīn )里(lǐ )很(hěn )是(shì )过(guò )意(yì )不(bú )去(qù )的(de )。就(jiù )是(shì )在(zài )平(píng )时(shí )听(tīng )说(shuō )有(yǒu )人(rén )做(zuò )件(jiàn )好(hǎo )事(shì ),还(hái )要(yào )问(wèn )那(nà )人(rén )的(de )姓(xìng )名(míng )和(hé )他(tā )的(de )住(zhù )处(chù ),还(hái )有(yǒu )那(nà )人(rén )的(de )身(shēn )形(xíng )、年(nián )龄(líng )大(dà )小(xiǎo )、面(miàn )容(róng )等(děng )基(jī )本(běn )情(qíng )况(kuàng )呢(ne );还(hái )有(yǒu )一(yī )些(xiē )人(rén ),还(hái )要(yào )问(wèn )到(dào )他(tā )的(de )生(shēng )平(píng )爱(ài )好(hǎo ),是(shì )为(wéi )了(le )更(gèng )好(hǎo )地(dì )推(tuī )测(cè )他(tā )的(de )人(rén )品(pǐn )。这(zhè )些(xiē )人(rén )也(yě )是(shì )史(shǐ )官(guān )写(xiě )入(rù )他(tā )的(de )传(chuán )记(jì )里(lǐ )的(de ),主(zhǔ )要(yào )是(shì )想(xiǎng )让(ràng )天(tiān )下(xià )人(rén )不(bú )仅(jǐn )记(jì )在(zài )心(xīn )里(lǐ ),还(hái )要(yào )时(shí )刻(kè )出(chū )现(xiàn )在(zài )眼(yǎn )前(qián )。音(yīn )容(róng )在(zài )人(rén )们(men )的(de )眼(yǎn )睛(jīng )中(zhōng )时(shí )常(cháng )闪(shǎn )现(xiàn ),所(suǒ )以(yǐ )才(cái )会(huì )记(jì )得(dé )更(gèng )加(jiā )久(jiǔ )远(yuǎn )啊(ā )。因(yīn )此(cǐ ),画(huà )像(xiàng )也(yě )还(hái )是(shì )有(yǒu )一(yī )定(dìng )意(yì )义(yì )的(de )。”苏(sū )洵(xún )听(tīng )了(le ),无(wú )言(yán )以(yǐ )对(duì ),就(jiù )为(wéi )他(tā )们(men )写(xiě )了(le )这(zhè )篇(piān )画(huà )像(xiàng )记(jì )。

张(zhāng )公(gōng )出(chū )生(shēng )于(yú )南(nán )京(jīng ),为(wéi )人(rén )很(hěn )高(gāo )洁(jié ),有(yǒu )高(gāo )尚(shàng )的(de )节(jiē )操(cāo ),很(hěn )有(yǒu )雅(yǎ )量(liàng ),声(shēng )明(míng )传(chuán )播(bō )于(yú )天(tiān )下(xià )。国(guó )家(jiā )有(yǒu )重(zhòng )大(dà )事(shì )情(qíng ),都(dōu )可(kě )以(yǐ )托(tuō )付(fù )给(gěi )他(tā )的(de )。在(zài )文(wén )章(zhāng )的(de )末(mò )尾(wěi )我(wǒ )作(zuò )一(yī )首(shǒu )诗(shī ),内(nèi )容(róng )如(rú )下(xià ):大(dà )宋(sòng )天(tiān )子(zǐ )坐(zuò )龙(lóng )廷(tíng ),甲(jiǎ )午(wǔ )之(zhī )年(nián )日(rì )月(yuè )新(xīn )。忽(hū )然(rán )蜀(shǔ )人(rén )谣(yáo )言(yán )起(qǐ ),边(biān )关(guān )敌(dí )寇(kòu )将(jiāng )兴(xìng )兵(bīng )。朝(cháo )廷(tíng )良(liáng )将(jiāng )纷(fēn )如(rú )雨(yǔ ),文(wén )臣(chén )谋(móu )士(shì )多(duō )如(rú )云(yún )。天(tiān )子(zǐ )赞(zàn )叹(tàn )说(shuō )声(shēng )嘻(xī ),命(mìng )我(wǒ )张(zhāng )公(gōng )远(yuǎn )出(chū )征(zhēng )。张(zhāng )公(gōng )方(fāng )平(píng )来(lái )东(dōng )方(fāng ),西(xī )风(fēng )猎(liè )猎(liè )大(dà )旗(qí )扬(yáng )。蜀(shǔ )人(rén )围(wéi )观(guān )睹(dǔ )风(fēng )采(cǎi ),人(rén )山(shān )人(rén )海(hǎi )满(mǎn )街(jiē )巷(xiàng )。齐(qí )道(dào )张(zhāng )公(gōng )真(zhēn )坚(jiān )毅(yì ),神(shén )色(sè )镇(zhèn )静(jìng )又(yòu )安(ān )详(xiáng )。张(zhāng )公(gōng )开(kāi )口(kǒu )谕(yù )蜀(shǔ )人(rén ):“各(gè )自(zì )还(hái )家(jiā )且(qiě )安(ān )顿(dùn ),谣(yáo )言(yán )莫(mò )传(chuán )自(zì )安(ān )宁(níng )。谣(yáo )言(yán )不(bú )祥(xiáng )且(qiě )勿(wù )听(tīng ),回(huí )去(qù )照(zhào )常(cháng )作(zuò )营(yíng )生(shēng )。春(chūn )日(rì )动(dòng )手(shǒu )修(xiū )桑(sāng )枝(zhī ),秋(qiū )天(tiān )谷(gǔ )场(chǎng )要(yào )扫(sǎo )清(qīng )。”蜀(shǔ )人(rén )磕(kē )头(tóu )拜(bài )张(zhāng )公(gōng ),称(chēng )他(tā )就(jiù )像(xiàng )父(fù )与(yǔ )兄(xiōng )。公(gōng )在(zài )蜀(shǔ )国(guó )园(yuán )林(lín )居(jū ),草(cǎo )木(mù )繁(fán )茂(mào )郁(yù )葱(cōng )葱(cōng )。宴(yàn )请(qǐng )文(wén )官(guān )与(yǔ )武(wǔ )将(jiāng ),击(jī )鼓(gǔ )作(zuò )乐(lè )咚(dōng )咚(dōng )响(xiǎng )。蜀(shǔ )人(rén )庆(qìng )贺(hè )来(lái )观(guān )望(wàng ),共(gòng )祝(zhù )公(gōng )寿(shòu )万(wàn )年(nián )长(zhǎng )。姑(gū )娘(niáng )佳(jiā )丽(lì )美(měi )婵(chán )娟(juān ),幽(yōu )娴(xián )贞(zhēn )静(jìng )闺(guī )房(fáng )间(jiān )。幼(yòu )儿(ér )哇(wa )哇(wa )向(xiàng )人(rén )啼(tí ),牙(yá )牙(yá )学(xué )语(yǔ )已(yǐ )能(néng )言(yán )。当(dāng )初(chū )张(zhāng )公(gōng )不(bú )来(lái )蜀(shǔ ),你(nǐ )辈(bèi )早(zǎo )已(yǐ )填(tián )沟(gōu )壑(hè )。如(rú )今(jīn )庄(zhuāng )稼(jià )多(duō )茂(mào )盛(shèng ),粮(liáng )仓(cāng )高(gāo )耸(sǒng )堆(duī )满(mǎn )谷(gǔ )。可(kě )感(gǎn )我(wǒ )们(men )妇(fù )与(yǔ )子(zǐ ),欢(huān )欢(huān )喜(xǐ )喜(xǐ )庆(qìng )丰(fēng )足(zú )。张(zhāng )公(gōng )本(běn )是(shì )朝(cháo )中(zhōng )臣(chén ),天(tiān )子(zǐ )左(zuǒ )右(yòu )得(dé )力(lì )人(rén )。天(tiān )子(zǐ )下(xià )诏(zhào )命(mìng )返(fǎn )驾(jià ),张(zhāng )公(gōng )岂(qǐ )敢(gǎn )不(bú )允(yǔn )承(chéng )。修(xiū )起(qǐ )殿(diàn )堂(táng )好(hǎo )庄(zhuāng )严(yán ),又(yòu )有(yǒu )廊(láng )房(fáng )又(yòu )有(yǒu )庭(tíng )。公(gōng )像(xiàng )挂(guà )在(zài )正(zhèng )当(dāng )中(zhōng ),朝(cháo )服(fú )冠(guàn )带(dài )宛(wǎn )如(rú )真(zhēn )。蜀(shǔ )人(rén )纷(fēn )纷(fēn )来(lái )禀(bǐng )告(gào ),不(bú )敢(gǎn )放(fàng )荡(dàng )做(zuò )懒(lǎn )人(rén )。张(zhāng )公(gōng )放(fàng )心(xīn )回(huí )京(jīng )城(chéng ),像(xiàng )挂(guà )殿(diàn )堂(táng )传(chuán )美(měi )名(míng )。

阅读:25784

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库