12章 尚同(中)【登录】

ok8.org > 《墨子》 > 《12章 尚同(中)》 > 拼音版

子(zǐ )墨(mò )子(zǐ )曰(yuē ):方(fāng )今(jīn )之(zhī )时(shí ),复(fù )古(gǔ )之(zhī )民(mín )始(shǐ )生(shēng ),未(wèi )有(yǒu )正(zhèng )长(zhǎng )之(zhī )时(shí ),盖(gài )其(qí )语(yǔ )曰(yuē ),天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )异(yì )义(yì ),是(shì )以(yǐ )一(yī )人(rén )一(yī )义(yì ),十(shí )人(rén )十(shí )义(yì ),百(bǎi )人(rén )百(bǎi )义(yì )。其(qí )人(rén )数(shù )兹(zī )众(zhòng ),其(qí )所(suǒ )谓(wèi )义(yì )者(zhě )亦(yì )兹(zī )众(zhòng )。是(shì )以(yǐ )人(rén )是(shì )其(qí )义(yì ),而(ér )非(fēi )人(rén )之(zhī )义(yì ),故(gù )相(xiàng )交(jiāo )非(fēi )也(yě )。内(nèi )之(zhī )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )作(zuò )怨(yuàn )雠(chóu ),皆(jiē )有(yǒu )离(lí )散(sàn )之(zhī )心(xīn ),不(bú )能(néng )相(xiàng )和(hé )合(hé )。至(zhì )乎(hū )舍(shě )余(yú )力(lì ),不(bú )以(yǐ )相(xiàng )劳(láo );隐(yǐn )匿(nì )良(liáng )道(dào ),不(bú )以(yǐ )相(xiàng )教(jiāo );腐(fǔ )朽(xiǔ )余(yú )财(cái ),不(bú )以(yǐ )相(xiàng )分(fèn )。天(tiān )下(xià )之(zhī )乱(luàn )也(yě ),至(zhì )如(rú )禽(qín )兽(shòu )然(rán )。无(wú )君(jūn )臣(chén )上(shàng )下(xià )长(zhǎng )幼(yòu )之(zhī )节(jiē )、父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )礼(lǐ ),是(shì )以(yǐ )天(tiān )下(xià )乱(luàn )焉(yān )。明(míng )乎(hū )民(mín )之(zhī )无(wú )正(zhèng )长(zhǎng )以(yǐ )一(yī )同(tóng )天(tiān )下(xià )之(zhī )义(yì ),而(ér )天(tiān )下(xià )乱(luàn )也(yě ),是(shì )故(gù )选(xuǎn )择(zé )天(tiān )下(xià )贤(xián )良(liáng )、圣(shèng )知(zhī )、辩(biàn )慧(huì )之(zhī )人(rén ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),使(shǐ )从(cóng )事(shì )乎(hū )一(yī )同(tóng )天(tiān )下(xià )之(zhī )义(yì )。天(tiān )子(zǐ )既(jì )以(yǐ )立(lì )矣(yǐ ),以(yǐ )为(wéi )唯(wéi )其(qí )耳(ěr )目(mù )之(zhī )请(qǐng ),不(bú )能(néng )独(dú )一(yī )同(tóng )天(tiān )下(xià )之(zhī )义(yì ),是(shì )故(gù )选(xuǎn )择(zé )天(tiān )下(xià )赞(zàn )阅(yuè )贤(xián )良(liáng )、圣(shèng )知(zhī )、辩(biàn )慧(huì )之(zhī )人(rén ),置(zhì )以(yǐ )为(wéi )三(sān )公(gōng ),与(yǔ )从(cóng )事(shì )乎(hū )一(yī )同(tóng )天(tiān )下(xià )之(zhī )义(yì )。天(tiān )子(zǐ )三(sān )公(gōng )既(jì )巳(sì )立(lì )矣(yǐ ),以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )博(bó )大(dà ),山(shān )林(lín )远(yuǎn )土(tǔ )之(zhī )民(mín ),不(bú )可(kě )得(dé )而(ér )一(yī )也(yě )。是(shì )故(gù )靡(mí )分(fèn )天(tiān )下(xià ),设(shè )以(yǐ )为(wéi )万(wàn )诸(zhū )侯(hóu )国(guó )君(jūn ),使(shǐ )从(cóng )事(shì )乎(hū )一(yī )同(tóng )其(qí )国(guó )之(zhī )义(yì )。国(guó )君(jūn )既(jì )已(yǐ )立(lì )矣(yǐ ),又(yòu )以(yǐ )为(wéi )唯(wéi )其(qí )耳(ěr )目(mù )之(zhī )请(qǐng ),不(bú )能(néng )一(yī )同(tóng )其(qí )国(guó )之(zhī )义(yì ),是(shì )故(gù )择(zé )其(qí )国(guó )之(zhī )贤(xián )者(zhě ),置(zhì )以(yǐ )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )大(dà )夫(fū ),以(yǐ )至(zhì )乎(hū )乡(xiāng )里(lǐ )之(zhī )长(zhǎng ),与(yǔ )从(cóng )事(shì )乎(hū )一(yī )同(tóng )其(qí )国(guó )之(zhī )义(yì )。天(tiān )子(zǐ )、诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )君(jūn )、民(mín )之(zhī )正(zhèng )长(zhǎng ),既(jì )已(yǐ )定(dìng )矣(yǐ ),天(tiān )子(zǐ )为(wéi )发(fā )政(zhèng )施(shī )教(jiāo )曰(yuē ):“凡(fán )闻(wén )见(jiàn )善(shàn )者(zhě ),必(bì )以(yǐ )告(gào )其(qí )上(shàng );闻(wén )见(jiàn )不(bú )善(shàn )者(zhě ),亦(yì )必(bì )以(yǐ )告(gào )其(qí )上(shàng )。上(shàng )之(zhī )所(suǒ )是(shì ),必(bì )亦(yì )是(shì )之(zhī );上(shàng )之(zhī )所(suǒ )非(fēi ),必(bì )亦(yì )非(fēi )之(zhī )。己(jǐ )有(yǒu )善(shàn ),傍(bàng )荐(jiàn )之(zhī );上(shàng )有(yǒu )过(guò ),规(guī )谏(jiàn )之(zhī )。尚(shàng )同(tóng )义(yì )其(qí )上(shàng ),而(ér )毋(wú )有(yǒu )下(xià )比(bǐ )之(zhī )心(xīn )。上(shàng )得(dé )则(zé )赏(shǎng )之(zhī ),万(wàn )民(mín )闻(wén )则(zé )誉(yù )之(zhī )。意(yì )若(ruò )闻(wén )见(jiàn )善(shàn ),不(bú )以(yǐ )告(gào )其(qí )上(shàng );闻(wén )见(jiàn )不(bú )善(shàn ),亦(yì )不(bú )以(yǐ )告(gào )其(qí )上(shàng )。上(shàng )之(zhī )所(suǒ )是(shì )不(bú )能(néng )是(shì ),上(shàng )之(zhī )所(suǒ )非(fēi )不(bú )能(néng )非(fēi )。己(jǐ )有(yǒu )善(shàn ),不(bú )能(néng )傍(bàng )荐(jiàn )之(zhī );上(shàng )有(yǒu )过(guò ),不(bú )能(néng )规(guī )谏(jiàn )之(zhī )。下(xià )比(bǐ )而(ér )非(fēi )其(qí )上(shàng )者(zhě ),上(shàng )得(dé )则(zé )诛(zhū )罚(fá )之(zhī ),万(wàn )民(mín )闻(wén )则(zé )非(fēi )毁(huǐ )之(zhī )。”故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )为(wéi )刑(xíng )政(zhèng )赏(shǎng )誉(yù )也(yě ),甚(shèn )明(míng )察(chá )以(yǐ )审(shěn )信(xìn )。是(shì )以(yǐ )举(jǔ )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén ),皆(jiē )欲(yù )得(dé )上(shàng )之(zhī )赏(shǎng )誉(yù ),而(ér )畏(wèi )上(shàng )之(zhī )毁(huǐ )罚(fá )。

是(shì )故(gù )里(lǐ )长(zhǎng )顺(shùn )天(tiān )子(zǐ )政(zhèng )而(ér )一(yī )同(tóng )其(qí )里(lǐ )之(zhī )义(yì )。里(lǐ )长(zhǎng )既(jì )同(tóng )其(qí )里(lǐ )之(zhī )义(yì ),率(lǜ )其(qí )之(zhī )里(lǐ )之(zhī )万(wàn )民(mín )以(yǐ )尚(shàng )同(tóng )乎(hū )乡(xiāng )长(zhǎng ),曰(yuē ):“凡(fán )里(lǐ )之(zhī )万(wàn )民(mín ),皆(jiē )尚(shàng )同(tóng )乎(hū )乡(xiāng )长(zhǎng )而(ér )不(bú )敢(gǎn )下(xià )比(bǐ ),乡(xiāng )长(zhǎng )之(zhī )所(suǒ )是(shì ),必(bì )亦(yì )是(shì )之(zhī );乡(xiāng )长(zhǎng )之(zhī )所(suǒ )非(fēi ),必(bì )亦(yì )非(fēi )之(zhī )。去(qù )而(ér )不(bú )善(shàn )言(yán ),学(xué )乡(xiāng )长(zhǎng )之(zhī )善(shàn )言(yán );去(qù )而(ér )不(bú )善(shàn )行(háng ),学(xué )乡(xiāng )长(zhǎng )之(zhī )善(shàn )行(háng )。”乡(xiāng )长(zhǎng )固(gù )乡(xiāng )之(zhī )贤(xián )者(zhě )也(yě ),举(jǔ )乡(xiāng )人(rén )以(yǐ )法(fǎ )乡(xiāng )长(zhǎng ),夫(fū )乡(xiāng )何(hé )说(shuō )而(ér )不(bú )治(zhì )哉(zāi )?察(chá )乡(xiāng )长(zhǎng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )乡(xiāng )者(zhě ),何(hé )故(gù )之(zhī )以(yǐ )也(yě )?曰(yuē ):唯(wéi )以(yǐ )其(qí )能(néng )一(yī )同(tóng )其(qí )乡(xiāng )之(zhī )义(yì ),是(shì )以(yǐ )乡(xiāng )治(zhì )。

乡(xiāng )长(zhǎng )治(zhì )其(qí )乡(xiāng )而(ér )乡(xiāng )既(jì )已(yǐ )治(zhì )矣(yǐ ),有(yǒu )率(lǜ )其(qí )乡(xiāng )万(wàn )民(mín ),以(yǐ )尚(shàng )同(tóng )乎(hū )国(guó )君(jūn ),曰(yuē ):“凡(fán )乡(xiāng )之(zhī )万(wàn )民(mín ),皆(jiē )上(shàng )同(tóng )乎(hū )国(guó )君(jūn )而(ér )不(bú )敢(gǎn )下(xià )比(bǐ )。国(guó )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )是(shì ),必(bì )亦(yì )是(shì )之(zhī );国(guó )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )非(fēi ),必(bì )亦(yì )非(fēi )之(zhī ),去(qù )而(ér )不(bú )善(shàn )言(yán ),学(xué )国(guó )君(jūn )之(zhī )善(shàn )言(yán );去(qù )而(ér )不(bú )善(shàn )行(háng ),学(xué )国(guó )君(jūn )之(zhī )善(shàn )行(háng )。”国(guó )君(jūn )固(gù )国(guó )之(zhī )贤(xián )者(zhě )也(yě ),举(jǔ )国(guó )人(rén )以(yǐ )法(fǎ )国(guó )君(jūn ),夫(fū )国(guó )何(hé )说(shuō )而(ér )不(bú )治(zhì )哉(zāi )?察(chá )国(guó )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )国(guó ),而(ér )国(guó )治(zhì )者(zhě ),何(hé )故(gù )之(zhī )以(yǐ )也(yě )?曰(yuē ):唯(wéi )以(yǐ )其(qí )能(néng )一(yī )同(tóng )其(qí )国(guó )之(zhī )义(yì ),是(shì )以(yǐ )国(guó )治(zhì )。

国(guó )君(jūn )治(zhì )其(qí )国(guó )而(ér )国(guó )既(jì )已(yǐ )治(zhì )矣(yǐ ),有(yǒu )率(lǜ )其(qí )国(guó )之(zhī )万(wàn )民(mín )以(yǐ )尚(shàng )同(tóng )乎(hū )天(tiān )子(zǐ ),曰(yuē ):“凡(fán )国(guó )之(zhī )万(wàn )民(mín ),上(shàng )同(tóng )乎(hū )天(tiān )子(zǐ )而(ér )不(bú )敢(gǎn )下(xià )比(bǐ )。天(tiān )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )是(shì ),必(bì )亦(yì )是(shì )之(zhī );天(tiān )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )非(fēi ),必(bì )亦(yì )非(fēi )之(zhī )。去(qù )而(ér )不(bú )善(shàn )言(yán ),学(xué )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )善(shàn )言(yán );去(qù )而(ér )不(bú )善(shàn )行(háng ),学(xué )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )善(shàn )行(háng )。”天(tiān )子(zǐ )者(zhě ),固(gù )天(tiān )下(xià )之(zhī )仁(rén )人(rén )也(yě ),举(jǔ )天(tiān )下(xià )之(zhī )万(wàn )民(mín )以(yǐ )法(fǎ )天(tiān )子(zǐ ),夫(fū )天(tiān )下(xià )何(hé )说(shuō )而(ér )不(bú )治(zhì )哉(zāi )?察(chá )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )天(tiān )下(xià )者(zhě ),何(hé )故(gù )之(zhī )以(yǐ )也(yě )?曰(yuē ):唯(wéi )以(yǐ )其(qí )能(néng )一(yī )同(tóng )天(tiān )下(xià )之(zhī )义(yì ),是(shì )以(yǐ )天(tiān )下(xià )治(zhì )。

夫(fū )既(jì )尚(shàng )同(tóng )乎(hū )天(tiān )子(zǐ ),而(ér )未(wèi )上(shàng )同(tóng )乎(hū )天(tiān )者(zhě ),则(zé )天(tiān )□将(jiāng )犹(yóu )未(wèi )止(zhǐ )也(yě )。故(gù )当(dāng )若(ruò )天(tiān )降(jiàng )寒(hán )热(rè )不(bú )节(jiē ),雪(xuě )霜(shuāng )雨(yǔ )露(lù )不(bú )时(shí ),五(wǔ )谷(gǔ )不(bú )孰(shú ),六(liù )畜(chù )不(bú )遂(suí ),疾(jí )灾(zāi )戾(lì )疫(yì ),飘(piāo )风(fēng )苦(kǔ )雨(yǔ ),荐(jiàn )臻(zhēn )而(ér )至(zhì )者(zhě ),此(cǐ )天(tiān )之(zhī )降(jiàng )罚(fá )也(yě ),将(jiāng )以(yǐ )罚(fá )下(xià )人(rén )之(zhī )不(bú )尚(shàng )同(tóng )乎(hū )天(tiān )者(zhě )也(yě )。

故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )明(míng )、天(tiān )鬼(guǐ )之(zhī )所(suǒ )欲(yù ),而(ér )避(bì )天(tiān )、鬼(guǐ )之(zhī )所(suǒ )憎(zēng ),以(yǐ )求(qiú )兴(xìng )天(tiān )下(xià )之(zhī )利(lì ),除(chú )天(tiān )下(xià )之(zhī )害(hài ),是(shì )以(yǐ )率(lǜ )天(tiān )下(xià )之(zhī )万(wàn )民(mín ),齐(qí )戒(jiè )沐(mù )浴(yù ),洁(jié )为(wéi )酒(jiǔ )醴(lǐ )粢(zī )盛(shèng ),以(yǐ )祭(jì )祀(sì )天(tiān )、鬼(guǐ )。其(qí )事(shì )鬼(guǐ )神(shén )也(yě ),酒(jiǔ )醴(lǐ )粢(zī )盛(shèng ),不(bú )敢(gǎn )不(bú )蠲(juān )洁(jié ),牺(xī )牲(shēng )不(bú )敢(gǎn )不(bú )腯(dùn )肥(féi ),珪(guī )璧(bì )币(bì )帛(bó )不(bú )敢(gǎn )不(bú )中(zhōng )度(dù )量(liàng ),春(chūn )秋(qiū )祭(jì )祀(sì ),不(bú )敢(gǎn )失(shī )时(shí )几(jǐ ),听(tīng )狱(yù )不(bú )敢(gǎn )不(bú )中(zhōng ),分(fèn )财(cái )不(bú )敢(gǎn )不(bú )均(jūn ),居(jū )处(chù )不(bú )敢(gǎn )怠(dài )慢(màn )。曰(yuē ):其(qí )为(wéi )正(zhèng )长(zhǎng )若(ruò )此(cǐ ),是(shì )故(gù )上(shàng )者(zhě )天(tiān )、鬼(guǐ )有(yǒu )厚(hòu )乎(hū )其(qí )为(wéi )正(zhèng )长(zhǎng )也(yě ),下(xià )者(zhě )万(wàn )民(mín )有(yǒu )便(biàn )利(lì )乎(hū )其(qí )为(wéi )政(zhèng )长(zhǎng )也(yě )。天(tiān )、鬼(guǐ )之(zhī )所(suǒ )深(shēn )厚(hòu )而(ér )能(néng )疆(jiāng )从(cóng )事(shì )焉(yān ),则(zé )天(tiān )、鬼(guǐ )之(zhī )福(fú )可(kě )得(dé )也(yě )。万(wàn )民(mín )之(zhī )所(suǒ )便(biàn )利(lì )而(ér )能(néng )疆(jiāng )从(cóng )事(shì )焉(yān ),则(zé )万(wàn )民(mín )之(zhī )亲(qīn )可(kě )得(dé )也(yě )。其(qí )为(wéi )政(zhèng )若(ruò )此(cǐ ),是(shì )以(yǐ )谋(móu )事(shì )得(dé ),举(jǔ )事(shì )成(chéng ),入(rù )守(shǒu )固(gù ),出(chū )诛(zhū )胜(shèng )者(zhě ),何(hé )故(gù )之(zhī )以(yǐ )也(yě )?曰(yuē ):唯(wéi )以(yǐ )尚(shàng )同(tóng )为(wéi )政(zhèng )者(zhě )也(yě )。故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )为(wéi )政(zhèng )若(ruò )此(cǐ )。

今(jīn )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )之(zhī )时(shí ),天(tiān )下(xià )之(zhī )正(zhèng )长(zhǎng )犹(yóu )未(wèi )废(fèi )乎(hū )天(tiān )下(xià )也(yě ),而(ér )天(tiān )下(xià )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )乱(luàn )者(zhě ),何(hé )故(gù )之(zhī )以(yǐ )也(yě )?”子(zǐ )墨(mò )子(zǐ )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )之(zhī )时(shí )之(zhī )以(yǐ )正(zhèng )长(zhǎng ),则(zé )本(běn )与(yǔ )古(gǔ )者(zhě )异(yì )矣(yǐ )。譬(pì )之(zhī )若(ruò )有(yǒu )苗(miáo )之(zhī )以(yǐ )五(wǔ )刑(xíng )然(rán )。昔(xī )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )制(zhì )为(wéi )五(wǔ )刑(xíng )以(yǐ )治(zhì )天(tiān )下(xià ),逮(dǎi )至(zhì )有(yǒu )苗(miáo )之(zhī )制(zhì )五(wǔ )刑(xíng ),以(yǐ )乱(luàn )天(tiān )下(xià ),则(zé )此(cǐ )岂(qǐ )刑(xíng )不(bú )善(shàn )哉(zāi )?用(yòng )刑(xíng )则(zé )不(bú )善(shàn )也(yě )。是(shì )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )书(shū )《吕(lǚ )刑(xíng )》之(zhī )道(dào )曰(yuē ):‘苗(miáo )民(mín )否(fǒu )用(yòng )练(liàn ),折(shé )则(zé )刑(xíng ),唯(wéi )作(zuò )五(wǔ )杀(shā )之(zhī )刑(xíng ),曰(yuē )法(fǎ )。''则(zé )此(cǐ )言(yán )善(shàn )用(yòng )刑(xíng )者(zhě )以(yǐ )治(zhì )民(mín ),不(bú )善(shàn )用(yòng )刑(xíng )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )五(wǔ )杀(shā ),则(zé )此(cǐ )岂(qǐ )刑(xíng )不(bú )善(shàn )哉(zāi )?用(yòng )刑(xíng )则(zé )不(bú )善(shàn ),故(gù )遂(suí )以(yǐ )为(wéi )五(wǔ )杀(shā )。是(shì )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )书(shū )《术(shù )令(lìng )》之(zhī )道(dào )曰(yuē ):‘唯(wéi )口(kǒu )出(chū )好(hǎo )兴(xìng )戎(róng )。''则(zé )此(cǐ )言(yán )善(shàn )用(yòng )口(kǒu )者(zhě )出(chū )好(hǎo ),不(bú )善(shàn )用(yòng )口(kǒu )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )谗(chán )贼(zéi )寇(kòu )戎(róng ),则(zé )此(cǐ )岂(qǐ )口(kǒu )不(bú )善(shàn )哉(zāi )?用(yòng )口(kǒu )则(zé )不(bú )善(shàn )也(yě ),故(gù )遂(suí )以(yǐ )为(wéi )谗(chán )贼(zéi )寇(kòu )戎(róng )。

故(gù )古(gǔ )者(zhě )之(zhī )置(zhì )正(zhèng )长(zhǎng )也(yě ),将(jiāng )以(yǐ )治(zhì )民(mín )也(yě )。譬(pì )之(zhī )若(ruò )丝(sī )缕(lǚ )之(zhī )有(yǒu )纪(jì ),而(ér )罔(wǎng )罟(gǔ )之(zhī )有(yǒu )纲(gāng )也(yě ),将(jiāng )以(yǐ )运(yùn )役(yì )天(tiān )下(xià )淫(yín )暴(bào )而(ér )一(yī )同(tóng )其(qí )义(yì )也(yě )。是(shì )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )书(shū )《相(xiàng )年(nián )》之(zhī )道(dào )曰(yuē ):“夫(fū )建(jiàn )国(guó )设(shè )都(dōu ),乃(nǎi )作(zuò )後(hòu )王(wáng )君(jūn )公(gōng ),否(fǒu )用(yòng )泰(tài )也(yě )。轻(qīng )大(dà )夫(fū )师(shī )长(zhǎng ),否(fǒu )用(yòng )佚(yì )也(yě )。维(wéi )辩(biàn )使(shǐ )治(zhì )天(tiān )均(jūn )。”则(zé )此(cǐ )语(yǔ )古(gǔ )者(zhě )上(shàng )帝(dì )鬼(guǐ )神(shén )之(zhī )建(jiàn )设(shè )国(guó )都(dōu )立(lì )正(zhèng )长(zhǎng )也(yě ),非(fēi )高(gāo )其(qí )爵(jué ),厚(hòu )其(qí )禄(lù ),富(fù )贵(guì )佚(yì )而(ér )错(cuò )之(zhī )也(yě )。将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )万(wàn )民(mín )兴(xìng )利(lì )除(chú )害(hài ),富(fù )贵(guì )贫(pín )寡(guǎ ),安(ān )危(wēi )治(zhì )乱(luàn )也(yě )。故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )为(wéi )若(ruò )此(cǐ )。

今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )之(zhī )为(wéi )刑(xíng )政(zhèng )则(zé )反(fǎn )此(cǐ ),政(zhèng )以(yǐ )为(wéi )便(biàn )譬(pì ),宗(zōng )于(yú )父(fù )兄(xiōng )故(gù )旧(jiù ),以(yǐ )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu ),置(zhì )以(yǐ )为(wéi )正(zhèng )长(zhǎng )。民(mín )知(zhī )上(shàng )置(zhì )正(zhèng )长(zhǎng )之(zhī )非(fēi )正(zhèng )以(yǐ )治(zhì )民(mín )也(yě ),是(shì )以(yǐ )皆(jiē )比(bǐ )周(zhōu )隐(yǐn )匿(nì ),而(ér )莫(mò )肯(kěn )尚(shàng )同(tóng )其(qí )上(shàng )。是(shì )故(gù )上(shàng )下(xià )不(bú )同(tóng )义(yì )。若(ruò )苟(gǒu )上(shàng )下(xià )不(bú )同(tóng )义(yì ),赏(shǎng )誉(yù )不(bú )足(zú )以(yǐ )劝(quàn )善(shàn ),而(ér )刑(xíng )罚(fá )不(bú )足(zú )以(yǐ )沮(jǔ )暴(bào )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?

曰(yuē ):上(shàng )唯(wéi )毋(wú )立(lì )而(ér )为(wéi )政(zhèng )乎(hū )国(guó )家(jiā ),为(wéi )民(mín )正(zhèng )长(zhǎng ),曰(yuē ):“人(rén )可(kě )赏(shǎng ),吾(wú )将(jiāng )赏(shǎng )之(zhī )。”若(ruò )苟(gǒu )上(shàng )下(xià )不(bú )同(tóng )义(yì ),上(shàng )之(zhī )所(suǒ )赏(shǎng ),则(zé )众(zhòng )之(zhī )所(suǒ )非(fēi )。曰(yuē )人(rén )众(zhòng )与(yǔ )处(chù ),于(yú )众(zhòng )得(dé )非(fēi ),则(zé )是(shì )虽(suī )使(shǐ )得(dé )上(shàng )之(zhī )赏(shǎng ),未(wèi )足(zú )以(yǐ )劝(quàn )乎(hū )!上(shàng )唯(wéi )毋(wú )立(lì )而(ér )为(wéi )政(zhèng )乎(hū )国(guó )家(jiā ),为(wéi )民(mín )正(zhèng )长(zhǎng ),曰(yuē ):“人(rén )可(kě )罚(fá ),吾(wú )将(jiāng )罚(fá )之(zhī )。”若(ruò )苟(gǒu )上(shàng )下(xià )不(bú )同(tóng )义(yì ),上(shàng )之(zhī )所(suǒ )罚(fá ),则(zé )众(zhòng )之(zhī )所(suǒ )誉(yù ),曰(yuē )人(rén )众(zhòng )与(yǔ )处(chù ),于(yú )众(zhòng )得(dé )誉(yù ),则(zé )是(shì )虽(suī )使(shǐ )得(dé )上(shàng )之(zhī )罚(fá ),未(wèi )足(zú )以(yǐ )沮(jǔ )乎(hū )!若(ruò )立(lì )而(ér )为(wéi )政(zhèng )乎(hū )国(guó )家(jiā ),为(wéi )民(mín )正(zhèng )长(zhǎng ),赏(shǎng )誉(yù )不(bú )足(zú )以(yǐ )劝(quàn )善(shàn ),而(ér )刑(xíng )罚(fá )不(bú )沮(jǔ )暴(bào ),则(zé )是(shì )不(bú )与(yǔ )乡(xiāng )吾(wú )本(běn )言(yán )“民(mín )始(shǐ )生(shēng )未(wèi )有(yǒu )正(zhèng )长(zhǎng )之(zhī )时(shí )”同(tóng )乎(hū )?若(ruò )有(yǒu )正(zhèng )长(zhǎng )与(yǔ )无(wú )正(zhèng )长(zhǎng )之(zhī )时(shí )同(tóng ),则(zé )此(cǐ )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )民(mín )一(yī )众(zhòng )之(zhī )道(dào )。

故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )唯(wéi )而(ér )审(shěn )以(yǐ )尚(shàng )同(tóng ),以(yǐ )为(wéi )正(zhèng )长(zhǎng ),是(shì )故(gù )上(shàng )下(xià )情(qíng )请(qǐng )为(wéi )通(tōng )。上(shàng )有(yǒu )隐(yǐn )事(shì )遗(yí )利(lì ),下(xià )得(dé )而(ér )利(lì )之(zhī );下(xià )有(yǒu )蓄(xù )怨(yuàn )积(jī )害(hài ),上(shàng )得(dé )而(ér )除(chú )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )数(shù )千(qiān )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),有(yǒu )为(wéi )善(shàn )者(zhě ),其(qí )室(shì )人(rén )未(wèi )遍(biàn )知(zhī ),乡(xiāng )里(lǐ )未(wèi )遍(biàn )闻(wén ),天(tiān )子(zǐ )得(dé )而(ér )赏(shǎng )之(zhī );数(shù )千(qiān )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),有(yǒu )为(wéi )不(bú )善(shàn )者(zhě ),其(qí )室(shì )人(rén )未(wèi )遍(biàn )知(zhī ),乡(xiāng )里(lǐ )未(wèi )遍(biàn )闻(wén ),天(tiān )子(zǐ )得(dé )而(ér )罚(fá )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )举(jǔ )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén ),皆(jiē )恐(kǒng )惧(jù )振(zhèn )动(dòng )惕(tì )栗(lì ),不(bú )敢(gǎn )为(wéi )淫(yín )暴(bào ),曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )之(zhī )视(shì )听(tīng )也(yě )神(shén )!”先(xiān )王(wáng )之(zhī )言(yán )曰(yuē ):“非(fēi )神(shén )也(yě )。夫(fū )唯(wéi )能(néng )使(shǐ )人(rén )之(zhī )耳(ěr )目(mù )助(zhù )己(jǐ )视(shì )听(tīng ),使(shǐ )人(rén )之(zhī )吻(wěn )助(zhù )己(jǐ )言(yán )谈(tán ),使(shǐ )人(rén )之(zhī )心(xīn )助(zhù )己(jǐ )思(sī )虑(lǜ ),使(shǐ )人(rén )之(zhī )股(gǔ )肱(gōng )助(zhù )己(jǐ )动(dòng )作(zuò )。”助(zhù )之(zhī )视(shì )听(tīng )者(zhě )众(zhòng ),则(zé )其(qí )所(suǒ )闻(wén )见(jiàn )者(zhě )远(yuǎn )矣(yǐ );助(zhù )之(zhī )言(yán )谈(tán )者(zhě )众(zhòng ),则(zé )其(qí )德(dé )音(yīn )之(zhī )所(suǒ )抚(fǔ )循(xún )者(zhě )博(bó )矣(yǐ );助(zhù )之(zhī )思(sī )虑(lǜ )者(zhě )众(zhòng ),则(zé )其(qí )谈(tán )谋(móu )度(dù )速(sù )得(dé )矣(yǐ );助(zhù )之(zhī )动(dòng )作(zuò )者(zhě )众(zhòng ),即(jí )其(qí )举(jǔ )事(shì )速(sù )成(chéng )矣(yǐ )。故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )济(jì )事(shì )成(chéng )功(gōng ),垂(chuí )名(míng )于(yú )后(hòu )世(shì )者(zhě ),无(wú )他(tā )故(gù )异(yì )物(wù )焉(yān ),曰(yuē ):唯(wéi )能(néng )以(yǐ )尚(shàng )同(tóng )为(wéi )政(zhèng )者(zhě )也(yě )。

是(shì )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )书(shū )《周(zhōu )颂(sòng )》之(zhī )道(dào )之(zhī )曰(yuē ):“载(zǎi )来(lái )见(jiàn )彼(bǐ )王(wáng ),聿(yù )求(qiú )厥(jué )章(zhāng )。”则(zé )此(cǐ )语(yǔ )古(gǔ )者(zhě )国(guó )君(jūn )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )以(yǐ )春(chūn )秋(qiū )来(lái )朝(cháo )聘(pìn )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )庭(tíng ),受(shòu )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )严(yán )教(jiāo ),退(tuì )而(ér )治(zhì )国(guó ),政(zhèng )之(zhī )所(suǒ )加(jiā ),莫(mò )敢(gǎn )不(bú )宾(bīn )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),本(běn )无(wú )有(yǒu )敢(gǎn )纷(fēn )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )教(jiāo )者(zhě ),《诗(shī )》曰(yuē ):“我(wǒ )马(mǎ )维(wéi )骆(luò ),六(liù )辔(pèi )沃(wò )若(ruò ),载(zǎi )驰(chí )载(zǎi )驱(qū ),周(zhōu )爰(yuán )咨(zī )度(dù )。”又(yòu )曰(yuē ):“我(wǒ )马(mǎ )维(wéi )骐(qí ),六(liù )辔(pèi )若(ruò )丝(sī ),载(zǎi )驰(chí )载(zǎi )驱(qū ),周(zhōu )爰(yuán )咨(zī )谋(móu )。”即(jí )此(cǐ )语(yǔ )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )国(guó )君(jūn )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )闻(wén )见(jiàn )善(shàn )与(yǔ )不(bú )善(shàn )也(yě ),皆(jiē )驰(chí )驱(qū )以(yǐ )告(gào )天(tiān )子(zǐ )。是(shì )以(yǐ )赏(shǎng )当(dāng )贤(xián ),罚(fá )当(dāng )暴(bào ),不(bú )杀(shā )不(bú )辜(gū ),不(bú )失(shī )有(yǒu )罪(zuì ),则(zé )此(cǐ )尚(shàng )同(tóng )之(zhī )功(gōng )也(yě )。是(shì )故(gù )子(zǐ )墨(mò )子(zǐ )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )下(xià )之(zhī )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )士(shì )君(jūn )子(zǐ ),请(qǐng )将(jiāng )欲(yù )富(fù )其(qí )国(guó )家(jiā ),众(zhòng )其(qí )人(rén )民(mín ),治(zhì )其(qí )刑(xíng )政(zhèng ),定(dìng )其(qí )社(shè )稷(jì ),当(dāng )若(ruò )尚(shàng )同(tóng )之(zhī )不(bú )可(kě )不(bú )察(chá ),此(cǐ )之(zhī )本(běn )也(yě )。”

阅读:25708

打赏捐助〔Donate〕>>>

《12章 尚同(中)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库