潮州韩文公庙碑【登录】

《古文观止》 > 卷十一·宋文二 > 《潮州韩文公庙碑》 > 拼音版

匹(pǐ )夫(fū )而(ér )为(wéi )百(bǎi )世(shì )师(shī ),一(yī )言(yán )而(ér )为(wéi )天(tiān )下(xià )法(fǎ )。是(shì )皆(jiē )有(yǒu )以(yǐ )参(cān )天(tiān )地(dì )之(zhī )化(huà ),关(guān )盛(shèng )衰(shuāi )之(zhī )运(yùn ),其(qí )生(shēng )也(yě )有(yǒu )自(zì )来(lái ),其(qí )逝(shì )也(yě )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi )。故(gù )申(shēn )、吕(lǚ )自(zì )岳(yuè )降(jiàng ),傅(fù )说(shuō )为(wéi )列(liè )星(xīng ),古(gǔ )今(jīn )所(suǒ )传(chuán ),不(bú )可(kě )诬(wū )也(yě )。孟(mèng )子(zǐ )曰(yuē ):“我(wǒ )善(shàn )养(yǎng )吾(wú )浩(hào )然(rán )之(zhī )气(qì )。”是(shì )气(qì )也(yě ),寓(yù )于(yú )寻(xún )常(cháng )之(zhī )中(zhōng ),而(ér )塞(sāi )乎(hū )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān )。卒(zú )然(rán )遇(yù )之(zhī ),则(zé )王(wáng )公(gōng )失(shī )其(qí )贵(guì ),晋(jìn )、楚(chǔ )失(shī )其(qí )富(fù ),良(liáng )、平(píng )失(shī )其(qí )智(zhì ),贲(bēn )、育(yù )失(shī )其(qí )勇(yǒng ),仪(yí )、秦(qín )失(shī )其(qí )辩(biàn )。是(shì )孰(shú )使(shǐ )之(zhī )然(rán )哉(zāi )?其(qí )必(bì )有(yǒu )不(bú )依(yī )形(xíng )而(ér )立(lì ),不(bú )恃(shì )力(lì )而(ér )行(háng ),不(bú )待(dài )生(shēng )而(ér )存(cún ),不(bú )随(suí )死(sǐ )而(ér )亡(wáng )者(zhě )矣(yǐ )。故(gù )在(zài )天(tiān )为(wéi )星(xīng )辰(chén ),在(zài )地(dì )为(wéi )河(hé )岳(yuè ),幽(yōu )则(zé )为(wéi )鬼(guǐ )神(shén ),而(ér )明(míng )则(zé )复(fù )为(wéi )人(rén )。此(cǐ )理(lǐ )之(zhī )常(cháng ),无(wú )足(zú )怪(guài )者(zhě )。

自(zì )东(dōng )汉(hàn )以(yǐ )来(lái ),道(dào )丧(sàng )文(wén )弊(bì ),异(yì )端(duān )并(bìng )起(qǐ ),历(lì )唐(táng )贞(zhēn )观(guān )、开(kāi )元(yuán )之(zhī )盛(shèng ),辅(fǔ )以(yǐ )房(fáng )、杜(dù )、姚(yáo )、宋(sòng )而(ér )不(bú )能(néng )救(jiù )。独(dú )韩(hán )文(wén )公(gōng )起(qǐ )布(bù )衣(yī ),谈(tán )笑(xiào )而(ér )麾(huī )之(zhī ),天(tiān )下(xià )靡(mí )然(rán )从(cóng )公(gōng ),复(fù )归(guī )于(yú )正(zhèng ),盖(gài )三(sān )百(bǎi )年(nián )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )。文(wén )起(qǐ )八(bā )代(dài )之(zhī )衰(shuāi ),而(ér )道(dào )济(jì )天(tiān )下(xià )之(zhī )溺(nì );忠(zhōng )犯(fàn )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )怒(nù ),而(ér )勇(yǒng )夺(duó )三(sān )军(jūn )之(zhī )帅(shuài ):此(cǐ )岂(qǐ )非(fēi )参(cān )天(tiān )地(dì ),关(guān )盛(shèng )衰(shuāi ),浩(hào )然(rán )而(ér )独(dú )存(cún )者(zhě )乎(hū )?

盖(gài )尝(cháng )论(lùn )天(tiān )人(rén )之(zhī )辨(biàn ),以(yǐ )谓(wèi )人(rén )无(wú )所(suǒ )不(bú )至(zhì ),惟(wéi )天(tiān )不(bú )容(róng )伪(wěi )。智(zhì )可(kě )以(yǐ )欺(qī )王(wáng )公(gōng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )欺(qī )豚(tún )鱼(yú );力(lì )可(kě )以(yǐ )得(dé )天(tiān )下(xià ),不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )匹(pǐ )夫(fū )匹(pǐ )妇(fù )之(zhī )心(xīn )。故(gù )公(gōng )之(zhī )精(jīng )诚(chéng ),能(néng )开(kāi )衡(héng )山(shān )之(zhī )云(yún ),而(ér )不(bú )能(néng )回(huí )宪(xiàn )宗(zōng )之(zhī )惑(huò );能(néng )驯(xùn )鳄(è )鱼(yú )之(zhī )暴(bào ),而(ér )不(bú )能(néng )弭(mǐ )皇(huáng )甫(fǔ )镈(bó )、李(lǐ )逢(féng )吉(jí )之(zhī )谤(bàng );能(néng )信(xìn )于(yú )南(nán )海(hǎi )之(zhī )民(mín ),庙(miào )食(shí )百(bǎi )世(shì ),而(ér )不(bú )能(néng )使(shǐ )其(qí )身(shēn )一(yī )日(rì )安(ān )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )上(shàng )。盖(gài )公(gōng )之(zhī )所(suǒ )能(néng )者(zhě )天(tiān )也(yě ),其(qí )所(suǒ )不(bú )能(néng )者(zhě )人(rén )也(yě )。

始(shǐ )潮(cháo )人(rén )未(wèi )知(zhī )学(xué ),公(gōng )命(mìng )进(jìn )士(shì )赵(zhào )德(dé )为(wéi )之(zhī )师(shī )。自(zì )是(shì )潮(cháo )之(zhī )士(shì ),皆(jiē )笃(dǔ )于(yú )文(wén )行(háng ),延(yán )及(jí )齐(qí )民(mín ),至(zhì )于(yú )今(jīn ),号(hào )称(chēng )易(yì )治(zhì )。信(xìn )乎(hū )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),“君(jūn )子(zǐ )学(xué )道(dào )则(zé )爱(ài )人(rén ),小(xiǎo )人(rén )学(xué )道(dào )则(zé )易(yì )使(shǐ )”也(yě )。潮(cháo )人(rén )之(zhī )事(shì )公(gōng )也(yě ),饮(yǐn )食(shí )必(bì )祭(jì ),水(shuǐ )旱(hàn )疾(jí )疫(yì ),凡(fán )有(yǒu )求(qiú )必(bì )祷(dǎo )焉(yān )。而(ér )庙(miào )在(zài )刺(cì )史(shǐ )公(gōng )堂(táng )之(zhī )后(hòu ),民(mín )以(yǐ )出(chū )入(rù )为(wéi )艰(jiān )。前(qián )太(tài )守(shǒu )欲(yù )请(qǐng )诸(zhū )朝(cháo )作(zuò )新(xīn )庙(miào ),不(bú )果(guǒ )。元(yuán )佑(yòu )五(wǔ )年(nián ),朝(cháo )散(sàn )郎(láng )王(wáng )君(jūn )涤(dí )来(lái )守(shǒu )是(shì )邦(bāng )。凡(fán )所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )士(shì )治(zhì )民(mín )者(zhě ),一(yī )以(yǐ )公(gōng )为(wéi )师(shī )。民(mín )既(jì )悦(yuè )服(fú ),则(zé )出(chū )令(lìng )曰(yuē ):“愿(yuàn )新(xīn )公(gōng )庙(miào )者(zhě ),听(tīng )!”民(mín )欢(huān )趋(qū )之(zhī ),卜(bo )地(dì )于(yú )州(zhōu )城(chéng )之(zhī )南(nán )七(qī )里(lǐ ),期(qī )年(nián )而(ér )庙(miào )成(chéng )。

或(huò )曰(yuē ):“公(gōng )去(qù )国(guó )万(wàn )里(lǐ ),而(ér )谪(zhé )于(yú )潮(cháo ),不(bú )能(néng )一(yī )岁(suì )而(ér )归(guī )。没(méi )而(ér )有(yǒu )知(zhī ),其(qí )不(bú )眷(juàn )恋(liàn )于(yú )潮(cháo )也(yě ),审(shěn )矣(yǐ )。”轼(shì )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )!公(gōng )之(zhī )神(shén )在(zài )天(tiān )下(xià )者(zhě ),如(rú )水(shuǐ )之(zhī )在(zài )地(dì )中(zhōng ),无(wú )所(suǒ )往(wǎng )而(ér )不(bú )在(zài )也(yě )。而(ér )潮(cháo )人(rén )独(dú )信(xìn )之(zhī )深(shēn ),思(sī )之(zhī )至(zhì ),焄(hūn )蒿(hāo )凄(qī )怆(chuàng ),若(ruò )或(huò )见(jiàn )之(zhī )。譬(pì )如(rú )凿(záo )井(jǐng )得(dé )泉(quán ),而(ér )曰(yuē )水(shuǐ )专(zhuān )在(zài )是(shì ),岂(qǐ )理(lǐ )也(yě )哉(zāi )?”元(yuán )丰(fēng )七(qī )年(nián ),诏(zhào )拜(bài )公(gōng )昌(chāng )黎(lí )伯(bó ),故(gù )榜(bǎng )曰(yuē ):“昌(chāng )黎(lí )伯(bó )韩(hán )文(wén )公(gōng )之(zhī )庙(miào )。”潮(cháo )人(rén )请(qǐng )书(shū )其(qí )事(shì )于(yú )石(shí ),因(yīn )作(zuò )诗(shī )以(yǐ )遗(yí )之(zhī ),使(shǐ )歌(gē )以(yǐ )祀(sì )公(gōng )。其(qí )辞(cí )曰(yuē ):“公(gōng )昔(xī )骑(qí )龙(lóng )白(bái )云(yún )乡(xiāng ),手(shǒu )抉(jué )云(yún )汉(hàn )分(fèn )天(tiān )章(zhāng ),天(tiān )孙(sūn )为(wéi )织(zhī )云(yún )锦(jǐn )裳(shang )。飘(piāo )然(rán )乘(chéng )风(fēng )来(lái )帝(dì )旁(páng ),下(xià )与(yǔ )浊(zhuó )世(shì )扫(sǎo )秕(bǐ )糠(kāng )。西(xī )游(yóu )咸(xián )池(chí )略(luè )扶(fú )桑(sāng ),草(cǎo )木(mù )衣(yī )被(bèi )昭(zhāo )回(huí )光(guāng )。追(zhuī )逐(zhú )李(lǐ )、杜(dù )参(cān )翱(áo )翔(xiáng ),汗(hàn )流(liú )籍(jí )、湜(shí )走(zǒu )且(qiě )僵(jiāng ),灭(miè )没(méi )倒(dǎo )影(yǐng )不(bú )能(néng )望(wàng )。作(zuò )书(shū )抵(dǐ )佛(fó )讥(jī )君(jūn )王(wáng ),要(yào )观(guān )南(nán )海(hǎi )窥(kuī )衡(héng )湘(xiāng ),历(lì )舜(shùn )九(jiǔ )嶷(yí )吊(diào )英(yīng )、皇(huáng )。祝(zhù )融(róng )先(xiān )驱(qū )海(hǎi )若(ruò )藏(cáng ),约(yuē )束(shù )蛟(jiāo )鳄(è )如(rú )驱(qū )羊(yáng )。钧(jūn )天(tiān )无(wú )人(rén )帝(dì )悲(bēi )伤(shāng ),讴(ōu )吟(yín )下(xià )招(zhāo )遣(qiǎn )巫(wū )阳(yáng )。犦(bó )牲(shēng )鸡(jī )卜(bo )羞(xiū )我(wǒ )觞(shāng ),於(yú )粲(càn )荔(lì )丹(dān )与(yǔ )蕉(jiāo )黄(huáng )。公(gōng )不(bú )少(shǎo )留(liú )我(wǒ )涕(tì )滂(pāng ),翩(piān )然(rán )被(bèi )发(fā )下(xià )大(dà )荒(huāng )。”

阅读:25051

打赏捐助〔Donate〕>>>

《潮州韩文公庙碑》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库