白话译文【登录】

《古文观止》 > 伯夷列传 > 《白话译文》 > 拼音版

世(shì )上(shàng )记(jì )事(shì )的(de )书(shū )籍(jí )虽(suī )然(rán )很(hěn )多(duō ),但(dàn )学(xué )者(zhě )们(men )仍(réng )然(rán )以(yǐ )“六(liù )艺(yì )”——《诗(shī )》、《书(shū )》、《礼(lǐ )》、《乐(lè )》、《易(yì )》、《春(chūn )秋(qiū )》等(děng )经(jīng )典(diǎn )为(wéi )征(zhēng )信(xìn )的(de )凭(píng )据(jù )。《诗(shī )经(jīng )》、《尚(shàng )书(shū )》虽(suī )有(yǒu )缺(quē )损(sǔn ),但(dàn )是(shì )记(jì )载(zǎi )虞(yú )、夏(xià )两(liǎng )代(dài )的(de )文(wén )字(zì )都(dōu )是(shì )可(kě )以(yǐ )见(jiàn )到(dào )的(de )。尧(yáo )将(jiāng )退(tuì )位(wèi ),让(ràng )给(gěi )虞(yú )舜(shùn ),还(hái )有(yǒu )舜(shùn )让(ràng )位(wèi )给(gěi )禹(yǔ )的(de )时(shí )候(hòu ),都(dōu )是(shì )由(yóu )四(sì )方(fāng )诸(zhū )侯(hóu )长(zhǎng )和(hé )州(zhōu )牧(mù )们(men )推(tuī )荐(jiàn )出(chū )来(lái )的(de ),于(yú )是(shì ),让(ràng )他(tā )们(men )先(xiān )试(shì )着(zhe )任(rèn )职(zhí )工(gōng )作(zuò ),主(zhǔ )持(chí )事(shì )务(wù )数(shù )十(shí )年(nián ),做(zuò )出(chū )了(le )成(chéng )就(jiù ),建(jiàn )立(lì )了(le )功(gōng )绩(jì ),然(rán )后(hòu )再(zài )把(bǎ )大(dà )政(zhèng )交(jiāo )给(gěi )他(tā )们(men )。这(zhè )是(shì )表(biǎo )示(shì )天(tiān )下(xià )是(shì )极(jí )贵(guì )重(zhòng )的(de )宝(bǎo )器(qì ),帝(dì )王(wáng )是(shì )最(zuì )大(dà )的(de )统(tǒng )领(lǐng )者(zhě ),把(bǎ )天(tiān )下(xià )移(yí )交(jiāo )给(gěi )继(jì )承(chéng )者(zhě )就(jiù )是(shì )如(rú )此(cǐ )的(de )困(kùn )难(nán )。然(rán )而(ér ),也(yě )有(yǒu )人(rén )说(shuō )过(guò ),尧(yáo )要(yào )把(bǎ )天(tiān )下(xià )让(ràng )给(gěi )许(xǔ )由(yóu ),许(xǔ )由(yóu )不(bú )肯(kěn )接(jiē )受(shòu ),以(yǐ )为(wéi )是(shì )一(yī )种(zhǒng )耻(chǐ )辱(rǔ )而(ér )逃(táo )走(zǒu )隐(yǐn )居(jū )起(qǐ )来(lái )。到(dào )了(le )夏(xià )代(dài )的(de )时(shí )候(hòu ),又(yòu )有(yǒu )卞(biàn )随(suí )、务(wù )光(guāng )等(děng )人(rén )。这(zhè )些(xiē )人(rén )又(yòu )为(wéi )什(shí )么(me )要(yào )受(shòu )到(dào )称(chēng )许(xǔ )呢(ne )?太(tài )史(shǐ )公(gōng )说(shuō ):我(wǒ )登(dēng )过(guò )箕(jī )山(shān ),相(xiàng )传(chuán )山(shān )上(shàng )有(yǒu )许(xǔ )由(yóu )之(zhī )墓(mù )。孔(kǒng )子(zǐ )依(yī )次(cì )评(píng )论(lùn )古(gǔ )代(dài )的(de )仁(rén )人(rén )、圣(shèng )人(rén )、贤(xián )人(rén ),对(duì )吴(wú )太(tài )伯(bó )和(hé )伯(bó )夷(yí )等(děng )讲(jiǎng )得(dé )很(hěn )详(xiáng )细(xì )。我(wǒ )听(tīng )说(shuō )许(xǔ )由(yóu )、务(wù )光(guāng )等(děng )节(jiē )义(yì )品(pǐn )德(dé )至(zhì )为(wéi )高(gāo )尚(shàng ),而(ér )经(jīng )书(shū )中(zhōng )有(yǒu )关(guān )他(tā )们(men )的(de )文(wén )辞(cí )却(què )一(yī )点(diǎn )儿(ér )也(yě )见(jiàn )不(bú )到(dào ),这(zhè )是(shì )为(wéi )什(shí )么(me )呢(ne )?孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō ):“伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí ),不(bú )是(shì )老(lǎo )记(jì )着(zhe )人(rén )家(jiā )以(yǐ )前(qián )的(de )过(guò )错(cuò ),因(yīn )此(cǐ )怨(yuàn )恨(hèn )他(tā )们(men )的(de )人(rén )就(jiù )少(shǎo )。”“追(zhuī )求(qiú )仁(rén )德(dé )而(ér )得(dé )到(dào )仁(rén )德(dé ),又(yòu )有(yǒu )什(shí )么(me )可(kě )怨(yuàn )恨(hèn )的(de )呢(ne )?”我(wǒ )对(duì )伯(bó )夷(yí )兄(xiōng )弟(dì )的(de )用(yòng )意(yì )深(shēn )感(gǎn )悲(bēi )痛(tòng ),但(dàn )看(kàn )到(dào )那(nà )些(xiē )逸(yì )诗(shī )又(yòu )感(gǎn )到(dào )诧(chà )异(yì )。他(tā )们(men )的(de )传(chuán )记(jì )说(shuō )道(dào ):

伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí )是(shì )孤(gū )竹(zhú )君(jūn )的(de )两(liǎng )个(gè )儿(ér )子(zǐ )。父(fù )亲(qīn )想(xiǎng )把(bǎ )王(wáng )位(wèi )传(chuán )给(gěi )叔(shū )齐(qí ),到(dào )了(le )父(fù )亲(qīn )去(qù )世(shì )以(yǐ )后(hòu ),叔(shū )齐(qí )要(yào )让(ràng )位(wèi )给(gěi )伯(bó )夷(yí )。伯(bó )夷(yí )说(shuō ):“这(zhè )是(shì )父(fù )亲(qīn )的(de )遗(yí )命(mìng )啊(ā )!”于(yú )是(shì )便(biàn )逃(táo )走(zǒu )了(le )。叔(shū )齐(qí )也(yě )不(bú )肯(kěn )即(jí )位(wèi )而(ér )逃(táo )走(zǒu )。国(guó )人(rén )只(zhī )好(hǎo )立(lì )孤(gū )竹(zhú )君(jūn )的(de )第(dì )二(èr )个(gè )儿(ér )子(zǐ )为(wéi )王(wáng )。这(zhè )时(shí ),伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí )听(tīng )说(shuō )西(xī )伯(bó )昌(chāng )能(néng )关(guān )心(xīn )老(lǎo )人(rén ),抚(fǔ )养(yǎng )老(lǎo )人(rén ),便(biàn )商(shāng )量(liàng )着(zhe )说(shuō ):我(wǒ )们(men )何(hé )不(bú )去(qù )投(tóu )奔(bēn )他(tā )呢(ne )?等(děng )到(dào )达(dá )那(nà )里(lǐ ),西(xī )伯(bó )已(yǐ )去(qù )世(shì )了(le )。武(wǔ )王(wáng )用(yòng )车(chē )载(zǎi )着(zhe )西(xī )伯(bó )的(de )神(shén )主(zhǔ ),追(zhuī )谥(shì )为(wéi )文(wén )王(wáng ),率(lǜ )军(jūn )东(dōng )进(jìn )去(qù )征(zhēng )伐(fá )商(shāng )纣(zhòu )。伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí )拉(lā )住(zhù )武(wǔ )王(wáng )的(de )马(mǎ )而(ér )谏(jiàn )阻(zǔ )道(dào ):“父(fù )亲(qīn )死(sǐ )了(le )却(què )不(bú )安(ān )葬(zàng ),大(dà )动(dòng )干(gàn )戈(gē )去(qù )打(dǎ )仗(zhàng ),这(zhè )难(nán )道(dào )是(shì )孝(xiào )的(de )行(háng )为(wéi )吗(ma )?身(shēn )为(wéi )臣(chén )子(zǐ ),却(què )要(yào )去(qù )杀(shā )害(hài )国(guó )君(jūn ),这(zhè )难(nán )道(dào )可(kě )以(yǐ )算(suàn )做(zuò )仁(rén )德(dé )吗(ma )?”周(zhōu )王(wáng )左(zuǒ )右(yòu )的(de )人(rén )准(zhǔn )备(bèi )杀(shā )掉(diào )他(tā )们(men ),太(tài )公(gōng )说(shuō ):“他(tā )们(men )是(shì )义(yì )人(rén )啊(ā )!”扶(fú )着(zhe )他(tā )们(men )离(lí )开(kāi )了(le )。武(wǔ )王(wáng )摧(cuī )毁(huǐ )了(le )殷(yīn )商(shāng )的(de )暴(bào )虐(nuè )统(tǒng )治(zhì ),天(tiān )下(xià )都(dōu )归(guī )附(fù )了(le )周(zhōu )朝(cháo ),而(ér )伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí )却(què )认(rèn )为(wéi )这(zhè )是(shì )很(hěn )可(kě )耻(chǐ )的(de )事(shì ),为(wéi )了(le )表(biǎo )示(shì )对(duì )殷(yīn )商(shāng )的(de )忠(zhōng )义(yì ),不(bú )肯(kěn )再(zài )吃(chī )周(zhōu )朝(cháo )的(de )粮(liáng )食(shí ),隐(yǐn )居(jū )在(zài )首(shǒu )阳(yáng )山(shān )中(zhōng ),靠(kào )着(zhe )采(cǎi )食(shí )薇(wēi )菜(cài )充(chōng )饥(jī )。到(dào )了(le )由(yóu )于(yú )饥(jī )饿(è )而(ér )将(jiāng )死(sǐ )的(de )时(shí )候(hòu ),作(zuò )了(le )一(yī )首(shǒu )歌(gē ),歌(gē )辞(cí )说(shuō ):“登(dēng )上(shàng )那(nà )西(xī )山(shān )啊(ā ),采(cǎi )些(xiē )那(nà )薇(wēi )菜(cài )呀(ya )!用(yòng )暴(bào )力(lì )来(lái )取(qǔ )代(dài )暴(bào )力(lì ),不(bú )知(zhī )道(dào )这(zhè )是(shì )错(cuò )误(wù )的(de )。神(shén )农(nóng )、虞(yú )舜(shùn )和(hé )夏(xià )禹(yǔ ),授(shòu )政(zhèng )仁(rén )人(rén )相(xiàng )禅(chán )让(ràng ),圣(shèng )人(rén )倏(shū )忽(hū )辞(cí )世(shì )去(qù ),我(wǒ )辈(bèi )今(jīn )日(rì )向(xiàng )何(hé )方(fāng )?啊(ā ),别(bié )啦(lā ),永(yǒng )别(bié )啦(lā )!命(mìng )运(yùn )衰(shuāi )薄(báo )令(lìng )人(rén )哀(āi )伤(shāng )!”终(zhōng )于(yú )饿(è )死(sǐ )在(zài )首(shǒu )阳(yáng )山(shān )中(zhōng )。从(cóng )这(zhè )些(xiē )记(jì )载(zǎi )来(lái )看(kàn ),伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí )是(shì )怨(yuàn )呢(ne ),还(hái )是(shì )不(bú )怨(yuàn )呢(ne )?有(yǒu )人(rén )说(shuō ):“天(tiān )道(dào )并(bìng )不(bú )对(duì )谁(shuí )特(tè )别(bié )偏(piān )爱(ài ),但(dàn )通(tōng )常(cháng )是(shì )帮(bāng )助(zhù )善(shàn )良(liáng )人(rén )的(de )。”像(xiàng )伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí ),总(zǒng )可(kě )以(yǐ )算(suàn )得(dé )上(shàng )是(shì )善(shàn )良(liáng )的(de )人(rén )了(le )吧(ba )!难(nán )道(dào )不(bú )是(shì )吗(ma )?他(tā )们(men )行(háng )善(shàn )积(jī )仁(rén ),修(xiū )养(yǎng )品(pǐn )行(háng ),这(zhè )样(yàng )的(de )好(hǎo )人(rén )竟(jìng )然(rán )给(gěi )饿(è )死(sǐ )了(le )!再(zài )说(shuō )孔(kǒng )子(zǐ )的(de )七(qī )十(shí )二(èr )位(wèi )贤(xián )弟(dì )子(zǐ )这(zhè )批(pī )人(rén )吧(ba ),仲(zhòng )尼(ní )特(tè )别(bié )赞(zàn )扬(yáng )颜(yán )渊(yuān )好(hǎo )学(xué )。然(rán )而(ér )颜(yán )回(huí )常(cháng )常(cháng )为(wéi )贫(pín )穷(qióng )所(suǒ )困(kùn )扰(rǎo ),连(lián )酒(jiǔ )糟(zāo )谷(gǔ )糠(kāng )一(yī )类(lèi )的(de )食(shí )物(wù )都(dōu )吃(chī )不(bú )饱(bǎo ),终(zhōng )于(yú )过(guò )早(zǎo )地(dì )去(qù )世(shì )了(le )。上(shàng )天(tiān )对(duì )于(yú )好(hǎo )人(rén )的(de )报(bào )偿(cháng ),到(dào )底(dǐ )是(shì )怎(zěn )样(yàng )的(de )呢(ne )?盗(dào )跖(zhí )天(tiān )天(tiān )在(zài )屠(tú )杀(shā )无(wú )辜(gū )的(de )人(rén ),割(gē )人(rén )肝(gān ),吃(chī )人(rén )肉(ròu ),凶(xiōng )暴(bào )残(cán )忍(rěn ),胡(hú )作(zuò )非(fēi )为(wéi ),聚(jù )集(jí )党(dǎng )徒(tú )数(shù )千(qiān )人(rén ),横(héng )行(háng )天(tiān )下(xià ),竟(jìng )然(rán )能(néng )够(gòu )长(zhǎng )寿(shòu )而(ér )终(zhōng )。他(tā )又(yòu )究(jiū )竟(jìng )积(jī )了(le )什(shí )么(me )德(dé ),行(háng )了(le )什(shí )么(me )善(shàn )呢(ne )?这(zhè )几(jǐ )个(gè )例(lì )子(zǐ )是(shì )最(zuì )典(diǎn )型(xíng ),最(zuì )能(néng )说(shuō )明(míng )问(wèn )题(tí )的(de )了(le )。若(ruò )要(yào )说(shuō )到(dào )近(jìn )代(dài ),那(nà )种(zhǒng )品(pǐn )行(háng )不(bú )遵(zūn )循(xún )法(fǎ )度(dù ),专(zhuān )门(mén )违(wéi )法(fǎ )乱(luàn )纪(jì )的(de )人(rén ),反(fǎn )倒(dǎo )能(néng )终(zhōng )身(shēn )安(ān )逸(yì )享(xiǎng )乐(lè ),富(fù )贵(guì )优(yōu )裕(yù ),一(yī )代(dài )一(yī )代(dài )地(dì )传(chuán )下(xià )去(qù );而(ér )有(yǒu )的(de )人(rén )(诚(chéng )如(rú )孔(kǒng )子(zǐ )教(jiāo )诲(huì )的(de )那(nà )样(yàng ),)居(jū )住(zhù )的(de )地(dì )方(fāng )要(yào )精(jīng )心(xīn )地(dì )加(jiā )以(yǐ )选(xuǎn )择(zé );说(shuō )话(huà )要(yào )待(dài )到(dào )合(hé )适(shì )的(de )时(shí )机(jī )才(cái )启(qǐ )唇(chún );走(zǒu )路(lù )只(zhī )走(zǒu )大(dà )路(lù ),不(bú )抄(chāo )小(xiǎo )道(dào );不(bú )是(shì )为(wéi )了(le )主(zhǔ )持(chí )公(gōng )正(zhèng ),就(jiù )不(bú )表(biǎo )露(lù )愤(fèn )懑(mèn ),结(jié )果(guǒ )反(fǎn )倒(dǎo )遭(zāo )遇(yù )灾(zāi )祸(huò )。这(zhè )种(zhǒng )情(qíng )形(xíng )多(duō )得(dé )简(jiǎn )直(zhí )数(shù )也(yě )数(shù )不(bú )清(qīng )。我(wǒ )深(shēn )感(gǎn )困(kùn )惑(huò )不(bú )解(jiě )。倘(tǎng )若(ruò )有(yǒu )所(suǒ )谓(wèi )天(tiān )道(dào ),那(nà )么(me )这(zhè )是(shì )天(tiān )道(dào )呢(ne ),不(bú )是(shì )天(tiān )道(dào )呢(ne )?孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō )“主(zhǔ )义(yì )不(bú )同(tóng )的(de )人(rén ),不(bú )互(hù )相(xiàng )商(shāng )议(yì )谋(móu )划(huá )”,都(dōu )各(gè )自(zì )按(àn )照(zhào )自(zì )己(jǐ )的(de )意(yì )志(zhì )去(qù )做(zuò )事(shì )。孔(kǒng )子(zǐ )又(yòu )说(shuō ):“富(fù )贵(guì )如(rú )果(guǒ )能(néng )够(gòu )求(qiú )得(dé ),就(jiù )是(shì )要(yào )干(gàn )手(shǒu )拿(ná )鞭(biān )子(zǐ )的(de )卑(bēi )贱(jiàn )的(de )职(zhí )务(wù ),我(wǒ )也(yě )愿(yuàn )意(yì )去(qù )干(gàn );如(rú )果(guǒ )不(bú )能(néng )求(qiú )得(dé ),那(nà )还(hái )是(shì )按(àn )照(zhào )我(wǒ )自(zì )己(jǐ )的(de )喜(xǐ )好(hǎo )去(qù )干(gàn )吧(ba )!”“天(tiān )气(qì )寒(hán )冷(lěng )以(yǐ )后(hòu ),才(cái )知(zhī )道(dào )松(sōng )树(shù )、柏(bǎi )树(shù )是(shì )最(zuì )后(hòu )落(luò )叶(yè )的(de )。”世(shì )间(jiān )到(dào )处(chù )混(hún )浊(zhuó )龌(wò )龊(chuò ),那(nà )清(qīng )白(bái )高(gāo )洁(jié )的(de )人(rén )就(jiù )显(xiǎn )得(dé )格(gé )外(wài )突(tū )出(chū )。这(zhè )岂(qǐ )不(bú )是(shì )因(yīn )为(wéi )他(tā )们(men )是(shì )如(rú )此(cǐ )重(zhòng )视(shì )道(dào )德(dé )和(hé )品(pǐn )行(háng ),又(yòu )是(shì )那(nà )样(yàng )鄙(bǐ )薄(báo )富(fù )贵(guì )与(yǔ )苟(gǒu )活(huó )啊(ā )!“君(jūn )子(zǐ )感(gǎn )到(dào )痛(tòng )心(xīn )的(de )是(shì )到(dào )死(sǐ )而(ér )名(míng )声(shēng )不(bú )被(bèi )大(dà )家(jiā )所(suǒ )称(chēng )颂(sòng )。”贾(jiǎ )谊(yì )说(shuō ):“贪(tān )得(dé )无(wú )厌(yàn )的(de )人(rén )为(wéi )追(zhuī )求(qiú )钱(qián )财(cái )而(ér )不(bú )惜(xī )一(yī )死(sǐ ),胸(xiōng )怀(huái )大(dà )志(zhì )的(de )人(rén )为(wéi )追(zhuī )求(qiú )名(míng )节(jiē )而(ér )不(bú )惜(xī )一(yī )死(sǐ ),作(zuò )威(wēi )作(zuò )福(fú )的(de )人(rén )为(wéi )追(zhuī )求(qiú )权(quán )势(shì )而(ér )不(bú )惜(xī )一(yī )死(sǐ ),芸(yún )芸(yún )众(zhòng )生(shēng )只(zhī )顾(gù )惜(xī )自(zì )己(jǐ )的(de )生(shēng )命(mìng )。”“同(tóng )是(shì )明(míng )灯(dēng ),方(fāng )能(néng )相(xiàng )互(hù )辉(huī )照(zhào );同(tóng )是(shì )一(yī )类(lèi ),方(fāng )能(néng )相(xiàng )互(hù )亲(qīn )近(jìn )。”“飞(fēi )龙(lóng )腾(téng )空(kōng )而(ér )起(qǐ ),总(zǒng )有(yǒu )祥(xiáng )云(yún )相(xiàng )随(suí );猛(měng )虎(hǔ )纵(zòng )身(shēn )一(yī )跃(yuè ),总(zǒng )有(yǒu )狂(kuáng )风(fēng )相(xiàng )随(suí );圣(shèng )人(rén )一(yī )出(chū )现(xiàn ),万(wàn )物(wù )的(de )本(běn )来(lái )面(miàn )目(mù )便(biàn )都(dōu )被(bèi )揭(jiē )示(shì )得(dé )清(qīng )清(qīng )楚(chǔ )楚(chǔ )。”伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí )虽(suī )然(rán )贤(xián )明(míng ),由(yóu )于(yú )得(dé )到(dào )了(le )孔(kǒng )子(zǐ )的(de )赞(zàn )扬(yáng ),名(míng )声(shēng )才(cái )更(gèng )加(jiā )响(xiǎng )亮(liàng );颜(yán )渊(yuān )虽(suī )然(rán )好(hǎo )学(xué ),由(yóu )于(yú )追(zhuī )随(suí )孔(kǒng )子(zǐ ),品(pǐn )德(dé )的(de )高(gāo )尚(shàng )才(cái )更(gèng )加(jiā )明(míng )显(xiǎn )。那(nà )些(xiē )居(jū )住(zhù )在(zài )深(shēn )山(shān )洞(dòng )穴(xué )之(zhī )中(zhōng )的(de )隐(yǐn )士(shì )们(men ),他(tā )们(men )出(chū )仕(shì )与(yǔ )退(tuì )隐(yǐn )也(yě )都(dōu )很(hěn )注(zhù )重(zhòng )原(yuán )则(zé ),有(yǒu )一(yī )定(dìng )的(de )时(shí )机(jī ),而(ér )他(tā )们(men )的(de )名(míng )字(zì )(由(yóu )于(yú )没(méi )有(yǒu )圣(shèng )人(rén )的(de )表(biǎo )彰(zhāng )),就(jiù )大(dà )都(dōu )被(bèi )埋(mái )没(méi )了(le ),不(bú )被(bèi )人(rén )们(men )所(suǒ )传(chuán )颂(sòng ),真(zhēn )可(kě )悲(bēi )啊(ā )!一(yī )个(gè )下(xià )层(céng )的(de )平(píng )民(mín ),要(yào )想(xiǎng )磨(mó )练(liàn )品(pǐn )行(háng ),成(chéng )名(míng )成(chéng )家(jiā ),如(rú )果(guǒ )不(bú )依(yī )靠(kào )德(dé )高(gāo )望(wàng )重(zhòng )的(de )贤(xián )人(rén ),怎(zěn )么(me )可(kě )能(néng )让(ràng )自(zì )己(jǐ )的(de )名(míng )声(shēng )流(liú )传(chuán )于(yú )后(hòu )世(shì )呢(ne )?

阅读:25557

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库