十过【登录】

ok8.org > 《韩非子》 > 《十过》 > 拼音版

十(shí )过(guò ):一(yī )曰(yuē )行(háng )小(xiǎo )忠(zhōng ),则(zé )大(dà )忠(zhōng )之(zhī )贼(zéi )也(yě )。二(èr )曰(yuē )顾(gù )小(xiǎo )利(lì ),则(zé )大(dà )利(lì )之(zhī )残(cán )也(yě )。三(sān )曰(yuē )行(háng )僻(pì )自(zì )用(yòng ),无(wú )礼(lǐ )诸(zhū )候(hòu ),则(zé )亡(wáng )身(shēn )之(zhī )至(zhì )也(yě )。四(sì )曰(yuē )不(bú )务(wù )听(tīng )治(zhì )而(ér )好(hǎo )五(wǔ )音(yīn ),则(zé )穷(qióng )身(shēn )之(zhī )事(shì )也(yě )。五(wǔ )曰(yuē )贪(tān )愎(bì )喜(xǐ )利(lì ),则(zé )灭(miè )国(guó )杀(shā )身(shēn )之(zhī )本(běn )也(yě )。六(liù )曰(yuē )耽(dān )于(yú )女(nǚ )乐(lè ),不(bú )顾(gù )国(guó )政(zhèng ),则(zé )亡(wáng )国(guó )之(zhī )祸(huò )也(yě )。七(qī )曰(yuē )离(lí )内(nèi )远(yuǎn )游(yóu )而(ér )忽(hū )于(yú )谏(jiàn )士(shì ),则(zé )危(wēi )身(shēn )之(zhī )道(dào )也(yě )。八(bā )曰(yuē )过(guò )而(ér )不(bú )听(tīng )于(yú )忠(zhōng )臣(chén ),而(ér )独(dú )行(háng )其(qí )意(yì ),则(zé )灭(miè )高(gāo )名(míng )为(wéi )人(rén )笑(xiào )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。九(jiǔ )曰(yuē )内(nèi )不(bú )量(liàng )力(lì ),外(wài )恃(shì )诸(zhū )候(hòu ),则(zé )削(xuē )国(guó )之(zhī )患(huàn )也(yě )。十(shí )曰(yuē )国(guó )小(xiǎo )无(wú )礼(lǐ ),不(bú )用(yòng )谏(jiàn )臣(chén ),则(zé )绝(jué )世(shì )之(zhī )势(shì )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )小(xiǎo )忠(zhōng )?昔(xī )者(zhě )楚(chǔ )共(gòng )王(wáng )与(yǔ )晋(jìn )厉(lì )公(gōng )战(zhàn )于(yú )鄢(yān )陵(líng ),楚(chǔ )师(shī )败(bài ),而(ér )共(gòng )王(wáng )伤(shāng )其(qí )目(mù )。酣(hān )战(zhàn )之(zhī )时(shí ),司(sī )马(mǎ )之(zhī )反(fǎn )渴(kě )而(ér )求(qiú )饮(yǐn ),竖(shù )谷(gǔ )阳(yáng )操(cāo )觞(shāng )酒(jiǔ )而(ér )进(jìn )之(zhī )。子(zǐ )反(fǎn )曰(yuē ):"嘻(xī )!,退(tuì ),酒(jiǔ )也(yě )。"阳(yáng )曰(yuē ):"非(fēi )酒(jiǔ )也(yě )。"子(zǐ )反(fǎn )受(shòu )而(ér )饮(yǐn )之(zhī )。子(zǐ )反(fǎn )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě ),嗜(shì )酒(jiǔ ),而(ér )甘(gān )之(zhī ),弗(fú )能(néng )绝(jué )于(yú )口(kǒu ),而(ér )醉(zuì )。战(zhàn )既(jì )罢(bà ),共(gòng )王(wáng )欲(yù )战(zhàn ),令(lìng )人(rén )召(zhào )司(sī )马(mǎ )子(zǐ )反(fǎn ),司(sī )马(mǎ )子(zǐ )反(fǎn )辞(cí )以(yǐ )心(xīn )疾(jí )。共(gòng )王(wáng )驾(jià )而(ér )自(zì )往(wǎng ),入(rù )其(qí )幄(wò )中(zhōng ),闻(wén )酒(jiǔ )臭(chòu )而(ér )还(hái ),曰(yuē ):"今(jīn )日(rì )之(zhī )战(zhàn ),不(bú )谷(gǔ )亲(qīn )伤(shāng )。所(suǒ )恃(shì )者(zhě ),司(sī )马(mǎ )也(yě ),而(ér )司(sī )马(mǎ )又(yòu )醉(zuì )如(rú )此(cǐ ),是(shì )亡(wáng )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )社(shè )稷(jì )而(ér )不(bú )恤(xù )吾(wú )众(zhòng )也(yě )。不(bú )谷(gǔ )无(wú )复(fù )战(zhàn )矣(yǐ )。"于(yú )是(shì )还(hái )师(shī )而(ér )去(qù ),斩(zhǎn )司(sī )马(mǎ )子(zǐ )反(fǎn )以(yǐ )为(wéi )大(dà )戮(lù )。故(gù )竖(shù )阳(yáng )之(zhī )进(jìn )酒(jiǔ ),不(bú )以(yǐ )仇(chóu )子(zǐ )反(fǎn )也(yě ),其(qí )心(xīn )忠(zhōng )爱(ài )之(zhī )而(ér )适(shì )足(zú )以(yǐ )杀(shā )之(zhī )。故(gù )曰(yuē ):行(háng )小(xiǎo )忠(zhōng ),则(zé )大(dà )忠(zhōng )之(zhī )贼(zéi )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )顾(gù )小(xiǎo )利(lì )?昔(xī )者(zhě )晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )欲(yù )假(jiǎ )道(dào )于(yú )虞(yú )以(yǐ )伐(fá )虢(guó )。荀(xún )息(xī )曰(yuē ):"君(jūn )其(qí )以(yǐ )垂(chuí )棘(jí )之(zhī )璧(bì )与(yǔ )屈(qū )产(chǎn )之(zhī )乘(chéng ),赂(lù )虞(yú )公(gōng ),求(qiú )假(jiǎ )道(dào )焉(yān ),必(bì )假(jiǎ )我(wǒ )道(dào )。"君(jūn )曰(yuē ):"垂(chuí )棘(jí )之(zhī )璧(bì ),吾(wú )先(xiān )君(jūn )之(zhī )宝(bǎo )也(yě );屈(qū )产(chǎn )之(zhī )乘(chéng ),寡(guǎ )人(rén )之(zhī )骏(jùn )马(mǎ )也(yě )。若(ruò )受(shòu )吾(wú )币(bì )不(bú )假(jiǎ )之(zhī )道(dào ),将(jiāng )奈(nài )何(hé )?"荀(xún )息(xī )曰(yuē ):"彼(bǐ )不(bú )假(jiǎ )我(wǒ )道(dào ),必(bì )不(bú )敢(gǎn )受(shòu )我(wǒ )。若(ruò )受(shòu )我(wǒ ),而(ér )假(jiǎ )我(wǒ )道(dào ),则(zé )是(shì )宝(bǎo )犹(yóu )取(qǔ )之(zhī )内(nèi )府(fǔ )而(ér )藏(cáng )之(zhī )外(wài )府(fǔ )也(yě ),马(mǎ )犹(yóu )取(qǔ )之(zhī )内(nèi )厩(jiù )而(ér )著(zhe )之(zhī )外(wài )厩(jiù )也(yě )。君(jūn )勿(wù )尤(yóu )。"君(jūn )曰(yuē ):"诺(nuò )。"乃(nǎi )使(shǐ )荀(xún )息(xī )以(yǐ )垂(chuí )棘(jí )之(zhī )璧(bì )与(yǔ )屈(qū )产(chǎn )之(zhī )乘(chéng )赂(lù )虞(yú )公(gōng )而(ér )求(qiú )假(jiǎ )道(dào )焉(yān )。虞(yú )公(gōng )贪(tān )利(lì )其(qí )璧(bì )与(yǔ )马(mǎ )而(ér )欲(yù )许(xǔ )之(zhī )。宫(gōng )之(zhī )奇(qí )谏(jiàn )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )许(xǔ )。夫(fū )虞(yú )之(zhī )有(yǒu )虢(guó )也(yě ),如(rú )车(chē )之(zhī )有(yǒu )辅(fǔ )。辅(fǔ )依(yī )车(chē ),车(chē )亦(yì )依(yī )辅(fǔ ),虞(yú )、虢(guó )之(zhī )势(shì )正(zhèng )是(shì )也(yě )。若(ruò )假(jiǎ )之(zhī )道(dào ),则(zé )虢(guó )朝(cháo )亡(wáng )而(ér )虞(yú )夕(xī )从(cóng )之(zhī )矣(yǐ )。不(bú )可(kě ),愿(yuàn )勿(wù )许(xǔ )。"虞(yú )公(gōng )弗(fú )听(tīng ),逐(zhú )假(jiǎ )之(zhī )道(dào )。荀(xún )息(xī )伐(fá )虢(guó )克(kè )之(zhī ),还(hái )反(fǎn )处(chù )三(sān )年(nián ),与(yǔ )兵(bīng )伐(fá )虞(yú ),又(yòu )克(kè )之(zhī )。荀(xún )息(xī )牵(qiān )马(mǎ )操(cāo )璧(bì )而(ér )报(bào )献(xiàn )公(gōng ),献(xiàn )公(gōng )说(shuō )曰(yuē ):"璧(bì )则(zé )犹(yóu )是(shì )也(yě )。虽(suī )然(rán ),马(mǎ )齿(chǐ )亦(yì )益(yì )长(zhǎng )矣(yǐ )。"故(gù )虞(yú )公(gōng )之(zhī )兵(bīng )殆(dài )而(ér )地(dì )削(xuē )者(zhě ),何(hé )也(yě )?爱(ài )小(xiǎo )利(lì )而(ér )不(bú )虑(lǜ )其(qí )害(hài )。故(gù )曰(yuē ):顾(gù )小(xiǎo )利(lì ),则(zé )大(dà )利(lì )之(zhī )残(cán )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )行(háng )僻(pì )?昔(xī )者(zhě )楚(chǔ )灵(líng )王(wáng )为(wéi )申(shēn )之(zhī )会(huì ),宋(sòng )太(tài )子(zǐ )后(hòu )至(zhì ),执(zhí )而(ér )囚(qiú )之(zhī );狎(xiá )徐(xú )君(jūn );拘(jū )齐(qí )庆(qìng )封(fēng )。中(zhōng )射(shè )士(shì )谏(jiàn )曰(yuē ):"合(hé )诸(zhū )候(hòu )不(bú )可(kě )无(wú )礼(lǐ ),此(cǐ )存(cún )亡(wáng )之(zhī )机(jī )也(yě )。昔(xī )者(zhě )桀(jié )为(wéi )有(yǒu )戎(róng )之(zhī )会(huì )而(ér )有(yǒu )纟(jiǎo )昏(hūn )叛(pàn )之(zhī ),纣(zhòu )为(wéi )黎(lí )丘(qiū )之(zhī )蒐(sōu )而(ér )戎(róng )狄(dí )叛(pàn )之(zhī ),由(yóu )无(wú )礼(lǐ )也(yě )。君(jūn )其(qí )图(tú )之(zhī )。"君(jūn )不(bú )听(tīng ),遂(suí )行(háng )其(qí )其(qí )意(yì )。居(jū )未(wèi )期(qī )年(nián ),灵(líng )王(wáng )南(nán )游(yóu ),群(qún )臣(chén )从(cóng )而(ér )劫(jié )之(zhī )。灵(líng )王(wáng )饿(è )而(ér )死(sǐ )乾(qián )溪(xī )之(zhī )上(shàng )。故(gù )曰(yuē ):行(háng )僻(pì )自(zì )用(yòng ),无(wú )礼(lǐ )诸(zhū )候(hòu ),则(zé )亡(wáng )身(shēn )之(zhī )至(zhì )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )好(hǎo )音(yīn )?昔(xī )者(zhě )卫(wèi )灵(líng )公(gōng )将(jiāng )之(zhī )晋(jìn ),至(zhì )濮(pú )水(shuǐ )之(zhī )上(shàng ),税(shuì )车(chē )而(ér )放(fàng )马(mǎ ),设(shè )舍(shě )以(yǐ )宿(xiǔ )。夜(yè )分(fèn ),而(ér )闻(wén )鼓(gǔ )新(xīn )声(shēng )者(zhě )而(ér )说(shuō )之(zhī )。他(tā )人(rén )问(wèn )左(zuǒ )右(yòu ),尽(jìn )报(bào )弗(fú )闻(wén )。乃(nǎi )召(zhào )师(shī )涓(juān )而(ér )告(gào )之(zhī ),曰(yuē ):"有(yǒu )鼓(gǔ )新(xīn )声(shēng )者(zhě ),使(shǐ )人(rén )问(wèn )左(zuǒ )右(yòu ),尽(jìn )报(bào )弗(fú )闻(wén )。其(qí )状(zhuàng )似(sì )鬼(guǐ )神(shén ),子(zǐ )为(wéi )我(wǒ )听(tīng )而(ér )写(xiě )之(zhī )。"师(shī )涓(juān )曰(yuē ):"诺(nuò )。因(yīn )静(jìng )坐(zuò )抚(fǔ )琴(qín )而(ér )写(xiě )之(zhī )。师(shī )涓(juān )明(míng )日(rì )报(bào )曰(yuē ):"臣(chén )得(dé )之(zhī )矣(yǐ ),而(ér )未(wèi )习(xí )也(yě ),请(qǐng )复(fù )一(yī )宿(xiǔ )习(xí )之(zhī )。"灵(líng )公(gōng )曰(yuē ):"诺(nuò )。"因(yīn )复(fù )留(liú )宿(xiǔ )。明(míng )日(rì )而(ér )习(xí )之(zhī ),遂(suí )去(qù )之(zhī )晋(jìn )。30晋(jìn )平(píng )公(gōng )觞(shāng )之(zhī )于(yú )施(shī )夷(yí )之(zhī )台(tái )。酒(jiǔ )酣(hān ),灵(líng )公(gōng )起(qǐ )"。公(gōng )曰(yuē ):"有(yǒu )新(xīn )声(shēng ),愿(yuàn )请(qǐng )以(yǐ )示(shì )。"平(píng )公(gōng )曰(yuē ):"善(shàn )"。"乃(nǎi )召(zhào )师(shī )涓(juān ),令(lìng )坐(zuò )师(shī )旷(kuàng )之(zhī )旁(páng ),援(yuán )琴(qín )鼓(gǔ )之(zhī )。未(wèi )终(zhōng ),师(shī )旷(kuàng )抚(fǔ )止(zhǐ )之(zhī ),曰(yuē ):"此(cǐ )亡(wáng )国(guó )之(zhī )声(shēng ),不(bú )可(kě )遂(suí )也(yě )。"平(píng )公(gōng )曰(yuē ):"此(cǐ )道(dào )奚(xī )出(chū )?"师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):"此(cǐ )师(shī )延(yán )之(zhī )所(suǒ )作(zuò ),与(yǔ )纣(zhòu )为(wéi )靡(mí )靡(mí )之(zhī )也(yě )。及(jí )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),师(shī )延(yán )东(dōng )走(zǒu ),至(zhì )于(yú )濮(pú )水(shuǐ )而(ér )自(zì )投(tóu )。故(gù )闻(wén )此(cǐ )声(shēng )者(zhě ),必(bì )于(yú )水(shuǐ )之(zhī )上(shàng )。先(xiān )闻(wén )此(cǐ )声(shēng )者(zhě ),其(qí )国(guó )必(bì )削(xuē ),不(bú )可(kě )遂(suí )。"平(píng )公(gōng )曰(yuē ):"寡(guǎ )人(rén )所(suǒ )好(hǎo )者(zhě ),音(yīn )也(yě ),子(zǐ )其(qí )使(shǐ )遂(suí )之(zhī )。"师(shī )涓(juān )鼓(gǔ )动(dòng )究(jiū )之(zhī )。平(píng )公(gōng )问(wèn )师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):"此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )何(hé )声(shēng )也(yě )?"师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):"此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )清(qīng )商(shāng )也(yě )。"公(gōng )曰(yuē ):"清(qīng )商(shāng )固(gù )最(zuì )悲(bēi )乎(hū )?"师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):"不(bú )如(rú )清(qīng )徵(zhēng )。"公(gōng )曰(yuē ):"清(qīng )徵(zhēng )可(kě )得(dé )而(ér )闻(wén )乎(hū )?"师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )。古(gǔ )之(zhī )听(tīng )清(qīng )徵(zhēng )者(zhě ),皆(jiē )有(yǒu )德(dé )义(yì )之(zhī )君(jūn )也(yě )。今(jīn )吾(wú )君(jūn )德(dé )薄(báo ),不(bú )足(zú )以(yǐ )听(tīng )。"平(píng )公(gōng )曰(yuē ):"寡(guǎ )人(rén )之(zhī )所(suǒ )好(hǎo )者(zhě ),音(yīn )也(yě ),愿(yuàn )试(shì )听(tīng )之(zhī )。"师(shī )旷(kuàng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),援(yuán )琴(qín )而(ér )鼓(gǔ )。一(yī )奏(zòu )之(zhī ),有(yǒu )玄(xuán )鹤(hè )二(èr )八(bā ),道(dào )南(nán )方(fāng )来(lái ),集(jí )于(yú )郎(láng )门(mén )之(zhī )垝(guǐ );再(zài )奏(zòu )之(zhī ),而(ér )列(liè )。三(sān )奏(zòu )之(zhī ),延(yán )颈(jǐng )而(ér )鸣(míng ),舒(shū )翼(yì )而(ér )舞(wǔ ),音(yīn )中(zhōng )宫(gōng )商(shāng )之(zhī )声(shēng ),声(shēng )闻(wén )于(yú )天(tiān )。平(píng )公(gōng )大(dà )说(shuō ),坐(zuò )者(zhě )皆(jiē )喜(xǐ )。平(píng )公(gōng )提(tí )觞(shāng )而(ér )起(qǐ )为(wéi )师(shī )旷(kuàng )寿(shòu ),反(fǎn )坐(zuò )而(ér )问(wèn )曰(yuē ):"音(yīn )莫(mò )悲(bēi )于(yú )清(qīng )徵(zhēng )乎(hū )?"师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):"不(bú )如(rú )清(qīng )角(jiǎo )。"平(píng )公(gōng )曰(yuē ):"清(qīng )角(jiǎo )可(kě )得(dé )而(ér )闻(wén )乎(hū )?"师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )。昔(xī )者(zhě )黄(huáng )帝(dì )合(hé )鬼(guǐ )神(shén )于(yú )泰(tài )山(shān )之(zhī )上(shàng ),驾(jià )象(xiàng )车(chē )而(ér )六(liù )蛟(jiāo )龙(lóng ),毕(bì )方(fāng )并(bìng )鎋(xiá ),蚩(chī )尤(yóu )居(jū )前(qián ),风(fēng )伯(bó )进(jìn )扫(sǎo ),雨(yǔ )师(shī )洒(sǎ )道(dào ),虎(hǔ )狼(láng )在(zài )前(qián ),鬼(guǐ )神(shén )在(zài )后(hòu ),腾(téng )蛇(shé )伏(fú )地(dì ),凤(fèng )皇(huáng )覆(fù )上(shàng ),大(dà )合(hé )鬼(guǐ )神(shén ),作(zuò )为(wéi )清(qīng )角(jiǎo )。今(jīn )吾(wú )君(jūn )德(dé )薄(báo ),不(bú )足(zú )听(tīng )之(zhī )。听(tīng )之(zhī ),将(jiāng )恐(kǒng )有(yǒu )败(bài )。"平(píng )公(gōng )曰(yuē ):"寡(guǎ )人(rén )老(lǎo )矣(yǐ ),所(suǒ )好(hǎo )者(zhě )音(yīn )也(yě ),愿(yuàn )遂(suí )听(tīng )之(zhī )。"师(shī )旷(kuàng )不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )鼓(gǔ )之(zhī )。一(yī )奏(zòu )之(zhī ),有(yǒu )玄(xuán )云(yún )从(cóng )西(xī )北(běi )方(fāng )起(qǐ );再(zài )奏(zòu )之(zhī ),大(dà )风(fēng )至(zhì ),大(dà )雨(yǔ )随(suí )之(zhī ),裂(liè )帷(wéi )幕(mù ),破(pò )俎(zǔ )豆(dòu ),隳(huī )廊(láng )瓦(wǎ )。坐(zuò )者(zhě )散(sàn )走(zǒu ),平(píng )公(gōng )恐(kǒng )惧(jù )伏(fú )于(yú )廊(láng )室(shì )之(zhī )间(jiān )。晋(jìn )国(guó )大(dà )旱(hàn ),赤(chì )地(dì )三(sān )年(nián )。平(píng )公(gōng )之(zhī )身(shēn )遂(suí )癃(lóng )病(bìng )。故(gù )曰(yuē ):不(bú )务(wù )听(tīng )治(zhì ),而(ér )好(hǎo )五(wǔ )音(yīn )不(bú )已(yǐ ),则(zé )穷(qióng )身(shēn )之(zhī )事(shì )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )贪(tān )愎(bì )?昔(xī )者(zhě )智(zhì )伯(bó )瑶(yáo )率(lǜ )赵(zhào )、韩(hán )、魏(wèi )而(ér )伐(fá )范(fàn )、中(zhōng )行(háng ),灭(miè )之(zhī )。反(fǎn )归(guī ),休(xiū )兵(bīng )数(shù )年(nián )。因(yīn )令(lìng )人(rén )请(qǐng )地(dì )于(yú )韩(hán )。韩(hán )康(kāng )子(zǐ )欲(yù )勿(wù )与(yǔ ),段(duàn )规(guī )谏(jiàn )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )不(bú )与(yǔ )也(yě )。夫(fū )知(zhī )伯(bó )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě ),好(hǎo )利(lì )而(ér )骜(ào )愎(bì )。彼(bǐ )来(lái )请(qǐng )地(dì )而(ér )弗(fú )与(yǔ ),则(zé )移(yí )兵(bīng )于(yú )韩(hán )必(bì )矣(yǐ )。君(jūn )其(qí )与(yǔ )之(zhī )。与(yǔ )之(zhī )彼(bǐ )狃(niǔ ),又(yòu )将(jiāng )请(qǐng )地(dì )他(tā )国(guó )。他(tā )国(guó )且(qiě )有(yǒu )不(bú )听(tīng ),不(bú )听(tīng ),则(zé )知(zhī )伯(bó )必(bì )加(jiā )之(zhī )兵(bīng )。如(rú )是(shì ),韩(hán )可(kě )以(yǐ )免(miǎn )于(yú )患(huàn )而(ér )待(dài )其(qí )事(shì )之(zhī )变(biàn )。"康(kāng )子(zǐ )曰(yuē ):"诺(nuò )。"因(yīn )令(lìng )使(shǐ )者(zhě )致(zhì )万(wàn )家(jiā )之(zhī )县(xiàn )一(yī )于(yú )知(zhī )铁(tiě )。知(zhī )伯(bó )说(shuō ),又(yòu )令(lìng )人(rén )请(qǐng )地(dì )于(yú )魏(wèi )。宣(xuān )子(zǐ )欲(yù )勿(wù )与(yǔ ),赵(zhào )葭(jiā )谏(jiàn )曰(yuē ):"彼(bǐ )请(qǐng )地(dì )于(yú )韩(hán ),韩(hán )与(yǔ )之(zhī )。今(jīn )请(qǐng )地(dì )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )弗(fú )与(yǔ ),则(zé )是(shì )魏(wèi )内(nèi )自(zì )强(qiáng ),而(ér )外(wài )怒(nù )知(zhī )伯(bó )也(yě )。如(rú )弗(fú )予(yǔ ),其(qí )措(cuò )兵(bīng )于(yú )魏(wèi )必(bì )矣(yǐ )。不(bú )如(rú )予(yǔ )之(zhī )。"宣(xuān )子(zǐ )曰(yuē ):"诺(nuò )。"因(yīn )令(lìng )人(rén )致(zhì )万(wàn )家(jiā )之(zhī )县(xiàn )一(yī )于(yú )知(zhī )伯(bó )。知(zhī )伯(bó )又(yòu )令(lìng )人(rén )之(zhī )赵(zhào )请(qǐng )蔡(cài ),皋(gāo )狼(láng )之(zhī )地(dì ),赵(zhào )襄(xiāng )子(zǐ )弗(fú )与(yǔ )。知(zhī )伯(bó )因(yīn )阴(yīn )约(yuē )韩(hán )、魏(wèi )将(jiāng )以(yǐ )伐(fá )赵(zhào )。襄(xiāng )子(zǐ )召(zhào )张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )而(ér )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):"夫(fū )知(zhī )伯(bó )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě ),阳(yáng )亲(qīn )而(ér )阴(yīn )疏(shū )。三(sān )使(shǐ )韩(hán )、魏(wèi )而(ér )寡(guǎ )人(rén )不(bú )与(yǔ )焉(yān ),其(qí )措(cuò )兵(bīng )于(yú )寡(guǎ )人(rén )必(bì )矣(yǐ )。今(jīn )吾(wú )安(ān )居(jū )而(ér )可(kě )?"张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):"夫(fū )董(dǒng )阏(è )于(yú ),简(jiǎn )主(zhǔ )之(zhī )才(cái )臣(chén )也(yě ),其(qí )治(zhì )晋(jìn )阳(yáng ),而(ér )尹(yǐn )铎(duó )循(xún )之(zhī ),其(qí )余(yú )教(jiāo )犹(yóu )存(cún ),君(jūn )其(qí )定(dìng )居(jū )晋(jìn )阳(yáng )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。"君(jūn )是(shì )曰(yuē ):"诺(nuò )。"乃(nǎi )召(zhào )延(yán )陵(líng )生(shēng ),令(lìng )将(jiāng )车(chē )骑(qí )先(xiān )至(zhì )晋(jìn )阳(yáng ),君(jūn )因(yīn )从(cóng )之(zhī )。君(jūn )至(zhì ),而(ér )行(háng )其(qí )城(chéng )郭(guō )及(jí )五(wǔ )官(guān )之(zhī )藏(cáng )。城(chéng )郭(guō )不(bú )治(zhì ),仓(cāng )无(wú )积(jī )粟(sù ),府(fǔ )无(wú )储(chǔ )钱(qián ),库(kù )无(wú )甲(jiǎ )兵(bīng ),邑(yì )无(wú )守(shǒu )具(jù )。襄(xiāng )子(zǐ )惧(jù ),乃(nǎi )召(zhào )张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):"寡(guǎ )人(rén )行(háng )城(chéng )郭(guō )及(jí )五(wǔ )官(guān )之(zhī )藏(cáng ),皆(jiē )不(bú )备(bèi )具(jù ),吾(wú )将(jiāng )何(hé )以(yǐ )应(yīng )敌(dí )。?"张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):"臣(chén )闻(wén )圣(shèng )人(rén )之(zhī )治(zhì ),藏(cáng )于(yú )民(mín ),不(bú )藏(cáng )于(yú )府(fǔ )库(kù ),务(wù )修(xiū )其(qí )教(jiāo ),不(bú )治(zhì )城(chéng )郭(guō )。君(jūn )其(qí )出(chū )令(lìng ),令(lìng )民(mín )自(zì )遗(yí )三(sān )年(nián )之(zhī )食(shí ),有(yǒu )馀(yú )粟(sù )者(zhě )入(rù )之(zhī )仓(cāng );遗(yí )三(sān )年(nián )之(zhī )用(yòng ),有(yǒu )馀(yú )钱(qián )者(zhě )入(rù )之(zhī )府(fǔ );遗(yí )有(yǒu )奇(qí )人(rén )者(zhě )使(shǐ )治(zhì )城(chéng )郭(guō )之(zhī )缮(shàn )。"君(jūn )夕(xī )出(chū )令(lìng ),明(míng )日(rì ),仓(cāng )不(bú )容(róng )粟(sù ),府(fǔ )无(wú )积(jī )钱(qián )。库(kù )不(bú )受(shòu )甲(jiǎ )兵(bīng )。居(jū )五(wǔ )日(rì )而(ér )城(chéng )郭(guō )已(yǐ )治(zhì ),守(shǒu )备(bèi )已(yǐ )具(jù )。君(jūn )召(zhào )张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )而(ér )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):"吾(wú )城(chéng )郭(guō )已(yǐ )治(zhì ),守(shǒu )备(bèi )已(yǐ )具(jù )。钱(qián )粟(sù )已(yǐ )足(zú ),甲(jiǎ )兵(bīng )有(yǒu )馀(yú )。吾(wú )奈(nài )无(wú )箭(jiàn )何(hé )?"张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):"臣(chén )闻(wén )董(dǒng )子(zǐ )之(zhī )治(zhì )晋(jìn )阳(yáng )也(yě ),公(gōng )宫(gōng )之(zhī )垣(yuán )皆(jiē )以(yǐ )荻(dí )蒿(hāo )楛(kǔ )楚(chǔ )墙(qiáng )之(zhī ),其(qí )楛(kǔ )高(gāo )至(zhì )于(yú )丈(zhàng ),君(jūn )发(fā )而(ér )用(yòng )之(zhī )。"于(yú )是(shì )发(fā )而(ér )试(shì )之(zhī ),其(qí )坚(jiān )则(zé )虽(suī )簵(lù )之(zhī )劲(jìn )弗(fú )能(néng )过(guò )也(yě )。君(jūn )曰(yuē ):"箭(jiàn )已(yǐ )足(zú )矣(yǐ ),奈(nài )无(wú )金(jīn )何(hé )?"张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):"臣(chén )闻(wén )董(dǒng )子(zǐ )之(zhī )治(zhì )晋(jìn )阳(yáng )也(yě ),公(gōng )宫(gōng )令(lìng )舍(shě )之(zhī )堂(táng ),皆(jiē )以(yǐ )炼(liàn )铜(tóng )为(wéi )柱(zhù )质(zhì )。君(jūn )发(fā )而(ér )用(yòng )之(zhī )。"于(yú )是(shì )发(fā )而(ér )用(yòng )之(zhī ),有(yǒu )余(yú )金(jīn )矣(yǐ )。号(hào )令(lìng )已(yǐ )定(dìng ),守(shǒu )备(bèi )已(yǐ )具(jù )。三(sān )国(guó )之(zhī )兵(bīng )果(guǒ )至(zhì )。至(zhì )则(zé )乘(chéng )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )城(chéng ),遂(suí )战(zhàn )。三(sān )月(yuè )弗(fú )能(néng )拔(bá )。因(yīn )舒(shū )军(jūn )而(ér )围(wéi )之(zhī ),决(jué )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )水(shuǐ )以(yǐ )灌(guàn )之(zhī )。围(wéi )晋(jìn )阳(yáng )三(sān )年(nián )。城(chéng )中(zhōng )巢(cháo )居(jū )而(ér )处(chù ),悬(xuán )釜(fǔ )而(ér )炊(chuī ),财(cái )食(shí )将(jiāng )尽(jìn ),士(shì )大(dà )夫(fū )羸(léi )病(bìng )。襄(xiāng )子(zǐ )谓(wèi )张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):"粮(liáng )食(shí )匮(kuì ),财(cái )力(lì )尽(jìn ),士(shì )大(dà )夫(fū )羸(léi )病(bìng ),吾(wú )恐(kǒng )不(bú )能(néng )守(shǒu )矣(yǐ )!欲(yù )以(yǐ )城(chéng )下(xià ),何(hé )国(guó )之(zhī )可(kě )下(xià )?"张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):"臣(chén )闻(wén )之(zhī ):''亡(wáng )弗(fú )能(néng )存(cún ),危(wēi )弗(fú )能(néng )安(ān ),则(zé )无(wú )为(wéi )贵(guì )智(zhì )矣(yǐ )。''君(jūn )释(shì )此(cǐ )计(jì )者(zhě )。臣(chén )请(qǐng )试(shì )潜(qián )行(háng )而(ér )出(chū ),见(jiàn )韩(hán )、魏(wèi )之(zhī )君(jūn )。"张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )见(jiàn )韩(hán )、魏(wèi )之(zhī )君(jūn )曰(yuē ):"臣(chén )闻(wén ):''亡(wáng )齿(chǐ )寒(hán )。''今(jīn )知(zhī )伯(bó )率(lǜ )二(èr )君(jūn )而(ér )伐(fá )赵(zhào ),赵(zhào )将(jiāng )亡(wáng )矣(yǐ )。赵(zhào )亡(wáng ),则(zé )二(èr )君(jūn )为(wéi )之(zhī )次(cì )。"二(èr )君(jūn )曰(yuē ):"我(wǒ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )。虽(suī )然(rán ),知(zhī )伯(bó )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě )中(zhōng ),粗(cū )而(ér )少(shǎo )亲(qīn )。我(wǒ )谋(móu )而(ér )觉(jiào ),则(zé )其(qí )祸(huò )必(bì )至(zhì )矣(yǐ )。为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?"张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )曰(yuē ):"谋(móu )出(chū )二(èr )君(jūn )之(zhī )口(kǒu )而(ér )入(rù )臣(chén )之(zhī )耳(ěr ),人(rén )莫(mò )之(zhī )知(zhī )也(yě )。"二(èr )君(jūn )因(yīn )与(yǔ )张(zhāng )孟(mèng )谈(tán )约(yuē )三(sān )军(jūn )之(zhī )反(fǎn ),与(yǔ )之(zhī )期(qī )日(rì )。夜(yè )遣(qiǎn )孟(mèng )谈(tán )入(rù )晋(jìn )阳(yáng ),以(yǐ )报(bào )二(èr )君(jūn )之(zhī )反(fǎn )。襄(xiāng )子(zǐ )迎(yíng )孟(mèng )谈(tán )而(ér )再(zài )拜(bài )之(zhī ),且(qiě )恐(kǒng )且(qiě )喜(xǐ )。二(èr )君(jūn )以(yǐ )约(yuē )遣(qiǎn )张(zhāng )孟(mèng )谈(tán ),因(yīn )朝(cháo )知(zhī )伯(bó )而(ér )出(chū ),遇(yù )智(zhì )过(guò )于(yú )辕(yuán )门(mén )之(zhī )外(wài )。智(zhì )过(guò )怪(guài )其(qí )色(sè ),因(yīn )入(rù )见(jiàn )知(zhī )伯(bó )曰(yuē ):"二(èr )君(jūn )貌(mào )将(jiāng )有(yǒu )变(biàn )。"君(jūn )曰(yuē ):"何(hé )如(rú )?"曰(yuē ):"其(qí )行(háng )矜(jīn )而(ér )意(yì )高(gāo ),非(fēi )他(tā )时(shí )节(jiē )也(yě ),君(jūn )不(bú )如(rú )先(xiān )之(zhī )。"君(jūn )曰(yuē ):"吾(wú )与(yǔ )二(èr )主(zhǔ )约(yuē )谨(jǐn )矣(yǐ ),破(pò )赵(zhào )而(ér )三(sān )分(fèn )其(qí )地(dì ),寡(guǎ )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )亲(qīn )之(zhī ),必(bì )不(bú )侵(qīn )欺(qī )。兵(bīng )之(zhī )著(zhe )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )三(sān )年(nián ),今(jīn )旦(dàn )暮(mù )将(jiāng )拔(bá )之(zhī )而(ér )飨(xiǎng )其(qí )利(lì ),何(hé )乃(nǎi )将(jiāng )有(yǒu )他(tā )心(xīn )?必(bì )不(bú )然(rán )。子(zǐ )释(shì )勿(wù )忧(yōu ),勿(wù )出(chū )于(yú )口(kǒu )。"明(míng )旦(dàn ),二(èr )主(zhǔ )又(yòu )朝(cháo )而(ér )出(chū ),复(fù )见(jiàn )智(zhì )过(guò )于(yú )辕(yuán )门(mén )。智(zhì )过(guò )入(rù )见(jiàn )曰(yuē ):"君(jūn )以(yǐ )臣(chén )之(zhī )言(yán )告(gào )二(èr )主(zhǔ )乎(hū )?"君(jūn )曰(yuē ):"何(hé )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )?"曰(yuē ):"今(jīn )日(rì )二(èr )主(zhǔ )朝(cháo )而(ér )出(chū ),见(jiàn )臣(chén )而(ér )其(qí )色(sè )动(dòng ),而(ér )视(shì )属(shǔ )臣(chén )。此(cǐ )必(bì )有(yǒu )变(biàn ),君(jūn )不(bú )如(rú )杀(shā )之(zhī )。"君(jūn )曰(yuē ):"子(zǐ )置(zhì )勿(wù )复(fù )言(yán )。"智(zhì )过(guò )曰(yuē ):"不(bú )可(kě ),必(bì )杀(shā )之(zhī )。若(ruò )不(bú )能(néng )杀(shā ),遂(suí )亲(qīn )之(zhī )。"君(jūn )曰(yuē );"亲(qīn )之(zhī )奈(nài )何(hé )?"智(zhì )过(guò )曰(yuē ):"魏(wèi )宣(xuān )子(zǐ )谋(móu )臣(chén )曰(yuē )赵(zhào )葭(jiā ),韩(hán )康(kāng )子(zǐ )之(zhī )谋(móu )臣(chén )曰(yuē )段(duàn )规(guī ),此(cǐ )皆(jiē )能(néng )移(yí )其(qí )君(jūn )之(zhī )计(jì )。君(jūn )与(yǔ )其(qí )二(èr )君(jūn )约(yuē ):破(pò )赵(zhào )国(guó ),因(yīn )封(fēng )二(èr )子(zǐ )者(zhě )各(gè )万(wàn )家(jiā )之(zhī )县(xiàn )一(yī )。如(rú )是(shì ),则(zé )二(èr )主(zhǔ )之(zhī )心(xīn )可(kě )以(yǐ )无(wú )变(biàn )矣(yǐ )。"知(zhī )伯(bó )曰(yuē ):"破(pò )赵(zhào )而(ér )三(sān )分(fèn )其(qí )地(dì ),又(yòu )封(fēng )二(èr )子(zǐ )者(zhě )各(gè )万(wàn )家(jiā )之(zhī )县(xiàn )一(yī ),则(zé )吾(wú )所(suǒ )得(dé )者(zhě )少(shǎo )。不(bú )可(kě )。"智(zhì )过(guò )见(jiàn )其(qí )言(yán )之(zhī )不(bú )听(tīng )也(yě ),出(chū ),因(yīn )更(gèng )其(qí )族(zú )为(wéi )辅(fǔ )氏(shì )。至(zhì )于(yú )期(qī )日(rì )之(zhī )夜(yè ),赵(zhào )氏(shì )杀(shā )其(qí )守(shǒu )堤(dī )之(zhī )吏(lì )而(ér )决(jué )其(qí )水(shuǐ )灌(guàn )知(zhī )伯(bó )军(jūn )。知(zhī )伯(bó )军(jūn )救(jiù )水(shuǐ )而(ér )乱(luàn ),韩(hán )、魏(wèi )翼(yì )而(ér )击(jī )之(zhī ),襄(xiāng )子(zǐ )将(jiāng )卒(zú )犯(fàn )其(qí )前(qián ),大(dà )败(bài )知(zhī )伯(bó )之(zhī )军(jūn )而(ér )擒(qín )知(zhī )伯(bó )。知(zhī )伯(bó )身(shēn )死(sǐ )军(jūn )破(pò ),国(guó )分(fèn )为(wéi )三(sān ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào )。故(gù )曰(yuē ):贪(tān )愎(bì )好(hǎo )利(lì ),则(zé )灭(miè )国(guó )杀(shā )身(shēn )之(zhī )本(běn )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )耽(dān )于(yú )女(nǚ )乐(lè )?昔(xī )者(zhě )戎(róng )王(wáng )使(shǐ )由(yóu )余(yú )聘(pìn )于(yú )秦(qín ),穆(mù )公(gōng )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):"寡(guǎ )人(rén )尝(cháng )闻(wén )道(dào )而(ér )未(wèi )得(dé )目(mù )见(jiàn )之(zhī )也(yě ),原(yuán )闻(wén )古(gǔ )之(zhī )明(míng )主(zhǔ )得(dé )国(guó )失(shī )国(guó )常(cháng )何(hé )以(yǐ )?"由(yóu )余(yú )对(duì )曰(yuē ):"臣(chén )尝(cháng )得(dé )闻(wén )之(zhī )矣(yǐ ),常(cháng )以(yǐ )俭(jiǎn )得(dé )之(zhī ),以(yǐ )奢(shē )失(shī )之(zhī )。"穆(mù )公(gōng )曰(yuē ):"寡(guǎ )人(rén )不(bú )辱(rǔ )而(ér )问(wèn )道(dào )于(yú )子(zǐ ),子(zǐ )以(yǐ )俭(jiǎn )对(duì )寡(guǎ )人(rén )何(hé )也(yě )?"由(yóu )余(yú )对(duì )曰(yuē ):"臣(chén )闻(wén )昔(xī )者(zhě )尧(yáo )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),饭(fàn )于(yú )土(tǔ )簋(guǐ ),饮(yǐn )于(yú )土(tǔ )铏(xíng )。其(qí )地(dì )南(nán )至(zhì )交(jiāo )趾(zhǐ ),北(běi )至(zhì )"幽(yōu )都(dōu ),东(dōng )西(xī )至(zhì )日(rì )月(yuè )所(suǒ )出(chū )入(rù )者(zhě ),莫(mò )不(bú )实(shí )服(fú )。尧(yáo )禅(chán )天(tiān )下(xià ),虞(yú )舜(shùn )受(shòu )之(zhī ),作(zuò )为(wéi )食(shí )器(qì ),斩(zhǎn )山(shān )木(mù )而(ér )财(cái )子(zǐ ),削(xuē )锯(jù )修(xiū )其(qí )迹(jì ),流(liú )漆(qī )墨(mò )其(qí )上(shàng ),输(shū )之(zhī )于(yú )宫(gōng )以(yǐ )为(wéi )食(shí )器(qì )。诸(zhū )候(hòu )以(yǐ )为(wéi )益(yì )侈(chǐ ),国(guó )之(zhī )不(bú )服(fú )者(zhě )十(shí )三(sān )。舜(shùn )禅(chán )天(tiān )下(xià )而(ér )传(chuán )之(zhī )于(yú )禹(yǔ ),禹(yǔ )作(zuò )为(wéi )祭(jì )器(qì ),墨(mò )染(rǎn )其(qí )外(wài ),而(ér )硃(zhū )画(huà )书(shū )其(qí )内(nèi ),缦(màn )帛(bó )为(wéi )茵(yīn ),将(jiāng )席(xí )颇(pō )缘(yuán ),触(chù )酌(zhuó )有(yǒu )采(cǎi ),而(ér )樽(zūn )俎(zǔ )有(yǒu )饰(shì )。此(cǐ )弥(mí )侈(chǐ )矣(yǐ ),而(ér )国(guó )之(zhī )不(bú )服(fú )者(zhě )三(sān )十(shí )三(sān )。夏(xià )后(hòu )氏(shì )没(méi ),殷(yīn )人(rén )受(shòu )之(zhī ),作(zuò )为(wéi )大(dà )路(lù ),而(ér )建(jiàn )旒(liú )九(jiǔ ),食(shí )器(qì )雕(diāo )琢(zhuó ),觞(shāng )酌(zhuó )刻(kè )镂(lòu ),白(bái )壁(bì )垩(è )墀(chí ),茵(yīn )席(xí )雕(diāo )文(wén )。此(cǐ )弥(mí )侈(chǐ )矣(yǐ ),而(ér )国(guó )之(zhī )不(bú )服(fú )者(zhě )五(wǔ )十(shí )三(sān )。君(jūn )子(zǐ )皆(jiē )知(zhī )文(wén )章(zhāng )矣(yǐ ),而(ér )欲(yù )服(fú )者(zhě )弥(mí )少(shǎo )。臣(chén )故(gù )曰(yuē ):俭(jiǎn )其(qí )道(dào )也(yě )。"由(yóu )余(yú )出(chū ),公(gōng )乃(nǎi )召(zhào )内(nèi )史(shǐ )廖(liào )而(ér )告(gào )之(zhī ),曰(yuē ):"寡(guǎ )人(rén ):''闻(wén )邻(lín )国(guó )有(yǒu )圣(shèng )人(rén ),敌(dí )国(guó )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。''今(jīn )由(yóu )余(yú ),圣(shèng )人(rén )也(yě ),寡(guǎ )人(rén )患(huàn )之(zhī ),吾(wú )将(jiāng )余(yú )何(hé )?"内(nèi )史(shǐ )廖(liào )曰(yuē ):"臣(chén )闻(wén )戎(róng )王(wáng )之(zhī )居(jū ),僻(pì )陋(lòu )而(ér )道(dào )远(yuǎn ),未(wèi )闻(wén )中(zhōng )国(guó )之(zhī )声(shēng )。君(jūn )其(qí )遣(qiǎn )之(zhī )女(nǚ )乐(lè ),以(yǐ )乱(luàn )其(qí )政(zhèng ),而(ér )后(hòu )为(wéi )由(yóu )余(yú )请(qǐng )期(qī ),以(yǐ )疏(shū )其(qí )谏(jiàn )。彼(bǐ )君(jūn )臣(chén )有(yǒu )间(jiān )而(ér )后(hòu )可(kě )图(tú )也(yě )。"君(jūn )曰(yuē ):"诺(nuò )。"乃(nǎi )使(shǐ )内(nèi )史(shǐ )廖(liào )以(yǐ )女(nǚ )乐(lè )二(èr )八(bā )遣(qiǎn )戎(róng )王(wáng ),因(yīn )为(wéi )由(yóu )余(yú )请(qǐng )期(qī )。戎(róng )王(wáng )许(xǔ )诺(nuò ),见(jiàn )其(qí )女(nǚ )乐(lè )而(ér )说(shuō )之(zhī ),设(shè )酒(jiǔ )张(zhāng )饮(yǐn ),日(rì )以(yǐ )听(tīng )乐(lè ),终(zhōng )几(jǐ )不(bú )迁(qiān ),牛(niú )马(mǎ )半(bàn )死(sǐ )。由(yóu )余(yú )归(guī ),因(yīn )谏(jiàn )戎(róng )王(wáng ),戎(róng )王(wáng )弗(fú )听(tīng ),由(yóu )余(yú )遂(suí )去(qù )之(zhī )秦(qín )。秦(qín )穆(mù )公(gōng )迎(yíng )而(ér )拜(bài )之(zhī )上(shàng )卿(qīng ),问(wèn )其(qí )兵(bīng )势(shì )与(yǔ )其(qí )地(dì )形(xíng )。既(jì )以(yǐ )得(dé )之(zhī ),举(jǔ )兵(bīng )而(ér )伐(fá )之(zhī ),兼(jiān )国(guó )十(shí )二(èr ),开(kāi )地(dì )千(qiān )里(lǐ )。故(gù )曰(yuē ):耽(dān )于(yú )女(nǚ )乐(lè ),不(bú )顾(gù )国(guó )政(zhèng ),则(zé )亡(wáng )国(guó )之(zhī )祸(huò )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )离(lí )内(nèi )远(yuǎn )游(yóu )?昔(xī )者(zhě )齐(qí )景(jǐng )公(gōng )游(yóu )于(yú )海(hǎi )而(ér )乐(lè )之(zhī )。号(hào )令(lìng )诸(zhū )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):"言(yán )归(guī )者(zhě )死(sǐ )。"颜(yán )涿(zhuō )聚(jù )曰(yuē ):"君(jūn )游(yóu )海(hǎi )而(ér )乐(lè )之(zhī ),奈(nài )臣(chén )有(yǒu )图(tú )国(guó )者(zhě )何(hé )?君(jūn )虽(suī )乐(lè )之(zhī ),将(jiāng )安(ān )得(dé )。"齐(qí )景(jǐng )公(gōng )曰(yuē ):"寡(guǎ )人(rén )布(bù )令(lìng )曰(yuē )''言(yán )归(guī )者(zhě )死(sǐ )'',今(jīn )子(zǐ )犯(fàn )寡(guǎ )人(rén )之(zhī )令(lìng )。"援(yuán )戈(gē )将(jiāng )击(jī )之(zhī )。颜(yán )涿(zhuō )聚(jù )曰(yuē ):"昔(xī )桀(jié )杀(shā )关(guān )龙(lóng )逢(féng )而(ér )纣(zhòu )杀(shā )王(wáng )子(zǐ )比(bǐ )干(gàn ),今(jīn )君(jūn )虽(suī )杀(shā )臣(chén )之(zhī )身(shēn )以(yǐ )三(sān )之(zhī )可(kě )也(yě )。臣(chén )言(yán )为(wéi )国(guó ),非(fēi )为(wéi )身(shēn )也(yě )。"延(yán )颈(jǐng )而(ér )前(qián )曰(yuē ):"君(jūn )击(jī )之(zhī )矣(yǐ )!"君(jūn )乃(nǎi )释(shì )戈(gē )趣(qù )驾(jià )而(ér )归(guī )。至(zhì )三(sān )日(rì ),而(ér )闻(wén )国(guó )人(rén )有(yǒu )谋(móu )不(bú )内(nèi )齐(qí )景(jǐng )公(gōng )者(zhě )矣(yǐ )。齐(qí )景(jǐng )公(gōng )所(suǒ )以(yǐ )遂(suí )有(yǒu )齐(qí )国(guó )者(zhě ),颜(yán )涿(zhuō )聚(jù )之(zhī )力(lì )地(dì )。故(gù )曰(yuē ):离(lí )内(nèi )远(yuǎn )游(yóu ),则(zé )危(wēi )身(shēn )之(zhī )道(dào )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )过(guò )而(ér )不(bú )听(tīng )于(yú )忠(zhōng )臣(chén )?昔(xī )者(zhě )齐(qí )桓(huán )公(gōng )九(jiǔ )合(hé )诸(zhū )候(hòu ),一(yī )匡(kuāng )天(tiān )下(xià ),为(wéi )五(wǔ )伯(bó )长(zhǎng ),管(guǎn )仲(zhòng )佐(zuǒ )之(zhī )。管(guǎn )仲(zhòng )老(lǎo ),不(bú )能(néng )用(yòng )事(shì ),休(xiū )居(jū )于(yú )家(jiā )。桓(huán )公(gōng )从(cóng )而(ér )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):"仲(zhòng )父(fù )家(jiā )居(jū )有(yǒu )病(bìng ),即(jí )不(bú )幸(xìng )而(ér )不(bú )起(qǐ )此(cǐ )病(bìng ),政(zhèng )安(ān )迁(qiān )之(zhī )?"管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):"臣(chén )老(lǎo )矣(yǐ ),不(bú )可(kě )问(wèn )也(yě )。虽(suī )然(rán ),臣(chén )闻(wén )之(zhī ),知(zhī )臣(chén )莫(mò )若(ruò )君(jūn ),知(zhī )子(zǐ )莫(mò )若(ruò )父(fù )。君(jūn )其(qí )试(shì )以(yǐ )心(xīn )决(jué )之(zhī )。"君(jūn )曰(yuē ):"鲍(bào )叔(shū )牙(yá )何(hé )如(rú )?"管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )。鲍(bào )叔(shū )牙(yá )为(wéi )人(rén ),刚(gāng )愎(bì )而(ér )上(shàng )悍(hàn )。刚(gāng )则(zé )犯(fàn )民(mín )以(yǐ )暴(bào ),愎(bì )则(zé )不(bú )得(dé )民(mín )心(xīn ),悍(hàn )则(zé )下(xià )不(bú )为(wéi )用(yòng )。其(qí )心(xīn )不(bú )惧(jù ),非(fēi )霸(bà )者(zhě )之(zhī )佐(zuǒ )也(yě )。"公(gōng )曰(yuē ):"然(rán )则(zé )竖(shù )刁(diāo )何(hé )如(rú )?"管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )。夫(fū )人(rén )之(zhī )情(qíng )莫(mò )不(bú )爱(ài )其(qí )身(shēn )。公(gōng )妒(dù )而(ér )好(hǎo )内(nèi ),竖(shù )刁(diāo )自(zì )獖(bèn )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )内(nèi )。其(qí )身(shēn )不(bú )爱(ài ),又(yòu )安(ān )能(néng )爱(ài )君(jūn )?"公(gōng )曰(yuē ):"然(rán ),则(zé )术(shù )公(gōng )子(zǐ )开(kāi )方(fāng )何(hé )如(rú )?"管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )。齐(qí )、卫(wèi )之(zhī )间(jiān )不(bú )过(guò )十(shí )日(rì )之(zhī )行(háng ),开(kāi )方(fāng )为(wéi )事(shì )君(jūn ),欲(yù )适(shì )君(jūn )之(zhī )故(gù ),十(shí )五(wǔ )年(nián )不(bú )归(guī )见(jiàn )其(qí )父(fù )母(mǔ ),此(cǐ )非(fēi )人(rén )情(qíng )也(yě )。其(qí )父(fù )母(mǔ )之(zhī )不(bú )亲(qīn )也(yě ),又(yòu )能(néng )亲(qīn )君(jūn )乎(hū )?"公(gōng )曰(yuē ):"然(rán )则(zé )易(yì )牙(yá )何(hé )?"管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )。夫(fū )易(yì )牙(yá )为(wéi )君(jūn )主(zhǔ )味(wèi )。君(jūn )之(zhī )所(suǒ )未(wèi )尝(cháng )食(shí )唯(wéi )人(rén )肉(ròu )耳(ěr ),易(yì )牙(yá )蒸(zhēng )其(qí )子(zǐ )首(shǒu )而(ér )进(jìn )之(zhī ),君(jūn )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。人(rén )之(zhī )情(qíng )莫(mò )不(bú )爱(ài )其(qí )子(zǐ ),今(jīn )蒸(zhēng )其(qí )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )膳(shàn )于(yú )君(jūn ),其(qí )子(zǐ )弗(fú )爱(ài ),又(yòu )安(ān )能(néng )爱(ài )君(jūn )乎(hū )?"公(gōng )曰(yuē ):"然(rán )则(zé )孰(shú )可(kě )?"管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):"隰(xí )朋(péng )可(kě )。其(qí )为(wéi )人(rén )也(yě ),坚(jiān )中(zhōng )而(ér )廉(lián )外(wài ),少(shǎo )欲(yù )而(ér )多(duō )信(xìn )。夫(fū )坚(jiān )中(zhōng ),则(zé )足(zú )以(yǐ )为(wéi )表(biǎo );廉(lián )外(wài ),则(zé )可(kě )以(yǐ )大(dà )任(rèn );少(shǎo )欲(yù ),则(zé )能(néng )临(lín )其(qí )众(zhòng );多(duō )信(xìn ),则(zé )能(néng )亲(qīn )邻(lín )国(guó )。此(cǐ )霸(bà )者(zhě )之(zhī )佐(zuǒ )也(yě ),君(jūn )其(qí )用(yòng )之(zhī )。"君(jūn )曰(yuē ):"诺(nuò )。"居(jū )一(yī )年(nián )馀(yú ),管(guǎn )钟(zhōng )死(sǐ ),君(jūn )遂(suí )不(bú )用(yòng )隰(xí )朋(péng )而(ér )与(yǔ )竖(shù )刁(diāo )。刁(diāo )莅(lì )事(shì )三(sān )年(nián ),桓(huán )公(gōng )南(nán )游(yóu )堂(táng )阜(fù ),竖(shù )刁(diāo )率(lǜ )易(yì )牙(yá )、卫(wèi )公(gōng )子(zǐ )开(kāi )方(fāng )及(jí )大(dà )臣(chén )为(wéi )乱(luàn )。桓(huán )公(gōng )渴(kě )馁(něi )而(ér )死(sǐ )南(nán )门(mén )之(zhī )寝(qǐn )、公(gōng )守(shǒu )之(zhī )室(shì ),身(shēn )死(sǐ )三(sān )月(yuè )不(bú )收(shōu ),虫(chóng )出(chū )于(yú )户(hù )。故(gù )桓(huán )公(gōng )之(zhī )兵(bīng )横(héng )行(háng )天(tiān )下(xià ),为(wéi )五(wǔ )伯(bó )长(zhǎng ),卒(zú )见(jiàn )弑(shì )于(yú )其(qí )臣(chén ),而(ér )灭(miè )高(gāo )名(míng ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào )者(zhě ),何(hé )也(yě )?不(bú )用(yòng )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )过(guò )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):过(guò )而(ér )不(bú )听(tīng )于(yú )忠(zhōng )臣(chén ),独(dú )行(háng )其(qí )意(yì ),则(zé )灭(miè )其(qí )高(gāo )名(míng )为(wéi )人(rén )笑(xiào )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )内(nèi )不(bú )量(liàng )力(lì )?昔(xī )者(zhě )秦(qín )之(zhī )攻(gōng )宜(yí )阳(yáng ),韩(hán )氏(shì )急(jí )。公(gōng )仲(zhòng )朋(péng )谓(wèi )韩(hán )君(jūn )曰(yuē ):"与(yǔ )国(guó )不(bú )可(kě )恃(shì )也(yě ),岂(qǐ )如(rú )因(yīn )张(zhāng )仪(yí )为(wéi )和(hé )于(yú )秦(qín )哉(zāi )!因(yīn )赂(lù )以(yǐ )名(míng )都(dōu )而(ér )南(nán )与(yǔ )伐(fá )楚(chǔ ),是(shì )患(huàn )解(jiě )于(yú )秦(qín )而(ér )害(hài )交(jiāo )于(yú )楚(chǔ )也(yě )。"公(gōng )曰(yuē ):"善(shàn )。"乃(nǎi )警(jǐng )公(gōng )仲(zhòng )之(zhī )行(háng ),将(jiāng )西(xī )和(hé )秦(qín )。楚(chǔ )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),惧(jù ),召(zhào )陈(chén )轸(zhěn )而(ér )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):"韩(hán )朋(péng )将(jiāng )西(xī )和(hé )秦(qín ),今(jīn )将(jiāng )奈(nài )何(hé )?"陈(chén )轸(zhěn )曰(yuē ):"秦(qín )得(dé )韩(hán )之(zhī )都(dōu )一(yī ),驱(qū )其(qí )练(liàn )甲(jiǎ ),秦(qín )、韩(hán )为(wéi )一(yī )以(yǐ )南(nán )乡(xiāng )楚(chǔ ),此(cǐ )秦(qín )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )庙(miào )祠(cí )而(ér )求(qiú )也(yě ),其(qí )为(wéi )楚(chǔ )害(hài )必(bì )矣(yǐ )。王(wáng )其(qí )趣(qù )发(fā )信(xìn )臣(chén ),多(duō )其(qí )车(chē ),重(zhòng )其(qí )币(bì ),以(yǐ )奉(fèng )韩(hán )曰(yuē ):\\''不(bú )谷(gǔ )之(zhī )国(guó )虽(suī )小(xiǎo ),卒(zú )已(yǐ )悉(xī )起(qǐ ),愿(yuàn )大(dà )国(guó )之(zhī )信(xìn )意(yì )于(yú )秦(qín )也(yě )。因(yīn )愿(yuàn )大(dà )国(guó )令(lìng )使(shǐ )者(zhě )入(rù )境(jìng )视(shì )楚(chǔ )之(zhī )起(qǐ )卒(zú )也(yě )。\\''"韩(hán )使(shǐ )人(rén )之(zhī )楚(chǔ ),楚(chǔ )王(wáng )因(yīn )发(fā )车(chē )骑(qí ),陈(chén )之(zhī )下(xià )路(lù ),谓(wèi )韩(hán )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):"报(bào )韩(hán )君(jūn ),言(yán )弊(bì )邑(yì )之(zhī )兵(bīng )今(jīn )将(jiāng )入(rù )境(jìng )矣(yǐ )。"使(shǐ )者(zhě )还(hái )报(bào )韩(hán )君(jūn ),韩(hán )君(jūn )大(dà )大(dà )悦(yuè ),止(zhǐ )公(gōng )仲(zhòng )。公(gōng )仲(zhòng )曰(yuē ):"不(bú )可(kě )。夫(fū )以(yǐ )实(shí )害(hài )我(wǒ )者(zhě ),秦(qín )也(yě );以(yǐ )名(míng )救(jiù )我(wǒ )者(zhě ),楚(chǔ )也(yě )。听(tīng )楚(chǔ )之(zhī )虚(xū )言(yán )而(ér )轻(qīng )强(qiáng )秦(qín )之(zhī )实(shí )祸(huò ),则(zé )危(wēi )国(guó )之(zhī )本(běn )也(yě )。"韩(hán )君(jūn )弗(fú )听(tīng )。公(gōng )仲(zhòng )怒(nù )而(ér )归(guī ),十(shí )日(rì )不(bú )朝(cháo )。宜(yí )阳(yáng )益(yì )急(jí ),韩(hán )君(jūn )令(lìng )使(shǐ )者(zhě )趣(qù )卒(zú )于(yú )楚(chǔ ),冠(guàn )盖(gài )相(xiàng )望(wàng )而(ér )卒(zú )无(wú )至(zhì )者(zhě )。宜(yí )阳(yáng )果(guǒ )拔(bá ),为(wéi )诸(zhū )候(hòu )笑(xiào )。故(gù )曰(yuē ):内(nèi )不(bú )量(liàng )力(lì ),外(wài )恃(shì )诸(zhū )候(hòu )者(zhě ),则(zé )国(guó )削(xuē )之(zhī )患(huàn )也(yě )。

奚(xī )谓(wèi )国(guó )小(xiǎo )无(wú )礼(lǐ )?昔(xī )者(zhě )晋(jìn )公(gōng )子(zǐ )重(zhòng )耳(ěr )出(chū )亡(wáng ),过(guò )于(yú )曹(cáo ),曹(cáo )君(jūn )袒(tǎn )裼(tì )而(ér )观(guān )之(zhī )。釐(lí )负(fù )羁(jī )与(yǔ )叔(shū )瞻(zhān )侍(shì )于(yú )前(qián )。

叔(shū )瞻(zhān )谓(wèi )曹(cáo )君(jūn )曰(yuē ):"臣(chén )观(guān )晋(jìn )公(gōng )子(zǐ ),非(fēi )常(cháng )人(rén )也(yě )。君(jūn )遇(yù )之(zhī )无(wú )礼(lǐ ),彼(bǐ )若(ruò )有(yǒu )时(shí )反(fǎn )国(guó )而(ér )起(qǐ )兵(bīng ),即(jí )恐(kǒng )为(wéi )曹(cáo )伤(shāng ),君(jūn )不(bú )如(rú )杀(shā )之(zhī )。"曹(cáo )君(jūn )弗(fú )听(tīng )。釐(lí )负(fù )羁(jī )归(guī )而(ér )不(bú )乐(lè ),其(qí )妻(qī )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):"公(gōng )从(cóng )外(wài )来(lái )而(ér )有(yǒu )不(bú )乐(lè )之(zhī )色(sè ),何(hé )也(yě )?"负(fù )羁(jī )曰(yuē ):"吾(wú )闻(wén )之(zhī ),有(yǒu )福(fú )不(bú )及(jí ),祸(huò )来(lái )连(lián )我(wǒ )。今(jīn )日(rì )吾(wú )君(jūn )召(zhào )晋(jìn )公(gōng )子(zǐ ),其(qí )遇(yù )之(zhī )无(wú )礼(lǐ )。我(wǒ )与(yǔ )在(zài )前(qián ),吾(wú )是(shì )以(yǐ )不(bú )乐(lè )。"其(qí )妻(qī )曰(yuē ):"吾(wú )观(guān )晋(jìn )公(gōng )子(zǐ ),万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ )也(yě );其(qí )左(zuǒ )右(yòu )从(cóng )者(zhě ),万(wàn )乘(chéng )之(zhī )相(xiàng )也(yě )。今(jīn )穷(qióng )而(ér )出(chū )亡(wáng )过(guò )于(yú )曹(cáo ),曹(cáo )遇(yù )之(zhī )无(wú )礼(lǐ )。此(cǐ )若(ruò )反(fǎn )国(guó ),必(bì )诛(zhū )无(wú )礼(lǐ ),则(zé )曹(cáo )其(qí )首(shǒu )也(yě )。子(zǐ )奚(xī )不(bú )先(xiān )自(zì )贰(èr )焉(yān )。"负(fù )羁(jī )曰(yuē ):"诺(nuò )。"盛(shèng )黄(huáng )金(jīn )于(yú )壶(hú ),充(chōng )之(zhī )以(yǐ )餐(cān ),加(jiā )璧(bì )其(qí )上(shàng ),夜(yè )令(lìng )人(rén )遗(yí )公(gōng )子(zǐ )。公(gōng )子(zǐ )见(jiàn )使(shǐ )者(zhě ),再(zài )拜(bài ),受(shòu )其(qí )餐(cān )而(ér )辞(cí )其(qí )璧(bì )。

公(gōng )子(zǐ )自(zì )曹(cáo )入(rù )楚(chǔ ),自(zì )楚(chǔ )入(rù )秦(qín )。入(rù )秦(qín )三(sān )年(nián ),秦(qín )穆(mù )公(gōng )召(zhào )群(qún )臣(chén )而(ér )谋(móu )曰(yuē ):"昔(xī )者(zhě )晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )与(yǔ )寡(guǎ )人(rén )交(jiāo ),诸(zhū )候(hòu )莫(mò )弗(fú )闻(wén )。献(xiàn )公(gōng )不(bú )幸(xìng )离(lí )群(qún )臣(chén ),出(chū )入(rù )十(shí )年(nián )矣(yǐ )。嗣(sì )子(zǐ )不(bú )善(shàn ),吾(wú )恐(kǒng )此(cǐ )将(jiāng )仿(fǎng )令(lìng )其(qí )宗(zōng )庙(miào )不(bú )祓(fú )阴(yīn )而(ér )社(shè )稷(jì )不(bú )血(xuè )食(shí )也(yě )。如(rú )是(shì )弗(fú )定(dìng ),则(zé )非(fēi )与(yǔ )人(rén )交(jiāo )之(zhī )道(dào )。吾(wú )欲(yù )辅(fǔ )重(zhòng )耳(ěr )而(ér )入(rù )之(zhī )晋(jìn ),何(hé )如(rú )?"群(qún )臣(chén )皆(jiē )曰(yuē ):"善(shàn )。"公(gōng )因(yīn )起(qǐ )卒(zú ),革(gé )车(chē )五(wǔ )百(bǎi )乘(chéng ),畴(chóu )骑(qí )二(èr )千(qiān ),步(bù )卒(zú )五(wǔ )万(wàn ),辅(fǔ )重(zhòng )耳(ěr )入(rù )之(zhī )于(yú )晋(jìn ),立(lì )为(wéi )晋(jìn )君(jūn )。重(zhòng )耳(ěr )即(jí )位(wèi )三(sān )年(nián ),举(jǔ )兵(bīng )而(ér )伐(fá )曹(cáo )矣(yǐ )。因(yīn )令(lìng )人(rén )告(gào )曹(cáo )君(jūn )曰(yuē ):"悬(xuán )叔(shū )瞻(zhān )而(ér )出(chū )之(zhī ),我(wǒ )且(qiě )杀(shā )而(ér )以(yǐ )为(wéi )大(dà )戮(lù )。"又(yòu )令(lìng )人(rén )告(gào )釐(lí )负(fù )羁(jī )曰(yuē ):"军(jūn )旅(lǚ )薄(báo )城(chéng ),吾(wú )知(zhī )子(zǐ )不(bú )违(wéi )也(yě )。其(qí )表(biǎo )子(zǐ )之(zhī )闾(lǘ ),寡(guǎ )人(rén )将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )令(lìng ),令(lìng )军(jūn )勿(wù )敢(gǎn )犯(fàn )。"曹(cáo )人(rén )闻(wén )之(zhī ),率(lǜ )其(qí )亲(qīn )戚(qī )而(ér )保(bǎo )釐(lí )负(fù )羁(jī )之(zhī )闾(lǘ )者(zhě )七(qī )百(bǎi )馀(yú )家(jiā )。此(cǐ )礼(lǐ )之(zhī )所(suǒ )用(yòng )也(yě )。故(gù )曹(cáo ),小(xiǎo )国(guó )也(yě ),而(ér )迫(pò )于(yú )晋(jìn )、楚(chǔ )之(zhī )间(jiān ),其(qí )君(jūn )之(zhī )危(wēi )犹(yóu )累(lèi )卵(luǎn )也(yě ),而(ér )以(yǐ )无(wú )礼(lǐ )莅(lì )之(zhī ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )绝(jué )世(shì )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):国(guó )小(xiǎo )无(wú )礼(lǐ ),不(bú )用(yòng )谏(jiàn )臣(chén ),则(zé )绝(jué )世(shì )之(zhī )势(shì )也(yě )。

阅读:25551

打赏捐助〔Donate〕>>>

《十过》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库