忠孝 【登录】

ok8.org > 《韩非子》 > 《忠孝 》 > 拼音版

天(tiān )下(xià )皆(jiē )以(yǐ )孝(xiào )悌(tì )忠(zhōng )顺(shùn )之(zhī )道(dào )为(wéi )是(shì )也(yě ),而(ér )莫(mò )知(zhī )察(chá )孝(xiào )悌(tì )忠(zhōng )顺(shùn )之(zhī )道(dào )而(ér )审(shěn )行(háng )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )天(tiān )下(xià )乱(luàn )。皆(jiē )以(yǐ )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )道(dào )为(wéi )是(shì )而(ér )法(fǎ )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )有(yǒu )弑(shì )君(jūn ),有(yǒu )曲(qǔ )于(yú )父(fù )。尧(yáo )、舜(shùn )、汤(tāng )、武(wǔ )或(huò )反(fǎn )群(qún )臣(chén )之(zhī )义(yì ),乱(luàn )后(hòu )世(shì )之(zhī )教(jiāo )者(zhě )也(yě )。尧(yáo )为(wéi )人(rén )君(jūn )而(ér )君(jūn )其(qí )臣(chén ),舜(shùn )为(wéi )人(rén )臣(chén )而(ér )臣(chén )其(qí )君(jūn ),汤(tāng )、武(wǔ )为(wéi )人(rén )臣(chén )而(ér )弑(shì )其(qí )主(zhǔ )、刑(xíng )其(qí )尸(shī ),而(ér )天(tiān )下(xià )誉(yù )之(zhī ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )至(zhì )今(jīn )不(bú )治(zhì )者(zhě )也(yě )。夫(fū )所(suǒ )谓(wèi )明(míng )君(jūn )者(zhě ),能(néng )畜(chù )其(qí )臣(chén )者(zhě )也(yě );所(suǒ )谓(wèi )贤(xián )臣(chén )者(zhě ),能(néng )明(míng )法(fǎ )辟(pì )、治(zhì )官(guān )职(zhí )以(yǐ )戴(dài )其(qí )君(jūn )者(zhě )也(yě )。今(jīn )尧(yáo )自(zì )以(yǐ )为(wéi )明(míng )而(ér )不(bú )能(néng )以(yǐ )畜(chù )舜(shùn ),舜(shùn )自(zì )以(yǐ )为(wéi )贤(xián )而(ér )不(bú )能(néng )以(yǐ )戴(dài )尧(yáo );汤(tāng )、武(wǔ )自(zì )以(yǐ )为(wéi )义(yì )而(ér )弑(shì )其(qí )君(jūn )长(zhǎng ),此(cǐ )明(míng )君(jūn )且(qiě )常(cháng )与(yǔ )而(ér )贤(xián )臣(chén )且(qiě )常(cháng )取(qǔ )也(yě )。故(gù )至(zhì )今(jīn )为(wéi )人(rén )子(zǐ )者(zhě )有(yǒu )取(qǔ )其(qí )父(fù )之(zhī )家(jiā ),为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě )有(yǒu )取(qǔ )其(qí )君(jūn )之(zhī )国(guó )者(zhě )矣(yǐ )。父(fù )而(ér )让(ràng )子(zǐ ),君(jūn )而(ér )让(ràng )臣(chén ),此(cǐ )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )定(dìng )位(wèi )一(yī )教(jiāo )之(zhī )道(dào )也(yě )。臣(chén )之(zhī )所(suǒ )闻(wén )曰(yuē ):“臣(chén )事(shì )君(jūn ),子(zǐ )事(shì )父(fù ),妻(qī )事(shì )夫(fū )。三(sān )者(zhě )顺(shùn )则(zé )天(tiān )下(xià )治(zhì ),三(sān )者(zhě )逆(nì )则(zé )天(tiān )下(xià )乱(luàn ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )常(cháng )道(dào )也(yě )。”明(míng )王(wáng )贤(xián )臣(chén )而(ér )弗(fú )易(yì )也(yě ),则(zé )人(rén )主(zhǔ )虽(suī )不(bú )肖(xiāo ),臣(chén )不(bú )敢(gǎn )侵(qīn )也(yě )。今(jīn )夫(fū )上(shàng )贤(xián )任(rèn )智(zhì )无(wú )常(cháng ),逆(nì )道(dào )也(yě ),而(ér )天(tiān )下(xià )常(cháng )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )。是(shì )故(gù )田(tián )氏(shì )夺(duó )吕(lǚ )氏(shì )于(yú )齐(qí ),戴(dài )氏(shì )夺(duó )子(zǐ )氏(shì )于(yú )宋(sòng )。此(cǐ )皆(jiē )贤(xián )且(qiě )智(zhì )也(yě ),岂(qǐ )愚(yú )且(qiě )不(bú )肖(xiāo )乎(hū )?是(shì )废(fèi )常(cháng )上(shàng )贤(xián )则(zé )乱(luàn ),舍(shě )法(fǎ )任(rèn )智(zhì )则(zé )危(wēi )。故(gù )曰(yuē ):上(shàng )法(fǎ )而(ér )不(bú )上(shàng )贤(xián )。

记(jì )曰(yuē ):“舜(shùn )见(jiàn )瞽(gǔ )瞍(sǒu ),其(qí )容(róng )造(zào )焉(yān )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):当(dāng )是(shì )时(shí )也(yě ),危(wēi )哉(zāi ),天(tiān )下(xià )岌(jí )岌(jí )!有(yǒu )道(dào )者(zhě ),父(fù )固(gù )不(bú )得(dé )而(ér )子(zǐ ),君(jūn )固(gù )不(bú )得(dé )而(ér )臣(chén )也(yě )。''”臣(chén )曰(yuē ):孔(kǒng )子(zǐ )本(běn )未(wèi )知(zhī )教(jiāo )悌(tì )忠(zhōng )顺(shùn )之(zhī )道(dào )也(yě )。然(rán )则(zé )有(yǒu )道(dào )者(zhě ),进(jìn )不(bú )为(wéi )臣(chén )主(zhǔ ),退(tuì )不(bú )为(wéi )父(fù )子(zǐ )耶(yē )?父(fù )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )欲(yù )有(yǒu )贤(xián )子(zǐ )者(zhě ),家(jiā )贫(pín )则(zé )富(fù )之(zhī ),父(fù )苦(kǔ )则(zé )乐(lè )之(zhī );君(jūn )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )欲(yù )有(yǒu )贤(xián )臣(chén )者(zhě ),国(guó )乱(luàn )则(zé )治(zhì )之(zhī ),主(zhǔ )卑(bēi )则(zé )尊(zūn )之(zhī )。今(jīn )有(yǒu )贤(xián )子(zǐ )而(ér )不(bú )为(wéi )父(fù ),则(zé )父(fù )之(zhī )处(chù )家(jiā )也(yě )苦(kǔ );有(yǒu )贤(xián )臣(chén )而(ér )不(bú )为(wéi )君(jūn ),则(zé )君(jūn )之(zhī )处(chù )位(wèi )也(yě )危(wēi )。然(rán )则(zé )父(fù )有(yǒu )贤(xián )子(zǐ ),君(jūn )有(yǒu )贤(xián )臣(chén ),适(shì )足(zú )以(yǐ )为(wéi )害(hài )耳(ěr ),岂(qǐ )得(dé )利(lì )焉(yān )哉(zāi )?所(suǒ )谓(wèi )忠(zhōng )臣(chén ),不(bú )危(wēi )其(qí )君(jūn );孝(xiào )子(zǐ ),不(bú )非(fēi )其(qí )亲(qīn )。今(jīn )舜(shùn )以(yǐ )贤(xián )取(qǔ )君(jūn )之(zhī )国(guó ),而(ér )汤(tāng )、武(wǔ )以(yǐ )义(yì )放(fàng )弑(shì )其(qí )君(jūn ),此(cǐ )皆(jiē )以(yǐ )贤(xián )而(ér )危(wēi )主(zhǔ )者(zhě )也(yě ),而(ér )天(tiān )下(xià )贤(xián )之(zhī )。古(gǔ )之(zhī )烈(liè )士(shì ),进(jìn )不(bú )臣(chén )君(jūn ),退(tuì )不(bú )为(wéi )家(jiā ),是(shì )进(jìn )则(zé )非(fēi )其(qí )君(jūn ),退(tuì )则(zé )非(fēi )其(qí )亲(qīn )者(zhě )也(yě )。且(qiě )夫(fū )进(jìn )不(bú )臣(chén )君(jūn ),退(tuì )不(bú )为(wéi )家(jiā ),乱(luàn )世(shì )绝(jué )嗣(sì )之(zhī )道(dào )也(yě )。是(shì )故(gù )贤(xián )尧(yáo )、舜(shùn )、汤(tāng )、武(wǔ )而(ér )是(shì )烈(liè )士(shì ),天(tiān )下(xià )之(zhī )乱(luàn )术(shù )也(yě )。瞽(gǔ )瞍(sǒu )为(wéi )舜(shùn )父(fù )而(ér )舜(shùn )放(fàng )之(zhī ),象(xiàng )为(wéi )舜(shùn )弟(dì )而(ér )杀(shā )之(zhī )。放(fàng )父(fù )杀(shā )弟(dì ),不(bú )可(kě )谓(wèi )仁(rén );妻(qī )帝(dì )二(èr )女(nǚ )而(ér )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),不(bú )可(kě )谓(wèi )义(yì )。仁(rén )义(yì )无(wú )有(yǒu ),不(bú )可(kě )谓(wèi )明(míng )。《诗(shī )》云(yún ):“普(pǔ )天(tiān )之(zhī )下(xià ),莫(mò )非(fēi )王(wáng )土(tǔ );率(lǜ )土(tǔ )之(zhī )滨(bīn ),莫(mò )非(fēi )王(wáng )臣(chén )。”信(xìn )若(ruò )《诗(shī )》之(zhī )言(yán )也(yě ),是(shì )舜(shùn )出(chū )则(zé )臣(chén )其(qí )君(jūn ),入(rù )则(zé )臣(chén )其(qí )父(fù ),妾(qiè )其(qí )母(mǔ ),妻(qī )其(qí )主(zhǔ )女(nǚ )也(yě )。故(gù )烈(liè )士(shì )内(nèi )不(bú )为(wéi )家(jiā ),乱(luàn )世(shì )绝(jué )嗣(sì );而(ér )外(wài )矫(jiǎo )于(yú )君(jūn ),朽(xiǔ )骨(gǔ )烂(làn )肉(ròu ),施(shī )于(yú )土(tǔ )地(dì ),流(liú )于(yú )川(chuān )谷(gǔ ),不(bú )避(bì )蹈(dǎo )水(shuǐ )火(huǒ )。使(shǐ )天(tiān )下(xià )从(cóng )而(ér )效(xiào )之(zhī ),是(shì )天(tiān )下(xià )遍(biàn )死(sǐ )而(ér )愿(yuàn )夭(yāo )也(yě )。此(cǐ )皆(jiē )释(shì )世(shì )而(ér )不(bú )治(zhì )是(shì )也(yě )。世(shì )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )烈(liè )士(shì )者(zhě ),虽(suī )众(zhòng )独(dú )行(háng ),取(qǔ )异(yì )于(yú )人(rén ),为(wéi )恬(tián )淡(dàn )之(zhī )学(xué )而(ér )理(lǐ )恍(huǎng )惚(hū )之(zhī )言(yán )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )恬(tián )淡(dàn ),无(wú )用(yòng )之(zhī )教(jiāo )也(yě );恍(huǎng )惚(hū ),无(wú )法(fǎ )之(zhī )言(yán )也(yě )。言(yán )出(chū )于(yú )无(wú )法(fǎ ),数(shù )出(chū )于(yú )无(wú )用(yòng )者(zhě ),天(tiān )下(xià )谓(wèi )之(zhī )察(chá )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )人(rén )生(shēng )必(bì )事(shì )君(jūn )养(yǎng )亲(qīn ),事(shì )君(jūn )养(yǎng )亲(qīn )不(bú )可(kě )以(yǐ )恬(tián )淡(dàn );之(zhī )人(rén )必(bì )以(yǐ )言(yán )论(lùn )忠(zhōng )信(xìn )法(fǎ )术(shù ),言(yán )论(lùn )忠(zhōng )信(xìn )法(fǎ )术(shù )不(bú )可(kě )以(yǐ )恍(huǎng )惚(hū )。恍(huǎng )惚(hū )之(zhī )言(yán ),恬(tián )淡(dàn )之(zhī )学(xué ),天(tiān )下(xià )之(zhī )惑(huò )术(shù )也(yě )。孝(xiào )子(zǐ )之(zhī )事(shì )父(fù )也(yě ),非(fēi )竞(jìng )取(qǔ )父(fù )之(zhī )家(jiā )也(yě );忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )事(shì )君(jūn )也(yě ),非(fēi )竞(jìng )取(qǔ )君(jūn )之(zhī )国(guó )也(yě )。夫(fū )为(wéi )人(rén )子(zǐ )而(ér )常(cháng )誉(yù )他(tā )人(rén )之(zhī )亲(qīn )曰(yuē ):“某(mǒu )子(zǐ )之(zhī )亲(qīn ),夜(yè )寝(qǐn )早(zǎo )起(qǐ ),强(qiáng )力(lì )生(shēng )财(cái )以(yǐ )养(yǎng )子(zǐ )孙(sūn )臣(chén )妾(qiè )。”是(shì )诽(fěi )谤(bàng )其(qí )亲(qīn )者(zhě )也(yě )。为(wéi )人(rén )臣(chén )常(cháng )誉(yù )先(xiān )王(wáng )之(zhī )德(dé )厚(hòu )而(ér )愿(yuàn )之(zhī ),诽(fěi )谤(bàng )其(qí )君(jūn )者(zhě )也(yě )。非(fēi )其(qí )亲(qīn )者(zhě )知(zhī )谓(wèi )不(bú )孝(xiào ),而(ér )非(fēi )其(qí )君(jūn )者(zhě )天(tiān )下(xià )此(cǐ )贤(xián )之(zhī ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )乱(luàn )也(yě )。故(gù )人(rén )臣(chén )毋(wú )称(chēng )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )贤(xián ),毋(wú )誉(yù )汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )伐(fá ),毋(wú )言(yán )烈(liè )士(shì )之(zhī )高(gāo ),尽(jìn )力(lì )守(shǒu )法(fǎ ),专(zhuān )心(xīn )于(yú )事(shì )主(zhǔ )者(zhě )为(wéi )忠(zhōng )臣(chén )。

古(gǔ )者(zhě )黔(qián )首(shǒu )悗(mán )密(mì )春(chūn )惷(chǔn )愚(yú ),故(gù )可(kě )以(yǐ )虚(xū )名(míng )取(qǔ )也(yě )。今(jīn )民(mín )儇(xuān )诇(xiòng )智(zhì )慧(huì ),欲(yù )自(zì )用(yòng ),不(bú )听(tīng )上(shàng )。上(shàng )必(bì )且(qiě )劝(quàn )之(zhī )以(yǐ )赏(shǎng ),然(rán )后(hòu )可(kě )进(jìn );又(yòu )且(qiě )畏(wèi )之(zhī )以(yǐ )罚(fá ),然(rán )后(hòu )不(bú )敢(gǎn )退(tuì )。而(ér )世(shì )皆(jiē )曰(yuē ):“许(xǔ )由(yóu )让(ràng )天(tiān )下(xià ),赏(shǎng )不(bú )足(zú )以(yǐ )劝(quàn );盗(dào )跖(zhí )犯(fàn )刑(xíng )赴(fù )难(nán ),罚(fá )不(bú )足(zú )以(yǐ )禁(jìn )。”臣(chén )曰(yuē ):未(wèi )有(yǒu )天(tiān )下(xià )而(ér )无(wú )以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )者(zhě ),许(xǔ )由(yóu )是(shì )也(yě );已(yǐ )有(yǒu )天(tiān )下(xià )而(ér )无(wú )以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )者(zhě ),尧(yáo )、舜(shùn )是(shì )也(yě )。毁(huǐ )廉(lián )求(qiú )财(cái ),犯(fàn )刑(xíng )趋(qū )利(lì ),忘(wàng )身(shēn )之(zhī )死(sǐ )者(zhě ),盗(dào )跖(zhí )是(shì )也(yě )。此(cǐ )二(èr )者(zhě ),殆(dài )物(wù )也(yě )。治(zhì )国(guó )用(yòng )民(mín )之(zhī )道(dào )也(yě ),不(bú )以(yǐ )此(cǐ )二(èr )者(zhě )为(wéi )量(liàng )。治(zhì )也(yě )者(zhě ),治(zhì )常(cháng )者(zhě )也(yě );道(dào )也(yě )者(zhě ),道(dào )常(cháng )者(zhě )也(yě )。殆(dài )物(wù )妙(miào )言(yán ),治(zhì )之(zhī )害(hài )也(yě )。天(tiān )下(xià )太(tài )平(píng )之(zhī )士(shì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )赏(shǎng )劝(quàn )也(yě );天(tiān )下(xià )太(tài )下(xià )之(zhī )士(shì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )刑(xíng )禁(jìn )也(yě )。然(rán )为(wéi )太(tài )上(shàng )士(shì )不(bú )设(shè )赏(shǎng ),为(wéi )太(tài )下(xià )士(shì )不(bú )设(shè )刑(xíng ),则(zé )治(zhì )国(guó )用(yòng )民(mín )之(zhī )道(dào )失(shī )矣(yǐ )。

故(gù )世(shì )人(rén )多(duō )不(bú )言(yán )国(guó )法(fǎ )而(ér )言(yán )从(cóng )横(héng )。诸(zhū )侯(hóu )言(yán )从(cóng )者(zhě )曰(yuē ):“从(cóng )成(chéng )必(bì )霸(bà )”;而(ér )言(yán )横(héng )者(zhě )曰(yuē ):“横(héng )成(chéng )必(bì )王(wáng )”。山(shān )东(dōng )之(zhī )言(yán )从(cóng )横(héng )未(wèi )尝(cháng )一(yī )日(rì )而(ér )止(zhǐ )也(yě ),然(rán )而(ér )功(gōng )名(míng )不(bú )成(chéng ),霸(bà )王(wáng )不(bú )立(lì )者(zhě ),虚(xū )言(yán )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )成(chéng )治(zhì )也(yě )。王(wáng )者(zhě )独(dú )行(háng )谓(wèi )之(zhī )王(wáng ),是(shì )以(yǐ )三(sān )王(wáng )不(bú )务(wù )离(lí )合(hé )而(ér )正(zhèng ),五(wǔ )霸(bà )不(bú )待(dài )从(cóng )横(héng )而(ér )察(chá ),治(zhì )内(nèi )以(yǐ )裁(cái )外(wài )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。

阅读:25967

打赏捐助〔Donate〕>>>

《忠孝 》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库