是应篇【登录】

《论衡》 > 卷十七 > 《是应篇》 > 拼音版

儒(rú )者(zhě )论(lùn )太(tài )平(píng )瑞(ruì )应(yīng ),皆(jiē )言(yán )气(qì )物(wù )卓(zhuó )异(yì ),硃(zhū )草(cǎo )、醴(lǐ )泉(quán )、翔(xiáng )〔风(fēng )〕、甘(gān )露(lù )、景(jǐng )星(xīng )、嘉(jiā )禾(hé )、脯(pú )、蓂(mì )荚(jiá )、屈(qū )轶(yì )之(zhī )属(shǔ );又(yòu )言(yán )山(shān )出(chū )车(chē ),泽(zé )出(chū )舟(zhōu ),男(nán )女(nǚ )异(yì )路(lù ),市(shì )无(wú )二(èr )价(jià ),耕(gēng )者(zhě )让(ràng )畔(pàn ),行(háng )者(zhě )让(ràng )路(lù ),颁(bān )白(bái )不(bú )提(tí )挈(qiè ),关(guān )梁(liáng )不(bú )闭(bì ),道(dào )无(wú )虏(lǔ )掠(luě ),风(fēng )不(bú )鸣(míng )条(tiáo ),雨(yǔ )不(bú )破(pò )塊(kuài ),五(wǔ )日(rì )一(yī )风(fēng ),十(shí )日(rì )一(yī )雨(yǔ ),其(qí )盛(shèng )茂(mào )者(zhě ),致(zhì )黄(huáng )龙(lóng )、骐(qí )驎(lín )、凤(fèng )皇(huáng )。夫(fū )儒(rú )者(zhě )之(zhī )言(yán ),有(yǒu )溢(yì )美(měi )过(guò )实(shí )。瑞(ruì )应(yīng )之(zhī )物(wù ),或(huò )有(yǒu )或(huò )无(wú )。夫(fū )言(yán )凤(fèng )皇(huáng )、骐(qí )驎(lín )之(zhī )属(shǔ ),大(dà )瑞(ruì )较(jiào )然(rán ),不(bú )得(dé )增(zēng )饰(shì );其(qí )小(xiǎo )瑞(ruì )征(zhēng )应(yīng ),恐(kǒng )多(duō )非(fēi )是(shì )。夫(fū )风(fēng )气(qì )雨(yǔ )露(lù ),本(běn )当(dāng )和(hé )适(shì )。言(yán )其(qí )〔风(fēng )〕翔(xiáng )、甘(gān )露(lù ),风(fēng )不(bú )鸣(míng )条(tiáo )、雨(yǔ )不(bú )破(pò )塊(kuài ),可(kě )也(yě );言(yán )其(qí )五(wǔ )日(rì )一(yī )风(fēng )、十(shí )日(rì )一(yī )雨(yǔ ),褒(bāo )之(zhī )也(yě )。风(fēng )雨(yǔ )虽(suī )适(shì ),不(bú )能(néng )五(wǔ )日(rì )十(shí )日(rì )正(zhèng )如(rú )其(qí )数(shù )。言(yán )男(nán )女(nǚ )不(bú )相(xiàng )干(gàn ),市(shì )价(jià )不(bú )相(xiàng )欺(qī ),可(kě )也(yě );言(yán )其(qí )异(yì )路(lù ),无(wú )二(èr )价(jià ),褒(bāo )之(zhī )也(yě )。太(tài )平(píng )之(zhī )时(shí ),岂(qǐ )更(gèng )为(wéi )男(nán )女(nǚ )各(gè )作(zuò )道(dào )哉(zāi )?不(bú )更(gèng )作(zuò )道(dào ),一(yī )路(lù )而(ér )行(háng ),安(ān )得(dé )异(yì )乎(hū )?太(tài )平(píng )之(zhī )时(shí ),无(wú )商(shāng )人(rén )则(zé )可(kě ),如(rú )有(yǒu ),必(bì )求(qiú )便(biàn )利(lì )以(yǐ )为(wéi )业(yè )。买(mǎi )物(wù )安(ān )肯(kěn )不(bú )求(qiú )贱(jiàn )?卖(mài )货(huò )安(ān )肯(kěn )不(bú )求(qiú )贵(guì )?有(yǒu )求(qiú )贵(guì )贱(jiàn )之(zhī )心(xīn ),必(bì )有(yǒu )二(èr )价(jià )之(zhī )语(yǔ )。此(cǐ )皆(jiē )有(yǒu )其(qí )事(shì ),而(ér )褒(bāo )增(zēng )过(guò )其(qí )实(shí )也(yě )。若(ruò )夫(fū )脯(pú )、蓂(mì )荚(jiá )、屈(qū )轶(yì )之(zhī )属(shǔ ),殆(dài )无(wú )其(qí )物(wù )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?说(shuō )以(yǐ )实(shí )者(zhě ),太(tài )平(píng )无(wú )有(yǒu )此(cǐ )物(wù )。

儒(rú )者(zhě )言(yán )脯(pú )生(shēng )於(yú )庖(páo )厨(chú )者(zhě ),言(yán )厨(chú )中(zhōng )自(zì )生(shēng )肉(ròu )脯(pú ),薄(báo )如(rú )形(xíng ),摇(yáo )鼓(gǔ )生(shēng )风(fēng ),寒(hán )凉(liáng )食(shí )物(wù ),使(shǐ )之(zhī )不(bú )臰(xiù )。夫(fū )太(tài )平(píng )之(zhī )气(qì )虽(suī )和(hé ),不(bú )能(néng )使(shǐ )厨(chú )生(shēng )肉(ròu ),以(yǐ )为(wéi )寒(hán )凉(liáng )。若(ruò )能(néng )如(rú )此(cǐ ),则(zé )能(néng )使(shǐ )五(wǔ )谷(gǔ )自(zì )生(shēng ),不(bú )须(xū )人(rén )为(wéi )之(zhī )也(yě )。能(néng )使(shǐ )厨(chú )自(zì )生(shēng )肉(ròu ),何(hé )不(bú )使(shǐ )饭(fàn )自(zì )蒸(zhēng )於(yú )甑(zèng ),火(huǒ )自(zì )燃(rán )於(yú )灶(zào )乎(hū )?凡(fán )生(shēng )者(zhě ),欲(yù )以(yǐ )风(fēng )吹(chuī )食(shí )物(wù )也(yě ),何(hé )不(bú )使(shǐ )食(shí )物(wù )自(zì )不(bú )臰(xiù ),何(hé )必(bì )生(shēng )以(yǐ )风(fēng )之(zhī )乎(hū )?厨(chú )中(zhōng )能(néng )自(zì )生(shēng ),则(zé )冰(bīng )室(shì )何(hé )事(shì )而(ér )复(fù )伐(fá )冰(bīng )以(yǐ )寒(hán )物(wù )乎(hū )?人(rén )夏(xià )月(yuè )操(cāo ),须(xū )手(shǒu )摇(yáo )之(zhī ),然(rán )後(hòu )生(shēng )风(fēng ),从(cóng )手(shǒu )握(wò )持(chí ),以(yǐ )当(dāng )疾(jí )风(fēng ),不(bú )鼓(gǔ )动(dòng ),言(yán )脯(pú )自(zì )鼓(gǔ ),可(kě )也(yě )?须(xū )风(fēng )乃(nǎi )鼓(gǔ ),不(bú )风(fēng )不(bú )动(dòng )。从(cóng )手(shǒu )风(fēng )来(lái ),自(zì )足(zú )以(yǐ )寒(hán )厨(chú )中(zhōng )之(zhī )物(wù ),何(hé )须(xū )脯(pú )?世(shì )言(yán )燕(yàn )太(tài )子(zǐ )丹(dān )使(shǐ )日(rì )再(zài )中(zhōng ),天(tiān )雨(yǔ )粟(sù ),乌(wū )白(bái )头(tóu ),马(mǎ )生(shēng )角(jiǎo ),厨(chú )门(mén )〔木(mù )〕象(xiàng )生(shēng )肉(ròu )足(zú )。论(lùn )之(zhī )既(jì )虚(xū ),则(zé )脯(pú )之(zhī )语(yǔ ),五(wǔ )应(yīng )之(zhī )类(lèi ),恐(kǒng )无(wú )其(qí )实(shí )。

儒(rú )者(zhě )又(yòu )言(yán ):古(gǔ )者(zhě )蓂(mì )荚(jiá )夹(jiá )阶(jiē )而(ér )生(shēng ),月(yuè )朔(shuò )日(rì )一(yī )荚(jiá )生(shēng ),至(zhì )十(shí )五(wǔ )日(rì )而(ér )十(shí )五(wǔ )荚(jiá );於(yú )十(shí )六(liù )日(rì ),日(rì )一(yī )荚(jiá )落(luò ),至(zhì )月(yuè )晦(huì ),荚(jiá )尽(jìn ),来(lái )月(yuè )朔(shuò ),一(yī )荚(jiá )复(fù )生(shēng )。王(wáng )者(zhě )南(nán )面(miàn )视(shì )荚(jiá )生(shēng )落(luò ),则(zé )知(zhī )日(rì )数(shù )多(duō )少(shǎo ),不(bú )须(xū )烦(fán )扰(rǎo )案(àn )日(rì )历(lì )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )也(yě )。夫(fū )天(tiān )既(jì )能(néng )生(shēng )荚(jiá )以(yǐ )为(wéi )日(rì )数(shù ),何(hé )不(bú )使(shǐ )荚(jiá )有(yǒu )日(rì )名(míng ),王(wáng )者(zhě )视(shì )荚(jiá )之(zhī )字(zì )则(zé )知(zhī )今(jīn )日(rì )名(míng )乎(hū )?徒(tú )知(zhī )日(rì )数(shù ),不(bú )知(zhī )日(rì )名(míng ),犹(yóu )复(fù )案(àn )历(lì )然(rán )後(hòu )知(zhī )之(zhī ),是(shì )则(zé )王(wáng )者(zhě )视(shì )日(rì ),则(zé )更(gèng )烦(fán )扰(rǎo )不(bú )省(shěng )蓂(mì )荚(jiá )之(zhī )生(shēng ),安(ān )能(néng )为(wéi )福(fú )?夫(fū )蓂(mì ),草(cǎo )之(zhī )实(shí )也(yě ),犹(yóu )豆(dòu )之(zhī )有(yǒu )荚(jiá )也(yě ),春(chūn )夏(xià )未(wèi )生(shēng ),其(qí )生(shēng )必(bì )於(yú )秋(qiū )末(mò )。冬(dōng )月(yuè )隆(lóng )寒(hán ),霜(shuāng )雪(xuě )陨(yǔn )零(líng ),万(wàn )物(wù )皆(jiē )枯(kū ),儒(rú )者(zhě )敢(gǎn )谓(wèi )蓂(mì )荚(jiá )达(dá )冬(dōng )独(dú )不(bú )死(sǐ )乎(hū )?如(rú )与(yǔ )万(wàn )物(wù )俱(jù )生(shēng )俱(jù )死(sǐ ),荚(jiá )成(chéng )而(ér )以(yǐ )秋(qiū )末(mò ),是(shì )则(zé )季(jì )秋(qiū )得(dé )察(chá )荚(jiá ),春(chūn )夏(xià )冬(dōng )三(sān )时(shí )不(bú )得(dé )案(àn )也(yě )。且(qiě )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì )生(shēng )十(shí )五(wǔ )荚(jiá ),於(yú )十(shí )六(liù )日(rì )荚(jiá )落(luò ),二(èr )十(shí )一(yī )日(rì )六(liù )荚(jiá )落(luò ),落(luò )荚(jiá )弃(qì )殒(yǔn ),不(bú )可(kě )得(dé )数(shù ),犹(yóu )当(dāng )计(jì )未(wèi )落(luò )荚(jiá )以(yǐ )知(zhī )日(rì )数(shù ),是(shì )劳(láo )心(xīn )苦(kǔ )意(yì ),非(fēi )善(shàn )佑(yòu )也(yě )。使(shǐ )荚(jiá )生(shēng )於(yú )堂(táng )上(shàng ),人(rén )君(jūn )坐(zuò )户(hù )牖(yǒu )间(jiān ),望(wàng )察(chá )荚(jiá )生(shēng )以(yǐ )知(zhī )日(rì )数(shù ),匪(fěi )谓(wèi )善(shàn )矣(yǐ )。今(jīn )云(yún )“夹(jiá )阶(jiē )而(ér )生(shēng )”,生(shēng )於(yú )堂(táng )下(xià )也(yě )。王(wáng )者(zhě )之(zhī )堂(táng ),墨(mò )子(zǐ )称(chēng )尧(yáo )、舜(shùn )高(gāo )三(sān )尺(chǐ ),儒(rú )家(jiā )以(yǐ )为(wéi )卑(bēi )下(xià )。假(jiǎ )使(shǐ )之(zhī )然(rán ),高(gāo )三(sān )尺(chǐ )之(zhī )堂(táng ),蓂(mì )荚(jiá )生(shēng )於(yú )阶(jiē )下(xià ),王(wáng )者(zhě )欲(yù )视(shì )其(qí )荚(jiá ),不(bú )能(néng )从(cóng )户(hù )牖(yǒu )之(zhī )间(jiān )见(jiàn )也(yě ),须(xū )临(lín )堂(táng )察(chá )之(zhī ),乃(nǎi )知(zhī )荚(jiá )数(shù )。夫(fū )起(qǐ )视(shì )堂(táng )下(xià )之(zhī )荚(jiá ),孰(shú )与(yǔ )悬(xuán )历(lì )日(rì )於(yú )扆(yǐ )坐(zuò ),傍(bàng )顾(gù )辄(zhé )见(jiàn )之(zhī )也(yě )?天(tiān )之(zhī )生(shēng )瑞(ruì ),欲(yù )以(yǐ )娱(yú )王(wáng )者(zhě ),须(xū )起(qǐ )察(chá )乃(nǎi )知(zhī )日(rì )数(shù ),是(shì )生(shēng )烦(fán )物(wù )以(yǐ )累(lèi )之(zhī )也(yě )。且(qiě )荚(jiá ),草(cǎo )也(yě ),王(wáng )者(zhě )之(zhī )堂(táng ),旦(dàn )夕(xī )所(suǒ )坐(zuò ),古(gǔ )者(zhě )虽(suī )质(zhì ),宫(gōng )室(shì )之(zhī )中(zhōng ),草(cǎo )生(shēng )辄(zhé )耘(yún ),安(ān )得(dé )生(shēng )荚(jiá )而(ér )人(rén )得(dé )经(jīng )月(yuè )数(shù )之(zhī )乎(hū )?且(qiě )凡(fán )数(shù )日(rì )一(yī )二(èr )者(zhě ),欲(yù )以(yǐ )纪(jì )识(shí )事(shì )也(yě )。古(gǔ )有(yǒu )史(shǐ )官(guān )典(diǎn )历(lì )主(zhǔ )日(rì ),王(wáng )者(zhě )何(hé )事(shì )而(ér )自(zì )数(shù )荚(jiá )?尧(yáo )候(hòu )四(sì )时(shí )之(zhī )中(zhōng ),命(mìng )曦(xī )、和(hé )察(chá )四(sì )星(xīng )以(yǐ )占(zhàn )时(shí )气(qì ),四(sì )星(xīng )至(zhì )重(zhòng ),犹(yóu )不(bú )躬(gōng )视(shì ),而(ér )自(zì )察(chá )荚(jiá )以(yǐ )数(shù )日(rì )也(yě )?

儒(rú )者(zhě )又(yòu )言(yán ):太(tài )平(píng )之(zhī )时(shí ),屈(qū )轶(yì )生(shēng )於(yú )庭(tíng )之(zhī )末(mò ),若(ruò )草(cǎo )之(zhī )状(zhuàng ),主(zhǔ )指(zhǐ )佞(nìng )人(rén ),佞(nìng )人(rén )入(rù )朝(cháo ),屈(qū )轶(yì )庭(tíng )末(mò )以(yǐ )指(zhǐ )之(zhī ),圣(shèng )王(wáng )则(zé )知(zhī )佞(nìng )人(rén )所(suǒ )在(zài )。夫(fū )天(tiān )能(néng )故(gù )生(shēng )此(cǐ )物(wù )以(yǐ )指(zhǐ )佞(nìng )人(rén ),不(bú )使(shǐ )圣(shèng )王(wáng )性(xìng )自(zì )知(zhī )之(zhī ),或(huò )佞(nìng )人(rén )本(běn )不(bú )生(shēng )出(chū ),必(bì )复(fù )更(gèng )生(shēng )一(yī )物(wù )以(yǐ )指(zhǐ )明(míng )之(zhī ),何(hé )天(tiān )之(zhī )不(bú )惮(dàn )烦(fán )也(yě )?圣(shèng )王(wáng )莫(mò )过(guò )尧(yáo )、舜(shùn ),尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )治(zhì ),最(zuì )为(wéi )平(píng )矣(yǐ )。即(jí )屈(qū )轶(yì )已(yǐ )自(zì )生(shēng )於(yú )庭(tíng )之(zhī )末(mò ),佞(nìng )人(rén )来(lái )辄(zhé )指(zhǐ )知(zhī )之(zhī ),则(zé )舜(shùn )何(hé )难(nán )於(yú )知(zhī )佞(nìng )人(rén ),而(ér )使(shǐ )皋(gāo )陶(táo )陈(chén )知(zhī )人(rén )之(zhī )术(shù )?《经(jīng )》曰(yuē ):“知(zhī )人(rén )则(zé )哲(zhé ),惟(wéi )帝(dì )难(nán )之(zhī )。”人(rén )含(hán )五(wǔ )常(cháng ),音(yīn )气(qì )交(jiāo )通(tōng ),且(qiě )犹(yóu )不(bú )能(néng )相(xiàng )知(zhī )。屈(qū )轶(yì ),草(cǎo )也(yě ),安(ān )能(néng )知(zhī )佞(nìng )?如(rú )儒(rú )者(zhě )之(zhī )言(yán ),是(shì )则(zé )太(tài )平(píng )之(zhī )时(shí ),草(cǎo )木(mù )逾(yú )贤(xián )圣(shèng )也(yě )。狱(yù )讼(sòng )有(yǒu )是(shì )非(fēi ),人(rén )情(qíng )有(yǒu )曲(qǔ )直(zhí ),何(hé )不(bú )并(bìng )令(lìng )屈(qū )轶(yì )指(zhǐ )其(qí )非(fēi )而(ér )不(bú )直(zhí )者(zhě ),必(bì )苦(kǔ )心(xīn )听(tīng )讼(sòng ),三(sān )人(rén )断(duàn )狱(yù )乎(hū )?故(gù )夫(fū )屈(qū )轶(yì )之(zhī )草(cǎo ),或(huò )时(shí )无(wú )有(yǒu )而(ér )空(kōng )言(yán )生(shēng ),或(huò )时(shí )实(shí )有(yǒu )而(ér )虚(xū )言(yán )能(néng )指(zhǐ ),假(jiǎ )令(lìng )能(néng )指(zhǐ ),或(huò )时(shí )草(cǎo )性(xìng )见(jiàn )人(rén )而(ér )动(dòng )。古(gǔ )者(zhě )质(zhì )朴(pǔ ),见(jiàn )草(cǎo )之(zhī )动(dòng ),则(zé )言(yán )能(néng )指(zhǐ ),能(néng )指(zhǐ )则(zé )言(yán )指(zhǐ )佞(nìng )人(rén )。司(sī )南(nán )之(zhī )杓(sháo ),投(tóu )之(zhī )於(yú )地(dì ),其(qí )柢(dǐ )指(zhǐ )南(nán )。鱼(yú )肉(ròu )之(zhī )虫(chóng ),集(jí )地(dì )北(běi )行(háng ),夫(fū )虫(chóng )之(zhī )性(xìng )然(rán )也(yě )。今(jīn )草(cǎo )能(néng )指(zhǐ ),亦(yì )天(tiān )性(xìng )也(yě )。圣(shèng )人(rén )因(yīn )草(cǎo )能(néng )指(zhǐ ),宣(xuān )言(yán )曰(yuē ):“庭(tíng )末(mò )有(yǒu )屈(qū )轶(yì )能(néng )指(zhǐ )佞(nìng )人(rén ),”百(bǎi )官(guān )臣(chén )子(zǐ )怀(huái )奸(jiān )心(xīn )者(zhě ),则(zé )各(gè )变(biàn )性(xìng )易(yì )操(cāo ),为(wéi )忠(zhōng )正(zhèng )之(zhī )行(háng )矣(yǐ ),犹(yóu )今(jīn )府(fǔ )廷(tíng )画(huà )皋(gāo )陶(táo )、也(yě )。

儒(rú )者(zhě )说(shuō )云(yún ):觟(huà )者(zhě ),一(yī )角(jiǎo )之(zhī )羊(yáng )也(yě ),性(xìng )知(zhī )有(yǒu )罪(zuì )。皋(gāo )陶(táo )治(zhì )狱(yù ),其(qí )罪(zuì )疑(yí )者(zhě )令(lìng )羊(yáng )触(chù )之(zhī ),有(yǒu )罪(zuì )则(zé )触(chù ),无(wú )罪(zuì )则(zé )不(bú )触(chù )。斯(sī )盖(gài )天(tiān )生(shēng )一(yī )角(jiǎo )圣(shèng )兽(shòu ),助(zhù )狱(yù )为(wéi )验(yàn ),故(gù )皋(gāo )陶(táo )敬(jìng )羊(yáng ),起(qǐ )坐(zuò )事(shì )之(zhī )。此(cǐ )则(zé )神(shén )奇(qí )瑞(ruì )应(yīng )之(zhī )类(lèi )也(yě )。曰(yuē ):夫(fū )觟(huà )则(zé )复(fù )屈(qū )轶(yì )之(zhī )语(yǔ )也(yě )。羊(yáng )本(běn )二(èr )角(jiǎo ),觟(huà )一(yī )角(jiǎo ),体(tǐ )损(sǔn )於(yú )群(qún ),不(bú )及(jí )众(zhòng )类(lèi ),何(hé )以(yǐ )为(wéi )奇(qí )?鳖(biē )三(sān )足(zú )曰(yuē )能(néng ),龟(guī )三(sān )足(zú )曰(yuē )贲(bēn )。案(àn )能(néng )与(yǔ )贲(bēn ),不(bú )能(néng )神(shén )於(yú )四(sì )足(zú )之(zhī )龟(guī )鳖(biē );一(yī )角(jiǎo )之(zhī )羊(yáng )何(hé )能(néng )圣(shèng )於(yú )两(liǎng )角(jiǎo )之(zhī )禽(qín )?

狌(xīng )々知(zhī )往(wǎng ),乾(qián )鹊(què )知(zhī )来(lái ),鹦(yīng )鹉(wǔ )能(néng )言(yán ),天(tiān )性(xìng )能(néng )一(yī ),不(bú )能(néng )为(wéi )二(èr )。或(huò )时(shí )觟(huà )<角(jiǎo )虎(hǔ )>之(zhī )性(xìng ),徒(tú )能(néng )触(chù )人(rén ),未(wèi )必(bì )能(néng )知(zhī )罪(zuì )人(rén ),皋(gāo )陶(táo )欲(yù )神(shén )事(shì )助(zhù )政(zhèng ),恶(è )受(shòu )罪(zuì )者(zhě )之(zhī )不(bú )厌(yàn )服(fú ),因(yīn )<角(jiǎo )圭(guī )>触(chù )人(rén )则(zé )罪(zuì )之(zhī ),欲(yù )人(rén )畏(wèi )之(zhī )不(bú )犯(fàn ),受(shòu )罪(zuì )之(zhī )家(jiā ),没(méi )齿(chǐ )无(wú )怨(yuàn )言(yán )也(yě )。夫(fū )物(wù )性(xìng )各(gè )自(zì )有(yǒu )所(suǒ )知(zhī ),如(rú )以(yǐ )觟(huà )能(néng )触(chù )谓(wèi )之(zhī )为(wéi )神(shén ),则(zé )狌(xīng )々之(zhī )徒(tú )皆(jiē )为(wéi )神(shén )也(yě )。巫(wū )知(zhī )吉(jí )凶(xiōng ),占(zhàn )人(rén )祸(huò )福(fú ),无(wú )不(bú )然(rán )者(zhě )。如(rú )以(yǐ )觟(huà )谓(wèi )之(zhī )巫(wū )类(lèi ),则(zé )巫(wū )何(hé )奇(qí )而(ér )以(yǐ )为(wéi )善(shàn )?斯(sī )皆(jiē )人(rén )欲(yù )神(shén )事(shì )立(lì )化(huà )也(yě )。师(shī )尚(shàng )父(fù )为(wéi )周(zhōu )司(sī )马(mǎ ),将(jiāng )师(shī )伐(fá )纣(zhòu ),到(dào )孟(mèng )津(jīn )之(zhī )上(shàng ),杖(zhàng )钺(yuè )把(bǎ )旄(máo ),号(hào )其(qí )众(zhòng )曰(yuē ):“仓(cāng )兕(sì )!仓(cāng )兕(sì )!”仓(cāng )〔兕(sì )〕者(zhě ),水(shuǐ )中(zhōng )之(zhī )兽(shòu )也(yě ),善(shàn )覆(fù )人(rén )船(chuán ),因(yīn )神(shén )以(yǐ )化(huà ),欲(yù )令(lìng )急(jí )渡(dù ),不(bú )急(jí )渡(dù ),仓(cāng )〔兕(sì )〕害(hài )汝(rǔ ),则(zé )复(fù )觟(huà )之(zhī )类(lèi )也(yě )。河(hé )中(zhōng )有(yǒu )此(cǐ )异(yì )物(wù ),时(shí )出(chū )浮(fú )扬(yáng ),一(yī )身(shēn )九(jiǔ )头(tóu ),人(rén )畏(wèi )恶(è )之(zhī ),未(wèi )必(bì )覆(fù )人(rén )之(zhī )舟(zhōu )也(yě ),尚(shàng )父(fù )缘(yuán )河(hé )有(yǒu )此(cǐ )异(yì )物(wù ),因(yīn )以(yǐ )威(wēi )众(zhòng )。夫(fū )<角(jiǎo )圭(guī )>之(zhī )触(chù )罪(zuì )人(rén ),犹(yóu )仓(cāng )〔兕(sì )〕之(zhī )覆(fù )舟(zhōu )也(yě ),盖(gài )有(yǒu )虚(xū )名(míng ),无(wú )其(qí )实(shí )效(xiào )也(yě )。人(rén )畏(wèi )怪(guài )奇(qí ),故(gù )空(kōng )褒(bāo )增(zēng )。

又(yòu )言(yán )太(tài )平(píng )之(zhī )时(shí )有(yǒu )景(jǐng )星(xīng )。《尚(shàng )书(shū )中(zhōng )候(hòu )》曰(yuē ):“尧(yáo )时(shí )景(jǐng )星(xīng )见(jiàn )於(yú )轸(zhěn )。”夫(fū )景(jǐng )星(xīng ),或(huò )时(shí )五(wǔ )星(xīng )也(yě ),大(dà )者(zhě )岁(suì )星(xīng )、太(tài )白(bái )也(yě )。彼(bǐ )或(huò )时(shí )岁(suì )星(xīng )、太(tài )白(bái )行(háng )於(yú )轸(zhěn )度(dù ),古(gǔ )质(zhì )不(bú )能(néng )推(tuī )步(bù )五(wǔ )星(xīng ),不(bú )知(zhī )岁(suì )星(xīng )、太(tài )白(bái )何(hé )如(rú )状(zhuàng ),见(jiàn )大(dà )星(xīng )则(zé )谓(wèi )景(jǐng )星(xīng )矣(yǐ )。《诗(shī )》又(yòu )言(yán ):“东(dōng )有(yǒu )启(qǐ )明(míng ),西(xī )有(yǒu )长(zhǎng )庚(gēng )。”亦(yì )或(huò )时(shí )复(fù )岁(suì )星(xīng )、太(tài )白(bái )也(yě )。或(huò )时(shí )昏(hūn )见(jiàn )於(yú )西(xī ),或(huò )时(shí )晨(chén )出(chū )於(yú )东(dōng ),诗(shī )人(rén )不(bú )知(zhī ),则(zé )名(míng )曰(yuē )启(qǐ )明(míng )、长(zhǎng )庚(gēng )矣(yǐ )。然(rán )则(zé )长(zhǎng )庚(gēng )与(yǔ )景(jǐng )星(xīng )同(tóng ),皆(jiē )五(wǔ )星(xīng )也(yě )。太(tài )平(píng )之(zhī )时(shí ),日(rì )月(yuè )精(jīng )明(míng )。五(wǔ )星(xīng ),日(rì )月(yuè )之(zhī )类(lèi )也(yě ),太(tài )平(píng )更(gèng )有(yǒu )景(jǐng )星(xīng ),可(kě )复(fù )更(gèng )有(yǒu )日(rì )月(yuè )乎(hū )?诗(shī )人(rén ),俗(sú )人(rén )也(yě );《中(zhōng )候(hòu )》之(zhī )时(shí ),质(zhì )世(shì )也(yě )。俱(jù )不(bú )知(zhī )星(xīng )。王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )时(shí ),太(tài )白(bái )经(jīng )天(tiān ),精(jīng )如(rú )半(bàn )月(yuè ),使(shǐ )不(bú )知(zhī )星(xīng )者(zhě )见(jiàn )之(zhī ),则(zé )亦(yì )复(fù )名(míng )之(zhī )曰(yuē )景(jǐng )星(xīng )。《尔(ěr )雅(yǎ )》《释(shì )四(sì )时(shí )章(zhāng )》曰(yuē ):“春(chūn )为(wéi )发(fā )生(shēng ),夏(xià )为(wéi )长(zhǎng )嬴(yíng ),秋(qiū )为(wéi )收(shōu )成(chéng ),冬(dōng )为(wéi )安(ān )宁(níng )。四(sì )气(qì )和(hé )为(wéi )景(jǐng )星(xīng )。”夫(fū )如(rú )《尔(ěr )雅(yǎ )》之(zhī )言(yán ),景(jǐng )星(xīng )乃(nǎi )四(sì )时(shí )气(qì )和(hé )之(zhī )名(míng )也(yě ),恐(kǒng )非(fēi )着(zhe )天(tiān )之(zhī )大(dà )星(xīng )。《尔(ěr )雅(yǎ )》之(zhī )书(shū ),《五(wǔ )经(jīng )》之(zhī )训(xùn ),故(gù )儒(rú )者(zhě )所(suǒ )共(gòng )观(guān )察(chá )也(yě ),而(ér )不(bú )信(xìn )从(cóng ),更(gèng )谓(wèi )大(dà )星(xīng )为(wéi )景(jǐng )星(xīng ),岂(qǐ )《尔(ěr )雅(yǎ )》所(suǒ )言(yán )景(jǐng )星(xīng ),与(yǔ )儒(rú )者(zhě )之(zhī )所(suǒ )说(shuō )异(yì )哉(zāi )?《尔(ěr )雅(yǎ )》又(yòu )言(yán ):“甘(gān )露(lù )时(shí )降(jiàng ),万(wàn )物(wù )以(yǐ )嘉(jiā ),谓(wèi )之(zhī )醴(lǐ )泉(quán )。”醴(lǐ )泉(quán )乃(nǎi )谓(wèi )甘(gān )露(lù )也(yě )。今(jīn )儒(rú )者(zhě )说(shuō )之(zhī ),谓(wèi )泉(quán )从(cóng )地(dì )中(zhōng )出(chū ),其(qí )味(wèi )甘(gān )若(ruò )醴(lǐ ),故(gù )曰(yuē )醴(lǐ )泉(quán )。二(èr )说(shuō )相(xiàng )远(yuǎn ),实(shí )未(wèi )可(kě )知(zhī )。案(àn )《尔(ěr )雅(yǎ )》《释(shì )水(shuǐ )》章(zhāng ):“泉(quán )一(yī )见(jiàn )一(yī )否(fǒu )曰(yuē )瀸(jiān )。槛(kǎn )泉(quán )正(zhèng )出(chū ),正(zhèng )出(chū ),涌(yǒng )出(chū )也(yě );沃(wò )泉(quán )悬(xuán )出(chū ),悬(xuán )出(chū ),下(xià )出(chū )也(yě )。”是(shì )泉(quán )出(chū )之(zhī )异(yì ),辄(zhé )有(yǒu )异(yì )名(míng )。使(shǐ )太(tài )平(píng )之(zhī )时(shí ),更(gèng )有(yǒu )醴(lǐ )泉(quán )从(cóng )地(dì )中(zhōng )出(chū ),当(dāng )於(yú )此(cǐ )章(zhāng )中(zhōng )言(yán )之(zhī ),何(hé )故(gù )反(fǎn )居(jū )《释(shì )四(sì )时(shí )章(zhāng )》中(zhōng ),言(yán )甘(gān )露(lù )为(wéi )醴(lǐ )泉(quán )乎(hū )?若(ruò )此(cǐ ),儒(rú )者(zhě )之(zhī )言(yán )醴(lǐ )泉(quán )从(cóng )地(dì )中(zhōng )出(chū ),又(yòu )言(yán )甘(gān )露(lù )其(qí )味(wèi )甚(shèn )甜(tián ),未(wèi )可(kě )然(rán )也(yě )。

儒(rú )曰(yuē ):“道(dào )至(zhì )大(dà )者(zhě ),日(rì )月(yuè )精(jīng )明(míng ),星(xīng )辰(chén )不(bú )失(shī )其(qí )行(háng ),翔(xiáng )风(fēng )起(qǐ ),甘(gān )露(lù )降(jiàng )。”雨(yǔ )〔霁(jì )〕而(ér )阴(yīn )曀(yì )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )甘(gān )雨(yǔ ),非(fēi )谓(wèi )雨(yǔ )水(shuǐ )之(zhī )味(wèi )甘(gān )也(yě )。推(tuī )此(cǐ )以(yǐ )论(lùn ),甘(gān )露(lù )必(bì )谓(wèi )其(qí )降(jiàng )下(xià )时(shí ),适(shì )润(rùn )养(yǎng )万(wàn )物(wù ),未(wèi )必(bì )露(lù )味(wèi )甘(gān )也(yě )。亦(yì )有(yǒu )露(lù )甘(gān )味(wèi )如(rú )饴(yí )蜜(mì )者(zhě ),俱(jù )太(tài )平(píng )之(zhī )应(yīng ),非(fēi )养(yǎng )万(wàn )物(wù )之(zhī )甘(gān )露(lù )也(yě )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?案(àn )甘(gān )露(lù )如(rú )饴(yí )蜜(mì )者(zhě ),着(zhe )於(yú )树(shù )木(mù ),不(bú )着(zhe )五(wǔ )谷(gǔ )。彼(bǐ )露(lù )味(wèi )不(bú )甘(gān )者(zhě ),其(qí )下(xià )时(shí ),土(tǔ )地(dì )滋(zī )润(rùn )流(liú )湿(shī ),万(wàn )物(wù )洽(qià )沾(zhān )濡(rú )溥(pǔ )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),《尔(ěr )雅(yǎ )》且(qiě )近(jìn )得(dé )实(shí )。缘(yuán )《尔(ěr )雅(yǎ )》之(zhī )言(yán ),验(yàn )之(zhī )於(yú )物(wù ),案(àn )味(wèi )甘(gān )之(zhī )露(lù )下(xià )着(zhe )树(shù )木(mù ),察(chá )所(suǒ )着(zhe )之(zhī )树(shù ),不(bú )能(néng )茂(mào )於(yú )所(suǒ )不(bú )着(zhe )之(zhī )木(mù )。然(rán )今(jīn )之(zhī )甘(gān )露(lù ),殆(dài )异(yì )於(yú )《尔(ěr )雅(yǎ )》之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )甘(gān )露(lù )。欲(yù )验(yàn )《尔(ěr )雅(yǎ )》之(zhī )甘(gān )露(lù ),以(yǐ )万(wàn )物(wù )丰(fēng )熟(shú ),灾(zāi )害(hài )不(bú )生(shēng ),此(cǐ )则(zé )甘(gān )露(lù )降(jiàng )下(xià )之(zhī )验(yàn )也(yě )。甘(gān )露(lù )下(xià ),是(shì )则(zé )醴(lǐ )泉(quán )矣(yǐ )。

阅读:25297

打赏捐助〔Donate〕>>>

《是应篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库