晋纪二十八【登录】

《资治通鉴》 > 《晋纪》·四十卷 > 《晋纪二十八》 > 拼音版

起(qǐ )旃(zhān )蒙(méng )作(zuò )噩(è ),尽(jìn )柔(róu )兆(zhào )阉(yān )茂(mào ),凡(fán )二(èr )年(nián )。

烈(liè )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )太(tài )元(yuán )十(shí )年(nián )(乙(yǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )三(sān )八(bā )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),秦(qín )王(wáng )坚(jiān )朝(cháo )飨(xiǎng )群(qún )臣(chén ),时(shí )长(zhǎng )安(ān )饥(jī ),人(rén )相(xiàng )食(shí ),诸(zhū )将(jiāng )归(guī ),吐(tǔ )肉(ròu )以(yǐ )饲(sì )妻(qī )子(zǐ )。

慕(mù )容(róng )冲(chōng )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )于(yú )阿(ā )房(fáng ),改(gǎi )元(yuán )更(gèng )始(shǐ )。冲(chōng )有(yǒu )自(zì )得(dé )之(zhī )志(zhì ),赏(shǎng )罚(fá )任(rèn )情(qíng )。慕(mù )容(róng )盛(shèng )年(nián )十(shí )三(sān ),谓(wèi )慕(mù )容(róng )柔(róu )曰(yuē ):“夫(fū )十(shí )人(rén )之(zhī )长(zhǎng ),亦(yì )须(xū )才(cái )过(guò )九(jiǔ )人(rén ),然(rán )后(hòu )得(dé )安(ān )。今(jīn )中(zhōng )山(shān )王(wáng )才(cái )逮(dǎi )人(rén ),功(gōng )未(wèi )有(yǒu )成(chéng ),而(ér )骄(jiāo )汰(tài )已(yǐ )甚(shèn ),殆(dài )难(nán )济(jì )乎(hū )!”

后(hòu )秦(qín )王(wáng )苌(cháng )留(liú )诸(zhū )将(jiāng )攻(gōng )新(xīn )平(píng ),自(zì )引(yǐn )兵(bīng )击(jī )安(ān )定(dìng ),擒(qín )秦(qín )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )勃(bó )海(hǎi )公(gōng )珍(zhēn ),岭(lǐng )北(běi )诸(zhū )城(chéng )悉(xī )降(jiàng )之(zhī )。

甲(jiǎ )寅(yín ),秦(qín )王(wáng )坚(jiān )与(yǔ )西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )战(zhàn )于(yú )仇(chóu )班(bān )渠(qú ),大(dà )破(pò )之(zhī )。乙(yǐ )卯(mǎo ),战(zhàn )于(yú )雀(què )桑(sāng ),又(yòu )破(pò )之(zhī )。甲(jiǎ )子(zǐ ),战(zhàn )于(yú )白(bái )渠(qú ),秦(qín )兵(bīng )大(dà )败(bài )。西(xī )燕(yàn )兵(bīng )围(wéi )秦(qín )王(wáng )坚(jiān ),殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )迈(mài )等(děng )力(lì )战(zhàn )却(què )之(zhī ),坚(jiān )乃(nǎi )得(dé )免(miǎn )。壬(rén )申(shēn ),冲(chōng )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )令(lìng )高(gāo )盖(gài )夜(yè )袭(xí )长(zhǎng )安(ān ),入(rù )其(qí )南(nán )城(chéng ),左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )冲(chōng )、前(qián )禁(jìn )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )辩(biàn )等(děng )击(jī )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )八(bā )百(bǎi )级(jí ),分(fèn )其(qí )尸(shī )而(ér )食(shí )之(zhī )。乙(yǐ )亥(hài ),高(gāo )盖(gài )引(yǐn )兵(bīng )攻(gōng )渭(wèi )北(běi )诸(zhū )垒(lěi ),太(tài )子(zǐ )宏(hóng )与(yǔ )战(zhàn )于(yú )成(chéng )贰(èr )壁(bì ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )万(wàn )。燕(yàn )带(dài )方(fāng )王(wáng )佐(zuǒ )与(yǔ )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )平(píng )规(guī )共(gòng )攻(gōng )蓟(jì ),王(wáng )永(yǒng )兵(bīng )屡(lǚ )败(bài )。二(èr )月(yuè ),永(yǒng )使(shǐ )宋(sòng )敞(chǎng )烧(shāo )和(hé )龙(lóng )及(jí )蓟(jì )城(chéng )宫(gōng )室(shì ),帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )奔(bēn )壶(hú )关(guān );佐(zuǒ )等(děng )入(rù )蓟(jì )。

慕(mù )容(róng )农(nóng )引(yǐn )兵(bīng )会(huì )慕(mù )容(róng )麟(lín )于(yú )中(zhōng )山(shān ),与(yǔ )共(gòng )攻(gōng )翟(zhái )真(zhēn )。麟(lín )、农(nóng )先(xiān )帅(shuài )数(shù )千(qiān )骑(qí )至(zhì )承(chéng )营(yíng ),观(guān )察(chá )形(xíng )势(shì )。翟(zhái )真(zhēn )望(wàng )见(jiàn ),陈(chén )兵(bīng )而(ér )出(chū )。诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )退(tuì ),农(nóng )曰(yuē ):“丁(dīng )零(líng )非(fēi )不(bú )劲(jìn )勇(yǒng ),而(ér )翟(zhái )真(zhēn )懦(nuò )弱(ruò ),今(jīn )简(jiǎn )精(jīng )锐(ruì ),望(wàng )真(zhēn )所(suǒ )在(zài )而(ér )冲(chōng )之(zhī ),真(zhēn )走(zǒu ),众(zhòng )必(bì )散(sàn )矣(yǐ ),乃(nǎi )邀(yāo )门(mén )而(ér )蹙(cù )之(zhī ),可(kě )尽(jìn )杀(shā )也(yě )。”使(shǐ )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )慕(mù )容(róng )国(guó )帅(shuài )百(bǎi )馀(yú )骑(qí )冲(chōng )之(zhī ),真(zhēn )走(zǒu ),其(qí )众(zhòng )争(zhēng )门(mén ),自(zì )相(xiàng )蹈(dǎo )藉(jiè ),死(sǐ )者(zhě )太(tài )半(bàn );遂(suí )拔(bá )承(chéng )营(yíng )外(wài )郭(guō )。

癸(guǐ )未(wèi ),秦(qín )王(wáng )坚(jiān )与(yǔ )西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )战(zhàn )于(yú )城(chéng )西(xī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),追(zhuī )奔(bēn )至(zhì )阿(ā )城(chéng )。诸(zhū )将(jiāng )请(qǐng )乘(chéng )胜(shèng )入(rù )城(chéng ),坚(jiān )恐(kǒng )为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )掩(yǎn ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),秦(qín )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )广(guǎng )以(yǐ )蜀(shǔ )人(rén )江(jiāng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )丕(pī )为(wéi )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),守(shǒu )成(chéng )都(dōu )。己(jǐ )丑(chǒu ),广(guǎng )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )奔(bēn )还(hái )陇(lǒng )西(xī ),依(yī )其(qí )兄(xiōng )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )统(tǒng ),蜀(shǔ )人(rén )随(suí )之(zhī )者(zhě )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén )。

刘(liú )牢(láo )之(zhī )至(zhì )枋(fāng )头(tóu )。杨(yáng )膺(yīng )、姜(jiāng )让(ràng )谋(móu )泄(xiè ),长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )丕(pī )收(shōu )杀(shā )之(zhī )。牢(láo )之(zhī )闻(wén )之(zhī ),盘(pán )桓(huán )不(bú )进(jìn )。

秦(qín )平(píng )原(yuán )悼(dào )公(gōng )晖(huī )数(shù )为(wéi )西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )所(suǒ )败(bài ),秦(qín )王(wáng )坚(jiān )让(ràng )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ ),吾(wú )之(zhī )才(cái )子(zǐ )也(yě ),拥(yōng )大(dà )众(zhòng )与(yǔ )白(bái )虏(lǔ )小(xiǎo )儿(ér )战(zhàn ),而(ér )屡(lǚ )败(bài ),何(hé )用(yòng )生(shēng )为(wéi )!”三(sān )月(yuè ),晖(huī )愤(fèn )恚(huì )自(zì )杀(shā )。前(qián )禁(jìn )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )辩(biàn )、都(dōu )水(shuǐ )使(shǐ )者(zhě )陇(lǒng )西(xī )彭(péng )和(hé )正(zhèng )恐(kǒng )长(zhǎng )安(ān )不(bú )守(shǒu ),召(zhào )集(jí )西(xī )州(zhōu )人(rén )屯(tún )于(yú )韭(jiǔ )园(yuán );坚(jiān )召(zhào )之(zhī ),不(bú )至(zhì )。

西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )攻(gōng )秦(qín )高(gāo )阳(yáng )愍(mǐn )公(gōng )方(fāng )于(yú )骊(lí )山(shān ),杀(shā )之(zhī ),执(zhí )秦(qín )尚(shàng )书(shū )韦(wéi )钟(zhōng ),以(yǐ )其(qí )子(zǐ )谦(qiān )为(wéi )冯(féng )翊(yì )太(tài )守(shǒu ),使(shǐ )招(zhāo )集(jí )三(sān )辅(fǔ )之(zhī )民(mín )。冯(féng )诩(xǔ )垒(lěi )主(zhǔ )邵(shào )安(ān )民(mín )等(děng )责(zé )谦(qiān )曰(yuē ):“君(jūn )雍(yōng )州(zhōu )望(wàng )族(zú ),今(jīn )乃(nǎi )从(cóng )贼(zéi ),与(yǔ )之(zhī )为(wéi )不(bú )忠(zhōng )不(bú )义(yì ),何(hé )面(miàn )目(mù )以(yǐ )行(háng )于(yú )世(shì )乎(hū )?”谦(qiān )以(yǐ )告(gào )钟(zhōng ),钟(zhōng )自(zì )杀(shā ),谦(qiān )来(lái )奔(bēn )。秦(qín )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )苟(gǒu )池(chí )、右(yòu )将(jiāng )军(jūn )俱(jù )石(shí )子(zǐ )与(yǔ )西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )战(zhàn )于(yú )骊(lí )山(shān ),兵(bīng )败(bài )。西(xī )燕(yàn )将(jiāng )军(jūn )慕(mù )容(róng )永(yǒng )斩(zhǎn )苟(gǒu )池(chí ),俱(jù )石(shí )子(zǐ )奔(bēn )鄴(yè )。永(yǒng ),廆(wěi )弟(dì )运(yùn )之(zhī )孙(sūn );石(shí )子(zǐ ),难(nán )之(zhī )弟(dì )也(yě )。秦(qín )王(wáng )坚(jiān )遣(qiǎn )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )定(dìng )击(jī )冲(chōng ),大(dà )破(pò )之(zhī ),虏(lǔ )鲜(xiān )卑(bēi )万(wàn )馀(yú )人(rén )而(ér )还(hái ),悉(xī )坑(kēng )之(zhī )。定(dìng ),佛(fó )奴(nú )之(zhī )孙(sūn ),坚(jiān )之(zhī )婿(xù )也(yě )。

荥(yíng )阳(yáng )人(rén )郑(zhèng )燮(xiè )以(yǐ )郡(jùn )来(lái )降(jiàng )。

燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )攻(gōng )鄴(yè ),久(jiǔ )不(bú )下(xià ),将(jiāng )北(běi )诣(yì )冀(jì )州(zhōu ),乃(nǎi )命(mìng )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )麟(lín )屯(tún )信(xìn )都(dōu ),乐(lè )浪(làng )王(wáng )温(wēn )屯(tún )中(zhōng )山(shān ),召(zhào )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )农(nóng )还(hái )鄴(yè );于(yú )是(shì )远(yuǎn )近(jìn )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )燕(yàn )为(wéi )不(bú )振(zhèn ),颇(pō )怀(huái )去(qù )就(jiù )。

农(nóng )至(zhì )高(gāo )邑(yì ),遣(qiǎn )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )眭(suī )邃(suì )近(jìn )出(chū ),违(wéi )期(qī )不(bú )还(hái )。长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )攀(pān )言(yán )于(yú )农(nóng )曰(yuē ):“邃(suì )目(mù )下(xià )参(cān )佐(zuǒ ),敢(gǎn )欺(qī )罔(wǎng )不(bú )还(hái ),请(qǐng )回(huí )军(jūn )计(jì )之(zhī )。”农(nóng )不(bú )应(yīng ),敕(chì )备(bèi )假(jiǎ )版(bǎn ),以(yǐ )邃(suì )为(wéi )高(gāo )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),参(cān )佐(zuǒ )家(jiā )在(zài )赵(zhào )北(běi )者(zhě ),悉(xī )假(jiǎ )署(shǔ )遣(qiǎn )归(guī )。凡(fán )举(jǔ )补(bǔ )太(tài )守(shǒu )三(sān )人(rén ),长(zhǎng )史(shǐ )二(èr )十(shí )馀(yú )人(rén ),退(tuì )谓(wèi )攀(pān )曰(yuē ):“君(jūn )所(suǒ )见(jiàn )殊(shū )误(wù ),当(dāng )今(jīn )岂(qǐ )可(kě )自(zì )相(xiàng )鱼(yú )肉(ròu )!俟(sì )吾(wú )北(běi )还(hái ),邃(suì )等(děng )自(zì )当(dāng )迎(yíng )于(yú )道(dào )左(zuǒ ),君(jūn )但(dàn )观(guān )之(zhī )。”

乐(lè )浪(làng )王(wáng )温(wēn )在(zài )中(zhōng )山(shān ),兵(bīng )力(lì )甚(shèn )弱(ruò ),丁(dīng )零(líng )四(sì )布(bù ),分(fèn )据(jù )诸(zhū )城(chéng )。温(wēn )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“以(yǐ )吾(wú )之(zhī )众(zhòng ),攻(gōng )则(zé )不(bú )足(zú ),守(shǒu )则(zé )有(yǒu )馀(yú )。骠(biāo )骑(qí )、抚(fǔ )军(jūn ),首(shǒu )尾(wěi )连(lián )兵(bīng ),会(huì )须(xū )灭(miè )贼(zéi ),但(dàn )应(yīng )聚(jù )粮(liáng )厉(lì )兵(bīng )以(yǐ )俟(sì )时(shí )耳(ěr )。”于(yú )是(shì )抚(fǔ )旧(jiù )招(zhāo )新(xīn ),劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng ),民(mín )归(guī )附(fù )者(zhě )相(xiàng )继(jì ),郡(jùn )县(xiàn )壁(bì )垒(lěi )争(zhēng )送(sòng )军(jūn )粮(liáng ),仓(cāng )库(kù )充(chōng )溢(yì )。翟(zhái )真(zhēn )夜(yè )袭(xí )中(zhōng )山(shān ),温(wēn )击(jī )破(pò )之(zhī ),自(zì )是(shì )不(bú )敢(gǎn )复(fù )至(zhì )。温(wēn )乃(nǎi )遣(qiǎn )兵(bīng )一(yī )万(wàn )运(yùn )粮(liáng )以(yǐ )饷(xiǎng )垂(chuí ),且(qiě )营(yíng )中(zhōng )山(shān )宫(gōng )室(shì )。

刘(liú )牢(láo )之(zhī )攻(gōng )燕(yàn )黎(lí )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )抚(fǔ )于(yú )孙(sūn )就(jiù )栅(shān ),燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )留(liú )慕(mù )容(róng )农(nóng )守(shǒu )鄴(yè )围(wéi ),自(zì )引(yǐn )兵(bīng )救(jiù )之(zhī )。秦(qín )长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )丕(pī )闻(wén )之(zhī ),出(chū )兵(bīng )乘(chéng )虚(xū )夜(yè )袭(xí )燕(yàn )营(yíng ),农(nóng )击(jī )败(bài )之(zhī )。刘(liú )牢(láo )之(zhī )与(yǔ )垂(chuí )战(zhàn ),不(bú )胜(shèng ),退(tuì )屯(tún )黎(lí )阳(yáng )。垂(chuí )复(fù )还(hái )鄴(yè )。

吕(lǚ )光(guāng )以(yǐ )龟(guī )兹(zī )饶(ráo )乐(lè ),欲(yù )留(liú )居(jū )之(zhī )。天(tiān )竺(zhú )沙(shā )门(mén )鸠(jiū )摩(mó )罗(luó )什(shí )谓(wèi )光(guāng )曰(yuē ):“此(cǐ )凶(xiōng )亡(wáng )之(zhī )地(dì ),不(bú )足(zú )留(liú )也(yě )。将(jiāng )军(jūn )但(dàn )东(dōng )归(guī ),中(zhōng )道(dào )自(zì )有(yǒu )福(fú )地(dì )可(kě )居(jū )。”光(guāng )乃(nǎi )大(dà )飨(xiǎng )将(jiāng )士(shì ),议(yì )进(jìn )止(zhǐ ),众(zhòng )皆(jiē )欲(yù )还(hái )。乃(nǎi )以(yǐ )驼(tuó )二(èr )万(wàn )馀(yú )头(tóu )载(zǎi )外(wài )国(guó )珍(zhēn )宝(bǎo )奇(qí )玩(wán ),驱(qū )骏(jùn )马(mǎ )万(wàn )馀(yú )匹(pǐ )而(ér )还(hái )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),刘(liú )牢(láo )之(zhī )进(jìn )兵(bīng )至(zhì )鄴(yè )。燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )逆(nì )战(zhàn )而(ér )败(bài );遂(suí )撤(chè )围(wéi ),退(tuì )屯(tún )新(xīn )城(chéng );乙(yǐ )卯(mǎo ),自(zì )新(xīn )城(chéng )北(běi )遁(dùn )。牢(láo )之(zhī )不(bú )告(gào )秦(qín )长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )丕(pī ),即(jí )引(yǐn )兵(bīng )追(zhuī )之(zhī )。丕(pī )闻(wén )之(zhī ),发(fā )兵(bīng )继(jì )进(jìn )。庚(gēng )申(shēn ),牢(láo )之(zhī )追(zhuī )及(jí )垂(chuí )于(yú )董(dǒng )唐(táng )渊(yuān )。垂(chuí )曰(yuē ):“秦(qín )、晋(jìn )瓦(wǎ )合(hé ),相(xiàng )待(dài )为(wéi )强(qiáng )。一(yī )胜(shèng )则(zé )俱(jù )豪(háo ),一(yī )失(shī )则(zé )俱(jù )溃(kuì ),非(fēi )同(tóng )心(xīn )也(yě )。今(jīn )两(liǎng )军(jūn )相(xiàng )继(jì ),势(shì )既(jì )未(wèi )合(hé ),宜(yí )急(jí )击(jī )之(zhī )。”牢(láo )之(zhī )军(jūn )疾(jí )趋(qū )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),至(zhì )五(wǔ )桥(qiáo )泽(zé ),争(zhēng )燕(yàn )辎(zī )重(zhòng );垂(chuí )邀(yāo )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。斩(zhǎn )首(shǒu )数(shù )千(qiān )级(jí )。牢(láo )之(zhī )单(dān )马(mǎ )走(zǒu ),会(huì )秦(qín )救(jiù )至(zhì ),得(dé )免(miǎn )。

燕(yàn )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )宜(yí )都(dōu )王(wáng )凤(fèng )每(měi )战(zhàn ),奋(fèn )不(bú )顾(gù )身(shēn )。前(qián )后(hòu )大(dà )小(xiǎo )二(èr )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )七(qī )战(zhàn ),未(wèi )尝(cháng )无(wú )功(gōng )。垂(chuí )戒(jiè )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )大(dà )业(yè )甫(fǔ )济(jì ),汝(rǔ )当(dāng )先(xiān )自(zì )爱(ài )!”使(shǐ )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )德(dé )之(zhī )副(fù ),以(yǐ )抑(yì )其(qí )锐(ruì )。

鄴(yè )中(zhōng )饥(jī )甚(shèn ),秦(qín )长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )丕(pī )帅(shuài )众(zhòng )就(jiù )晋(jìn )谷(gǔ )于(yú )枋(fāng )头(tóu )。刘(liú )牢(láo )之(zhī )入(rù )屯(tún )鄴(yè )城(chéng ),收(shōu )集(jí )亡(wáng )散(sàn ),兵(bīng )复(fù )少(shǎo )振(zhèn );坐(zuò )军(jūn )败(bài ),征(zhēng )还(hái )。

燕(yàn )、秦(qín )相(xiàng )持(chí )经(jīng )年(nián ),幽(yōu )、冀(jì )大(dà )饥(jī ),人(rén )相(xiàng )食(shí ),邑(yì )落(luò )萧(xiāo )条(tiáo )。燕(yàn )之(zhī )军(jūn )士(shì )多(duō )饿(è )死(sǐ ),燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )禁(jìn )民(mín )养(yǎng )蚕(cán ),以(yǐ )桑(sāng )椹(zhēn )为(wéi )军(jūn )粮(liáng )。

垂(chuí )将(jiāng )北(běi )趣(qù )中(zhōng )山(shān ),以(yǐ )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )农(nóng )为(wéi )前(qián )驱(qū ),前(qián )所(suǒ )假(jiǎ )授(shòu )吏(lì )眭(suī )邃(suì )等(děng )皆(jiē )来(lái )迎(yíng )候(hòu ),上(shàng )下(xià )如(rú )初(chū ),李(lǐ )乃(nǎi )服(fú )农(nóng )之(zhī )智(zhì )略(luè )。

会(huì )稽(jī )王(wáng )道(dào )子(zǐ )好(hǎo )专(zhuān )权(quán ),复(fù )为(wéi )奸(jiān )谄(chǎn )者(zhě )所(suǒ )构(gòu )扇(shàn ),与(yǔ )太(tài )保(bǎo )安(ān )有(yǒu )隙(xì )。安(ān )欲(yù )避(bì )之(zhī ),会(huì )秦(qín )王(wáng )坚(jiān )来(lái )求(qiú )救(jiù ),安(ān )乃(nǎi )请(qǐng )自(zì )将(jiāng )救(jiù )之(zhī )。壬(rén )戌(xū ),出(chū )镇(zhèn )广(guǎng )陵(líng )之(zhī )步(bù )丘(qiū ),筑(zhù )垒(lěi )曰(yuē )新(xīn )城(chéng )而(ér )居(jū )之(zhī )。

蜀(shǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )任(rèn )权(quán )攻(gōng )拔(bá )成(chéng )都(dōu ),斩(zhǎn )秦(qín )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )丕(pī ),复(fù )取(qǔ )益(yì )州(zhōu )。

新(xīn )平(píng )粮(liáng )竭(jié )矢(shǐ )尽(jìn ),外(wài )救(jiù )不(bú )至(zhì )。后(hòu )秦(qín )王(wáng )苌(cháng )使(shǐ )人(rén )谓(wèi )苟(gǒu )辅(fǔ )曰(yuē ):“吾(wú )方(fāng )以(yǐ )义(yì )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),岂(qǐ )仇(chóu )忠(zhōng )臣(chén )邪(xié )!卿(qīng )但(dàn )帅(shuài )城(chéng )中(zhōng )之(zhī )人(rén )还(hái )长(zhǎng )安(ān ),吾(wú )正(zhèng )欲(yù )得(dé )此(cǐ )城(chéng )耳(ěr )。”辅(fǔ )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),帅(shuài )民(mín )五(wǔ )千(qiān )口(kǒu )出(chū )城(chéng )。苌(cháng )围(wéi )而(ér )坑(kēng )之(zhī ),男(nán )女(nǚ )无(wú )遗(yí ),独(dú )冯(féng )杰(jié )子(zǐ )终(zhōng )得(dé )脱(tuō ),奔(bēn )长(zhǎng )安(ān )。秦(qín )王(wáng )坚(jiān )追(zhuī )赠(zèng )辅(fǔ )等(děng )官(guān )爵(jué ),皆(jiē )谥(shì )曰(yuē )节(jiē )愍(mǐn )侯(hóu );以(yǐ )终(zhōng )为(wéi )新(xīn )平(píng )太(tài )守(shǒu )。

翟(zhái )真(zhēn )自(zì )承(chéng )营(yíng )徙(xǐ )屯(tún )行(háng )唐(táng ),真(zhēn )司(sī )马(mǎ )鲜(xiān )于(yú )乞(qǐ )杀(shā )真(zhēn )及(jí )诸(zhū )翟(zhái ),自(zì )立(lì )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )。营(yíng )人(rén )共(gòng )杀(shā )乞(qǐ ),立(lì )真(zhēn )从(cóng )弟(dì )成(chéng )为(wéi )主(zhǔ );其(qí )众(zhòng )多(duō )降(jiàng )于(yú )燕(yàn )。

五(wǔ )月(yuè ),西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )攻(gōng )长(zhǎng )安(ān ),秦(qín )王(wáng )坚(jiān )身(shēn )自(zì )督(dū )战(zhàn ),飞(fēi )矢(shǐ )满(mǎn )体(tǐ ),流(liú )血(xuè )淋(lín )漓(lí )。冲(chōng )纵(zòng )兵(bīng )暴(bào )掠(luě ),关(guān )中(zhōng )士(shì )民(mín )流(liú )散(sàn ),道(dào )路(lù )断(duàn )绝(jué ),千(qiān )里(lǐ )无(wú )烟(yān )。有(yǒu )堡(bǎo )壁(bì )三(sān )十(shí )馀(yú ),推(tuī )平(píng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )敖(áo )为(wéi )主(zhǔ ),相(xiàng )与(yǔ )结(jié )盟(méng ),冒(mào )难(nán )遣(qiǎn )兵(bīng )粮(liáng )助(zhù )坚(jiān ),多(duō )为(wéi )西(xī )燕(yàn )兵(bīng )所(suǒ )杀(shā )。坚(jiān )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“闻(wén )来(lái )者(zhě )率(lǜ )不(bú )善(shàn )达(dá ),此(cǐ )诚(chéng )忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )义(yì )。然(rán )今(jīn )寇(kòu )难(nán )殷(yīn )繁(fán ),非(fēi )一(yī )人(rén )之(zhī )力(lì )所(suǒ )能(néng )济(jì )也(yě )。徒(tú )相(xiàng )随(suí )入(rù )虎(hǔ )口(kǒu ),何(hé )益(yì )?汝(rǔ )曹(cáo )宜(yí )为(wéi )国(guó )自(zì )爱(ài ),畜(chù )粮(liáng )厉(lì )兵(bīng ),以(yǐ )俟(sì )天(tiān )时(shí ),庶(shù )几(jǐ )善(shàn )不(bú )终(zhōng )否(fǒu ),有(yǒu )时(shí )而(ér )泰(tài )也(yě )!”

三(sān )辅(fǔ )之(zhī )民(mín )为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )略(luè )者(zhě ),遣(qiǎn )人(rén )密(mì )告(gào )坚(jiān ),请(qǐng )遣(qiǎn )兵(bīng )攻(gōng )冲(chōng ),欲(yù )纵(zòng )火(huǒ )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。坚(jiān )曰(yuē ):“甚(shèn )哀(āi )诸(zhū )卿(qīng )忠(zhōng )诚(chéng )!然(rán )吾(wú )猛(měng )士(shì )如(rú )虎(hǔ )豹(bào ),利(lì )兵(bīng )如(rú )霜(shuāng )雪(xuě ),困(kùn )于(yú )乌(wū )合(hé )之(zhī )虏(lǔ ),岂(qǐ )非(fēi )天(tiān )乎(hū )?恐(kǒng )徒(tú )使(shǐ )诸(zhū )卿(qīng )坐(zuò )自(zì )夷(yí )灭(miè ),吾(wú )不(bú )忍(rěn )也(yě )!”其(qí )人(rén )固(gù )请(qǐng )不(bú )已(yǐ ),乃(nǎi )遣(qiǎn )七(qī )百(bǎi )骑(qí )赴(fù )之(zhī )。冲(chōng )营(yíng )纵(zòng )火(huǒ )者(zhě ),反(fǎn )为(wéi )风(fēng )火(huǒ )所(suǒ )烧(shāo ),其(qí )得(dé )免(miǎn )者(zhě )什(shí )一(yī )二(èr );坚(jiān )祭(jì )而(ér )哭(kū )之(zhī )。

卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )定(dìng )与(yǔ )冲(chōng )战(zhàn )于(yú )城(chéng )西(xī ),为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )擒(qín )。定(dìng ),秦(qín )之(zhī )骁(xiāo )将(jiāng )也(yě )。坚(jiān )大(dà )惧(jù ),以(yǐ )谶(chèn )书(shū )云(yún )“帝(dì )出(chū )五(wǔ )将(jiāng )久(jiǔ )长(zhǎng )得(dé )”,乃(nǎi )留(liú )太(tài )子(zǐ )宏(hóng )守(shǒu )长(zhǎng )安(ān ),谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“天(tiān )其(qí )或(huò )者(zhě )欲(yù )导(dǎo )予(yǔ )出(chū )外(wài )。汝(rǔ )善(shàn )守(shǒu )城(chéng ),勿(wù )与(yǔ )贼(zéi )争(zhēng )利(lì ),吾(wú )当(dāng )出(chū )陇(lǒng )收(shōu )兵(bīng )运(yùn )粮(liáng )以(yǐ )给(gěi )汝(rǔ )。”遂(suí )帅(shuài )骑(qí )数(shù )百(bǎi )与(yǔ )张(zhāng )夫(fū )人(rén )及(jí )中(zhōng )山(shān )公(gōng )诜(shēn )、二(èr )女(nǚ )宝(bǎo )、锦(jǐn )出(chū )奔(bēn )五(wǔ )将(jiāng )山(shān ),宣(xuān )告(gào )州(zhōu )郡(jùn ),期(qī )以(yǐ )孟(mèng )冬(dōng )救(jiù )长(zhǎng )安(ān )。坚(jiān )过(guò )袭(xí )韭(jiǔ )园(yuán ),李(lǐ )辩(biàn )奔(bēn )燕(yàn ),彭(péng )和(hé )正(zhèng )惭(cán ),自(zì )杀(shā )。

闰(rùn )月(yuè ),以(yǐ )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )罗(luó )友(yǒu )为(wéi )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )成(chéng )都(dōu )。

庚(gēng )戌(xū ),燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )至(zhì )常(cháng )山(shān ),围(wéi )翟(zhái )成(chéng )于(yú )行(háng )唐(táng )。命(mìng )带(dài )方(fāng )王(wáng )佐(zuǒ )镇(zhèn )龙(lóng )城(chéng )。六(liù )月(yuè ),高(gāo )句(jù )丽(lì )寇(kòu )辽(liáo )东(dōng ),佐(zuǒ )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )郝(hǎo )景(jǐng )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),为(wéi )高(gāo )句(jù )丽(lì )所(suǒ )败(bài ),高(gāo )句(jù )丽(lì )遂(suí )陷(xiàn )辽(liáo )东(dōng )、玄(xuán )菟(tú )。

秦(qín )太(tài )子(zǐ )宏(hóng )不(bú )能(néng )守(shǒu )长(zhǎng )安(ān ),将(jiāng )数(shù )千(qiān )骑(qí )与(yǔ )母(mǔ )、妻(qī )、宗(zōng )室(shì )西(xī )奔(bēn )下(xià )辨(biàn );百(bǎi )官(guān )逃(táo )散(sàn ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )权(quán )翼(yì )等(děng )数(shù )百(bǎi )人(rén )奔(bēn )后(hòu )秦(qín )。西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )入(rù )据(jù )长(zhǎng )安(ān ),纵(zòng )兵(bīng )大(dà )掠(luě ),死(sǐ )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),旱(hàn ),饥(jī ),井(jǐng )皆(jiē )竭(jié )。

后(hòu )秦(qín )王(wáng )苌(cháng )自(zì )故(gù )县(xiàn )如(rú )新(xīn )平(píng )。

秦(qín )王(wáng )坚(jiān )至(zhì )五(wǔ )将(jiāng )山(shān ),后(hòu )秦(qín )王(wáng )苌(cháng )遣(qiǎn )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )吴(wú )忠(zhōng )帅(shuài )骑(qí )围(wéi )之(zhī )。秦(qín )兵(bīng )皆(jiē )散(sàn )走(zǒu ),独(dú )侍(shì )御(yù )十(shí )数(shù )人(rén )在(zài )侧(cè ),坚(jiān )神(shén )色(sè )自(zì )若(ruò ),坐(zuò )而(ér )待(dài )之(zhī ),召(zhào )宰(zǎi )人(rén )进(jìn )食(shí )。俄(é )而(ér )忠(zhōng )至(zhì ),执(zhí )之(zhī ),送(sòng )诣(yì )新(xīn )平(píng ),幽(yōu )于(yú )别(bié )室(shì )。太(tài )子(zǐ )宏(hóng )至(zhì )下(xià )辨(biàn ),南(nán )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )璧(bì )拒(jù )之(zhī )。璧(bì )妻(qī ),坚(jiān )之(zhī )女(nǚ )顺(shùn )阳(yáng )公(gōng )主(zhǔ )也(yě ),弃(qì )其(qí )夫(fū )从(cóng )宏(hóng )。宏(hóng )奔(bēn )武(wǔ )都(dōu ),投(tóu )氐(dī )豪(háo )强(qiáng )熙(xī ),假(jiǎ )道(dào )来(lái )奔(bēn ),诏(zhào )处(chù )之(zhī )江(jiāng )州(zhōu )。

长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )丕(pī )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )自(zì )枋(fāng )头(tóu )将(jiāng )归(guī )鄴(yè )城(chéng ),龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )玄(xuán )击(jī )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )谷(gǔ )口(kǒu ),玄(xuán )兵(bīng )败(bài ),丕(pī )复(fù )入(rù )鄴(yè )城(chéng )。

燕(yàn )建(jiàn )节(jiē )将(jiāng )军(jūn )馀(yú )岩(yán )叛(pàn ),自(zì )武(wǔ )邑(yì )北(běi )趣(qù )幽(yōu )州(zhōu )。燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )驰(chí )使(shǐ )敕(chì )幽(yōu )州(zhōu )将(jiāng )平(píng )规(guī )曰(yuē ):“固(gù )守(shǒu )勿(wù )战(zhàn ),俟(sì )吾(wú )破(pò )丁(dīng )零(líng )自(zì )讨(tǎo )之(zhī )。”规(guī )出(chū )战(zhàn ),为(wéi )岩(yán )所(suǒ )败(bài )。岩(yán )入(rù )蓟(jì ),掠(luě )千(qiān )馀(yú )户(hù )而(ér )去(qù ),遂(suí )据(jù )令(lìng )支(zhī )。癸(guǐ )酉(yǒu ),翟(zhái )成(chéng )长(zhǎng )史(shǐ )鲜(xiān )于(yú )得(dé )斩(zhǎn )成(chéng )出(chū )降(jiàng );垂(chuí )屠(tú )行(háng )唐(táng ),尽(jìn )坑(kēng )成(chéng )众(zhòng )。

太(tài )保(bǎo )安(ān )有(yǒu )疾(jí ),求(qiú )还(hái ),诏(zhào )许(xǔ )之(zhī );八(bā )月(yuè );安(ān )至(zhì )建(jiàn )康(kāng )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),大(dà )赦(shè )。丁(dīng )酉(yǒu ),建(jiàn )昌(chāng )文(wén )靖(jìng )公(gōng )谢(xiè )安(ān )薨(hōng )。诏(zhào )加(jiā )殊(shū )礼(lǐ ),如(rú )大(dà )司(sī )马(mǎ )温(wēn )故(gù )事(shì )。庚(gēng )子(zǐ ),以(yǐ )司(sī )徒(tú )琅(láng )邪(xié )王(wáng )道(dào )子(zǐ )领(lǐng )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、录(lù )尚(shàng )书(shū )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )令(lìng )谢(xiè )石(shí )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )。

后(hòu )秦(qín )王(wáng )苌(cháng )使(shǐ )求(qiú )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )于(yú )秦(qín )王(wáng )坚(jiān )曰(yuē ):“苌(cháng )次(cì )应(yīng )历(lì )数(shù ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )惠(huì )。”坚(jiān )瞋(tián )目(mù )叱(chì )之(zhī )曰(yuē ):“小(xiǎo )羌(qiāng )敢(gǎn )逼(bī )天(tiān )子(zǐ ),五(wǔ )胡(hú )次(cì )序(xù ),无(wú )汝(rǔ )羌(qiāng )名(míng )。玺(xǐ )已(yǐ )送(sòng )晋(jìn ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )!”苌(cháng )复(fù )遣(qiǎn )右(yòu )司(sī )马(mǎ )尹(yǐn )纬(wěi )说(shuō )坚(jiān ),求(qiú )为(wéi )禅(chán )代(dài );坚(jiān )曰(yuē ):“禅(chán )代(dài ),圣(shèng )贤(xián )之(zhī )事(shì )。姚(yáo )苌(cháng )叛(pàn )贼(zéi ),何(hé )得(dé )为(wéi )之(zhī )!”坚(jiān )与(yǔ )纬(wěi )语(yǔ ),问(wèn )纬(wěi ):“在(zài )朕(zhèn )朝(cháo )何(hé )官(guān )?”纬(wěi )曰(yuē ):“尚(shàng )书(shū )令(lìng )史(shǐ )”。坚(jiān )叹(tàn )曰(yuē ):“卿(qīng ),王(wáng )景(jǐng )略(luè )为(wéi )俦(chóu ),宰(zǎi )相(xiàng )才(cái )也(yě ),而(ér )朕(zhèn )不(bú )知(zhī )卿(qīng ),宜(yí )其(qí )亡(wáng )也(yě )!”坚(jiān )自(zì )以(yǐ )平(píng )生(shēng )遇(yù )苌(cháng )有(yǒu )恩(ēn ),尤(yóu )忿(fèn )之(zhī ),数(shù )骂(mà )苌(cháng )求(qiú )死(sǐ ),谓(wèi )张(zhāng )夫(fū )人(rén )曰(yuē ):“岂(qǐ )可(kě )令(lìng )羌(qiāng )奴(nú )辱(rǔ )吾(wú )儿(ér )。”乃(nǎi )先(xiān )杀(shā )宝(bǎo )、锦(jǐn )。辛(xīn )丑(chǒu ),苌(cháng )遣(qiǎn )人(rén )缢(yì )坚(jiān )于(yú )新(xīn )平(píng )佛(fó )寺(sì ),张(zhāng )夫(fū )人(rén )、中(zhōng )山(shān )公(gōng )诜(shēn )皆(jiē )自(zì )杀(shā ),后(hòu )秦(qín )将(jiāng )士(shì )皆(jiē )为(wéi )之(zhī )哀(āi )恸(tòng )。苌(cháng )欲(yù )隐(yǐn )其(qí )名(míng ),谥(shì )坚(jiān )曰(yuē )壮(zhuàng )烈(liè )天(tiān )王(wáng )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):论(lùn )者(zhě )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )秦(qín )王(wáng )坚(jiān )之(zhī )亡(wáng ),由(yóu )不(bú )杀(shā )慕(mù )容(róng )垂(chuí )、姚(yáo )苌(cháng )故(gù )也(yě ),臣(chén )独(dú )以(yǐ )为(wéi )不(bú )然(rán )。许(xǔ )劭(shào )谓(wèi )魏(wèi )武(wǔ )帝(dì )治(zhì )世(shì )之(zhī )能(néng )臣(chén ),乱(luàn )世(shì )之(zhī )奸(jiān )雄(xióng )。使(shǐ )坚(jiān )治(zhì )国(guó )无(wú )失(shī )其(qí )道(dào ),则(zé )垂(chuí )、苌(cháng )皆(jiē )秦(qín )之(zhī )能(néng )臣(chén )也(yě ),乌(wū )能(néng )为(wéi )乱(luàn )哉(zāi )!坚(jiān )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )亡(wáng ),由(yóu )骤(zhòu )胜(shèng )而(ér )骄(jiāo )故(gù )也(yě )。魏(wèi )文(wén )侯(hóu )问(wèn )李(lǐ )克(kè )吴(wú )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )亡(wáng ),对(duì )曰(yuē ):“数(shù )战(zhàn )数(shù )胜(shèng )。”文(wén )侯(hóu )曰(yuē ):“数(shù )战(zhàn )数(shù )胜(shèng ),国(guó )之(zhī )福(fú )也(yě ),何(hé )故(gù )亡(wáng )?”对(duì )曰(yuē ):“数(shù )战(zhàn )则(zé )民(mín )疲(pí ),数(shù )胜(shèng )则(zé )主(zhǔ )骄(jiāo ),以(yǐ )骄(jiāo )主(zhǔ )御(yù )疲(pí )民(mín ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )亡(wáng )者(zhě )也(yě )。”秦(qín )王(wáng )坚(jiān )似(sì )之(zhī )矣(yǐ )。

长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )丕(pī )在(zài )鄴(yè ),将(jiāng )西(xī )赴(fù )长(zhǎng )安(ān ),幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )永(yǒng )在(zài )壶(hú )关(guān ),遣(qiǎn )使(shǐ )招(zhāo )丕(pī ),丕(pī )乃(nǎi )帅(shuài )鄴(yè )中(zhōng )男(nán )女(nǚ )六(liù )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )西(xī )如(rú )潞(lù )川(chuān ),骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )蚝(háo )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )腾(téng )迎(yíng )之(zhī )入(rù )晋(jìn )阳(yáng )。王(wáng )永(yǒng )留(liú )平(píng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )苻(fú )冲(chōng )守(shǒu )壶(hú )关(guān ),自(zì )帅(shuài )骑(qí )一(yī )万(wàn )会(huì )丕(pī )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )。丕(pī )始(shǐ )知(zhī )长(zhǎng )安(ān )不(bú )守(shǒu ),坚(jiān )已(yǐ )死(sǐ ),乃(nǎi )发(fā )丧(sàng ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。追(zhuī )谥(shì )坚(jiān )曰(yuē )宣(xuān )昭(zhāo )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )世(shì )祖(zǔ ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )大(dà )安(ān )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )以(yǐ )鲁(lǔ )王(wáng )和(hé )为(wéi )南(nán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),镇(zhèn )鄴(yè )。遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )农(nóng )出(chū )蠮(yē )螉(wēng )塞(sāi ),历(lì )凡(fán )城(chéng ),趣(qù )龙(lóng )城(chéng ),会(huì )兵(bīng )讨(tǎo )馀(yú )岩(yán ),慕(mù )容(róng )麟(lín )、慕(mù )容(róng )隆(lóng )自(zì )信(xìn )都(dōu )徇(xùn )勃(bó )海(hǎi )、清(qīng )河(hé )。麟(lín )击(jī )勃(bó )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )封(fēng )懿(yì ),执(zhí )之(zhī ),因(yīn )屯(tún )历(lì )口(kǒu )。懿(yì ),放(fàng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

鲜(xiān )卑(bēi )刘(liú )头(tóu )眷(juàn )击(jī )破(pò )贺(hè )兰(lán )部(bù )于(yú )善(shàn )无(wú ),又(yòu )破(pò )柔(róu )然(rán )于(yú )意(yì )亲(qīn )山(shān )。头(tóu )眷(juàn )子(zǐ )罗(luó )辰(chén )言(yán )于(yú )头(tóu )眷(juàn )曰(yuē ):“比(bǐ )来(lái )行(háng )兵(bīng ),所(suǒ )向(xiàng )无(wú )敌(dí )。然(rán )心(xīn )腹(fù )之(zhī )疾(jí ),愿(yuàn )早(zǎo )图(tú )之(zhī )!”头(tóu )眷(juàn )曰(yuē ):“谁(shuí )也(yě )?”罗(luó )辰(chén )曰(yuē ):“从(cóng )兄(xiōng )显(xiǎn ),忍(rěn )人(rén )也(yě ),必(bì )将(jiāng )为(wéi )乱(luàn )。”头(tóu )眷(juàn )不(bú )听(tīng )。显(xiǎn ),库(kù )仁(rén )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。顷(qǐng )之(zhī ),显(xiǎn )果(guǒ )杀(shā )头(tóu )眷(juàn )自(zì )立(lì )。又(yòu )将(jiāng )杀(shā )拓(tuò )跋(bá )珪(guī ),显(xiǎn )弟(dì )亢(kàng )泥(ní )妻(qī ),珪(guī )之(zhī )姑(gū )也(yě ),以(yǐ )告(gào )珪(guī )母(mǔ )贺(hè )氏(shì )。显(xiǎn )谋(móu )主(zhǔ )梁(liáng )六(liù )眷(juàn ),代(dài )王(wáng )什(shí )翼(yì )犍(jiān )之(zhī )甥(shēng )也(yě ),亦(yì )使(shǐ )其(qí )部(bù )人(rén )穆(mù )崇(chóng )、奚(xī )牧(mù )密(mì )告(gào )珪(guī ),且(qiě )以(yǐ )其(qí )爱(ài )妻(qī )、骏(jùn )马(mǎ )付(fù )崇(chóng )曰(yuē ):“事(shì )泄(xiè ),当(dāng )以(yǐ )此(cǐ )自(zì )明(míng )。”贺(hè )氏(shì )夜(yè )饮(yǐn )显(xiǎn )酒(jiǔ ),令(lìng )醉(zuì ),使(shǐ )珪(guī )阴(yīn )与(yǔ )旧(jiù )臣(chén )长(zhǎng )孙(sūn )犍(jiān )、元(yuán )他(tā )、罗(luó )结(jié )轻(qīng )骑(qí )亡(wáng )去(qù )。向(xiàng )晨(chén ),贺(hè )氏(shì )故(gù )惊(jīng )厩(jiù )中(zhōng )群(qún )马(mǎ ),使(shǐ )显(xiǎn )起(qǐ )视(shì )之(zhī )。贺(hè )氏(shì )哭(kū )曰(yuē ):“吾(wú )子(zǐ )适(shì )在(zài )此(cǐ ),今(jīn )皆(jiē )不(bú )见(jiàn ),汝(rǔ )等(děng )谁(shuí )杀(shā )之(zhī )邪(xié )?”显(xiǎn )以(yǐ )故(gù )不(bú )急(jí )追(zhuī )。珪(guī )遂(suí )奔(bēn )贺(hè )兰(lán )部(bù ),依(yī )其(qí )舅(jiù )贺(hè )讷(nè ),讷(nè )惊(jīng )喜(xǐ )曰(yuē ):“复(fù )国(guó )之(zhī )后(hòu ),当(dāng )念(niàn )老(lǎo )臣(chén )!”珪(guī )笑(xiào )曰(yuē ):“诚(chéng )如(rú )舅(jiù )言(yán ),不(bú )敢(gǎn )忘(wàng )也(yě )。”显(xiǎn )疑(yí )梁(liáng )六(liù )眷(juàn )泄(xiè )其(qí )谋(móu ),将(jiāng )囚(qiú )之(zhī )。穆(mù )崇(chóng )宣(xuān )言(yán )曰(yuē ):“六(liù )眷(juàn )不(bú )顾(gù )恩(ēn )义(yì ),助(zhù )显(xiǎn )为(wéi )逆(nì ),我(wǒ )掠(luě )得(dé )其(qí )妻(qī )马(mǎ ),足(zú )以(yǐ )解(jiě )忿(fèn )。”显(xiǎn )乃(nǎi )舍(shě )之(zhī )。

贺(hè )氏(shì )从(cóng )弟(dì )外(wài )朝(cháo )大(dà )人(rén )贺(hè )悦(yuè )举(jǔ )所(suǒ )部(bù )以(yǐ )奉(fèng )珪(guī )。显(xiǎn )怒(nù ),将(jiāng )杀(shā )贺(hè )氏(shì ),贺(hè )氏(shì )奔(bēn )亢(kàng )泥(ní )家(jiā ),匿(nì )神(shén )车(chē )中(zhōng )三(sān )日(rì ),亢(kàng )泥(ní )举(jǔ )家(jiā )为(wéi )之(zhī )请(qǐng ),乃(nǎi )得(dé )免(miǎn )。

故(gù )南(nán )部(bù )大(dà )人(rén )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )七(qī )百(bǎi )馀(yú )家(jiā )叛(pàn )显(xiǎn ),将(jiāng )奔(bēn )五(wǔ )原(yuán )。时(shí )拓(tuò )跋(bá )寔(shí )君(jūn )之(zhī )子(zǐ )渥(wò )亦(yì )聚(jù )众(zhòng )自(zì )立(lì ),嵩(sōng )欲(yù )归(guī )之(zhī );乌(wū )渥(wò )谓(wèi )嵩(sōng )曰(yuē ):“逆(nì )父(fù )之(zhī )子(zǐ ),不(bú )足(zú )从(cóng )也(yě )。不(bú )如(rú )归(guī )珪(guī )。”嵩(sōng )从(cóng )之(zhī )。久(jiǔ )之(zhī ),刘(liú )显(xiǎn )所(suǒ )部(bù )有(yǒu )乱(luàn ),故(gù )中(zhōng )部(bù )大(dà )人(rén )庾(yǔ )和(hé )辰(chén )奉(fèng )贺(hè )氏(shì )奔(bēn )珪(guī )。

贺(hè )讷(nè )弟(dì )染(rǎn )干(gàn )以(yǐ )珪(guī )得(dé )众(zhòng )心(xīn ),忌(jì )之(zhī ),使(shǐ )其(qí )党(dǎng )侯(hóu )引(yǐn )七(qī )突(tū )杀(shā )珪(guī );代(dài )人(rén )尉(wèi )古(gǔ )真(zhēn )知(zhī )之(zhī ),以(yǐ )告(gào )珪(guī ),侯(hóu )引(yǐn )七(qī )突(tū )不(bú )敢(gǎn )发(fā )。染(rǎn )干(gàn )疑(yí )古(gǔ )真(zhēn )泄(xiè )其(qí )谋(móu ),执(zhí )而(ér )讯(xùn )之(zhī ),以(yǐ )两(liǎng )车(chē )轴(zhóu )夹(jiá )其(qí )头(tóu ),伤(shāng )一(yī )目(mù ),不(bú )伏(fú ),乃(nǎi )免(miǎn )之(zhī )。染(rǎn )干(gàn )遂(suí )举(jǔ )兵(bīng )围(wéi )珪(guī );贺(hè )氏(shì )出(chū )谓(wèi )染(rǎn )干(gàn )曰(yuē ):“汝(rǔ )等(děng )欲(yù )于(yú )何(hé )置(zhì )我(wǒ ),而(ér )杀(shā )吾(wú )子(zǐ )乎(hū )!”染(rǎn )干(gàn )惭(cán )而(ér )去(qù )。

九(jiǔ )月(yuè ),秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )以(yǐ )张(zhāng )蚝(háo )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、司(sī )空(kōng ),王(wáng )永(yǒng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、尚(shàng )书(shū )令(lìng ),王(wáng )腾(téng )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),苻(fú )冲(chōng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),封(fēng )西(xī )平(píng )王(wáng );又(yòu )以(yǐ )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )杨(yáng )辅(fǔ )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè ),右(yòu )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )亮(liàng )为(wéi )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn );立(lì )妃(fēi )杨(yáng )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),子(zǐ )宁(níng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),寿(shòu )为(wéi )长(zhǎng )乐(lè )王(wáng ),锵(qiāng )为(wéi )平(píng )原(yuán )王(wáng ),懿(yì )为(wéi )勃(bó )海(hǎi )王(wáng ),昶(chǎng )为(wéi )济(jì )北(běi )王(wáng )。

吕(lǚ )光(guāng )自(zì )龟(guī )兹(zī )还(hái )至(zhì )宜(yí )禾(hé ),秦(qín )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )梁(liáng )熙(xī )谋(móu )闭(bì )境(jìng )拒(jù )之(zhī )。高(gāo )昌(chāng )太(tài )守(shǒu )杨(yáng )翰(hàn )言(yán )于(yú )熙(xī )曰(yuē ):“吕(lǚ )光(guāng )新(xīn )破(pò )西(xī )域(yù ),兵(bīng )强(qiáng )气(qì )锐(ruì ),闻(wén )中(zhōng )原(yuán )丧(sàng )乱(luàn ),必(bì )有(yǒu )异(yì )图(tú )。河(hé )西(xī )地(dì )方(fāng )万(wàn )里(lǐ ),带(dài )甲(jiǎ )十(shí )万(wàn ),足(zú )以(yǐ )自(zì )保(bǎo )。若(ruò )光(guāng )出(chū )流(liú )沙(shā ),其(qí )势(shì )难(nán )敌(dí )。高(gāo )梧(wú )谷(gǔ )口(kǒu )险(xiǎn )阻(zǔ )之(zhī )要(yào ),宜(yí )先(xiān )守(shǒu )之(zhī )而(ér )夺(duó )其(qí )水(shuǐ );波(bō )既(jì )穷(qióng )渴(kě ),可(kě )以(yǐ )坐(zuò )制(zhì )。如(rú )以(yǐ )为(wéi )远(yuǎn ),伊(yī )吾(wú )关(guān )亦(yì )可(kě )拒(jù )也(yě )。度(dù )此(cǐ )二(èr )厄(è ),虽(suī )有(yǒu )子(zǐ )房(fáng )之(zhī )策(cè ),无(wú )所(suǒ )施(shī )矣(yǐ )!”熙(xī )弗(fú )听(tīng )。美(měi )水(shuǐ )令(lìng )犍(jiān )为(wéi )张(zhāng )统(tǒng )谓(wèi )熙(xī )曰(yuē ):“今(jīn )关(guān )中(zhōng )大(dà )乱(luàn ),京(jīng )师(shī )存(cún )亡(wáng )不(bú )可(kě )知(zhī )。吕(lǚ )光(guāng )之(zhī )来(lái ),其(qí )志(zhì )难(nán )测(cè ),将(jiāng )军(jūn )何(hé )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )?”熙(xī )曰(yuē ):“忧(yōu )之(zhī ),未(wèi )知(zhī )所(suǒ )出(chū )。”统(tǒng )曰(yuē ):“光(guāng )智(zhì )略(luè )过(guò )人(rén ),今(jīn )拥(yōng )思(sī )归(guī )之(zhī )士(shì ),乘(chéng )战(zhàn )胜(shèng )之(zhī )气(qì ),其(qí )锋(fēng )未(wèi )易(yì )当(dāng )也(yě )。将(jiāng )军(jūn )世(shì )受(shòu )大(dà )恩(ēn ),忠(zhōng )诚(chéng )夙(sù )著(zhe );立(lì )勋(xūn )王(wáng )室(shì ),宜(yí )在(zài )今(jīn )日(rì )!行(háng )唐(táng )公(gōng )洛(luò ),上(shàng )之(zhī )从(cóng )弟(dì ),勇(yǒng )冠(guàn )一(yī )时(shí ),为(wéi )将(jiāng )军(jūn )计(jì ),莫(mò )若(ruò )奉(fèng )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ )以(yǐ )收(shōu )众(zhòng )望(wàng ),推(tuī )忠(zhōng )义(yì )以(yǐ )帅(shuài )群(qún )豪(háo ),则(zé )光(guāng )虽(suī )至(zhì ),不(bú )敢(gǎn )有(yǒu )异(yì )心(xīn )也(yě )。资(zī )其(qí )精(jīng )锐(ruì ),东(dōng )兼(jiān )毛(máo )兴(xìng ),连(lián )王(wáng )统(tǒng )、杨(yáng )璧(bì ),合(hé )四(sì )州(zhōu )之(zhī )众(zhòng ),扫(sǎo )凶(xiōng )逆(nì ),宁(níng )王(wáng )室(shì ),此(cǐ )桓(huán )、文(wén )之(zhī )举(jǔ )也(yě )。”熙(xī )又(yòu )弗(fú )听(tīng ),杀(shā )洛(luò )于(yú )西(xī )海(hǎi )。

光(guāng )闻(wén )杨(yáng )翰(hàn )之(zhī )谋(móu ),惧(jù ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。杜(dù )进(jìn )曰(yuē ):“梁(liáng )熙(xī )文(wén )雅(yǎ )有(yǒu )馀(yú ),机(jī )鉴(jiàn )不(bú )足(zú ),终(zhōng )不(bú )能(néng )用(yòng )翰(hàn )之(zhī )谋(móu ),不(bú )足(zú )忧(yōu )也(yě )。宜(yí )及(jí )其(qí )上(shàng )下(xià )离(lí )心(xīn ),速(sù )进(jìn )以(yǐ )取(qǔ )之(zhī )。”光(guāng )从(cóng )之(zhī )。进(jìn )至(zhì )高(gāo )昌(chāng ),杨(yáng )翰(hàn )以(yǐ )郡(jùn )迎(yíng )降(jiàng )。至(zhì )玉(yù )门(mén ),熙(xī )移(yí )檄(xí )责(zé )光(guāng )擅(shàn )命(mìng )还(hái )师(shī ),以(yǐ )子(zǐ )胤(yìn )为(wéi )鹰(yīng )扬(yáng )将(jiāng )军(jūn ),与(yǔ )振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )南(nán )安(ān )姚(yáo )皓(hào )、别(bié )驾(jià )卫(wèi )翰(hàn )帅(shuài )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )拒(jù )光(guāng )于(yú )酒(jiǔ )泉(quán )。敦(dūn )煌(huáng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )静(jìng )、晋(jìn )昌(chāng )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )纯(chún )以(yǐ )郡(jùn )降(jiàng )光(guāng )。光(guāng )报(bào )檄(xí )凉(liáng )州(zhōu ),责(zé )熙(xī )无(wú )赴(fù )难(nán )之(zhī )志(zhì ),五(wǔ )遏(è )归(guī )国(guó )之(zhī )众(zhòng );遣(qiǎn )彭(péng )晁(cháo )、杜(dù )进(jìn )、姜(jiāng )飞(fēi )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),与(yǔ )胤(yìn )战(zhàn )于(yú )安(ān )弥(mí ),大(dà )破(pò )擒(qín )之(zhī )。于(yú )是(shì )四(sì )山(shān )胡(hú )、夷(yí )皆(jiē )附(fù )于(yú )光(guāng )。武(wǔ )威(wēi )太(tài )守(shǒu )彭(péng )济(jì )执(zhí )熙(xī )以(yǐ )降(jiàng ),光(guāng )杀(shā )之(zhī )。光(guāng )入(rù )姑(gū )臧(zāng ),自(zì )领(lǐng )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),表(biǎo )杜(dù )进(jìn )为(wéi )武(wǔ )威(wēi )太(tài )守(shǒu ),自(zì )馀(yú )将(jiāng )佐(zuǒ ),各(gè )受(shòu )职(zhí )位(wèi )。凉(liáng )州(zhōu )郡(jùn )县(xiàn )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )光(guāng ),独(dú )酒(jiǔ )泉(quán )太(tài )守(shǒu )宋(sòng )皓(hào )、西(xī )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )索(suǒ )泮(pàn )城(chéng )守(shǒu )不(bú )下(xià )。光(guāng )攻(gōng )而(ér )执(zhí )之(zhī ),让(ràng )泮(pàn )曰(yuē ):“吾(wú )受(shòu )诏(zhào )平(píng )西(xī )域(yù ),而(ér )梁(liáng )熙(xī )绝(jué )我(wǒ )归(guī )路(lù ),此(cǐ )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )罪(zuì )人(rén ),卿(qīng )何(hé )为(wéi )附(fù )之(zhī )?”泮(pàn )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )受(shòu )诏(zhào )平(píng )西(xī )域(yù ),不(bú )受(shòu )诏(zhào )乱(luàn )凉(liáng )州(zhōu ),梁(liáng )公(gōng )何(hé )罪(zuì )而(ér )将(jiāng )军(jūn )杀(shā )之(zhī )?泮(pàn )但(dàn )苦(kǔ )力(lì )不(bú )足(zú ),不(bú )能(néng )报(bào )君(jūn )父(fù )之(zhī )仇(chóu )耳(ěr ),岂(qǐ )肯(kěn )如(rú )逆(nì )氐(dī )彭(péng )济(jì )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )乎(hū )!主(zhǔ )灭(miè )臣(chén )死(sǐ ),固(gù )其(qí )常(cháng )也(yě )。”光(guāng )杀(shā )泮(pàn )及(jí )皓(hào )。

主(zhǔ )簿(bù )尉(wèi )祐(yòu ),奸(jiān )佞(nìng )倾(qīng )险(xiǎn ),与(yǔ )彭(péng )济(jì )同(tóng )执(zhí )熙(xī ),光(guāng )宠(chǒng )信(xìn )之(zhī )。祐(yòu )谮(zèn )杀(shā )名(míng )士(shì )姚(yáo )皓(hào )等(děng )十(shí )馀(yú )人(rén ),凉(liáng )州(zhōu )人(rén )由(yóu )是(shì )不(bú )悦(yuè )。光(guāng )以(yǐ )祐(yòu )为(wéi )金(jīn )城(chéng )太(tài )守(shǒu ),祐(yòu )至(zhì )允(yǔn )吾(wú ),袭(xí )据(jù )其(qí )城(chéng )以(yǐ )叛(pàn );姜(jiāng )飞(fēi )击(jī )破(pò )之(zhī ),祐(yòu )奔(bēn )据(jù )兴(xìng )城(chéng )。

乞(qǐ )伏(fú )国(guó )仁(rén )自(zì )称(chēng )大(dà )都(dōu )督(dū )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、单(dān )于(yú ),领(lǐng )秦(qín )、河(hé )二(èr )州(zhōu )牧(mù ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )义(yì ),以(yǐ )乙(yǐ )旃(zhān )童(tóng )泥(ní )为(wéi )左(zuǒ )相(xiàng ),屋(wū )引(yǐn )出(chū )支(zhī )为(wéi )右(yòu )相(xiàng ),独(dú )孤(gū )匹(pǐ )蹄(tí )为(wéi )左(zuǒ )辅(fǔ ),武(wǔ )群(qún )勇(yǒng )士(shì )为(wéi )右(yòu )辅(fǔ ),弟(dì )乾(qián )归(guī )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn ),分(fèn )其(qí )地(dì )置(zhì )武(wǔ )城(chéng )等(děng )十(shí )二(èr )郡(jùn ),筑(zhù )勇(yǒng )士(shì )城(chéng )而(ér )都(dōu )之(zhī )。

秦(qín )尚(shàng )书(shū )令(lìng )魏(wèi )昌(chāng )公(gōng )纂(zuǎn )自(zì )关(guān )中(zhōng )奔(bēn )晋(jìn )阳(yáng );秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )拜(bài )纂(zuǎn )太(tài )尉(wèi ),封(fēng )东(dōng )海(hǎi )王(wáng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )令(lìng )高(gāo )盖(gài )帅(shuài )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )伐(fá )后(hòu )秦(qín ),战(zhàn )于(yú )新(xīn )平(píng )南(nán ),盖(gài )大(dà )败(bài ),降(jiàng )于(yú )后(hòu )秦(qín )。初(chū ),盖(gài )以(yǐ )杨(yáng )定(dìng )为(wéi )子(zǐ ),及(jí )盖(gài )败(bài ),定(dìng )亡(wáng )奔(bēn )陇(lǒng )右(yòu ),复(fù )收(shōu )集(jí )其(qí )旧(jiù )众(zhòng )。

苻(fú )定(dìng )、苻(fú )绍(shào )、苻(fú )谟(mó )、苻(fú )亮(liàng )闻(wén )秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )即(jí )位(wèi ),皆(jiē )自(zì )河(hé )北(běi )遣(qiǎn )使(shǐ )谢(xiè )罪(zuì )。中(zhōng )山(shān )太(tài )守(shǒu )王(wáng )兗(yǎn ),本(běn )新(xīn )平(píng )氐(dī )也(yě ),固(gù )守(shǒu )博(bó )陵(líng ),为(wéi )秦(qín )拒(jù )燕(yàn )。十(shí )一(yī )月(yuè ),丕(pī )以(yǐ )兗(yǎn )为(wéi )平(píng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),定(dìng )为(wéi )冀(jì )州(zhōu )牧(mù ),绍(shào )为(wéi )冀(jì )州(zhōu )都(dōu )督(dū ),谟(mó )为(wéi )幽(yōu )州(zhōu )牧(mù ),亮(liàng )为(wéi )幽(yōu )、平(píng )二(èr )州(zhōu )都(dōu )督(dū ),并(bìng )进(jìn )郡(jùn )公(gōng )。左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )冲(chōng )据(jù )兹(zī )川(chuān ),有(yǒu )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),与(yǔ )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )统(tǒng )、河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毛(máo )兴(xìng )、益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )广(guǎng )、南(nán )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )璧(bì )、卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )定(dìng )皆(jiē )自(zì )陇(lǒng )右(yòu )遣(qiǎn )使(shǐ )邀(yāo )丕(pī ),共(gòng )击(jī )后(hòu )秦(qín )。丕(pī )以(yǐ )定(dìng )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )牧(mù ),冲(chōng )为(wéi )梁(liáng )州(zhōu )牧(mù ),加(jiā )统(tǒng )镇(zhèn )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),兴(xìng )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。璧(bì )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),并(bìng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),加(jiā )广(guǎng )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),皆(jiē )进(jìn )位(wèi )州(zhōu )牧(mù )。

杨(yáng )定(dìng )寻(xún )徙(xǐ )治(zhì )历(lì )城(chéng ),置(zhì )储(chǔ )蓄(xù )于(yú )百(bǎi )顷(qǐng ),自(zì )称(chēng )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )、仇(chóu )池(chí )公(gōng ),遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )称(chēng )籓(bān );诏(zhào )因(yīn )其(qí )所(suǒ )号(hào )假(jiǎ )之(zhī )。其(qí )后(hòu )又(yòu )取(qǔ )天(tiān )水(shuǐ )、略(luè )阳(yáng )之(zhī )地(dì ),自(zì )称(chēng )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、陇(lǒng )西(xī )王(wáng )。

绎(yì )幕(mù )人(rén )蔡(cài )匡(kuāng )据(jù )城(chéng )以(yǐ )叛(pàn )燕(yàn ),燕(yàn )慕(mù )容(róng )麟(lín )、慕(mù )容(róng )隆(lóng )共(gòng )攻(gōng )之(zhī )。泰(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )任(rèn )泰(tài )潜(qián )师(shī )救(jiù )匡(kuāng ),至(zhì )匡(kuāng )垒(lěi )南(nán )八(bā )里(lǐ ),燕(yàn )人(rén )乃(nǎi )觉(jiào )之(zhī )。诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )匡(kuāng )未(wèi )下(xià )而(ér )外(wài )敌(dí )奄(yǎn )至(zhì ),甚(shèn )患(huàn )之(zhī )。隆(lóng )曰(yuē ):“匡(kuāng )恃(shì )外(wài )救(jiù ),故(gù )不(bú )时(shí )下(xià )。今(jīn )计(jì )泰(tài )之(zhī )兵(bīng )不(bú )过(guò )数(shù )千(qiān )人(rén ),及(jí )其(qí )未(wèi )合(hé ),击(jī )之(zhī ),泰(tài )败(bài ),匡(kuāng )自(zì )降(jiàng )矣(yǐ )。”乃(nǎi )释(shì )匡(kuāng )击(jī )泰(tài ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí )。匡(kuāng )遂(suí )降(jiàng ),燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )杀(shā )之(zhī ),且(qiě )屠(tú )其(qí )垒(lěi )。

慕(mù )容(róng )农(nóng )至(zhì )龙(lóng )城(chéng ),休(xiū )士(shì )马(mǎ )十(shí )馀(yú )日(rì )。诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“殿(diàn )下(xià )之(zhī )来(lái ),取(qǔ )道(dào )甚(shèn )速(sù ),今(jīn )至(zhì )此(cǐ )。久(jiǔ )留(liú )不(bú )进(jìn ),何(hé )也(yě )?”农(nóng )曰(yuē ):“吾(wú )来(lái )速(sù )者(zhě ),恐(kǒng )馀(yú )岩(yán )过(guò )山(shān )钞(chāo )盗(dào ),侵(qīn )扰(rǎo )良(liáng )民(mín )耳(ěr )。岩(yán )才(cái )不(bú )逾(yú )人(rén ),诳(kuáng )诱(yòu )饥(jī )儿(ér ),乌(wū )集(jí )为(wéi )群(qún ),非(fēi )有(yǒu )纲(gāng )纪(jì )。吾(wú )已(yǐ )扼(è )其(qí )喉(hóu ),久(jiǔ )将(jiāng )离(lí )散(sàn ),无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )。今(jīn )此(cǐ )田(tián )善(shàn )熟(shú ),未(wèi )收(shōu )而(ér )行(háng ),徒(tú )自(zì )耗(hào )损(sǔn );当(dāng )俟(sì )收(shōu )毕(bì ),往(wǎng )则(zé )枭(xiāo )之(zhī ),亦(yì )不(bú )出(chū )旬(xún )日(rì )耳(ěr )。”顷(qǐng )之(zhī ),农(nóng )将(jiāng )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )至(zhì )令(lìng )支(zhī ),岩(yán )众(zhòng )震(zhèn )骇(hài ),稍(shāo )稍(shāo )逾(yú )城(chéng )归(guī )农(nóng )。岩(yán )计(jì )穷(qióng )出(chū )降(jiàng ),农(nóng )斩(zhǎn )之(zhī )。进(jìn )击(jī )高(gāo )句(jù )丽(lì ),复(fù )辽(liáo )东(dōng )、玄(xuán )菟(tú )二(èr )郡(jùn )。还(hái )至(zhì )龙(lóng )城(chéng )上(shàng ),上(shàng )疏(shū )请(qǐng )缮(shàn )修(xiū )陵(líng )庙(miào )。燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )以(yǐ )农(nóng )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )幽(yōu )、平(píng )二(èr )州(zhōu )、北(běi )狄(dí )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、幽(yōu )州(zhōu )牧(mù ),镇(zhèn )龙(lóng )城(chéng )。徙(xǐ )平(píng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )带(dài )方(fāng )王(wáng )佐(zuǒ )镇(zhèn )平(píng )郭(guō )。农(nóng )于(yú )是(shì )创(chuàng )立(lì )法(fǎ )制(zhì ),事(shì )从(cóng )宽(kuān )简(jiǎn ),清(qīng )刑(xíng )狱(yù ),省(shěng )赋(fù )役(yì ),劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng ),居(jū )民(mín )富(fù )赡(shàn ),四(sì )方(fāng )流(liú )民(mín )前(qián )后(hòu )至(zhì )者(zhě )数(shù )万(wàn )口(kǒu )。先(xiān )是(shì )幽(yōu )、冀(jì )流(liú )民(mín )多(duō )入(rù )高(gāo )句(jù )丽(lì ),农(nóng )以(yǐ )骠(biāo )骑(qí )司(sī )马(mǎ )范(fàn )阳(yáng )庞(páng )渊(yuān )为(wéi )辽(liáo )东(dōng )太(tài )守(shǒu ),招(zhāo )抚(fǔ )之(zhī )。

慕(mù )容(róng )麟(lín )攻(gōng )王(wáng )兗(yǎn )于(yú )博(bó )陵(líng ),城(chéng )中(zhōng )粮(liáng )竭(jié )矢(shǐ )尽(jìn ),功(gōng )曹(cáo )张(zhāng )猗(yī )逾(yú )城(chéng )出(chū ),聚(jù )众(zhòng )以(yǐ )应(yīng )麟(lín )。兗(yǎn )临(lín )城(chéng )数(shù )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )是(shì )秦(qín )民(mín ),吾(wú )是(shì )卿(qīng )君(jūn ),卿(qīng )起(qǐ )兵(bīng )应(yīng )贼(zéi ),自(zì )号(hào )‘义(yì )兵(bīng )’,何(hé )名(míng )实(shí )之(zhī )相(xiàng )违(wéi )也(yě )?古(gǔ )人(rén )求(qiú )忠(zhōng )臣(chén )必(bì )于(yú )孝(xiào )子(zǐ )之(zhī )门(mén ),卿(qīng )母(mǔ )在(zài )城(chéng ),弃(qì )而(ér )不(bú )顾(gù ),吾(wú )何(hé )有(yǒu )焉(yān )!今(jīn )人(rén )取(qǔ )卿(qīng )一(yī )切(qiē )之(zhī )功(gōng )则(zé )可(kě )矣(yǐ ),宁(níng )能(néng )忘(wàng )卿(qīng )不(bú )忠(zhōng )不(bú )孝(xiào )之(zhī )事(shì )乎(hū )!不(bú )意(yì )中(zhōng )州(zhōu )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )邦(bāng ),乃(nǎi )有(yǒu )如(rú )卿(qīng )者(zhě )也(yě )!”十(shí )二(èr )月(yuè ),麟(lín )拔(bá )博(bó )陵(líng ),执(zhí )兗(yǎn )及(jí )苻(fú )鉴(jiàn ),杀(shā )之(zhī )。昌(chāng )黎(lí )太(tài )守(shǒu )宋(sòng )敞(chǎng )帅(shuài )乌(wū )桓(huán )、索(suǒ )头(tóu )之(zhī )众(zhòng )救(jiù )兗(yǎn ),不(bú )及(jí )而(ér )还(hái )。秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )以(yǐ )敞(chǎng )为(wéi )平(píng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )北(běi )如(rú )中(zhōng )山(shān ),谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“乐(lè )浪(làng )王(wáng )招(zhāo )流(liú )散(sàn ),实(shí )仓(cāng )廪(lǐn ),外(wài )给(gěi )军(jūn )粮(liáng ),内(nèi )营(yíng )宫(gōng )室(shì ),虽(suī )萧(xiāo )何(hé )何(hé )以(yǐ )加(jiā )之(zhī )!”丙(bǐng )申(shēn ),垂(chuí )始(shǐ )定(dìng )都(dōu )中(zhōng )山(shān )。

秦(qín )苻(fú )定(dìng )据(jù )信(xìn )都(dōu )以(yǐ )拒(jù )燕(yàn ),燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )以(yǐ )从(cóng )弟(dì )北(běi )地(dì )王(wáng )精(jīng )为(wéi )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),将(jiāng )兵(bīng )攻(gōng )之(zhī )。

拓(tuò )跋(bá )珪(guī )从(cóng )曾(céng )祖(zǔ )纥(gē )罗(luó )与(yǔ )其(qí )弟(dì )建(jiàn )及(jí )诸(zhū )部(bù )大(dà )人(rén ),共(gòng )请(qǐng )贺(hè )讷(nè )推(tuī )珪(guī )为(wéi )主(zhǔ )。

烈(liè )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )太(tài )元(yuán )十(shí )一(yī )年(nián )(丙(bǐng )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )三(sān )八(bā )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )申(shēn ),拓(tuò )跋(bá )珪(guī )大(dà )会(huì )于(yú )牛(niú )川(chuān ),即(jí )代(dài )王(wáng )位(wèi ),改(gǎi )元(yuán )登(dēng )国(guó )。以(yǐ )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )为(wéi )南(nán )部(bù )大(dà )人(rén ),叔(shū )孙(sūn )普(pǔ )洛(luò )为(wéi )北(běi )部(bù )大(dà )人(rén ),分(fèn )治(zhì )其(qí )众(zhòng )。以(yǐ )上(shàng )谷(gǔ )张(zhāng )兗(yǎn )为(wéi )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ ),许(xǔ )谦(qiān )为(wéi )右(yòu )司(sī )马(mǎ ),广(guǎng )宁(níng )王(wáng )建(jiàn )、代(dài )人(rén )和(hé )跋(bá )、叔(shū )孙(sūn )建(jiàn )、庾(yǔ )岳(yuè )等(děng )为(wéi )外(wài )朝(cháo )大(dà )人(rén ),奚(xī )牧(mù )为(wéi )治(zhì )民(mín )长(zhǎng ),皆(jiē )掌(zhǎng )宿(xiǔ )卫(wèi )及(jí )参(cān )军(jūn )国(guó )谋(móu )议(yì )。长(zhǎng )孙(sūn )道(dào )生(shēng )、贺(hè )毘(pí )等(děng )侍(shì )从(cóng )左(zuǒ )右(yòu ),出(chū )纳(nà )教(jiāo )命(mìng )。王(wáng )建(jiàn )娶(qǔ )代(dài )王(wáng )什(shí )翼(yì )犍(jiān )之(zhī )女(nǚ );岳(yuè ),和(hé )辰(chén )之(zhī )弟(dì );道(dào )生(shēng ),嵩(sōng )之(zhī )从(cóng )子(zǐ )也(yě )。

燕(yàn )王(wáng )垂(chuí )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。

后(hòu )秦(qín )王(wáng )苌(cháng )如(rú )安(ān )定(dìng )。

南(nán )安(ān )秘(mì )宜(yí )帅(shuài )羌(qiāng )、胡(hú )五(wǔ )万(wàn )馀(yú )人(rén )攻(gōng )乞(qǐ )伏(fú )国(guó )仁(rén ),国(guó )仁(rén )将(jiāng )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )逆(nì )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。宜(yí )奔(bēn )还(hái )南(nán )安(ān )。

鲜(xiān )于(yú )乞(qǐ )之(zhī )杀(shā )翟(zhái )真(zhēn )也(yě ),翟(zhái )辽(liáo )奔(bēn )黎(lí )阳(yáng ),黎(lí )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )滕(téng )恬(tián )之(zhī )甚(shèn )爱(ài )信(xìn )之(zhī )。恬(tián )之(zhī )喜(xǐ )畋(tián )猎(liè ),不(bú )爱(ài )士(shì )卒(zú ),辽(liáo )潜(qián )施(shī )奸(jiān )惠(huì )以(yǐ )收(shōu )从(cóng )心(xīn )。恬(tián )之(zhī )南(nán )攻(gōng )鹿(lù )鸣(míng )城(chéng ),辽(liáo )于(yú )后(hòu )闭(bì )门(mén )拒(jù )之(zhī );恬(tián )之(zhī )东(dōng )奔(bēn )鄄(juàn )城(chéng ),辽(liáo )追(zhuī )执(zhí )之(zhī ),遂(suí )据(jù )黎(lí )阳(yáng )。豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )硃(zhū )序(xù )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )秦(qín )膺(yīng )、童(tóng )斌(bīn )与(yǔ )淮(huái )、泗(sì )诸(zhū )郡(jùn )共(gòng )讨(tǎo )之(zhī )。

秦(qín )益(yì )州(zhōu )牧(mù )王(wáng )广(guǎng )自(zì )陇(lǒng )右(yòu )引(yǐn )兵(bīng )攻(gōng )河(hé )州(zhōu )牧(mù )毛(máo )兴(xìng )于(yú )枹(bāo )罕(hǎn ),兴(xìng )遣(qiǎn )建(jiàn )节(jiē )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )平(píng )帅(shuài )其(qí )宗(zōng )人(rén )一(yī )千(qiān )七(qī )百(bǎi )夜(yè )袭(xí )广(guǎng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。二(èr )月(yuè ),秦(qín )州(zhōu )牧(mù )王(wáng )统(tǒng )遣(qiǎn )兵(bīng )助(zhù )广(guǎng )攻(gōng )兴(xìng ),兴(xìng )婴(yīng )城(chéng )自(zì )守(shǒu )。燕(yàn )大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )兴(xìng ),置(zhì )公(gōng )卿(qīng )尚(shàng )书(shū )百(bǎi )官(guān ),缮(shàn )宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì )。

西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )乐(lè )在(zài )长(zhǎng )安(ān ),且(qiě )畏(wèi )燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )强(qiáng ),不(bú )敢(gǎn )东(dōng )归(guī ),课(kè )农(nóng )筑(zhù )室(shì ),为(wéi )久(jiǔ )安(ān )之(zhī )计(jì ),鲜(xiān )卑(bēi )咸(xián )怨(yuàn )之(zhī )。左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )延(yán )因(yīn )众(zhòng )心(xīn )不(bú )悦(yuè ),攻(gōng )冲(chōng ),杀(shā )之(zhī ),立(lì )冲(chōng )将(jiāng )段(duàn )随(suí )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),改(gǎi )元(yuán )昌(chāng )平(píng )。

初(chū ),张(zhāng )天(tiān )锡(xī )之(zhī )南(nán )奔(bēn )也(yě ),秦(qín )长(zhǎng )水(shuǐ )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )穆(mù )匿(nì )其(qí )世(shì )子(zǐ )大(dà )豫(yù ),与(yǔ )俱(jù )奔(bēn )河(hé )西(xī ),依(yī )秃(tū )发(fā )思(sī )复(fù )鞬(jiān ),思(sī )复(fù )鞬(jiān )送(sòng )于(yú )魏(wèi )安(ān )。魏(wèi )安(ān )人(rén )焦(jiāo )松(sōng )、齐(qí )肃(sù )、张(zhāng )济(jì )等(děng )聚(jù )兵(bīng )数(shù )千(qiān )人(rén )迎(yíng )大(dà )豫(yù )为(wéi )主(zhǔ ),攻(gōng )吕(lǚ )光(guāng )昌(chāng )松(sōng )郡(jùn ),拔(bá )之(zhī ),执(zhí )太(tài )守(shǒu )王(wáng )世(shì )强(qiáng )。光(guāng )使(shǐ )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )杜(dù )进(jìn )击(jī )之(zhī ),进(jìn )兵(bīng )败(bài ),大(dà )进(jìn )豫(yù )逼(bī )姑(gū )臧(zāng )。王(wáng )穆(mù )谏(jiàn )曰(yuē ):“光(guāng )粮(liáng )丰(fēng )城(chéng )固(gù ),甲(jiǎ )兵(bīng )精(jīng )锐(ruì ),逼(bī )之(zhī )非(fēi )利(lì );不(bú )如(rú )席(xí )卷(juàn )岭(lǐng )西(xī ),砺(lì )兵(bīng )积(jī )粟(sù ),然(rán )后(hòu )东(dōng )向(xiàng )与(yǔ )之(zhī )争(zhēng ),不(bú )及(jí )期(qī )年(nián ),光(guāng )可(kě )取(qǔ )也(yě )。”大(dà )豫(yù )不(bú )从(cóng ),自(zì )号(hào )抚(fǔ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )牧(mù ),改(gǎi )元(yuán )凤(fèng )凰(huáng ),以(yǐ )王(wáng )穆(mù )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),传(chuán )檄(xí )郡(jùn )县(xiàn ),传(chuán )穆(mù )说(shuō )谕(yù )岭(lǐng )西(xī )诸(zhū )郡(jùn ),建(jiàn )康(kāng )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )隰(xí )、祁(qí )连(lián )都(dōu )尉(wèi )严(yán )纯(chún )皆(jiē )起(qǐ )兵(bīng )应(yīng )之(zhī ),有(yǒu )众(zhòng )三(sān )万(wàn ),保(bǎo )据(jù )杨(yáng )坞(wù )。

代(dài )王(wáng )珪(guī )徙(xǐ )居(jū )定(dìng )襄(xiāng )之(zhī )盛(shèng )乐(lè ),务(wù )农(nóng )息(xī )民(mín ),国(guó )人(rén )悦(yuè )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),大(dà )赦(shè )。

泰(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )愿(yuàn )以(yǐ )郡(jùn )叛(pàn ),降(jiàng )翟(zhái )辽(liáo )。初(chū ),谢(xiè )玄(xuán )欲(yù )使(shǐ )硃(zhū )序(xù )屯(tún )梁(liáng )国(guó ),玄(xuán )自(zì )屯(tún )彭(péng )城(chéng ),以(yǐ )北(běi )固(gù )河(hé )上(shàng ),西(xī )援(yuán )洛(luò )阳(yáng )。朝(cháo )议(yì )以(yǐ )征(zhēng )役(yì )既(jì )久(jiǔ ),欲(yù )令(lìng )玄(xuán )置(zhì )戍(shù )而(ér )还(hái )。会(huì )翟(zhái )辽(liáo )、张(zhāng )愿(yuàn )继(jì )叛(pàn ),北(běi )方(fāng )骚(sāo )动(dòng ),玄(xuán )谢(xiè )罪(zuì ),乞(qǐ )解(jiě )职(zhí ),诏(zhào )慰(wèi )谕(yù ),令(lìng )还(hái )淮(huái )阴(yīn )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )追(zhuī )尊(zūn )母(mǔ )兰(lán )氏(shì )为(wéi )文(wén )昭(zhāo )皇(huáng )后(hòu ),欲(yù )迁(qiān )文(wén )明(míng )段(duàn )后(hòu ),以(yǐ )兰(lán )后(hòu )配(pèi )享(xiǎng )太(tài )祖(zǔ ),诏(zhào )百(bǎi )官(guān )议(yì )之(zhī ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )当(dāng )然(rán )。博(bó )士(shì )刘(liú )详(xiáng )、董(dǒng )谧(mì )以(yǐ )为(wéi ):“尧(yáo )母(mǔ )为(wéi )帝(dì )喾(kù )妃(fēi ),位(wèi )第(dì )三(sān ),不(bú )以(yǐ )贵(guì )陵(líng )姜(jiāng )原(yuán )。明(míng )圣(shèng )之(zhī )道(dào ),以(yǐ )至(zhì )公(gōng )为(wéi )先(xiān );文(wén )昭(zhāo )后(hòu )宜(yí )立(lì )别(bié )庙(miào )。”垂(chuí )怒(nù ),逼(bī )之(zhī ),详(xiáng )、谧(mì )曰(yuē ):“上(shàng )所(suǒ )欲(yù )为(wéi ),无(wú )问(wèn )于(yú )臣(chén )。臣(chén )案(àn )经(jīng )奉(fèng )礼(lǐ ),不(bú )敢(gǎn )有(yǒu )贰(èr )。”垂(chuí )乃(nǎi )不(bú )复(fù )问(wèn )诸(zhū )儒(rú ),卒(zú )迁(qiān )段(duàn )后(hòu ),以(yǐ )兰(lán )后(hòu )代(dài )之(zhī )。又(yòu )以(yǐ )景(jǐng )昭(zhāo )可(kě )足(zú )浑(hún )后(hòu )倾(qīng )覆(fù )社(shè )稷(jì ),追(zhuī )废(fèi )之(zhī );尊(zūn )烈(liè )祖(zǔ )昭(zhāo )仪(yí )段(duàn )氏(shì )为(wéi )景(jǐng )德(dé )皇(huáng )后(hòu ),配(pèi )享(xiǎng )列(liè )祖(zǔ )。

崔(cuī )鸿(hóng )曰(yuē ):“齐(qí )桓(huán )公(gōng )命(mìng )诸(zhū )侯(hóu )无(wú )发(fā )妾(qiè )为(wéi )妻(qī )。夫(fū )之(zhī )于(yú )妻(qī ),犹(yóu )不(bú )可(kě )以(yǐ )妾(qiè )代(dài )之(zhī ),况(kuàng )子(zǐ )而(ér )易(yì )其(qí )母(mǔ )乎(hū )?《春(chūn )秋(qiū )》所(suǒ )称(chēng )母(mǔ )以(yǐ )子(zǐ )贵(guì )者(zhě ),君(jūn )母(mǔ )既(jì )没(méi ),得(dé )以(yǐ )妾(qiè )母(mǔ )为(wéi )小(xiǎo )君(jūn )也(yě );至(zhì )于(yú )享(xiǎng )祀(sì )宗(zōng )庙(miào ),则(zé )成(chéng )风(fēng )终(zhōng )不(bú )得(dé )配(pèi )庄(zhuāng )公(gōng )也(yě )。君(jūn )父(fù )之(zhī )所(suǒ )为(wéi ),臣(chén )子(zǐ )必(bì )习(xí )而(ér )效(xiào )之(zhī ),犹(yóu )形(xíng )声(shēng )之(zhī )于(yú )影(yǐng )响(xiǎng )也(yě )。宝(bǎo )之(zhī )逼(bī )杀(shā )其(qí )母(mǔ ),由(yóu )垂(chuí )为(wéi )之(zhī )渐(jiàn )也(yě )。尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )让(ràng ),犹(yóu )为(wéi )之(zhī )、哙(kuài )之(zhī )祸(huò ),况(kuàng )违(wéi )礼(lǐ )而(ér )纵(zòng )私(sī )者(zhě )乎(hū )?昔(xī )文(wén )姜(jiāng )得(dé )罪(zuì )于(yú )桓(huán )公(gōng ),《春(chūn )秋(qiū )》不(bú )之(zhī )废(fèi )。可(kě )足(zú )浑(hún )氏(shì )虽(suī )有(yǒu )罪(zuì )于(yú )前(qián )朝(cháo ),然(rán )小(xiǎo )君(jūn )之(zhī )礼(lǐ )成(chéng )矣(yǐ );垂(chuí )以(yǐ )私(sī )憾(hàn )废(fèi )之(zhī ),又(yòu )立(lì )兄(xiōng )妾(qiè )之(zhī )无(wú )子(zǐ )者(zhě ),皆(jiē )非(fēi )礼(lǐ )也(yě )。

刘(liú )显(xiǎn )自(zì )善(shàn )无(wú )南(nán )走(zǒu )马(mǎ )邑(yì ),其(qí )族(zú )人(rén )奴(nú )真(zhēn )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )降(jiàng )于(yú )代(dài )。奴(nú )真(zhēn )有(yǒu )兄(xiōng )犍(jiān ),先(xiān )居(jū )贺(hè )兰(lán )部(bù ),奴(nú )真(zhēn )言(yán )于(yú )代(dài )王(wáng )珪(guī ),请(qǐng )召(zhào )犍(jiān )而(ér )以(yǐ )所(suǒ )部(bù )让(ràng )之(zhī );珪(guī )许(xǔ )之(zhī )。犍(jiān )既(jì )领(lǐng )部(bù ),遣(qiǎn )弟(dì )去(qù )斤(jīn )遗(yí )贺(hè )讷(nè )金(jīn )马(mǎ )。贺(hè )染(rǎn )干(gàn )谓(wèi )去(qù )斤(jīn )曰(yuē ):“待(dài )汝(rǔ )兄(xiōng )弟(dì )厚(hòu ),汝(rǔ )今(jīn )领(lǐng )部(bù ),宜(yí )来(lái )从(cóng )我(wǒ )。”去(qù )斤(jīn )许(xǔ )之(zhī )。奴(nú )真(zhēn )怒(nù )曰(yuē ):“我(wǒ )祖(zǔ )父(fù )以(yǐ )来(lái ),世(shì )为(wéi )代(dài )忠(zhōng )臣(chén ),故(gù )我(wǒ )以(yǐ )部(bù )让(ràng )汝(rǔ )等(děng ),欲(yù )为(wéi )义(yì )也(yě )。今(jīn )汝(rǔ )等(děng )无(wú )状(zhuàng ),乃(nǎi )谋(móu )叛(pàn )国(guó ),义(yì )于(yú )何(hé )在(zài )!”遂(suí )杀(shā )犍(jiān )及(jí )去(qù )斤(jīn )。染(rǎn )干(gàn )闻(wén )之(zhī ),引(yǐn )兵(bīng )攻(gōng )奴(nú )真(zhēn ),奴(nú )真(zhēn )奔(bēn )代(dài )。珪(guī )遣(qiǎn )使(shǐ )责(zé )染(rǎn )干(gàn ),染(rǎn )干(gàn )乃(nǎi )止(zhǐ )。

西(xī )燕(yàn )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )慕(mù )容(róng )恒(héng )、尚(shàng )书(shū )慕(mù )容(róng )永(yǒng )袭(xí )段(duàn )随(suí ),杀(shā )之(zhī );立(lì )宜(yí )都(dōu )王(wáng )子(zǐ )顗(yǐ )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )明(míng ),帅(shuài )鲜(xiān )卑(bēi )男(nán )女(nǚ )四(sì )十(shí )馀(yú )万(wàn )口(kǒu )去(qù )长(zhǎng )安(ān )而(ér )东(dōng )。恒(héng )弟(dì )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )韬(tāo ),诱(yòu )顗(yǐ )于(yú )临(lín )晋(jìn ),恒(héng )怒(nù ),舍(shě )韬(tāo )去(qù )咏(yǒng )与(yǔ )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )刁(diāo )云(yún )帅(shuài )众(zhòng )攻(gōng )韬(tāo )。韬(tāo )败(bài ),奔(bēn )恒(héng )营(yíng )。恒(héng )立(lì )西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )冲(chōng )之(zhī )子(zǐ )瑶(yáo )为(wéi )帝(dì ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )平(píng ),谥(shì )冲(chōng )曰(yuē )威(wēi )皇(huáng )帝(dì )。众(zhòng )皆(jiē )去(qù )瑶(yáo )奔(bēn )永(yǒng ),永(yǒng )执(zhí )瑶(yáo ),杀(shā )之(zhī ),立(lì )慕(mù )容(róng )泓(hóng )子(zǐ )忠(zhōng )为(wéi )帝(dì ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )武(wǔ )。忠(zhōng )以(yǐ )永(yǒng )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),守(shǒu )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),封(fēng )河(hé )东(dōng )公(gōng )。永(yǒng )持(chí )法(fǎ )宽(kuān )平(píng ),鲜(xiān )卑(bēi )安(ān )之(zhī )。至(zhì )闻(wén )喜(xǐ ),闻(wén )燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )已(yǐ )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn ),筑(zhù )燕(yàn )熙(xī )城(chéng )而(ér )居(jū )之(zhī )。

鲜(xiān )卑(bēi )既(jì )东(dōng ),长(zhǎng )安(ān )空(kōng )虚(xū )。前(qián )荥(yíng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )高(gāo )陵(líng )赵(zhào )穀(yù )等(děng )招(zhāo )杏(xìng )城(chéng )卢(lú )水(shuǐ )胡(hú )郝(hǎo )奴(nú ),帅(shuài )户(hù )四(sì )千(qiān )入(rù )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),温(wēn )北(běi )皆(jiē )应(yīng )之(zhī ),以(yǐ )穀(yù )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。扶(fú )风(fēng )王(wáng )穀(yù )有(yǒu )众(zhòng )数(shù )千(qiān ),保(bǎo )据(jù )马(mǎ )嵬(wéi ),奴(nú )遣(qiǎn )弟(dì )多(duō )攻(gōng )之(zhī )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),后(hòu )秦(qín )王(wáng )苌(cháng )自(zì )安(ān )定(dìng )伐(fá )之(zhī ),渭(wèi )奔(bēn )汉(hàn )中(zhōng )。苌(cháng )执(zhí )多(duō )而(ér )进(jìn ),奴(nú )惧(jù ),请(qǐng )降(jiàng ),拜(bài )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、六(liù )谷(gǔ )大(dà )都(dōu )督(dū )。

癸(guǐ )巳(sì ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )陆(lù )纳(nà )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),谯(qiáo )王(wáng )恬(tián )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。纳(nà ),玩(wán )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

毛(máo )兴(xìng )袭(xí )击(jī )王(wáng )广(guǎng ),败(bài )之(zhī ),广(guǎng )奔(bēn )秦(qín )州(zhōu );陇(lǒng )西(xī )鲜(xiān )卑(bēi )匹(pǐ )兰(lán )执(zhí )广(guǎng )送(sòng )后(hòu )秦(qín )。兴(xìng )复(fù )欲(yù )攻(gōng )王(wáng )统(tǒng )于(yú )上(shàng )邽(guī ),枹(bāo )罕(hǎn )诸(zhū )氐(dī )皆(jiē )厌(yàn )苦(kǔ )兵(bīng )事(shì ),乃(nǎi )共(gòng )杀(shā )兴(xìng ),推(tuī )卫(wèi )平(píng )为(wéi )河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )命(mìng )于(yú )秦(qín )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )封(fēng )其(qí )子(zǐ )农(nóng )为(wéi )辽(liáo )西(xī )王(wáng ),麟(lín )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),隆(lóng )为(wéi )高(gāo )阳(yáng )王(wáng )。

代(dài )王(wáng )珪(guī )改(gǎi )称(chēng )魏(wèi )王(wáng )。

张(zhāng )大(dà )豫(yù )自(zì )杨(yáng )坞(wù )进(jìn )屯(tún )姑(gū )臧(zāng )城(chéng )西(xī ),王(wáng )穆(mù )及(jí )秃(tū )发(fā )思(sī )复(fù )鞬(jiān )子(zǐ )奚(xī )于(yú )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )屯(tún )于(yú )城(chéng )南(nán );吕(lǚ )光(guāng )出(chū )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )奚(xī )于(yú )等(děng )二(èr )万(wàn )馀(yú )级(jí )。

秦(qín )大(dà )赦(shè ),以(yǐ )卫(wèi )平(píng )为(wéi )抚(fǔ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),吕(lǚ )光(guāng )为(wéi )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )牧(mù )。使(shǐ )者(zhě )皆(jiē )没(méi )于(yú )后(hòu )秦(qín ),不(bú )能(néng )达(dá )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )以(yǐ )范(fàn )阳(yáng )王(wáng )德(dé )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),太(tài )原(yuán )王(wáng )楷(kǎi )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),乐(lè )浪(làng )王(wáng )温(wēn )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )。

后(hòu )秦(qín )王(wáng )苌(cháng )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )初(chū ),国(guó )号(hào )大(dà )秦(qín )。追(zhuī )尊(zūn )其(qí )父(fù )弋(yì )仲(zhòng )为(wéi )景(jǐng )元(yuán )皇(huáng )帝(dì ),立(lì )妻(qī )虵(yě )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),子(zǐ )兴(xìng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。置(zhì )百(bǎi )官(guān )。苌(cháng )与(yǔ )群(qún )臣(chén )宴(yàn ),酒(jiǔ )酣(hān ),言(yán )曰(yuē ):“诸(zhū )卿(qīng )皆(jiē )与(yǔ )朕(zhèn )北(běi )面(miàn )秦(qín )朝(cháo ),今(jīn )忽(hū )为(wéi )君(jūn )臣(chén ),得(dé )无(wú )耻(chǐ )乎(hū )!”赵(zhào )迁(qiān )曰(yuē ):“天(tiān )不(bú )耻(chǐ )以(yǐ )陛(bì )下(xià )为(wéi )子(zǐ ),臣(chén )等(děng )何(hé )耻(chǐ )为(wéi )臣(chén )!”苌(cháng )大(dà )笑(xiào )。

魏(wèi )王(wáng )珪(guī )东(dōng )如(rú )陵(líng )石(shí ),护(hù )佛(fó )侯(hóu )部(bù )帅(shuài )侯(hóu )辰(chén )、乙(yǐ )佛(fó )部(bù )帅(shuài )代(dài )题(tí )皆(jiē )叛(pàn )走(zǒu )。诸(zhū )将(jiāng )请(qǐng )追(zhuī )之(zhī ),珪(guī )曰(yuē ):“侯(hóu )辰(chén )等(děng )累(lèi )世(shì )服(fú )役(yì ),有(yǒu )罪(zuì )且(qiě )当(dāng )忍(rěn )之(zhī )。方(fāng )今(jīn )国(guó )家(jiā )草(cǎo )创(chuàng ),人(rén )情(qíng )未(wèi )壹(yī ),愚(yú )者(zhě )固(gù )宜(yí )前(qián )却(què ),不(bú )足(zú )追(zhuī )也(yě )!”

六(liù )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),以(yǐ )前(qián )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )亮(liàng )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )卫(wèi )山(shān )陵(líng )。荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )石(shí )民(mín )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )晏(yàn )谦(qiān )击(jī )弘(hóng )农(nóng ),下(xià )之(zhī )。初(chū )置(zhì )湖(hú )、陕(shǎn )二(èr )戍(shù )。西(xī )燕(yàn )刁(diāo )云(yún )等(děng )杀(shā )西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )忠(zhōng ),推(tuī )慕(mù )容(róng )永(yǒng )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、大(dà )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú )、雍(yōng )、秦(qín )、梁(liáng )、凉(liáng )四(sì )州(zhōu )牧(mù )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )、河(hé )东(dōng )王(wáng ),称(chēng )籓(bān )于(yú )燕(yàn )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )遣(qiǎn )太(tài )原(yuán )王(wáng )楷(kǎi )、赵(zhào )王(wáng )麟(lín )、陈(chén )留(liú )王(wáng )绍(shào )、章(zhāng )武(wǔ )王(wáng )宙(zhòu )攻(gōng )秦(qín )苻(fú )定(dìng )、苻(fú )绍(shào )、苻(fú )谟(mó )、苻(fú )亮(liàng )等(děng );楷(kǎi )先(xiān )以(yǐ )书(shū )与(yǔ )之(zhī ),为(wéi )陈(chén )祸(huò )福(fú ),定(dìng )等(děng )皆(jiē )降(jiàng )。垂(chuí )封(fēng )定(dìng )等(děng )为(wéi )侯(hóu ),曰(yuē ):“以(yǐ )酬(chóu )秦(qín )主(zhǔ )之(zhī )德(dé )。”

秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )以(yǐ )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、司(sī )徒(tú )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )王(wáng )永(yǒng )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),太(tài )尉(wèi )、东(dōng )海(hǎi )王(wáng )纂(zuǎn )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),司(sī )空(kōng )张(zhāng )虵(yě )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )咸(xián )阳(yáng )徐(xú )义(yì )为(wéi )司(sī )空(kōng ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )腾(téng )为(wéi )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。永(yǒng )传(chuán )檄(xí )四(sì )方(fāng )公(gōng )侯(hóu )、牧(mù )守(shǒu )、垒(lěi )主(zhǔ )、民(mín )豪(háo ),共(gòng )讨(tǎo )姚(yáo )苌(cháng )、慕(mù )容(róng )垂(chuí ),令(lìng )各(gè )帅(shuài )所(suǒ )统(tǒng ),以(yǐ )孟(mèng )冬(dōng )上(shàng )旬(xún )会(huì )大(dà )驾(jià )于(yú )临(lín )晋(jìn )。于(yú )是(shì )天(tiān )水(shuǐ )姜(jiāng )延(yán )、冯(féng )翊(yì )寇(kòu )明(míng )、河(hé )东(dōng )王(wáng )昭(zhāo )、新(xīn )平(píng )张(zhāng )晏(yàn )、京(jīng )兆(zhào )杜(dù )敏(mǐn )、扶(fú )风(fēng )马(mǎ )朗(lǎng )、建(jiàn )忠(zhōng )将(jiāng )军(jūn )、高(gāo )平(píng )牧(mù )官(guān )都(dōu )尉(wèi )扶(fú )风(fēng )王(wáng )敏(mǐn )等(děng )咸(xián )承(chéng )檄(xí )起(qǐ )兵(bīng ),各(gè )有(yǒu )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )秦(qín ),丕(pī )皆(jiē )就(jiù )拜(bài )将(jiāng )军(jūn )、郡(jùn )守(shǒu ),封(fēng )列(liè )侯(hóu )。冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )景(jǐng )拥(yōng )众(zhòng )五(wǔ )千(qiān )据(jù )彭(péng )池(chí ),与(yǔ )窦(dòu )冲(chōng )为(wéi )首(shǒu )尾(wěi ),以(yǐ )击(jī )后(hòu )秦(qín )。丕(pī )以(yǐ )景(jǐng )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。景(jǐng ),羌(qiāng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )徙(xǐ )安(ān )定(dìng )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )户(hù )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),秦(qín )平(píng )凉(liáng )太(tài )守(shǒu )金(jīn )熙(xī )、安(ān )定(dìng )都(dōu )尉(wèi )没(méi )弈(yì )干(gàn )与(yǔ )后(hòu )秦(qín )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )方(fāng )成(chéng )战(zhàn )于(yú )孙(sūn )丘(qiū )谷(gǔ ),方(fāng )成(chéng )兵(bīng )败(bài )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )以(yǐ )其(qí )弟(dì )征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )绪(xù )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān );自(zì )将(jiāng )至(zhì )安(ān )定(dìng )击(jī )熙(xī )等(děng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。金(jīn )熙(xī )本(běn )东(dōng )胡(hú )之(zhī )种(zhǒng );没(méi )弈(yì )干(gàn ),鲜(xiān )卑(bēi )多(duō )兰(lán )部(bù )帅(shuài )也(yě )。

枹(bāo )罕(hǎn )诸(zhū )氐(dī )以(yǐ )卫(wèi )平(píng )衰(shuāi )老(lǎo ),难(nán )为(wéi )成(chéng )功(gōng ),议(yì )废(fèi )之(zhī ),而(ér )惮(dàn )其(qí )宗(zōng )强(qiáng ),累(lèi )日(rì )不(bú )决(jué )。氐(dī )啖(dàn )青(qīng )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“大(dà )事(shì )宜(yí )时(shí )定(dìng ),不(bú )然(rán ),变(biàn )生(shēng )。诸(zhū )君(jūn )但(dàn )请(qǐng )卫(wèi )公(gōng )为(wéi )会(huì ),观(guān )我(wǒ )所(suǒ )为(wéi )。”会(huì )七(qī )夕(xī )大(dà )宴(yàn ),青(qīng )抽(chōu )剑(jiàn )而(ér )前(qián )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )下(xià )大(dà )乱(luàn ),吾(wú )曹(cáo )休(xiū )戚(qī )同(tóng )之(zhī ),非(fēi )贤(xián )主(zhǔ )不(bú )可(kě )以(yǐ )济(jì )大(dà )事(shì )。卫(wèi )公(gōng )老(lǎo ),宜(yí )返(fǎn )初(chū )服(fú )以(yǐ )避(bì )贤(xián )路(lù )。狄(dí )道(dào )长(zhǎng )苻(fú )登(dēng ),虽(suī )王(wáng )室(shì )疏(shū )属(shǔ ),志(zhì )略(luè )雄(xióng )明(míng ),请(qǐng )共(gòng )立(lì )之(zhī ),以(yǐ )赴(fù )大(dà )驾(jià )。诸(zhū )君(jūn )有(yǒu )不(bú )同(tóng )者(zhě ),即(jí )下(xià )异(yì )议(yì )!”乃(nǎi )奋(fèn )剑(jiàn )攘(rǎng )袂(mèi ),将(jiāng )斩(zhǎn )异(yì )己(jǐ )者(zhě )。众(zhòng )皆(jiē )从(cóng )之(zhī ),莫(mò )敢(gǎn )仰(yǎng )视(shì )。于(yú )是(shì )推(tuī )登(dēng )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )、河(hé )二(èr )州(zhōu )牧(mù )、略(luè )阳(yáng )公(gōng ),帅(shuài )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn ),东(dōng )下(xià )陇(lǒng ),攻(gōng )南(nán )安(ān ),拔(bá )之(zhī ),驰(chí )使(shǐ )请(qǐng )命(mìng )于(yú )秦(qín )。登(dēng ),秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )族(zú )子(zǐ )也(yě )。

祕(bì )宜(yí )与(yǔ )莫(mò )侯(hóu )悌(tì )眷(juàn )帅(shuài )其(qí )众(zhòng )三(sān )万(wàn )馀(yú )户(hù )降(jiàng )于(yú )乞(qǐ )伏(fú )国(guó )仁(rén ),国(guó )仁(rén )拜(bài )宜(yí )东(dōng )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),悌(tì )眷(juàn )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

已(yǐ )酉(yǒu ),魏(wèi )王(wáng )珪(guī )还(hái )盛(shèng )乐(lè ),代(dài )题(tí )复(fù )以(yǐ )部(bù )落(luò )来(lái )降(jiàng ),十(shí )馀(yú )日(rì ),又(yòu )奔(bēn )刘(liú )显(xiǎn );珪(guī )使(shǐ )其(qí )孙(sūn )倍(bèi )斥(chì )代(dài )领(lǐng )其(qí )众(zhòng )。刘(liú )显(xiǎn )弟(dì )肺(fèi )泥(ní )帅(shuài )众(zhòng )降(jiàng )魏(wèi )。

八(bā )月(yuè ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )留(liú )太(tài )子(zǐ )宝(bǎo )守(shǒu )中(zhōng )山(shān ),以(yǐ )赵(zhào )王(wáng )麟(lín )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè ),录(lù )留(liú )台(tái )。庚(gēng )午(wǔ ),自(zì )帅(shuài )范(fàn )阳(yáng )王(wáng )德(dé )等(děng )南(nán )略(luè )地(dì ),使(shǐ )高(gāo )阳(yáng )王(wáng )隆(lóng )东(dōng )徇(xùn )平(píng )原(yuán )。丁(dīng )零(líng )鲜(xiān )于(yú )乞(qǐ )保(bǎo )曲(qǔ )阳(yáng )西(xī )山(shān ),闻(wén )垂(chuí )南(nán )伐(fá ),出(chū )营(yíng )望(wàng )都(dōu ),剽(piāo )掠(luě )居(jū )民(mín )。赵(zhào )王(wáng )麟(lín )自(zì )出(chū )讨(tǎo )之(zhī ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“殿(diàn )下(xià )虚(xū )镇(zhèn )远(yuǎn )征(zhēng ),万(wàn )一(yī )无(wú )功(gōng )而(ér )返(fǎn ),亏(kuī )损(sǔn )威(wēi )重(zhòng ),不(bú )如(rú )遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )讨(tǎo )之(zhī )。”麟(lín )曰(yuē ):“乞(qǐ )闻(wén )大(dà )驾(jià )在(zài )外(wài ),无(wú )所(suǒ )畏(wèi )忌(jì ),必(bì )不(bú )设(shè )备(bèi ),一(yī )举(jǔ )可(kě )取(qǔ ),不(bú )足(zú )忧(yōu )也(yě )。”乃(nǎi )声(shēng )言(yán )至(zhì )鲁(lǔ )口(kǒu ),夜(yè ),回(huí )趣(qù )乞(qǐ ),比(bǐ )明(míng ),至(zhì )其(qí )营(yíng );掩(yǎn )击(jī ),擒(qín )之(zhī )。翟(zhái )辽(liáo )寇(kòu )谯(qiáo ),硃(zhū )序(xù )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。

秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )以(yǐ )苻(fú )登(dēng )为(wéi )征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、南(nán )安(ān )王(wáng ),持(chí )节(jiē )、州(zhōu )牧(mù )、都(dōu )督(dū ),皆(jiē )因(yīn )其(qí )所(suǒ )称(chēng )而(ér )授(shòu )之(zhī )。又(yòu )以(yǐ )徐(xú )义(yì )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )。留(liú )王(wáng )腾(téng )守(shǒu )晋(jìn )阳(yáng ),右(yòu )仆(pú )射(shè )杨(yáng )辅(fǔ )戍(shù )壶(hú )关(guān ),帅(shuài )众(zhòng )四(sì )万(wàn ),进(jìn )屯(tún )平(píng )阳(yáng )。

初(chū ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )之(zhī )弟(dì )硕(shuò )德(dé )统(tǒng )所(suǒ )部(bù )羌(qiāng )居(jū )陇(lǒng )上(shàng ),闻(wén )苌(cháng )起(qǐ )兵(bīng ),自(zì )称(chēng )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),聚(jù )众(zhòng )于(yú )冀(jì )城(chéng )以(yǐ )应(yīng )之(zhī );以(yǐ )兄(xiōng )孙(sūn )详(xiáng )为(wéi )安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn ),据(jù )陇(lǒng )城(chéng ),从(cóng )孙(sūn )训(xùn )为(wéi )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),据(jù )南(nán )安(ān )之(zhī )赤(chì )亭(tíng ),与(yǔ )秦(qín )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )统(tǒng )相(xiàng )持(chí )。苌(cháng )自(zì )安(ān )定(dìng )引(yǐn )兵(bīng )会(huì )硕(shuò )德(dé )攻(gōng )统(tǒng ),天(tiān )水(shuǐ )屠(tú )各(gè )、略(luè )阳(yáng )羌(qiāng )胡(hú )应(yīng )之(zhī )者(zhě )一(yī )万(wàn )馀(yú )户(hù ),秦(qín )略(luè )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )王(wáng )皮(pí )降(jiàng )之(zhī )。

初(chū ),秦(qín )灭(miè )代(dài ),迁(qiān )代(dài )王(wáng )什(shí )翼(yì )犍(jiān )少(shǎo )子(zǐ )窟(kū )咄(duō )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),从(cóng )慕(mù )容(róng )永(yǒng )东(dōng )徙(xǐ ),永(yǒng )以(yǐ )窟(kū )咄(duō )为(wéi )新(xīn )兴(xìng )太(tài )守(shǒu )。刘(liú )显(xiǎn )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )亢(kàng )泥(ní )迎(yíng )窟(kū )咄(duō ),以(yǐ )兵(bīng )随(suí )之(zhī ),逼(bī )魏(wèi )南(nán )境(jìng ),诸(zhū )部(bù )骚(sāo )动(dòng )。魏(wèi )王(wáng )珪(guī )左(zuǒ )右(yòu )于(yú )桓(huán )等(děng )与(yǔ )部(bù )人(rén )谋(móu )执(zhí )珪(guī )以(yǐ )应(yīng )窟(kū )咄(duō ),幢(zhuàng )将(jiāng )代(dài )人(rén )莫(mò )题(tí )等(děng )亦(yì )潜(qián )与(yǔ )窟(kū )咄(duō )交(jiāo )通(tōng )。桓(huán )舅(jiù )穆(mù )崇(chóng )告(gào )之(zhī ),珪(guī )诛(zhū )桓(huán )等(děng )五(wǔ )人(rén ),莫(mò )题(tí )等(děng )七(qī )姓(xìng )悉(xī )原(yuán )不(bú )问(wèn )。珪(guī )惧(jù )内(nèi )难(nán ),北(běi )逾(yú )阻(zǔ )山(shān ),复(fù )依(yī )贺(hè )兰(lán )部(bù ),遣(qiǎn )外(wài )朝(cháo )大(dà )人(rén )辽(liáo )东(dōng )安(ān )同(tóng )求(qiú )救(jiù )于(yú )燕(yàn ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )遣(qiǎn )赵(zhào )王(wáng )麟(lín )救(jiù )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),王(wáng )统(tǒng )以(yǐ )秦(qín )州(zhōu )降(jiàng )于(yú )后(hòu )秦(qín )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )以(yǐ )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )上(shàng )邽(guī )。

吕(lǚ )光(guāng )得(dé )秦(qín )王(wáng )坚(jiān )凶(xiōng )问(wèn ),举(jǔ )军(jūn )缟(gǎo )素(sù ),谥(shì )曰(yuē )文(wén )昭(zhāo )皇(huáng )帝(dì )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )大(dà )安(ān )。

西(xī )燕(yàn )慕(mù )容(róng )永(yǒng )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )秦(qín )主(zhǔ )丕(pī ),求(qiú )假(jiǎ )道(dào )东(dōng )归(guī )。丕(pī )弗(fú )许(xǔ ),与(yǔ )永(yǒng )战(zhàn )于(yú )襄(xiāng )陵(líng ),秦(qín )兵(bīng )大(dà )败(bài ),左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )王(wáng )永(yǒng )、卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )俱(jù )石(shí )子(zǐ )皆(jiē )死(sǐ )。初(chū ),东(dōng )海(hǎi )王(wáng )纂(zuǎn )自(zì )长(zhǎng )安(ān )来(lái ),麾(huī )下(xià )壮(zhuàng )士(shì )三(sān )千(qiān )馀(yú )人(rén ),丕(pī )忌(jì )之(zhī ),既(jì )败(bài ),惧(jù )为(wéi )纂(zuǎn )所(suǒ )杀(shā ),帅(shuài )骑(qí )数(shù )千(qiān )南(nán )奔(bēn )东(dōng )垣(yuán ),谋(móu )袭(xí )洛(luò )阳(yáng )。扬(yáng )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )该(gāi )自(zì )陕(shǎn )邀(yāo )击(jī )之(zhī ),杀(shā )丕(pī ),执(zhí )其(qí )太(tài )子(zǐ )宁(níng )、长(zhǎng )乐(lè )王(wáng )寿(shòu )送(sòng )建(jiàn )康(kāng );诏(zhào )赦(shè )不(bú )诛(zhū ),以(yǐ )付(fù )苻(fú )宏(hóng )。纂(zuǎn )与(yǔ )其(qí )弟(dì )尚(shàng )书(shū )永(yǒng )平(píng )侯(hóu )师(shī )奴(nú )帅(shuài )秦(qín )众(zhòng )数(shù )万(wàn )走(zǒu )据(jù )杏(xìng )城(chéng ),其(qí )馀(yú )王(wáng )公(gōng )百(bǎi )官(guān )皆(jiē )没(méi )于(yú )永(yǒng )。永(yǒng )遂(suí )进(jìn )据(jù )长(zhǎng )子(zǐ ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),改(gǎi )元(yuán )中(zhōng )兴(xìng )。将(jiāng )以(yǐ )秦(qín )后(hòu )杨(yáng )氏(shì )为(wéi )上(shàng )夫(fū )人(rén ),杨(yáng )氏(shì )引(yǐn )剑(jiàn )刺(cì )永(yǒng ),为(wéi )永(yǒng )所(suǒ )杀(shā )。

甲(jiǎ )申(shēn ),海(hǎi )西(xī )公(gōng )弈(yì )薨(hōng )于(yú )吴(wú )。

燕(yàn )寺(sì )人(rén )吴(wú )深(shēn )据(jù )清(qīng )河(hé )反(fǎn ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )攻(gōng )之(zhī ),不(bú )克(kè )。

后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )还(hái )安(ān )定(dìng )。

秦(qín )南(nán )安(ān )王(wáng )登(dēng )既(jì )克(kè )南(nán )安(ān ),夷(yí )、夏(xià )归(guī )之(zhī )者(zhě )三(sān )万(wàn )馀(yú )户(hù ),遂(suí )进(jìn )攻(gōng )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )于(yú )秦(qín )州(zhōu ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )自(zì )往(wǎng )救(jiù )之(zhī )。登(dēng )与(yǔ )苌(cháng )战(zhàn )于(yú )胡(hú )奴(nú )阜(fù ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )万(wàn )馀(yú )级(jí ),将(jiāng )军(jūn )啖(dàn )青(qīng )射(shè )苌(cháng ),中(zhōng )之(zhī )。苌(cháng )创(chuàng )重(zhòng ),走(zǒu )保(bǎo )上(shàng )邽(guī ),姚(yáo )硕(shuò )德(dé )代(dài )之(zhī )统(tǒng )众(zhòng )。

燕(yàn )赵(zhào )王(wáng )麟(lín )军(jūn )未(wèi )至(zhì )魏(wèi ),拓(tuò )跋(bá )窟(kū )咄(duō )稍(shāo )前(qián )逼(bī )魏(wèi )王(wáng )珪(guī ),贺(hè )染(rǎn )干(gàn )侵(qīn )魏(wèi )北(běi )部(bù )以(yǐ )应(yīng )之(zhī )。魏(wèi )众(zhòng )惊(jīng )扰(rǎo ),北(běi )部(bù )大(dà )人(rén )叔(shū )孙(sūn )普(pǔ )洛(luò )亡(wáng )奔(bēn )刘(liú )卫(wèi )辰(chén )。麟(lín )闻(wén )之(zhī ),遽(jù )遣(qiǎn )安(ān )同(tóng )等(děng )归(guī )。魏(wèi )人(rén )知(zhī )燕(yàn )军(jūn )在(zài )近(jìn ),众(zhòng )心(xīn )少(shǎo )安(ān )。窟(kū )咄(duō )进(jìn )屯(tún )高(gāo )柳(liǔ ),珪(guī )引(yǐn )兵(bīng )与(yǔ )麟(lín )会(huì )击(jī )之(zhī ),窟(kū )咄(duō )大(dà )败(bài ),奔(bēn )刘(liú )卫(wèi )辰(chén ),卫(wèi )辰(chén )杀(shā )之(zhī )。珪(guī )悉(xī )收(shōu )其(qí )众(zhòng ),以(yǐ )代(dài )人(rén )库(kù )狄(dí )干(gàn )为(wéi )北(běi )部(bù )大(dà )人(rén )。麟(lín )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )中(zhōng )山(shān )。

刘(liú )卫(wèi )辰(chén )居(jū )朔(shuò )方(fāng ),士(shì )马(mǎ )甚(shèn )盛(shèng )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )以(yǐ )卫(wèi )辰(chén )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú )、河(hé )西(xī )王(wáng )、幽(yōu )州(zhōu )牧(mù ),西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )永(yǒng )以(yǐ )卫(wèi )辰(chén )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、朔(shuò )州(zhōu )牧(mù )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),秦(qín )尚(shàng )书(shū )寇(kòu )遗(yí )奉(fèng )勃(bó )海(hǎi )王(wáng )懿(yì )、济(jì )北(běi )王(wáng )昶(chǎng )自(zì )杏(xìng )城(chéng )奔(bēn )南(nán )安(ān ),南(nán )安(ān )王(wáng )登(dēng )发(fā )丧(sàng )行(háng )服(fú ),谥(shì )秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )曰(yuē )哀(āi )平(píng )皇(huáng )帝(dì )。登(dēng )议(yì )立(lì )懿(yì )为(wéi )主(zhǔ ),众(zhòng )曰(yuē ):“勃(bó )海(hǎi )王(wáng )虽(suī )先(xiān )帝(dì )之(zhī )子(zǐ ),然(rán )年(nián )在(zài )幼(yòu )冲(chōng ),未(wèi )堪(kān )多(duō )难(nán )。今(jīn )三(sān )虏(lǔ )窥(kuī )觎(yú ),宜(yí )立(lì )长(zhǎng )君(jūn ),非(fēi )大(dà )王(wáng )不(bú )可(kě )。”登(dēng )乃(nǎi )为(wéi )坛(tán )于(yú )陇(lǒng )东(dōng ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )太(tài )初(chū ),大(dà )置(zhì )百(bǎi )官(guān )。

慕(mù )容(róng )柔(róu )、慕(mù )容(róng )盛(shèng )及(jí )盛(shèng )弟(dì )会(huì )皆(jiē )在(zài )长(zhǎng )子(zǐ ),盛(shèng )谓(wèi )柔(róu )、会(huì )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )已(yǐ )中(zhōng )兴(xìng )幽(yōu )、冀(jì ),东(dōng )西(xī )未(wèi )壹(yī ),吾(wú )属(shǔ )居(jū )嫌(xián )疑(yí )之(zhī )地(dì ),为(wéi )智(zhì )为(wéi )愚(yú ),皆(jiē )将(jiāng )不(bú )免(miǎn )。不(bú )若(ruò )以(yǐ )时(shí )东(dōng )归(guī ),无(wú )为(wéi )坐(zuò )待(dài )鱼(yú )肉(ròu )也(yě )。”遂(suí )相(xiàng )与(yǔ )亡(wáng )归(guī )燕(yàn )。后(hòu )岁(suì )馀(yú ),西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )永(yǒng )悉(xī )诛(zhū )燕(yàn )主(zhǔ )俊(jùn )及(jí )燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn ),男(nán )女(nǚ )无(wú )遗(yí )。

张(zhāng )大(dà )豫(yù )自(zì )西(xī )郡(jùn )入(rù )临(lín )洮(táo ),掠(luě )民(mín )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )户(hù ),保(bǎo )据(jù )俱(jù )城(chéng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),吕(lǚ )光(guāng )自(zì )称(chēng )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )外(wài )大(dà )都(dōu )督(dū )、督(dū )陇(lǒng )右(yòu )、河(hé )西(xī )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )牧(mù )、酒(jiǔ )泉(quán )公(gōng )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )立(lì )世(shì )祖(zǔ )神(shén )主(zhǔ )于(yú )军(jūn )中(zhōng ),载(zǎi )以(yǐ )辎(zī )軿(pēng ),建(jiàn )黄(huáng )旗(qí )青(qīng )盖(gài ),以(yǐ )虎(hǔ )贲(bēn )三(sān )百(bǎi )人(rén )卫(wèi )之(zhī ),凡(fán )所(suǒ )欲(yù )为(wéi ),必(bì )启(qǐ )主(zhǔ )而(ér )后(hòu )行(háng )。引(yǐn )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn ),东(dōng )击(jī )后(hòu )秦(qín ),将(jiāng )士(shì )皆(jiē )刻(kè )鉾(máo )、铠(kǎi )为(wéi )“死(sǐ )”“休(xiū )”字(zì );每(měi )战(zhàn )以(yǐ )剑(jiàn )槊(shuò )为(wéi )方(fāng )圆(yuán )大(dà )阵(zhèn ),知(zhī )有(yǒu )厚(hòu )薄(báo ),从(cóng )中(zhōng )分(fèn )配(pèi ),故(gù )人(rén )自(zì )为(wéi )战(zhàn ),所(suǒ )向(xiàng )无(wú )前(qián )。

初(chū ),长(zhǎng )安(ān )之(zhī )将(jiāng )败(bài )也(yě ),中(zhōng )垒(lěi )将(jiāng )军(jūn )徐(xú )嵩(sōng )、屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )胡(hú )空(kōng )各(gè )聚(jù )众(zhòng )五(wǔ )千(qiān ),结(jié )垒(lěi )自(zì )固(gù );既(jì )而(ér )受(shòu )后(hòu )秦(qín )官(guān )爵(jué )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )以(yǐ )王(wáng )礼(lǐ )葬(zàng )秦(qín )主(zhǔ )坚(jiān )于(yú )二(èr )垒(lěi )之(zhī )间(jiān )。及(jí )登(dēng )至(zhì ),嵩(sōng )、空(kōng )以(yǐ )众(zhòng )降(jiàng )之(zhī )。登(dēng )拜(bài )嵩(sōng )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),空(kōng )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),改(gǎi )葬(zàng )坚(jiān )以(yǐ )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )礼(lǐ )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )攻(gōng )吴(wú )深(shēn )垒(lěi ),拔(bá )之(zhī ),深(shēn )单(dān )马(mǎ )走(zǒu )。垂(chuí )进(jìn )屯(tún )聊(liáo )城(chéng )之(zhī )逢(féng )关(guān )陂(bēi )。初(chū ),燕(yàn )太(tài )子(zǐ )洗(xǐ )马(mǎ )温(wēn )详(xiáng )来(lái )奔(bēn ),以(yǐ )为(wéi )济(jì )北(běi )太(tài )守(shǒu ),屯(tún )东(dōng )阿(ā )。燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )遣(qiǎn )范(fàn )阳(yáng )王(wáng )德(dé )、高(gāo )阳(yáng )王(wáng )隆(lóng )攻(gōng )之(zhī ),详(xiáng )遣(qiǎn )从(cóng )弟(dì )攀(pān )守(shǒu )河(hé )南(nán )岸(àn ),子(zǐ )楷(kǎi )守(shǒu )碻(qiāo )磝(áo )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )以(yǐ )魏(wèi )王(wáng )珪(guī )为(wéi )西(xī )单(dān )于(yú ),封(fēng )上(shàng )谷(gǔ )王(wáng ),珪(guī )不(bú )受(shòu )。

阅读:24997

打赏捐助〔Donate〕>>>

《晋纪二十八》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库