萧何曹参传【登录】

《汉书》 > 传 > 《萧何曹参传》 > 拼音版

萧(xiāo )何(hé ),沛(pèi )人(rén )也(yě )。以(yǐ )文(wén )毋(wú )害(hài )为(wéi )沛(pèi )主(zhǔ )吏(lì )掾(yuàn )。高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )布(bù )衣(yī )时(shí ),数(shù )以(yǐ )吏(lì )事(shì )护(hù )高(gāo )祖(zǔ )。高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )亭(tíng )长(zhǎng ),常(cháng )佑(yòu )之(zhī )。高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )吏(lì )繇(yáo )咸(xián )阳(yáng ),吏(lì )皆(jiē )送(sòng )奉(fèng )钱(qián )三(sān ),何(hé )独(dú )以(yǐ )五(wǔ )。秦(qín )御(yù )史(shǐ )监(jiān )郡(jùn )者(zhě ),与(yǔ )从(cóng )事(shì )辩(biàn )之(zhī )。何(hé )乃(nǎi )给(gěi )泗(sì )水(shuǐ )卒(zú )史(shǐ )事(shì ),第(dì )一(yī )。秦(qín )御(yù )史(shǐ )欲(yù )入(rù )言(yán )征(zhēng )何(hé ),何(hé )固(gù )请(qǐng ),得(dé )毋(wú )行(háng )。

及(jí )高(gāo )祖(zǔ )起(qǐ )为(wéi )沛(pèi )公(gōng ),何(hé )尝(cháng )为(wéi )丞(chéng )督(dū )事(shì )。沛(pèi )公(gōng )至(zhì )咸(xián )阳(yáng ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )争(zhēng )走(zǒu )金(jīn )、帛(bó )、财(cái )物(wù )之(zhī )府(fǔ ),分(fèn )之(zhī ),何(hé )独(dú )先(xiān )入(rù )收(shōu )秦(qín )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )律(lǜ )令(lìng )图(tú )书(shū )藏(cáng )之(zhī )。沛(pèi )公(gōng )具(jù )知(zhī )天(tiān )下(xià )厄(è )塞(sāi )、户(hù )口(kǒu )多(duō )少(shǎo )、强(qiáng )弱(ruò )处(chù )、民(mín )所(suǒ )疾(jí )苦(kǔ )者(zhě ),以(yǐ )何(hé )得(dé )秦(qín )图(tú )书(shū )也(yě )。

初(chū ),诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )与(yǔ )约(yuē ),先(xiān )入(rù )关(guān )破(pò )秦(qín )者(zhě )王(wáng )其(qí )地(dì )。沛(pèi )公(gōng )既(jì )先(xiān )定(dìng )秦(qín ),项(xiàng )羽(yǔ )后(hòu )至(zhì ),欲(yù )攻(gōng )沛(pèi )公(gōng ),沛(pèi )公(gōng )谢(xiè )之(zhī )得(dé )解(jiě )。羽(yǔ )遂(suí )屠(tú )烧(shāo )咸(xián )阳(yáng ),与(yǔ )范(fàn )增(zēng )谋(móu )曰(yuē ):“巴(bā )、蜀(shǔ )道(dào )险(xiǎn ),秦(qín )之(zhī )迁(qiān )民(mín )皆(jiē )居(jū )蜀(shǔ )。”乃(nǎi )曰(yuē ):“蜀(shǔ )汉(hàn )亦(yì )关(guān )中(zhōng )地(dì )也(yě )。”故(gù )立(lì )沛(pèi )公(gōng )为(wéi )汉(hàn )王(wáng ),而(ér )三(sān )分(fèn )关(guān )中(zhōng )地(dì ),王(wáng )秦(qín )降(jiàng )将(jiāng )以(yǐ )距(jù )汉(hàn )王(wáng )。汉(hàn )王(wáng )怒(nù ),欲(yù )谋(móu )攻(gōng )项(xiàng )羽(yǔ )。周(zhōu )勃(bó )、灌(guàn )婴(yīng )、樊(fán )哙(kuài )皆(jiē )劝(quàn )之(zhī ),何(hé )谏(jiàn )之(zhī )曰(yuē ):“虽(suī )王(wáng )汉(hàn )中(zhōng )之(zhī )恶(è ),不(bú )犹(yóu )愈(yù )于(yú )死(sǐ )乎(hū )?”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )乃(nǎi )死(sǐ )也(yě )?”何(hé )曰(yuē ):“今(jīn )众(zhòng )弗(fú )如(rú ),百(bǎi )战(zhàn )百(bǎi )败(bài ),不(bú )死(sǐ )何(hé )为(wéi )?《周(zhōu )书(shū )》曰(yuē )‘天(tiān )予(yǔ )不(bú )取(qǔ ),反(fǎn )受(shòu )其(qí )咎(jiù )’。语(yǔ )曰(yuē )‘天(tiān )汉(hàn )’,其(qí )称(chēng )甚(shèn )美(měi )。夫(fū )能(néng )诎(qū )于(yú )一(yī )人(rén )之(zhī )下(xià ),而(ér )信(xìn )于(yú )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )上(shàng )者(zhě ),汤(tāng )、武(wǔ )是(shì )也(yě )。臣(chén )愿(yuàn )大(dà )王(wáng )王(wáng )汉(hàn )中(zhōng ),养(yǎng )其(qí )民(mín )以(yǐ )致(zhì )贤(xián )人(rén ),收(shōu )用(yòng )巴(bā )、蜀(shǔ ),还(hái )定(dìng )三(sān )秦(qín ),天(tiān )下(xià )可(kě )图(tú )也(yě )。”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”乃(nǎi )遂(suí )就(jiù )国(guó ),以(yǐ )何(hé )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。何(hé )进(jìn )韩(hán )信(xìn ),汉(hàn )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),说(shuō )汉(hàn )王(wáng )令(lìng )引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )定(dìng )三(sān )秦(qín )。语(yǔ )在(zài )《信(xìn )传(chuán )》。

何(hé )以(yǐ )丞(chéng )相(xiàng )留(liú )收(shōu )巴(bā )、蜀(shǔ ),填(tián )抚(fǔ )谕(yù )告(gào ),使(shǐ )给(gěi )军(jūn )食(shí )。汉(hàn )二(èr )年(nián ),汉(hàn )王(wáng )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )击(jī )楚(chǔ ),何(hé )守(shǒu )关(guān )中(zhōng ),侍(shì )太(tài )子(zǐ ),治(zhì )栎(lì )阳(yáng )。为(wéi )令(lìng )约(yuē )束(shù ),立(lì )宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì )、宫(gōng )室(shì )、县(xiàn )邑(yì ),辄(zhé )奏(zòu ),上(shàng )可(kě )许(xǔ )以(yǐ )从(cóng )事(shì );即(jí )不(bú )及(jí )奏(zòu ),辄(zhé )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )施(shī )行(háng ),上(shàng )来(lái )以(yǐ )闻(wén )。计(jì )户(hù )转(zhuǎn )漕(cáo )给(gěi )军(jūn ),汉(hàn )王(wáng )数(shù )失(shī )军(jūn )遁(dùn )去(qù ),何(hé )常(cháng )兴(xìng )关(guān )中(zhōng )卒(zú ),辄(zhé )补(bǔ )缺(quē )。上(shàng )以(yǐ )此(cǐ )剸(tuán )属(shǔ )任(rèn )何(hé )关(guān )中(zhōng )事(shì )。

汉(hàn )三(sān )年(nián ),与(yǔ )项(xiàng )羽(yǔ )相(xiàng )距(jù )京(jīng )、索(suǒ )间(jiān ),上(shàng )数(shù )使(shǐ )使(shǐ )劳(láo )苦(kǔ )丞(chéng )相(xiàng )。鲍(bào )生(shēng )谓(wèi )何(hé )曰(yuē ):“今(jīn )王(wáng )暴(bào )衣(yī )露(lù )盖(gài ),数(shù )劳(láo )苦(kǔ )君(jūn )者(zhě ),有(yǒu )疑(yí )君(jūn )心(xīn )。为(wéi )君(jūn )计(jì ),莫(mò )若(ruò )遣(qiǎn )君(jūn )子(zǐ )孙(sūn )昆(kūn )弟(dì )能(néng )胜(shèng )兵(bīng )者(zhě )悉(xī )诣(yì )军(jūn )所(suǒ ),上(shàng )益(yì )信(xìn )君(jūn )。”于(yú )是(shì )何(hé )从(cóng )其(qí )计(jì ),汉(hàn )王(wáng )大(dà )说(shuō )。

汉(hàn )五(wǔ )年(nián ),已(yǐ )杀(shā )项(xiàng )羽(yǔ ),即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),论(lùn )功(gōng )行(háng )封(fēng ),群(qún )臣(chén )争(zhēng )功(gōng ),岁(suì )余(yú )不(bú )决(jué )。上(shàng )以(yǐ )何(hé )功(gōng )最(zuì )盛(shèng ),先(xiān )封(fēng )为(wéi )酂(zàn )侯(hóu ),食(shí )邑(yì )八(bā )千(qiān )户(hù )。功(gōng )臣(chén )皆(jiē )曰(yuē ):“臣(chén )等(děng )身(shēn )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )兵(bīng ),多(duō )者(zhě )百(bǎi )余(yú )战(zhàn ),少(shǎo )者(zhě )数(shù )十(shí )合(hé ),攻(gōng )城(chéng )略(luè )地(dì ),大(dà )小(xiǎo )各(gè )有(yǒu )差(chà )。今(jīn )萧(xiāo )何(hé )未(wèi )有(yǒu )汗(hàn )马(mǎ )之(zhī )劳(láo ),徒(tú )持(chí )文(wén )墨(mò )议(yì )论(lùn ),不(bú )战(zhàn ),顾(gù )居(jū )臣(chén )等(děng )上(shàng ),何(hé )也(yě )?”上(shàng )曰(yuē ):“诸(zhū )君(jūn )知(zhī )猎(liè )乎(hū )?”曰(yuē ):“知(zhī )之(zhī )。”“知(zhī )猎(liè )狗(gǒu )乎(hū )?”曰(yuē ):“知(zhī )之(zhī )。”上(shàng )曰(yuē ):“夫(fū )猎(liè ),追(zhuī )杀(shā )兽(shòu )者(zhě )狗(gǒu )也(yě ),而(ér )发(fā )纵(zòng )指(zhǐ )示(shì )兽(shòu )处(chù )者(zhě )人(rén )也(yě )。今(jīn )诸(zhū )君(jūn )徒(tú )能(néng )走(zǒu )得(dé )曾(céng )耳(ěr ),功(gōng )狗(gǒu )也(yě );至(zhì )如(rú )萧(xiāo )何(hé ),发(fā )纵(zòng )指(zhǐ )示(shì ),功(gōng )人(rén )也(yě )。且(qiě )诸(zhū )君(jūn )独(dú )以(yǐ )身(shēn )从(cóng )我(wǒ ),多(duō )者(zhě )三(sān )两(liǎng )人(rén );萧(xiāo )何(hé )举(jǔ )宗(zōng )数(shù )十(shí )人(rén )皆(jiē )随(suí )我(wǒ ),功(gōng )不(bú )可(kě )忘(wàng )也(yě )!”群(qún )臣(chén )后(hòu )皆(jiē )莫(mò )敢(gǎn )言(yán )。

列(liè )侯(hóu )毕(bì )已(yǐ )受(shòu )封(fēng ),奏(zòu )位(wèi )次(cì ),皆(jiē )曰(yuē ):“平(píng )阳(yáng )侯(hóu )曹(cáo )参(cān )身(shēn )被(bèi )七(qī )十(shí )创(chuàng ),攻(gōng )城(chéng )略(luè )地(dì ),功(gōng )最(zuì )多(duō ),宜(yí )第(dì )一(yī )。”上(shàng )已(yǐ )桡(ráo )功(gōng )臣(chén )多(duō )封(fēng )何(hé ),至(zhì )位(wèi )次(cì )未(wèi )有(yǒu )以(yǐ )复(fù )难(nán )之(zhī ),然(rán )心(xīn )欲(yù )何(hé )第(dì )一(yī )。关(guān )内(nèi )侯(hóu )鄂(è )秋(qiū )时(shí )为(wéi )谒(yè )者(zhě ),进(jìn )曰(yuē ):“郡(jùn )臣(chén )议(yì )皆(jiē )误(wù )。夫(fū )曹(cáo )参(cān )虽(suī )有(yǒu )野(yě )战(zhàn )略(luè )地(dì )之(zhī )功(gōng ),此(cǐ )特(tè )一(yī )时(shí )之(zhī )事(shì )。夫(fū )上(shàng )与(yǔ )楚(chǔ )相(xiàng )距(jù )五(wǔ )岁(suì ),失(shī )军(jūn )亡(wáng )众(zhòng ),跳(tiào )身(shēn )遁(dùn )者(zhě )数(shù )矣(yǐ ),然(rán )萧(xiāo )何(hé )常(cháng )从(cóng )关(guān )中(zhōng )遣(qiǎn )军(jūn )补(bǔ )其(qí )处(chù )。非(fēi )上(shàng )所(suǒ )诏(zhào )令(lìng )召(zhào ),而(ér )数(shù )万(wàn )众(zhòng )会(huì )上(shàng )乏(fá )绝(jué )者(zhě )数(shù )矣(yǐ )。夫(fū )汉(hàn )与(yǔ )楚(chǔ )相(xiàng )守(shǒu )荥(yíng )阳(yáng )数(shù )年(nián ),军(jūn )无(wú )见(jiàn )粮(liáng ),萧(xiāo )何(hé )转(zhuǎn )漕(cáo )关(guān )中(zhōng ),给(gěi )食(shí )不(bú )乏(fá )。陛(bì )下(xià )虽(suī )数(shù )亡(wáng )山(shān )东(dōng ),萧(xiāo )何(hé )常(cháng )全(quán )关(guān )中(zhōng )待(dài )陛(bì )下(xià ),此(cǐ )万(wàn )世(shì )功(gōng )也(yě )。今(jīn )虽(suī )无(wú )曹(cáo )参(cān )等(děng )百(bǎi )数(shù ),何(hé )缺(quē )于(yú )汉(hàn )?汉(hàn )得(dé )之(zhī )不(bú )必(bì )待(dài )以(yǐ )全(quán )。奈(nài )何(hé )欲(yù )以(yǐ )一(yī )旦(dàn )之(zhī )功(gōng )加(jiā )万(wàn )世(shì )之(zhī )功(gōng )哉(zāi )!萧(xiāo )何(hé )当(dāng )第(dì )一(yī ),曹(cáo )参(cān )次(cì )之(zhī )。”上(shàng )曰(yuē ):“善(shàn )。”于(yú )是(shì )乃(nǎi )令(lìng )何(hé )第(dì )一(yī ),赐(cì )带(dài )剑(jiàn )履(lǚ )上(shàng )殿(diàn ),入(rù )朝(cháo )不(bú )趋(qū )。上(shàng )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )进(jìn )贤(xián )受(shòu )上(shàng )赏(shǎng ),萧(xiāo )何(hé )功(gōng )虽(suī )高(gāo ),待(dài )鄂(è )君(jūn )乃(nǎi )得(dé )明(míng )。”于(yú )是(shì )因(yīn )鄂(è )秋(qiū )故(gù )所(suǒ )食(shí )关(guān )内(nèi )侯(hóu )邑(yì )二(èr )千(qiān )户(hù ),封(fēng )为(wéi )安(ān )平(píng )侯(hóu )。是(shì )日(rì ),悉(xī )封(fēng )何(hé )父(fù )母(mǔ )兄(xiōng )弟(dì )十(shí )余(yú )人(rén ),皆(jiē )食(shí )邑(yì )。乃(nǎi )益(yì )封(fēng )何(hé )二(èr )千(qiān )户(hù ),“以(yǐ )尝(cháng )繇(yáo )咸(xián )阳(yáng )时(shí )何(hé )送(sòng )我(wǒ )独(dú )赢(yíng )钱(qián )二(èr )也(yě )”。

陈(chén )豨(xī )反(fǎn ),上(shàng )自(zì )将(jiāng ),至(zhì )邯(hán )郸(dān )。而(ér )韩(hán )信(xìn )谋(móu )反(fǎn )关(guān )中(zhōng ),吕(lǚ )后(hòu )用(yòng )何(hé )计(jì )诛(zhū )信(xìn )。语(yǔ )在(zài )《信(xìn )传(chuán )》。上(shàng )已(yǐ )闻(wén )诛(zhū )信(xìn ),使(shǐ )使(shǐ )拜(bài )丞(chéng )相(xiàng )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),益(yì )封(fēng )五(wǔ )千(qiān )户(hù ),令(lìng )卒(zú )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )一(yī )都(dōu )尉(wèi )为(wéi )祖(zǔ )国(guó )卫(wèi )。诸(zhū )君(jūn )皆(jiē )贺(hè ),召(zhào )平(píng )独(dú )吊(diào )。召(zhào )平(píng )者(zhě ),故(gù )秦(qín )东(dōng )陵(líng )侯(hóu )。秦(qín )破(pò ),为(wéi )布(bù )衣(yī ),贫(pín ),种(zhǒng )瓜(guā )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )东(dōng ),瓜(guā )美(měi ),故(gù )世(shì )谓(wèi )“东(dōng )陵(líng )瓜(guā )”,从(cóng )召(zhào )平(píng )始(shǐ )也(yě )。平(píng )谓(wèi )何(hé )曰(yuē ):“祸(huò )自(zì )此(cǐ )始(shǐ )矣(yǐ )。上(shàng )暴(bào )露(lù )于(yú )外(wài ),而(ér )君(jūn )守(shǒu )于(yú )内(nèi ),非(fēi )被(bèi )矢(shǐ )石(shí )之(zhī )难(nán ),而(ér )益(yì )君(jūn )封(fēng )置(zhì )卫(wèi )者(zhě ),以(yǐ )今(jīn )者(zhě )淮(huái )阴(yīn )新(xīn )反(fǎn )于(yú )中(zhōng ),有(yǒu )疑(yí )君(jūn )心(xīn )。夫(fū )置(zhì )卫(wèi )卫(wèi )君(jūn ),非(fēi )以(yǐ )宠(chǒng )君(jūn )也(yě )。愿(yuàn )君(jūn )让(ràng )封(fēng )勿(wù )受(shòu ),悉(xī )以(yǐ )家(jiā )私(sī )财(cái )佐(zuǒ )军(jūn )。”何(hé )从(cóng )其(qí )计(jì ),上(shàng )说(shuō )。

其(qí )秋(qiū ),黥(qíng )布(bù )反(fǎn ),上(shàng )自(zì )将(jiāng )击(jī )之(zhī ),数(shù )使(shǐ )使(shǐ )问(wèn )相(xiàng )国(guó )何(hé )为(wéi )。曰(yuē ):“为(wéi )上(shàng )在(zài )军(jūn ),拊(fǔ )循(xún )勉(miǎn )百(bǎi )姓(xìng ),悉(xī )所(suǒ )有(yǒu )佐(zuǒ )军(jūn ),如(rú )陈(chén )豨(xī )时(shí )。”客(kè )又(yòu )说(shuō )何(hé )曰(yuē ):“君(jūn )灭(miè )族(zú )不(bú )久(jiǔ )矣(yǐ )。夫(fū )君(jūn )位(wèi )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),功(gōng )第(dì )一(yī ),不(bú )可(kě )复(fù )加(jiā )。然(rán )君(jūn )初(chū )入(rù )关(guān ),本(běn )得(dé )百(bǎi )姓(xìng )心(xīn ),十(shí )余(yú )年(nián )矣(yǐ )。皆(jiē )附(fù )君(jūn ),尚(shàng )复(fù )孳(zī )孳(zī )得(dé )民(mín )和(hé )。上(shàng )所(suǒ )谓(wèi )数(shù )问(wèn )君(jūn ),畏(wèi )君(jūn )倾(qīng )动(dòng )关(guān )中(zhōng )。今(jīn )君(jūn )胡(hú )不(bú )多(duō )买(mǎi )田(tián )地(dì ),贱(jiàn )贳(shì )貣(tè )以(yǐ )自(zì )污(wū )?上(shàng )心(xīn )必(bì )安(ān )。”于(yú )是(shì )何(hé )从(cóng )其(qí )计(jì ),上(shàng )乃(nǎi )大(dà )说(shuō )。

上(shàng )罢(bà )布(bù )军(jūn )归(guī ),民(mín )道(dào )遮(zhē )行(háng ),上(shàng )书(shū )言(yán )相(xiàng )国(guó )强(qiáng )贱(jiàn )买(mǎi )民(mín )田(tián )宅(zhái )数(shù )千(qiān )人(rén )。上(shàng )至(zhì ),何(hé )谒(yè )。上(shàng )笑(xiào )曰(yuē ):“今(jīn )相(xiàng )国(guó )乃(nǎi )利(lì )民(mín )!”民(mín )所(suǒ )上(shàng )书(shū )皆(jiē )以(yǐ )与(yǔ )何(hé ),曰(yuē ):“君(jūn )自(zì )谢(xiè )民(mín )。”后(hòu )何(hé )为(wéi )民(mín )请(qǐng )曰(yuē ):“长(zhǎng )安(ān )地(dì )陿(xiá ),上(shàng )林(lín )中(zhōng )多(duō )空(kōng )地(dì ),弃(qì ),愿(yuàn )令(lìng )民(mín )得(dé )入(rù )田(tián ),毋(wú )收(shōu )稿(gǎo )为(wéi )兽(shòu )食(shí )。”上(shàng )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“相(xiàng )国(guó )多(duō )受(shòu )贾(jiǎ )人(rén )财(cái )物(wù ),为(wéi )请(qǐng )吾(wú )苑(yuàn )!”乃(nǎi )下(xià )何(hé )廷(tíng )尉(wèi ),械(xiè )系(xì )之(zhī )。数(shù )日(rì ),王(wáng )卫(wèi )尉(wèi )侍(shì ),前(qián )问(wèn )曰(yuē ):“相(xiàng )国(guó )胡(hú )大(dà )罪(zuì ),陛(bì )下(xià )系(xì )之(zhī )暴(bào )也(yě )?”上(shàng )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )李(lǐ )斯(sī )相(xiàng )秦(qín )皇(huáng )帝(dì ),有(yǒu )善(shàn )归(guī )主(zhǔ ),有(yǒu )恶(è )自(zì )予(yǔ )。今(jīn )相(xiàng )国(guó )多(duō )受(shòu )贾(jiǎ )竖(shù )金(jīn ),为(wéi )请(qǐng )吾(wú )苑(yuàn ),以(yǐ )自(zì )媚(mèi )于(yú )民(mín )。故(gù )系(xì )治(zhì )之(zhī )。”王(wáng )卫(wèi )尉(wèi )曰(yuē ):“夫(fū )职(zhí )事(shì )苟(gǒu )有(yǒu )便(biàn )于(yú )民(mín )而(ér )请(qǐng )之(zhī ),真(zhēn )宰(zǎi )相(xiàng )事(shì )也(yě )。陛(bì )下(xià )奈(nài )何(hé )乃(nǎi )疑(yí )相(xiàng )国(guó )受(shòu )贾(jiǎ )人(rén )钱(qián )乎(hū )!且(qiě )陛(bì )下(xià )距(jù )楚(chǔ )数(shù )岁(suì ),陈(chén )豨(xī )、黥(qíng )布(bù )反(fǎn )时(shí ),陛(bì )下(xià )自(zì )将(jiāng )往(wǎng ),当(dāng )是(shì )时(shí )相(xiàng )国(guó )守(shǒu )关(guān )中(zhōng ),关(guān )中(zhōng )摇(yáo )足(zú )则(zé )关(guān )西(xī )非(fēi )陛(bì )下(xià )有(yǒu )也(yě )。相(xiàng )国(guó )不(bú )以(yǐ )此(cǐ )时(shí )为(wéi )利(lì ),乃(nǎi )利(lì )贾(jiǎ )人(rén )之(zhī )金(jīn )乎(hū )!且(qiě )秦(qín )以(yǐ )不(bú )闻(wén )其(qí )过(guò )亡(wáng )天(tiān )下(xià ),夫(fū )李(lǐ )斯(sī )之(zhī )分(fèn )过(guò ),又(yòu )何(hé )足(zú )法(fǎ )哉(zāi )!陛(bì )下(xià )何(hé )疑(yí )宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )浅(qiǎn )也(yě )!”上(shàng )不(bú )怿(yì )。是(shì )日(rì ),使(shǐ )使(shǐ )持(chí )节(jiē )赦(shè )出(chū )何(hé )。何(hé )年(nián )老(lǎo ),素(sù )恭(gōng )谨(jǐn ),徒(tú )跣(xiǎn )入(rù )谢(xiè )。上(shàng )曰(yuē ):“相(xiàng )国(guó )休(xiū )矣(yǐ )!相(xiàng )国(guó )为(wéi )民(mín )请(qǐng )吾(wú )苑(yuàn )不(bú )许(xǔ ),我(wǒ )不(bú )过(guò )为(wéi )桀(jié )、纣(zhòu )主(zhǔ ),而(ér )相(xiàng )国(guó )为(wéi )贤(xián )相(xiàng )。吾(wú )故(gù )系(xì )相(xiàng )国(guó ),欲(yù )令(lìng )百(bǎi )姓(xìng )闻(wén )吾(wú )过(guò )。”

高(gāo )祖(zǔ )崩(bēng ),何(hé )事(shì )惠(huì )帝(dì )。何(hé )病(bìng ),上(shàng )亲(qīn )自(zì )临(lín )视(shì )何(hé )疾(jí ),因(yīn )问(wèn )曰(yuē ):“君(jūn )即(jí )百(bǎi )岁(suì )后(hòu ),谁(shuí )可(kě )代(dài )君(jūn )?”对(duì )曰(yuē ):“知(zhī )臣(chén )莫(mò )如(rú )主(zhǔ )。”帝(dì )曰(yuē ):“曹(cáo )参(cān )何(hé )如(rú )?”何(hé )顿(dùn )首(shǒu )曰(yuē ):“帝(dì )得(dé )之(zhī )矣(yǐ ),何(hé )死(sǐ )不(bú )恨(hèn )矣(yǐ )!”

何(hé )买(mǎi )田(tián )宅(zhái )必(bì )居(jū )穷(qióng )辟(pì )处(chù ),为(wéi )家(jiā )不(bú )治(zhì )垣(yuán )屋(wū )。曰(yuē ):“今(jīn )后(hòu )世(shì )贤(xián ),师(shī )吾(wú )俭(jiǎn );不(bú )贤(xián ),毋(wú )为(wéi )势(shì )家(jiā )所(suǒ )夺(duó )。”

孝(xiào )惠(huì )二(èr )年(nián ),何(hé )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )文(wén )终(zhōng )侯(hóu )。子(zǐ )禄(lù )嗣(sì ),薨(hōng ),无(wú )子(zǐ )。高(gāo )后(hòu )乃(nǎi )封(fēng )何(hé )夫(fū )人(rén )同(tóng )为(wéi )酂(zàn )侯(hóu ),小(xiǎo )子(zǐ )延(yán )为(wéi )筑(zhù )阳(yáng )侯(hóu )。孝(xiào )文(wén )元(yuán )年(nián ),罢(bà )同(tóng ),更(gèng )封(fēng )延(yán )为(wéi )酂(zàn )侯(hóu )。薨(hōng ),子(zǐ )遗(yí )嗣(sì )。薨(hōng ),无(wú )子(zǐ )。文(wén )帝(dì )复(fù )以(yǐ )遣(qiǎn )弟(dì )则(zé )嗣(sì ),有(yǒu )罪(zuì )免(miǎn )。景(jǐng )帝(dì )二(èr )年(nián ),制(zhì )诏(zhào )御(yù )史(shǐ ):“故(gù )相(xiàng )国(guó )萧(xiāo )何(hé ),高(gāo )皇(huáng )帝(dì )大(dà )功(gōng )臣(chén ),所(suǒ )与(yǔ )为(wéi )天(tiān )下(xià )也(yě )。今(jīn )其(qí )祀(sì )绝(jué ),朕(zhèn )甚(shèn )怜(lián )之(zhī )。其(qí )以(yǐ )武(wǔ )阳(yáng )县(xiàn )户(hù )二(èr )千(qiān )封(fēng )何(hé )孙(sūn )嘉(jiā )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。”嘉(jiā ),则(zé )弟(dì )也(yě )。薨(hōng ),子(zǐ )胜(shèng )嗣(sì ),后(hòu )有(yǒu )罪(zuì )免(miǎn )。武(wǔ )帝(dì )元(yuán )狩(shòu )中(zhōng ),复(fù )下(xià )诏(zhào )御(yù )史(shǐ ):“以(yǐ )酂(zàn )户(hù )二(èr )千(qiān )四(sì )百(bǎi )封(fēng )何(hé )曾(céng )孙(sūn )庆(qìng )为(wéi )酂(zàn )侯(hóu ),布(bù )告(gào )天(tiān )下(xià ),令(lìng )明(míng )知(zhī )朕(zhèn )报(bào )萧(xiāo )相(xiàng )国(guó )德(dé )也(yě )。”庆(qìng ),则(zé )子(zǐ )也(yě )。薨(hōng ),子(zǐ )寿(shòu )成(chéng )嗣(sì ),坐(zuò )为(wéi )太(tài )常(cháng )牺(xī )牲(shēng )瘦(shòu )免(miǎn )。宣(xuān )帝(dì )时(shí ),诏(zhào )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )求(qiú )问(wèn )萧(xiāo )相(xiàng )国(guó )后(hòu )在(zài )者(zhě ),得(dé )玄(xuán )孙(sūn )建(jiàn )世(shì )等(děng )十(shí )二(èr )人(rén ),复(fù )下(xià )诏(zhào )以(yǐ )酂(zàn )户(hù )二(èr )千(qiān )封(fēng )建(jiàn )世(shì )为(wéi )酂(zàn )侯(hóu )。传(chuán )子(zǐ )至(zhì )孙(sūn )获(huò ),坐(zuò )使(shǐ )奴(nú )杀(shā )人(rén )减(jiǎn )死(sǐ )论(lùn )。成(chéng )帝(dì )时(shí ),复(fù )封(fēng )何(hé )玄(xuán )孙(sūn )之(zhī )子(zǐ )南(nán )长(zhǎng )喜(xǐ )为(wéi )酂(zàn )侯(hóu )。传(chuán )子(zǐ )至(zhì )曾(céng )孙(sūn ),王(wáng )莽(mǎng )败(bài )乃(nǎi )绝(jué )。

曹(cáo )参(cān ),沛(pèi )人(rén )也(yě )。秦(qín )时(shí )为(wéi )狱(yù )掾(yuàn ),而(ér )萧(xiāo )何(hé )为(wéi )主(zhǔ )吏(lì ),居(jū )县(xiàn )为(wéi )豪(háo )吏(lì )矣(yǐ )。高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )沛(pèi )公(gōng )也(yě ),参(cān )以(yǐ )中(zhōng )涓(juān )从(cóng )击(jī )胡(hú )陵(líng )、方(fāng )与(yǔ ),攻(gōng )秦(qín )监(jiān )公(gōng )军(jūn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。东(dōng )下(xià )薛(xuē ),击(jī )泗(sì )水(shuǐ )守(shǒu )军(jūn )薛(xuē )郭(guō )西(xī )。复(fù )攻(gōng )胡(hú )陵(líng ),取(qǔ )之(zhī )。徙(xǐ )守(shǒu )方(fāng )与(yǔ )。方(fāng )与(yǔ )反(fǎn )为(wéi )魏(wèi ),击(jī )之(zhī )。丰(fēng )反(fǎn )为(wéi )魏(wèi ),攻(gōng )之(zhī )。赐(cì )爵(jué )七(qī )大(dà )夫(fū )。北(běi )击(jī )司(sī )马(mǎ )欣(xīn )军(jūn )砀(dàng )东(dōng ),取(qǔ )狐(hú )父(fù )、祁(qí )善(shàn )置(zhì )。又(yòu )攻(gōng )下(xià )邑(yì )以(yǐ )西(xī ),至(zhì )虞(yú ),击(jī )秦(qín )将(jiāng )章(zhāng )邯(hán )车(chē )骑(qí )。攻(gōng )辕(yuán )戚(qī )及(jí )亢(kàng )父(fù ),先(xiān )登(dēng )。迁(qiān )为(wéi )五(wǔ )大(dà )夫(fū )。北(běi )救(jiù )东(dōng )阿(ā ),击(jī )章(zhāng )邯(hán )军(jūn ),陷(xiàn )陈(chén ),追(zhuī )至(zhì )濮(pú )阳(yáng )。攻(gōng )定(dìng )陶(táo ),取(qǔ )临(lín )济(jì )。南(nán )救(jiù )雍(yōng )丘(qiū ),击(jī )李(lǐ )由(yóu )军(jūn ),破(pò )之(zhī ),杀(shā )李(lǐ )由(yóu ),虏(lǔ )秦(qín )候(hòu )一(yī )人(rén )。

章(zhāng )邯(hán )破(pò )杀(shā )项(xiàng )梁(liáng )也(yě ),沛(pèi )公(gōng )与(yǔ )项(xiàng )羽(yǔ )引(yǐn )兵(bīng )而(ér )东(dōng )。楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )以(yǐ )沛(pèi )公(gōng )为(wéi )砀(dàng )郡(jùn )长(zhǎng ),将(jiāng )砀(dàng )郡(jùn )兵(bīng )。于(yú )是(shì )乃(nǎi )封(fēng )参(cān )执(zhí )帛(bó ),号(hào )曰(yuē )建(jiàn )成(chéng )君(jūn )。迁(qiān )为(wéi )戚(qī )公(gōng ),属(shǔ )砀(dàng )郡(jùn )。其(qí )后(hòu ),从(cóng )攻(gōng )东(dōng )郡(jùn )尉(wèi )军(jūn ),破(pò )之(zhī )成(chéng )武(wǔ )南(nán )。击(jī )王(wáng )离(lí )军(jūn )成(chéng )阳(yáng )南(nán ),又(yòu )攻(gōng )杠(gàng )里(lǐ ),大(dà )破(pò )之(zhī )。追(zhuī )北(běi ),西(xī )至(zhì )开(kāi )封(fēng ),击(jī )赵(zhào )贲(bēn )军(jūn ),破(pò )之(zhī ),围(wéi )赵(zhào )贲(bēn )开(kāi )封(fēng )城(chéng )中(zhōng )。西(xī )击(jī )秦(qín )将(jiāng )杨(yáng )熊(xióng )军(jūn )于(yú )曲(qǔ )遇(yù ),破(pò )之(zhī ),虏(lǔ )秦(qín )司(sī )马(mǎ )及(jí )御(yù )史(shǐ )各(gè )一(yī )人(rén )。迁(qiān )为(wéi )执(zhí )珪(guī )。从(cóng )西(xī )攻(gōng )阳(yáng )武(wǔ ),下(xià )轘(huán )辕(yuán )、缑(gōu )氏(shì ),绝(jué )河(hé )津(jīn )。击(jī )赵(zhào )贲(bēn )军(jūn )尸(shī )北(běi ),破(pò )之(zhī )。从(cóng )南(nán )攻(gōng )犨(chōu ),与(yǔ )南(nán )阳(yáng )守(shǒu )齮(yǐ )战(zhàn )阳(yáng )城(chéng )郭(guō )东(dōng ),陷(xiàn )陈(chén ),取(qǔ )宛(wǎn ),虏(lǔ )齮(yǐ ),定(dìng )南(nán )阳(yáng )郡(jùn )。从(cóng )西(xī )攻(gōng )武(wǔ )关(guān )、峣(yáo )关(guān ),取(qǔ )之(zhī )。前(qián )攻(gōng )秦(qín )军(jūn )蓝(lán )田(tián )南(nán ),又(yòu )夜(yè )击(jī )其(qí )北(běi )军(jūn ),大(dà )破(pò )之(zhī ),遂(suí )至(zhì )咸(xián )阳(yáng ),破(pò )秦(qín )。

项(xiàng )羽(yǔ )至(zhì ),以(yǐ )沛(pèi )公(gōng )为(wéi )汉(hàn )王(wáng )。汉(hàn )王(wáng )封(fēng )参(cān )为(wéi )建(jiàn )成(chéng )侯(hóu )。从(cóng )至(zhì )汉(hàn )中(zhōng ),迁(qiān )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )。从(cóng )还(hái )定(dìng )三(sān )秦(qín ),攻(gōng )下(xià )辨(biàn )、故(gù )道(dào )、雍(yōng )、斄(tái )。击(jī )章(zhāng )平(píng )军(jūn )于(yú )好(hǎo )畤(zhì )南(nán ),破(pò )之(zhī ),围(wéi )好(hǎo )畸(jī ),取(qǔ )壤(rǎng )乡(xiāng )。击(jī )三(sān )秦(qín )军(jūn )壤(rǎng )东(dōng )及(jí )高(gāo )栎(lì ),破(pò )之(zhī )。复(fù )围(wéi )章(zhāng )平(píng ),平(píng )出(chū )好(hǎo )畤(zhì )走(zǒu )。因(yīn )击(jī )赵(zhào )贲(bēn )、内(nèi )史(shǐ )保(bǎo )军(jūn ),破(pò )之(zhī )。东(dōng )取(qǔ )咸(xián )阳(yáng ),更(gèng )名(míng )曰(yuē )新(xīn )城(chéng )。参(cān )将(jiāng )兵(bīng )守(shǒu )景(jǐng )陵(líng )二(èr )十(shí )三(sān )日(rì ),三(sān )秦(qín )使(shǐ )章(zhāng )平(píng )等(děng )攻(gōng )参(cān ),参(cān )出(chū )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。赐(cì )食(shí )邑(yì )于(yú )宁(níng )秦(qín )。以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )引(yǐn )兵(bīng )围(wéi )章(zhāng )邯(hán )废(fèi )丘(qiū );以(yǐ )中(zhōng )尉(wèi )从(cóng )汉(hàn )王(wáng )出(chū )临(lín )晋(jìn )关(guān )。至(zhì )河(hé )内(nèi ),下(xià )修(xiū )武(wǔ ),度(dù )围(wéi )津(jīn ),东(dōng )击(jī )龙(lóng )且(qiě )、项(xiàng )佗(tuó )定(dìng )陶(táo ),破(pò )之(zhī )。东(dōng )取(qǔ )砀(dàng )、萧(xiāo )、彭(péng )城(chéng )。击(jī )项(xiàng )籍(jí )军(jūn ),汉(hàn )军(jūn )大(dà )败(bài )走(zǒu )。参(cān )以(yǐ )中(zhōng )尉(wèi )围(wéi )取(qǔ )雍(yōng )丘(qiū )。王(wáng )武(wǔ )反(fǎn )于(yú )外(wài )黄(huáng ),程(chéng )处(chù )反(fǎn )于(yú )燕(yàn ),往(wǎng )击(jī ),尽(jìn )破(pò )之(zhī )。柱(zhù )天(tiān )侯(hóu )反(fǎn )于(yú )衍(yǎn )氏(shì ),进(jìn )破(pò )取(qǔ )衍(yǎn )氏(shì )。击(jī )羽(yǔ )婴(yīng )于(yú )昆(kūn )阳(yáng ),追(zhuī )至(zhì )叶(yè )。还(hái )攻(gōng )武(wǔ )强(qiáng ),因(yīn )至(zhì )荥(yíng )阳(yáng )。参(cān )自(zì )汉(hàn )中(zhōng )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )中(zhōng )尉(wèi ),从(cóng )击(jī )诸(zhū )侯(hóu )及(jí )项(xiàng )王(wáng ),败(bài ),还(hái )至(zhì )荥(yíng )阳(yáng )。

汉(hàn )二(èr )年(nián ),拜(bài )为(wéi )假(jiǎ )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),入(rù )屯(tún )兵(bīng )关(guān )中(zhōng )。月(yuè )余(yú ),魏(wèi )王(wáng )豹(bào )反(fǎn ),以(yǐ )假(jiǎ )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )别(bié )与(yǔ )韩(hán )信(xìn )东(dōng )攻(gōng )魏(wèi )将(jiāng )孙(sūn )遬(sù )东(dōng )张(zhāng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。因(yīn )攻(gōng )安(ān )邑(yì ),得(dé )魏(wèi )将(jiāng )王(wáng )襄(xiāng )。击(jī )魏(wèi )王(wáng )于(yú )曲(qǔ )阳(yáng ),追(zhuī )至(zhì )东(dōng )垣(yuán ),生(shēng )获(huò )魏(wèi )王(wáng )豹(bào )。取(qǔ )平(píng )阳(yáng ),得(dé )豹(bào )母(mǔ )妻(qī )子(zǐ ),尽(jìn )定(dìng )魏(wèi )地(dì ),凡(fán )五(wǔ )十(shí )二(èr )县(xiàn )。赐(cì )食(shí )邑(yì )平(píng )阳(yáng )。因(yīn )从(cóng )韩(hán )信(xìn )击(jī )赵(zhào )相(xiàng )国(guó )夏(xià )说(shuō )军(jūn )于(yú )邬(wū )东(dōng ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )夏(xià )说(shuō )。韩(hán )信(xìn )与(yǔ )故(gù )常(cháng )山(shān )王(wáng )张(zhāng )耳(ěr )引(yǐn )兵(bīng )下(xià )井(jǐng )陉(xíng ),击(jī )成(chéng )安(ān )君(jūn )陈(chén )馀(yú ),而(ér )令(lìng )参(cān )还(hái )围(wéi )赵(zhào )别(bié )将(jiāng )戚(qī )公(gōng )于(yú )邬(wū )城(chéng )中(zhōng )。戚(qī )公(gōng )出(chū )走(zǒu ),追(zhuī )斩(zhǎn )之(zhī )。乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )诣(yì )汉(hàn )王(wáng )在(zài )所(suǒ )。韩(hán )信(xìn )已(yǐ )破(pò )赵(zhào ),为(wéi )相(xiàng )国(guó ),东(dōng )击(jī )齐(qí ),参(cān )以(yǐ )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )属(shǔ )焉(yān )。攻(gōng )破(pò )齐(qí )历(lì )下(xià )军(jūn ),遂(suí )取(qǔ )临(lín )淄(zī )。还(hái )定(dìng )济(jì )北(běi )郡(jùn ),收(shōu )著(zhe )、漯(luò )阴(yīn )、平(píng )原(yuán )、鬲(gé )、卢(lú )。已(yǐ )而(ér )从(cóng )韩(hán )信(xìn )击(jī )龙(lóng )且(qiě )军(jūn )于(yú )上(shàng )假(jiǎ )密(mì ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )龙(lóng )且(qiě ),虏(lǔ )亚(yà )将(jiāng )周(zhōu )兰(lán )。定(dìng )齐(qí )郡(jùn ),凡(fán )得(dé )七(qī )十(shí )县(xiàn )。得(dé )故(gù )齐(qí )王(wáng )田(tián )广(guǎng )相(xiàng )田(tián )光(guāng ),其(qí )守(shǒu )相(xiàng )许(xǔ )章(zhāng ),及(jí )故(gù )将(jiāng )军(jūn )田(tián )既(jì )。韩(hán )信(xìn )立(lì )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )诣(yì )陈(chén ),与(yǔ )汉(hàn )王(wáng )共(gòng )破(pò )项(xiàng )羽(yǔ ),而(ér )参(cān )留(liú )平(píng )齐(qí )未(wèi )服(fú )者(zhě )。

汉(hàn )王(wáng )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),韩(hán )信(xìn )徙(xǐ )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng )。参(cān )归(guī )相(xiàng )印(yìn )焉(yān )。高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )长(zhǎng )子(zǐ )肥(féi )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),而(ér )以(yǐ )参(cān )为(wéi )相(xiàng )国(guó )。高(gāo )祖(zǔ )六(liù )年(nián ),与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )剖(pōu )符(fú ),赐(cì )参(cān )爵(jué )列(liè )侯(hóu ),食(shí )邑(yì )平(píng )阳(yáng )万(wàn )六(liù )百(bǎi )三(sān )十(shí )户(hù ),世(shì )世(shì )勿(wù )绝(jué )。

参(cān )以(yǐ )齐(qí )相(xiàng )国(guó )击(jī )陈(chén )豨(xī )将(jiāng )张(zhāng )春(chūn ),破(pò )之(zhī ),黥(qíng )布(bù )反(fǎn ),参(cān )从(cóng )悼(dào )惠(huì )王(wáng )将(jiāng )车(chē )骑(qí )十(shí )二(èr )万(wàn ),与(yǔ )高(gāo )祖(zǔ )会(huì )击(jī )黥(qíng )布(bù )军(jūn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。南(nán )至(zhì )蕲(qí ),还(hái )定(dìng )竹(zhú )邑(yì )、相(xiàng )、萧(xiāo )、留(liú )。

参(cān )功(gōng ):凡(fán )下(xià )二(èr )国(guó ),县(xiàn )百(bǎi )二(èr )十(shí )二(èr );得(dé )王(wáng )二(èr )人(rén ),相(xiàng )三(sān )人(rén ),将(jiāng )军(jūn )六(liù )人(rén ),大(dà )莫(mò )嚣(xiāo )、郡(jùn )守(shǒu )、司(sī )马(mǎ )、侯(hóu )、御(yù )史(shǐ )各(gè )一(yī )人(rén )。

孝(xiào )惠(huì )元(yuán )年(nián ),除(chú )诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )国(guó )法(fǎ ),更(gèng )以(yǐ )参(cān )为(wéi )齐(qí )丞(chéng )相(xiàng )。参(cān )之(zhī )相(xiàng )齐(qí ),齐(qí )七(qī )十(shí )城(chéng )。天(tiān )下(xià )初(chū )定(dìng ),悼(dào )惠(huì )王(wáng )富(fù )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),参(cān )尽(jìn )召(zhào )长(zhǎng )老(lǎo )诸(zhū )先(xiān )生(shēng ),向(xiàng )所(suǒ )以(yǐ )安(ān )集(jí )百(bǎi )姓(xìng )。而(ér )齐(qí )故(gù )诸(zhū )儒(rú )以(yǐ )百(bǎi )数(shù ),言(yán )人(rén )人(rén )殊(shū ),参(cān )未(wèi )知(zhī )所(suǒ )定(dìng )。闻(wén )胶(jiāo )西(xī )有(yǒu )盖(gài )公(gōng ),善(shàn )治(zhì )黄(huáng )、老(lǎo )言(yán ),使(shǐ )人(rén )厚(hòu )币(bì )请(qǐng )之(zhī )。既(jì )见(jiàn )盖(gài )公(gōng ),盖(gài )公(gōng )为(wéi )言(yán )“治(zhì )道(dào )贵(guì )清(qīng )静(jìng )而(ér )民(mín )自(zì )定(dìng )”,推(tuī )此(cǐ )类(lèi )具(jù )言(yán )之(zhī )。参(cān )于(yú )是(shì )避(bì )正(zhèng )堂(táng ),舍(shě )盖(gài )公(gōng )焉(yān )。其(qí )治(zhì )要(yào )用(yòng )黄(huáng )、老(lǎo )术(shù ),故(gù )相(xiàng )齐(qí )九(jiǔ )年(nián ),齐(qí )国(guó )安(ān )集(jí ),大(dà )称(chēng )贤(xián )相(xiàng )。

萧(xiāo )何(hé )薨(hōng ),参(cān )闻(wén )之(zhī ),告(gào )舍(shě )人(rén )趣(qù )治(zhì )行(háng ),“吾(wú )且(qiě )入(rù )相(xiàng )。”居(jū )无(wú )何(hé ),使(shǐ )者(zhě )果(guǒ )召(zhào )参(cān )。参(cān )去(qù ),属(shǔ )其(qí )后(hòu )相(xiàng )曰(yuē ):“以(yǐ )齐(qí )狱(yù )市(shì )为(wéi )寄(jì ),慎(shèn )勿(wù )扰(rǎo )也(yě )。”后(hòu )相(xiàng )曰(yuē ):“治(zhì )无(wú )大(dà )于(yú )此(cǐ )者(zhě )乎(hū )?”参(cān )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。夫(fū )狱(yù )市(shì )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )并(bìng )容(róng )也(yě ),今(jīn )君(jūn )扰(rǎo )之(zhī ),奸(jiān )人(rén )安(ān )所(suǒ )容(róng )乎(hū )?吾(wú )是(shì )以(yǐ )先(xiān )之(zhī )。”

始(shǐ )参(cān )微(wēi )时(shí ),与(yǔ )萧(xiāo )何(hé )善(shàn ),及(jí )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng ),有(yǒu )隙(xì )。至(zhì )何(hé )且(qiě )死(sǐ ),所(suǒ )推(tuī )贤(xián )唯(wéi )参(cān )。参(cān )代(dài )何(hé )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),举(jǔ )事(shì )无(wú )所(suǒ )变(biàn )更(gèng ),壹(yī )遵(zūn )何(hé )之(zhī )约(yuē )束(shù )。择(zé )郡(jùn )国(guó )吏(lì )长(zhǎng )大(dà ),讷(nè )于(yú )文(wén )辞(cí ),谨(jǐn )厚(hòu )长(zhǎng )者(zhě ),即(jí )召(zhào )除(chú )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )史(shǐ )。吏(lì )言(yán )文(wén )刻(kè )深(shēn ),欲(yù )务(wù )声(shēng )名(míng ),辄(zhé )斥(chì )去(qù )之(zhī )。日(rì )夜(yè )饮(yǐn )酒(jiǔ )。卿(qīng )大(dà )夫(fū )以(yǐ )下(xià )吏(lì )及(jí )宾(bīn )客(kè )见(jiàn )参(cān )不(bú )事(shì )事(shì );来(lái )者(zhě )皆(jiē )欲(yù )有(yǒu )言(yán )。至(zhì )者(zhě ),参(cān )辄(zhé )饮(yǐn )以(yǐ )醇(chún )酒(jiǔ ),度(dù )之(zhī )欲(yù )有(yǒu )言(yán ),复(fù )饮(yǐn )酒(jiǔ ),醉(zuì )而(ér )后(hòu )去(qù ),终(zhōng )莫(mò )得(dé )开(kāi )说(shuō ),以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。

相(xiàng )舍(shě )后(hòu )园(yuán )近(jìn )吏(lì )舍(shě ),吏(lì )舍(shě )日(rì )饮(yǐn )歌(gē )呼(hū )。从(cóng )吏(lì )患(huàn )之(zhī ),无(wú )如(rú )何(hé ),乃(nǎi )请(qǐng )参(cān )游(yóu )后(hòu )园(yuán )。闻(wén )吏(lì )醉(zuì )歌(gē )呼(hū ),从(cóng )吏(lì )幸(xìng )相(xiàng )国(guó )召(zhào )按(àn )之(zhī )。乃(nǎi )反(fǎn )取(qǔ )酒(jiǔ )张(zhāng )坐(zuò )饮(yǐn ),大(dà )歌(gē )呼(hū )与(yǔ )相(xiàng )和(hé )。

参(cān )见(jiàn )人(rén )之(zhī )有(yǒu )细(xì )过(guò ),掩(yǎn )匿(nì )覆(fù )盖(gài )之(zhī ),府(fǔ )中(zhōng )无(wú )事(shì )。

参(cān )子(zǐ )窋(kū )为(wéi )中(zhōng )大(dà )夫(fū )。惠(huì )帝(dì )怪(guài )相(xiàng )国(guó )不(bú )治(zhì )事(shì ),以(yǐ )为(wéi )“岂(qǐ )少(shǎo )朕(zhèn )与(yǔ )?”乃(nǎi )谓(wèi )窋(kū )曰(yuē ):“女(nǚ )归(guī ),试(shì )私(sī )从(cóng )容(róng )问(wèn )乃(nǎi )父(fù )曰(yuē ):‘高(gāo )帝(dì )新(xīn )弃(qì )群(qún )臣(chén ),帝(dì )富(fù )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),君(jūn )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),日(rì )饮(yǐn ),无(wú )所(suǒ )请(qǐng )事(shì ),何(hé )以(yǐ )忧(yōu )天(tiān )下(xià )?’然(rán )无(wú )言(yán )吾(wú )告(gào )女(nǚ )也(yě )。”窋(kū )既(jì )洗(xǐ )沐(mù )归(guī ),时(shí )间(jiān ),自(zì )从(cóng )其(qí )所(suǒ )谏(jiàn )参(cān )。参(cān )怒(nù )而(ér )笞(chī )之(zhī )二(èr )百(bǎi ),曰(yuē ):“趣(qù )入(rù )侍(shì ),天(tiān )下(xià )事(shì )非(fēi )乃(nǎi )所(suǒ )当(dāng )言(yán )也(yě )!”至(zhì )朝(cháo )时(shí ),帝(dì )让(ràng )参(cān )曰(yuē ):“与(yǔ )窋(kū )胡(hú )治(zhì )乎(hū )?乃(nǎi )者(zhě )我(wǒ )使(shǐ )谏(jiàn )君(jūn )也(yě )。”参(cān )免(miǎn )冠(guàn )谢(xiè )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )自(zì )察(chá )圣(shèng )武(wǔ )孰(shú )与(yǔ )高(gāo )皇(huáng )帝(dì )?”上(shàng )曰(yuē ):“朕(zhèn )乃(nǎi )安(ān )敢(gǎn )望(wàng )先(xiān )帝(dì )!”参(cān )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )观(guān )参(cān )孰(shú )与(yǔ )萧(xiāo )何(hé )贤(xián )?”上(shàng )曰(yuē ):“君(jūn )似(sì )不(bú )及(jí )也(yě )。”参(cān )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )言(yán )之(zhī )是(shì )也(yě )。且(qiě )高(gāo )皇(huáng )帝(dì )与(yǔ )萧(xiāo )何(hé )定(dìng )天(tiān )下(xià ),法(fǎ )令(lìng )既(jì )明(míng )具(jù ),陛(bì )下(xià )垂(chuí )拱(gǒng ),参(cān )等(děng )守(shǒu )职(zhí ),遵(zūn )而(ér )勿(wù )失(shī ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )?”惠(huì )帝(dì )曰(yuē ):“善(shàn )。君(jūn )休(xiū )矣(yǐ )!”

参(cān )为(wéi )祖(zǔ )国(guó )三(sān )年(nián ),薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )懿(yì )侯(hóu )。百(bǎi )姓(xìng )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“萧(xiāo )何(hé )为(wéi )法(fǎ ),讲(jiǎng )若(ruò )画(huà )一(yī );曹(cáo )参(cān )代(dài )之(zhī ),守(shǒu )而(ér )勿(wù )失(shī )。载(zǎi )其(qí )清(qīng )靖(jìng ),民(mín )以(yǐ )宁(níng )壹(yī )。”

窋(kū )嗣(sì )侯(hóu ),高(gāo )后(hòu )时(shí )至(zhì )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。传(chuán )国(guó )至(zhì )曾(céng )孙(sūn )襄(xiāng ),武(wǔ )帝(dì )时(shí )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),薨(hōng )。子(zǐ )宗(zōng )嗣(sì ),有(yǒu )罪(zuì ),完(wán )为(wéi )城(chéng )旦(dàn )。至(zhì )哀(āi )帝(dì )时(shí ),乃(nǎi )封(fēng )参(cān )玄(xuán )孙(sūn )之(zhī )孙(sūn )本(běn )始(shǐ )为(wéi )平(píng )阳(yáng )侯(hóu ),二(èr )千(qiān )户(hù ),王(wáng )莽(mǎng )时(shí )薨(hōng )。子(zǐ )宏(hóng )嗣(sì ),建(jiàn )成(chéng )中(zhōng )先(xiān )降(jiàng )河(hé )北(běi ),封(fēng )平(píng )阳(yáng )侯(hóu )。至(zhì )今(jīn )八(bā )侯(hóu )。

赞(zàn )曰(yuē ):萧(xiāo )何(hé )、曹(cáo )参(cān )皆(jiē )起(qǐ )秦(qín )刀(dāo )笔(bǐ )吏(lì ),当(dāng )时(shí )录(lù )录(lù )未(wèi )有(yǒu )奇(qí )节(jiē )。汉(hàn )兴(xìng ),依(yī )日(rì )月(yuè )之(zhī )末(mò )光(guāng ),何(hé )以(yǐ )信(xìn )谨(jǐn )守(shǒu )管(guǎn )龠(yuè ),参(cān )与(yǔ )韩(hán )信(xìn )俱(jù )征(zhēng )伐(fá )。天(tiān )下(xià )既(jì )定(dìng ),因(yīn )民(mín )之(zhī )疾(jí )秦(qín )法(fǎ ),顺(shùn )流(liú )与(yǔ )之(zhī )更(gèng )始(shǐ ),二(èr )人(rén )同(tóng )心(xīn ),遂(suí )安(ān )海(hǎi )内(nèi )。淮(huái )阴(yīn )、黥(qíng )布(bù )等(děng )已(yǐ )灭(miè ),唯(wéi )何(hé )、参(cān )擅(shàn )功(gōng )名(míng ),位(wèi )冠(guàn )群(qún )臣(chén ),声(shēng )施(shī )后(hòu )世(shì ),为(wéi )一(yī )代(dài )之(zhī )宗(zōng )臣(chén ),庆(qìng )流(liú )苗(miáo )裔(yì ),盛(shèng )矣(yǐ )哉(zāi )!

阅读:25251

打赏捐助〔Donate〕>>>

《萧何曹参传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库