白话译文【登录】

《古文观止》 > 司马错论伐蜀 > 《白话译文》 > 拼音版

司(sī )马(mǎ )错(cuò )和(hé )张(zhāng )仪(yí )在(zài )秦(qín )惠(huì )王(wáng )面(miàn )前(qián )进(jìn )行(háng )了(le )一(yī )场(chǎng )争(zhēng )论(lùn )。司(sī )马(mǎ )错(cuò )要(yào )攻(gōng )打(dǎ )蜀(shǔ )国(guó ),张(zhāng )仪(yí )说(shuō ):“不(bú )如(rú )攻(gōng )打(dǎ )韩(hán )国(guó )。”秦(qín )惠(huì )王(wáng )说(shuō ):“请(qǐng )你(nǐ )们(men )说(shuō )说(shuō )各(gè )自(zì )的(de )见(jiàn )解(jiě ),让(ràng )我(wǒ )听(tīng )听(tīng )。”

张(zhāng )仪(yí )回(huí )答(dá )说(shuō ):“应(yīng )先(xiān )与(yǔ )魏(wèi )、楚(chǔ )两(liǎng )国(guó )表(biǎo )示(shì )亲(qīn )善(shàn ),然(rán )后(hòu )出(chū )兵(bīng )三(sān )川(chuān ),堵(dǔ )塞(sāi )辕(yuán )、缑(gōu )氏(shì )两(liǎng )个(gè )隘(ài )口(kǒu ),挡(dǎng )住(zhù )通(tōng )向(xiàng )屯(tún )留(liú )的(de )路(lù ),让(ràng )魏(wèi )国(guó )出(chū )兵(bīng )切(qiē )断(duàn )南(nán )阳(yáng )的(de )通(tōng )路(lù ),楚(chǔ )国(guó )派(pài )兵(bīng )逼(bī )近(jìn )南(nán )郑(zhèng ),而(ér )秦(qín )国(guó )的(de )军(jūn )队(duì )则(zé )攻(gōng )击(jī )新(xīn )城(chéng )和(hé )宜(yí )阳(yáng ),兵(bīng )临(lín )二(èr )周(zhōu )的(de )近(jìn )郊(jiāo ),声(shēng )讨(tǎo )周(zhōu )君(jūn )的(de )罪(zuì )行(háng ),(随(suí )后(hòu ))乘(chéng )机(jī )侵(qīn )占(zhàn )楚(chǔ )、魏(wèi )两(liǎng )国(guó )的(de )土(tǔ )地(dì )。周(zhōu )王(wáng )室(shì )知(zhī )道(dào )已(yǐ )经(jīng )不(bú )能(néng )拯(zhěng )救(jiù )自(zì )身(shēn ),一(yī )定(dìng )会(huì )交(jiāo )出(chū )九(jiǔ )鼎(dǐng )和(hé )宝(bǎo )器(qì )。我(wǒ )们(men )占(zhàn )有(yǒu )了(le )九(jiǔ )鼎(dǐng ),掌(zhǎng )握(wò )地(dì )图(tú )和(hé )户(hù )籍(jí ),挟(jiā )持(chí )周(zhōu )天(tiān )子(zǐ ),用(yòng )他(tā )的(de )名(míng )义(yì )来(lái )号(hào )令(lìng )天(tiān )下(xià ),天(tiān )下(xià )没(méi )有(yǒu )敢(gǎn )于(yú )违(wéi )抗(kàng )的(de ),这(zhè )就(jiù )能(néng )建(jiàn )立(lì )王(wáng )业(yè )了(le )。如(rú )今(jīn ),蜀(shǔ )国(guó )是(shì )西(xī )边(biān )偏(piān )僻(pì )(落(luò )后(hòu ))的(de )国(guó )家(jiā ),戎(róng )狄(dí )为(wéi )首(shǒu )领(lǐng )。攻(gōng )打(dǎ )蜀(shǔ )国(guó ),会(huì )使(shǐ )士(shì )兵(bīng )疲(pí )惫(bèi ),使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )劳(láo )苦(kǔ ),却(què )不(bú )能(néng )以(yǐ )此(cǐ )来(lái )建(jiàn )立(lì )名(míng )望(wàng );即(jí )使(shǐ )夺(duó )取(qǔ )了(le )那(nà )里(lǐ )的(de )土(tǔ )地(dì ),也(yě )算(suàn )不(bú )得(dé )什(shí )么(me )利(lì )益(yì )。我(wǒ )听(tīng )说(shuō ):‘争(zhēng )名(míng )的(de )要(yào )在(zài )朝(cháo )廷(tíng )上(shàng )争(zhēng ),争(zhēng )利(lì )的(de )要(yào )在(zài )市(shì )场(chǎng )上(shàng )争(zhēng )。’现(xiàn )在(zài )的(de )三(sān )川(chuān )地(dì )区(qū )和(hé )周(zhōu )王(wáng )室(shì ),正(zhèng )是(shì )整(zhěng )个(gè )天(tiān )下(xià )的(de )大(dà )市(shì )场(chǎng )和(hé )朝(cháo )廷(tíng ),大(dà )王(wáng )不(bú )去(qù )争(zhēng )夺(duó ),反(fǎn )而(ér )与(yǔ )那(nà )些(xiē )野(yě )蛮(mán )的(de )人(rén )争(zhēng )夺(duó )名(míng )利(lì ),这(zhè )就(jiù )离(lí )帝(dì )王(wáng )之(zhī )业(yè )远(yuǎn )了(le )。”

司(sī )马(mǎ )错(cuò )说(shuō ):“不(bú )对(duì )。我(wǒ )听(tīng )到(dào )过(guò )这(zhè )样(yàng )的(de )话(huà ):‘想(xiǎng )使(shǐ )国(guó )家(jiā )富(fù )庶(shù ),一(yī )定(dìng )要(yào )扩(kuò )大(dà )他(tā )的(de )领(lǐng )地(dì ),想(xiǎng )使(shǐ )军(jūn )队(duì )强(qiáng )大(dà )的(de )一(yī )定(dìng )让(ràng )他(tā )的(de )百(bǎi )姓(xìng )富(fù )足(zú ),想(xiǎng )建(jiàn )立(lì )王(wáng )业(yè )的(de )一(yī )定(dìng )要(yào )广(guǎng )布(bù )他(tā )的(de )恩(ēn )德(dé )。这(zhè )三(sān )个(gè )条(tiáo )件(jiàn )具(jù )备(bèi )了(le ),那(nà )么(me ),王(wáng )业(yè )就(jiù )会(huì )随(suí )之(zhī )实(shí )现(xiàn )了(le )。’现(xiàn )在(zài )大(dà )王(wáng )的(de )土(tǔ )地(dì )少(shǎo ),百(bǎi )姓(xìng )贫(pín )困(kùn ),所(suǒ )以(yǐ )我(wǒ )希(xī )望(wàng )大(dà )王(wáng )先(xiān )从(cóng )容(róng )易(yì )办(bàn )的(de )事(shì )做(zuò )起(qǐ )。蜀(shǔ )国(guó )是(shì )西(xī )边(biān )偏(piān )僻(pì )的(de )国(guó )家(jiā ),以(yǐ )戎(róng )狄(dí )为(wéi )首(shǒu )领(lǐng ),而(ér )且(qiě )有(yǒu )像(xiàng )桀(jié )、纣(zhòu )一(yī )样(yàng )的(de )祸(huò )乱(luàn )。用(yòng )秦(qín )国(guó )的(de )军(jūn )队(duì )前(qián )往(wǎng )攻(gōng )打(dǎ ),就(jiù )如(rú )同(tóng )用(yòng )豺(chái )狼(láng )驱(qū )赶(gǎn )羊(yáng )群(qún )一(yī )样(yàng )。得(dé )到(dào )它(tā )的(de )土(tǔ )地(dì ),能(néng )够(gòu )扩(kuò )大(dà )秦(qín )国(guó )的(de )疆(jiāng )域(yù );得(dé )到(dào )它(tā )的(de )财(cái )富(fù ),能(néng )够(gòu )使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )富(fù )足(zú ),整(zhěng )治(zhì )军(jūn )队(duì )又(yòu )不(bú )伤(shāng )害(hài )百(bǎi )姓(xìng ),蜀(shǔ )国(guó )已(yǐ )经(jīng )归(guī )服(fú )了(le )。因(yīn )此(cǐ ),夺(duó )取(qǔ )了(le )蜀(shǔ )国(guó ),但(dàn )天(tiān )下(xià )人(rén )不(bú )认(rèn )为(wéi )我(wǒ )们(men )暴(bào )虐(nuè );取(qǔ )尽(jìn )了(le )蜀(shǔ )国(guó )的(de )财(cái )富(fù ),诸(zhū )侯(hóu )国(guó )也(yě )不(bú )认(rèn )为(wéi )我(wǒ )们(men )贪(tān )婪(lán )。这(zhè )就(jiù )是(shì )说(shuō ),我(wǒ )们(men )用(yòng )兵(bīng )一(yī )次(cì ),就(jiù )能(néng )名(míng )利(lì )双(shuāng )收(shōu ),还(hái )能(néng )得(dé )到(dào )除(chú )暴(bào )、平(píng )乱(luàn )的(de )好(hǎo )名(míng )声(shēng )。如(rú )果(guǒ )现(xiàn )在(zài )去(qù )攻(gōng )打(dǎ )韩(hán )国(guó ),胁(xié )迫(pò )周(zhōu )天(tiān )子(zǐ ),胁(xié )迫(pò )周(zhōu )天(tiān )子(zǐ )必(bì )然(rán )招(zhāo )致(zhì )坏(huài )名(míng )声(shēng ),而(ér )且(qiě )不(bú )一(yī )定(dìng )有(yǒu )利(lì ),又(yòu )有(yǒu )不(bú )义(yì )的(de )名(míng )声(shēng )。去(qù )进(jìn )攻(gōng )天(tiān )下(xià )人(rén )都(dōu )不(bú )希(xī )望(wàng )进(jìn )攻(gōng )的(de )地(dì )方(fāng ),这(zhè )是(shì )很(hěn )危(wēi )险(xiǎn )的(de )!请(qǐng )允(yǔn )许(xǔ )我(wǒ )讲(jiǎng )明(míng )这(zhè )个(gè )缘(yuán )故(gù ):周(zhōu )王(wáng )室(shì ),现(xiàn )在(zài )还(hái )是(shì )天(tiān )下(xià )的(de )宗(zōng )室(shì );韩(hán )国(guó ),是(shì )周(zhōu )国(guó )的(de )友(yǒu )好(hǎo )邻(lín )邦(bāng )。如(rú )果(guǒ )周(zhōu )天(tiān )子(zǐ )自(zì )己(jǐ )知(zhī )道(dào )要(yào )失(shī )去(qù )九(jiǔ )鼎(dǐng ),韩(hán )王(wáng )自(zì )己(jǐ )知(zhī )道(dào )要(yào )丧(sàng )失(shī )三(sān )川(chuān ),那(nà )么(me ),两(liǎng )国(guó )一(yī )定(dìng )会(huì )联(lián )合(hé )起(qǐ )来(lái ),共(gòng )同(tóng )采(cǎi )取(qǔ )对(duì )策(cè ),依(yī )靠(kào )齐(qí )国(guó )和(hé )赵(zhào )国(guó ),并(bìng )且(qiě )向(xiàng )楚(chǔ )、魏(wèi )两(liǎng )国(guó )求(qiú )援(yuán ),以(yǐ )解(jiě )除(chú )危(wēi )难(nán )。把(bǎ )九(jiǔ )鼎(dǐng )送(sòng )给(gěi )楚(chǔ )国(guó ),把(bǎ )土(tǔ )地(dì )送(sòng )给(gěi )魏(wèi )国(guó ),大(dà )王(wáng )是(shì )不(bú )能(néng )阻(zǔ )止(zhǐ )的(de )。这(zhè )就(jiù )是(shì )我(wǒ )所(suǒ )说(shuō )的(de )危(wēi )险(xiǎn ),不(bú )如(rú )攻(gōng )打(dǎ )蜀(shǔ )国(guó )那(nà )样(yàng )万(wàn )无(wú )一(yī )失(shī )。”

秦(qín )惠(huì )王(wáng )说(shuō ):“很(hěn )对(duì )。我(wǒ )采(cǎi )纳(nà )你(nǐ )的(de )意(yì )见(jiàn )。”结(jié )果(guǒ ),出(chū )兵(bīng )进(jìn )攻(gōng )蜀(shǔ )国(guó )。十(shí )月(yuè )夺(duó )取(qǔ )了(le )那(nà )里(lǐ )的(de )土(tǔ )地(dì ),然(rán )后(hòu )平(píng )定(dìng )了(le )蜀(shǔ )国(guó )。蜀(shǔ )国(guó )的(de )君(jūn )主(zhǔ )改(gǎi )称(chēng )为(wéi )侯(hóu ),秦(qín )国(guó )派(pài )遣(qiǎn )陈(chén )庄(zhuāng )去(qù )辅(fǔ )佐(zuǒ )蜀(shǔ )侯(hóu )。蜀(shǔ )国(guó )归(guī )附(fù )以(yǐ )后(hòu ),秦(qín )国(guó )就(jiù )更(gèng )加(jiā )强(qiáng )大(dà )富(fù )庶(shù ),看(kàn )不(bú )起(qǐ )其(qí )他(tā )诸(zhū )侯(hóu )国(guó )了(le )。

阅读:25549

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库