唐纪四【登录】

《资治通鉴》 > 《唐纪》·八十一卷 > 《唐纪四》 > 拼音版

起(qǐ )屠(tú )维(wéi )单(dān )阏(è )十(shí )一(yī )月(yuè ),尽(jìn )重(zhòng )光(guāng )大(dà )荒(huāng )落(luò )二(èr )月(yuè ),凡(fán )一(yī )年(nián )有(yǒu )奇(qí )。

高(gāo )祖(zǔ )神(shén )尧(yáo )大(dà )圣(shèng )光(guāng )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )

武(wǔ )德(dé )二(èr )年(nián )己(jǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )六(liù )一(yī )九(jiǔ )年(nián )

十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )寇(kòu )浩(hào )州(zhōu )。

秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )引(yǐn )兵(bīng )自(zì )龙(lóng )门(mén )乘(chéng )冰(bīng )坚(jiān )渡(dù )河(hé ),屯(tún )柏(bǎi )壁(bì ),与(yǔ )宋(sòng )金(jīn )刚(gāng )相(xiàng )持(chí )。时(shí )河(hé )东(dōng )州(zhōu )县(xiàn ),俘(fú )掠(luě )之(zhī )馀(yú ),未(wèi )有(yǒu )仓(cāng )廪(lǐn ),人(rén )情(qíng )恇(kuāng )扰(rǎo ),聚(jù )入(rù )城(chéng )堡(bǎo ),征(zhēng )敛(liǎn )无(wú )所(suǒ )得(dé ),军(jūn )中(zhōng )乏(fá )食(shí )。世(shì )民(mín )发(fā )教(jiāo )谕(yù )民(mín ),民(mín )闻(wén )世(shì )民(mín )为(wéi )帅(shuài )而(ér )来(lái ),莫(mò )不(bú )归(guī )附(fù ),自(zì )近(jìn )及(jí )远(yuǎn ),至(zhì )者(zhě )日(rì )多(duō ),然(rán )后(hòu )渐(jiàn )收(shōu )其(qí )粮(liáng )食(shí ),军(jūn )食(shí )以(yǐ )充(chōng )。乃(nǎi )休(xiū )兵(bīng )秣(mò )马(mǎ ),唯(wéi )令(lìng )偏(piān )裨(bì )乘(chéng )间(jiān )抄(chāo )掠(luě ),大(dà )军(jūn )坚(jiān )壁(bì )不(bú )战(zhàn ),由(yóu )是(shì )贼(zéi )势(shì )日(rì )衰(shuāi )。

世(shì )民(mín )尝(cháng )自(zì )帅(shuài )轻(qīng )骑(qí )觇(chān )敌(dí ),骑(qí )皆(jiē )四(sì )散(sàn ),世(shì )民(mín )独(dú )与(yǔ )一(yī )甲(jiǎ )士(shì )登(dēng )丘(qiū )而(ér )寝(qǐn )。俄(é )而(ér )贼(zéi )兵(bīng )四(sì )合(hé ),初(chū )不(bú )之(zhī )觉(jiào ),会(huì )有(yǒu )蛇(shé )逐(zhú )鼠(shǔ ),触(chù )甲(jiǎ )士(shì )之(zhī )面(miàn ),甲(jiǎ )士(shì )惊(jīng )寤(wù ),遂(suí )白(bái )世(shì )民(mín ),俱(jù )上(shàng )马(mǎ ),驰(chí )百(bǎi )馀(yú )步(bù ),为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )及(jí ),世(shì )民(mín )以(yǐ )大(dà )羽(yǔ )箭(jiàn )射(shè )殪(yì )其(qí )骁(xiāo )将(jiāng ),贼(zéi )骑(qí )乃(nǎi )退(tuì )。

李(lǐ )世(shì )勣(jì )欲(yù )归(guī )唐(táng ),恐(kǒng )祸(huò )及(jí )其(qí )父(fù ),谋(móu )于(yú )郭(guō )孝(xiào )恪(kè )。孝(xiào )恪(kè )曰(yuē ):“吾(wú )新(xīn )事(shì )窦(dòu )氏(shì ),动(dòng )则(zé )见(jiàn )疑(yí ),宜(yí )先(xiān )立(lì )效(xiào )以(yǐ )取(qǔ )信(xìn ),然(rán )后(hòu )可(kě )图(tú )也(yě )。”世(shì )勣(jì )从(cóng )之(zhī )。袭(xí )王(wáng )世(shì )充(chōng )获(huò )嘉(jiā ),破(pò )之(zhī ),多(duō )所(suǒ )俘(fú )获(huò ),以(yǐ )献(xiàn )建(jiàn )德(dé ),建(jiàn )德(dé )由(yóu )是(shì )亲(qīn )之(zhī )。初(chū ),漳(zhāng )南(nán )人(rén )刘(liú )黑(hēi )闼(tà ),少(shǎo )骁(xiāo )勇(yǒng )狡(jiǎo )狯(kuài ),与(yǔ )窦(dòu )建(jiàn )德(dé )善(shàn ),后(hòu )为(wéi )群(qún )盗(dào ),转(zhuǎn )事(shì )郝(hǎo )孝(xiào )德(dé )、李(lǐ )密(mì )、王(wáng )世(shì )充(chōng )。世(shì )充(chōng )以(yǐ )为(wéi )骑(qí )将(jiāng ),每(měi )见(jiàn )世(shì )充(chōng )所(suǒ )为(wéi ),窃(qiè )笑(xiào )之(zhī )。世(shì )充(chōng )使(shǐ )黑(hēi )闼(tà )守(shǒu )新(xīn )乡(xiāng ),李(lǐ )世(shì )勣(jì )击(jī )虏(lǔ )之(zhī ),献(xiàn )于(yú )建(jiàn )德(dé )。建(jiàn )德(dé )署(shǔ )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )爵(jué )汉(hàn )东(dōng )公(gōng ),常(cháng )使(shǐ )将(jiāng )奇(qí )兵(bīng )东(dōng )西(xī )掩(yǎn )袭(xí ),或(huò )潜(qián )入(rù )敌(dí )境(jìng )觇(chān )视(shì )虚(xū )实(shí )。黑(hēi )闼(tà )往(wǎng )往(wǎng )乘(chéng )间(jiān )奋(fèn )击(jī ),克(kè )获(huò )而(ér )还(hái )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),上(shàng )猎(liè )于(yú )华(huá )山(shān )。

于(yú )筠(jūn )说(shuō )永(yǒng )安(ān )王(wáng )孝(xiào )基(jī )急(jí )攻(gōng )吕(lǚ )崇(chóng )茂(mào ),独(dú )孤(gū )怀(huái )恩(ēn )请(qǐng )先(xiān )成(chéng )攻(gōng )具(jù ),然(rán )后(hòu )进(jìn ),孝(xiào )基(jī )从(cóng )之(zhī )。崇(chóng )茂(mào )求(qiú )救(jiù )于(yú )宋(sòng )金(jīn )刚(gāng ),金(jīn )刚(gāng )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )善(shàn )阳(yáng )尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé )、寻(xún )相(xiàng )将(jiāng )兵(bīng )奄(yǎn )至(zhì )夏(xià )县(xiàn )。孝(xiào )基(jī )表(biǎo )里(lǐ )受(shòu )敌(dí ),军(jūn )遂(suí )大(dà )败(bài ),孝(xiào )基(jī )、怀(huái )恩(ēn )、筠(jūn )、唐(táng )俭(jiǎn )及(jí )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )刘(liú )世(shì )让(ràng )皆(jiē )为(wéi )所(suǒ )虏(lǔ )。敬(jìng )德(dé )名(míng )恭(gōng ),以(yǐ )字(zì )行(háng )。

上(shàng )征(zhēng )裴(péi )寂(jì )入(rù )朝(cháo ),责(zé )其(qí )败(bài )军(jūn ),下(xià )吏(lì ),既(jì )而(ér )释(shì )之(zhī ),宠(chǒng )待(dài )弥(mí )厚(hòu )。

尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé )、寻(xún )相(xiàng )将(jiāng )还(hái )浍(huì )州(zhōu ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )遣(qiǎn )兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū )殷(yīn )开(kāi )山(shān )、总(zǒng )管(guǎn )秦(qín )叔(shū )宝(bǎo )等(děng )邀(yāo )之(zhī )于(yú )美(měi )良(liáng )川(chuān ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )千(qiān )馀(yú )级(jí )。顷(qǐng )之(zhī ),敬(jìng )德(dé )、寻(xún )相(xiàng )潜(qián )引(yǐn )精(jīng )骑(qí )援(yuán )王(wáng )行(háng )本(běn )于(yú )蒲(pú )坂(bǎn ),世(shì )民(mín )自(zì )将(jiāng )步(bù )骑(qí )三(sān )千(qiān ),从(cóng )间(jiān )道(dào )夜(yè )趋(qū )安(ān )邑(yì ),邀(yāo )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),敬(jìng )德(dé )、相(xiàng )仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn ),悉(xī )俘(fú )其(qí )众(zhòng ),复(fù )归(guī )柏(bǎi )壁(bì )。

诸(zhū )将(jiāng )咸(xián )请(qǐng )与(yǔ )宋(sòng )金(jīn )刚(gāng )战(zhàn ),世(shì )民(mín )曰(yuē ):“金(jīn )刚(gāng )悬(xuán )军(jūn )深(shēn )入(rù ),精(jīng )兵(bīng )猛(měng )将(jiāng ),咸(xián )聚(jù )于(yú )是(shì )。武(wǔ )周(zhōu )据(jù )太(tài )原(yuán ),倚(yǐ )金(jīn )刚(gāng )为(wéi )擀(gǎn )蔽(bì )。金(jīn )刚(gāng )军(jūn )无(wú )蓄(xù )积(jī ),以(yǐ )虏(lǔ )掠(luě )为(wéi )资(zī ),利(lì )在(zài )速(sù )战(zhàn )。我(wǒ )闭(bì )营(yíng )养(yǎng )锐(ruì )以(yǐ )挫(cuò )其(qí )锋(fēng ),分(fèn )兵(bīng )汾(fén )、隰(xí ),冲(chōng )其(qí )心(xīn )腹(fù )。彼(bǐ )粮(liáng )尽(jìn )计(jì )穷(qióng ),自(zì )当(dāng )遁(dùn )走(zǒu )。当(dāng )待(dài )此(cǐ )机(jī ),未(wèi )宜(yí )速(sù )战(zhàn )。”

永(yǒng )安(ān )壮(zhuàng )王(wáng )孝(xiào )基(jī )谋(móu )逃(táo )归(guī ),刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )杀(shā )之(zhī )。

李(lǐ )世(shì )勣(jì )复(fù )遣(qiǎn )人(rén )说(shuō )窦(dòu )建(jiàn )德(dé )曰(yuē ):“曹(cáo )、戴(dài )二(èr )州(zhōu ),户(hù )口(kǒu )完(wán )实(shí ),孟(mèng )海(hǎi )公(gōng )窃(qiè )有(yǒu )其(qí )地(dì ),与(yǔ )郑(zhèng )人(rén )外(wài )合(hé )内(nèi )离(lí );若(ruò )以(yǐ )大(dà )军(jūn )临(lín )之(zhī ),指(zhǐ )期(qī )可(kě )取(qǔ )。既(jì )得(dé )海(hǎi )公(gōng ),以(yǐ )临(lín )徐(xú )、兗(yǎn ),河(hé )南(nán )可(kě )不(bú )战(zhàn )而(ér )定(dìng )也(yě )。”建(jiàn )德(dé )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),欲(yù )自(zì )将(jiāng )徇(xùn )河(hé )南(nán ),先(xiān )遣(qiǎn )其(qí )行(háng )台(tái )曹(cáo )旦(dàn )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )济(jì )河(hé ),世(shì )勣(jì )引(yǐn )兵(bīng )三(sān )千(qiān )会(huì )之(zhī )。

武(wǔ )德(dé )三(sān )年(nián )庚(gēng )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )六(liù )二(èr )零(líng )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),将(jiāng )军(jūn )秦(qín )武(wǔ )通(tōng )攻(gōng )王(wáng )行(háng )本(běn )于(yú )蒲(pú )坂(bǎn )。行(háng )本(běn )出(chū )战(zhàn )而(ér )败(bài ),粮(liáng )尽(jìn )援(yuán )绝(jué ),欲(yù )突(tū )围(wéi )走(zǒu ),无(wú )随(suí )之(zhī )者(zhě ),戊(wù )寅(yín ),开(kāi )门(mén )出(chū )降(jiàng )。辛(xīn )巳(sì ),上(shàng )幸(xìng )蒲(pú )州(zhōu ),斩(zhǎn )行(háng )本(běn )。秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )轻(qīng )骑(qí )谒(yè )上(shàng )于(yú )蒲(pú )州(zhōu )。宋(sòng )金(jīn )刚(gāng )围(wéi )绛(jiàng )州(zhōu )。癸(guǐ )巳(sì ),上(shàng )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

李(lǐ )世(shì )勣(jì )谋(móu )俟(sì )窦(dòu )建(jiàn )德(dé )至(zhì )河(hé )南(nán ),掩(yǎn )袭(xí )其(qí )营(yíng ),杀(shā )之(zhī ),冀(jì )得(dé )其(qí )父(fù )并(bìng )建(jiàn )德(dé )土(tǔ )地(dì )以(yǐ )归(guī )唐(táng )。会(huì )建(jiàn )德(dé )妻(qī )产(chǎn ),久(jiǔ )之(zhī )不(bú )至(zhì )。

曹(cáo )旦(dàn ),建(jiàn )德(dé )之(zhī )妻(qī )兄(xiōng )也(yě ),在(zài )河(hé )南(nán ),多(duō )所(suǒ )侵(qīn )扰(rǎo ),诸(zhū )贼(zéi )羁(jī )属(shǔ )者(zhě )皆(jiē )怨(yuàn )之(zhī )。贼(zéi )帅(shuài )魏(wèi )郡(jùn )李(lǐ )文(wén )相(xiàng ),号(hào )李(lǐ )商(shāng )胡(hú ),聚(jù )众(zhòng )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén ),据(jù )孟(mèng )津(jīn )中(zhōng )潬(tān );母(mǔ )霍(huò )氏(shì ),亦(yì )善(shàn )骑(qí )射(shè ),自(zì )称(chēng )霍(huò )总(zǒng )管(guǎn )。世(shì )勣(jì )结(jié )商(shāng )胡(hú )为(wéi )昆(kūn )弟(dì ),入(rù )拜(bài )商(shāng )胡(hú )之(zhī )母(mǔ )。母(mǔ )泣(qì )谓(wèi )世(shì )勣(jì )曰(yuē ):“窦(dòu )氏(shì )无(wú )道(dào ),如(rú )何(hé )事(shì )之(zhī )!”世(shì )勣(jì )曰(yuē ):“母(mǔ )无(wú )忧(yōu ),不(bú )过(guò )一(yī )月(yuè ),当(dāng )杀(shā )之(zhī ),相(xiàng )与(yǔ )归(guī )唐(táng )耳(ěr )!”世(shì )勣(jì )辞(cí )去(qù ),母(mǔ )谓(wèi )商(shāng )胡(hú )曰(yuē ):“东(dōng )海(hǎi )公(gōng )许(xǔ )我(wǒ )共(gòng )图(tú )此(cǐ )贼(zéi ),事(shì )久(jiǔ )变(biàn )生(shēng ),何(hé )必(bì )待(dài )其(qí )来(lái ),不(bú )如(rú )速(sù )决(jué )。”是(shì )夜(yè ),商(shāng )胡(hú )召(zhào )曹(cáo )旦(dàn )偏(piān )裨(bì )二(èr )十(shí )三(sān )人(rén ),饮(yǐn )之(zhī )酒(jiǔ ),尽(jìn )杀(shā )之(zhī )。旦(dàn )别(bié )将(jiāng )高(gāo )雅(yǎ )贤(xián )、阮(ruǎn )君(jūn )明(míng )尚(shàng )在(zài )河(hé )北(běi )未(wèi )济(jì ),商(shāng )胡(hú )以(yǐ )巨(jù )舟(zhōu )四(sì )艘(sōu )济(jì )河(hé )北(běi )之(zhī )兵(bīng )三(sān )百(bǎi )人(rén ),至(zhì )中(zhōng )流(liú ),悉(xī )杀(shā )之(zhī )。有(yǒu )兽(shòu )医(yī )游(yóu )水(shuǐ )得(dé )免(miǎn ),至(zhì )南(nán )岸(àn ),告(gào )曹(cáo )旦(dàn ),旦(dàn )严(yán )警(jǐng )为(wéi )备(bèi )。商(shāng )胡(hú )既(jì )举(jǔ )事(shì ),始(shǐ )遣(qiǎn )人(rén )告(gào )李(lǐ )世(shì )勣(jì )。世(shì )勣(jì )与(yǔ )曹(cáo )旦(dàn )连(lián )营(yíng ),郭(guō )孝(xiào )恪(kè )劝(quàn )世(shì )勣(jì )袭(xí )旦(dàn ),世(shì )勣(jì )未(wèi )决(jué ),闻(wén )旦(dàn )已(yǐ )有(yǒu )备(bèi ),遂(suí )与(yǔ )孝(xiào )恪(kè )帅(shuài )数(shù )十(shí )骑(qí )来(lái )奔(bēn )。商(shāng )胡(hú )复(fù )引(yǐn )精(jīng )兵(bīng )二(èr )千(qiān )北(běi )袭(xí )阮(ruǎn )君(jūn )明(míng ),破(pò )之(zhī )。高(gāo )雅(yǎ )贤(xián )收(shōu )众(zhòng )去(qù ),商(shāng )胡(hú )追(zhuī )之(zhī ),不(bú )及(jí )而(ér )还(hái )。建(jiàn )德(dé )群(qún )臣(chén )请(qǐng )诛(zhū )李(lǐ )盖(gài ),建(jiàn )德(dé )曰(yuē ):“世(shì )勣(jì ),唐(táng )臣(chén ),为(wéi )我(wǒ )所(suǒ )虏(lǔ ),不(bú )忘(wàng )本(běn )朝(cháo ),乃(nǎi )忠(zhōng )臣(chén )也(yě ),其(qí )父(fù )何(hé )罪(zuì )!”遂(suí )赦(shè )之(zhī )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),世(shì )勣(jì )、孝(xiào )恪(kè )至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。曹(cáo )旦(dàn )遂(suí )取(qǔ )济(jì )州(zhōu ),复(fù )还(hái )洺(míng )州(zhōu )。

二(èr )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),上(shàng )幸(xìng )华(huá )阴(yīn )。

刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )遣(qiǎn )兵(bīng )寇(kòu )潞(lù )州(zhōu ),陷(xiàn )长(zhǎng )子(zǐ )、壶(hú )关(guān )。潞(lù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )郭(guō )子(zǐ )武(wǔ )不(bú )能(néng )御(yù ),上(shàng )以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )河(hé )东(dōng )王(wáng )行(háng )敏(mǐn )助(zhù )之(zhī )。行(háng )敏(mǐn )与(yǔ )子(zǐ )武(wǔ )不(bú )叶(yè ),或(huò )言(yán )子(zǐ )武(wǔ )将(jiāng )叛(pàn ),行(háng )敏(mǐn )斩(zhǎn )子(zǐ )武(wǔ )以(yǐ )徇(xùn )。乙(yǐ )巳(sì ),武(wǔ )周(zhōu )复(fù )遣(qiǎn )兵(bīng )寇(kòu )潞(lù )州(zhōu ),行(háng )敏(mǐn )击(jī )破(pò )之(zhī )。

壬(rén )子(zǐ ),开(kāi )州(zhōu )蛮(mán )酋(qiú )冉(rǎn )肇(zhào )则(zé )陷(xiàn )通(tōng )州(zhōu )。

甲(jiǎ )寅(yín ),遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )桑(sāng )显(xiǎn )和(hé )等(děng )攻(gōng )吕(lǚ )崇(chóng )茂(mào )于(yú )夏(xià )县(xiàn )。

初(chū ),工(gōng )部(bù )尚(shàng )书(shū )独(dú )孤(gū )怀(huái )恩(ēn )攻(gōng )蒲(pú )坂(bǎn ),久(jiǔ )不(bú )下(xià ),失(shī )亡(wáng )多(duō ),上(shàng )数(shù )以(yǐ )敕(chì )书(shū )诮(qiào )让(ràng )之(zhī ),怀(huái )恩(ēn )由(yóu )是(shì )怨(yuàn )望(wàng )。上(shàng )尝(cháng )戏(xì )谓(wèi )怀(huái )恩(ēn )曰(yuē ):“姑(gū )之(zhī )子(zǐ )皆(jiē )已(yǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),次(cì )应(yīng )至(zhì )舅(jiù )之(zhī )子(zǐ )乎(hū )?”怀(huái )恩(ēn )亦(yì )颇(pō )以(yǐ )此(cǐ )自(zì )负(fù ),或(huò )时(shí )扼(è )腕(wàn )曰(yuē ):“我(wǒ )家(jiā )岂(qǐ )女(nǚ )独(dú )贵(guì )乎(hū )?”遂(suí )与(yǔ )麾(huī )下(xià )元(yuán )君(jūn )宝(bǎo )谋(móu )反(fǎn )。会(huì )怀(huái )恩(ēn )、君(jūn )宝(bǎo )与(yǔ )唐(táng )俭(jiǎn )皆(jiē )没(méi )于(yú )尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé ),君(jūn )宝(bǎo )谓(wèi )俭(jiǎn )曰(yuē ):“独(dú )孤(gū )尚(shàng )书(shū )近(jìn )谋(móu )大(dà )事(shì ),若(ruò )能(néng )早(zǎo )决(jué ),岂(qǐ )有(yǒu )此(cǐ )辱(rǔ )哉(zāi )!”及(jí )秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )败(bài )敬(jìng )德(dé )于(yú )美(měi )良(liáng )川(chuān ),怀(huái )恩(ēn )逃(táo )归(guī ),上(shàng )复(fù )使(shǐ )之(zhī )将(jiāng )兵(bīng )攻(gōng )蒲(pú )坂(bǎn )。君(jūn )宝(bǎo )又(yòu )谓(wèi )俭(jiǎn )曰(yuē ):“独(dú )孤(gū )尚(shàng )书(shū )遂(suí )拔(bá )难(nán )得(dé )还(hái ),复(fù )在(zài )蒲(pú )坂(bǎn ),可(kě )谓(wèi )王(wáng )者(zhě )不(bú )死(sǐ )!”俭(jiǎn )恐(kǒng )怀(huái )恩(ēn )遂(suí )成(chéng )其(qí )谋(móu ),乃(nǎi )说(shuō )尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé ),请(qǐng )使(shǐ )刘(liú )世(shì )让(ràng )还(hái )与(yǔ )唐(táng )连(lián )和(hé ),敬(jìng )德(dé )从(cóng )之(zhī ),遂(suí )以(yǐ )怀(huái )恩(ēn )反(fǎn )状(zhuàng )闻(wén )。时(shí )王(wáng )行(háng )本(běn )已(yǐ )降(jiàng ),怀(huái )恩(ēn )入(rù )据(jù )其(qí )城(chéng ),上(shàng )方(fāng )济(jì )河(hé )幸(xìng )怀(huái )恩(ēn )营(yíng ),已(yǐ )登(dēng )舟(zhōu )矣(yǐ ),世(shì )让(ràng )适(shì )至(zhì )。上(shàng )大(dà )惊(jīng )曰(yuē ):“吾(wú )得(dé )免(miǎn ),岂(qǐ )非(fēi )天(tiān )也(yě )!”乃(nǎi )使(shǐ )召(zhào )怀(huái )恩(ēn ),怀(huái )恩(ēn )未(wèi )知(zhī )事(shì )露(lù ),轻(qīng )舟(zhōu )来(lái )至(zhì );即(jí )执(zhí )以(yǐ )属(shǔ )吏(lì ),分(fèn )捕(bǔ )党(dǎng )与(yǔ )。甲(jiǎ )寅(yín ),诛(zhū )怀(huái )恩(ēn )及(jí )其(qí )党(dǎng )。

窦(dòu )建(jiàn )德(dé )攻(gōng )李(lǐ )商(shāng )胡(hú ),杀(shā )之(zhī )。建(jiàn )德(dé )洺(míng )州(zhōu )劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng ),境(jìng )内(nèi )无(wú )盗(dào ),商(shāng )旅(lǚ )野(yě )宿(xiǔ )。

突(tū )厥(jué )处(chù )罗(luó )可(kě )汗(hàn )迎(yíng )杨(yáng )政(zhèng )道(dào ),立(lì )为(wéi )隋(suí )王(wáng )。中(zhōng )国(guó )士(shì )民(mín )在(zài )北(běi )者(zhě ),处(chù )罗(luó )悉(xī )以(yǐ )配(pèi )之(zhī ),有(yǒu )众(zhòng )万(wàn )人(rén )。置(zhì )百(bǎi )官(guān ),皆(jiē )依(yī )隋(suí )制(zhì ),居(jū )于(yú )定(dìng )襄(xiāng )。

三(sān )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )张(zhāng )万(wàn )岁(suì )寇(kòu )浩(hào )州(zhōu ),李(lǐ )仲(zhòng )文(wén )击(jī )走(zǒu )之(zhī ),俘(fú )斩(zhǎn )数(shù )千(qiān )人(rén )。

改(gǎi )纳(nà )言(yán )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),内(nèi )史(shǐ )令(lìng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),给(gěi )事(shì )郎(láng )为(wéi )给(gěi )事(shì )中(zhōng )。

甲(jiǎ )戌(xū ),以(yǐ )内(nèi )史(shǐ )侍(shì )郎(láng )封(fēng )德(dé )彝(yí )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng )。

王(wáng )世(shì )充(chōng )将(jiāng )帅(shuài )、州(zhōu )县(xiàn )来(lái )降(jiàng )者(zhě ),时(shí )月(yuè )相(xiàng )继(jì )。世(shì )充(chōng )乃(nǎi )峻(jùn )其(qí )法(fǎ ),一(yī )人(rén )亡(wáng )叛(pàn ),举(jǔ )家(jiā )无(wú )少(shǎo )长(zhǎng )就(jiù )戮(lù ),父(fù )子(zǐ )、兄(xiōng )弟(dì )、夫(fū )妇(fù )许(xǔ )相(xiàng )告(gào )而(ér )免(miǎn )之(zhī )。又(yòu )使(shǐ )五(wǔ )家(jiā )为(wéi )保(bǎo ),有(yǒu )举(jǔ )家(jiā )亡(wáng )者(zhě ),四(sì )邻(lín )不(bú )觉(jiào ),皆(jiē )坐(zuò )诛(zhū )。杀(shā )人(rén )益(yì )多(duō )而(ér )亡(wáng )者(zhě )益(yì )甚(shèn ),至(zhì )于(yú )樵(qiáo )采(cǎi )之(zhī )人(rén ),出(chū )入(rù )皆(jiē )有(yǒu )限(xiàn )数(shù );公(gōng )私(sī )愁(chóu )窘(jiǒng ),人(rén )不(bú )聊(liáo )生(shēng )。又(yòu )以(yǐ )宫(gōng )城(chéng )为(wéi )大(dà )狱(yù ),意(yì )所(suǒ )忌(jì )者(zhě ),并(bìng )其(qí )家(jiā )属(shǔ )收(shōu )系(xì )宫(gōng )中(zhōng );诸(zhū )将(jiāng )出(chū )讨(tǎo ),亦(yì )质(zhì )其(qí )家(jiā )属(shǔ )于(yú )宫(gōng )中(zhōng ),禁(jìn )止(zhǐ )者(zhě )常(cháng )不(bú )减(jiǎn )万(wàn )口(kǒu ),馁(něi )死(sǐ )者(zhě )日(rì )有(yǒu )数(shù )十(shí )。世(shì )充(chōng )又(yòu )以(yǐ )台(tái )省(shěng )官(guān )为(wéi )司(sī )、郑(zhèng )、管(guǎn )、原(yuán )、伊(yī )、殷(yīn )、梁(liáng )、凑(còu )、嵩(sōng )、谷(gǔ )、怀(huái )、德(dé )等(děng )十(shí )二(èr )州(zhōu )营(yíng )田(tián )使(shǐ ),丞(chéng )、郎(láng )得(dé )为(wéi )此(cǐ )行(háng )者(zhě ),喜(xǐ )若(ruò )登(dēng )仙(xiān )。

甲(jiǎ )申(shēn ),行(háng )军(jūn )副(fù )总(zǒng )管(guǎn )张(zhāng )伦(lún )败(bài )刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )于(yú )浩(hào )州(zhōu ),俘(fú )斩(zhǎn )千(qiān )馀(yú )人(rén )。

西(xī )河(hé )公(gōng )张(zhāng )纶(lún )、真(zhēn )乡(xiāng )公(gōng )李(lǐ )仲(zhòng )文(wén )引(yǐn )兵(bīng )临(lín )石(shí )州(zhōu ),刘(liú )季(jì )真(zhēn )惧(jù )而(ér )诈(zhà )降(jiàng )。乙(yǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )季(jì )真(zhēn )为(wéi )石(shí )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),赐(cì )姓(xìng )李(lǐ )氏(shì ),封(fēng )彭(péng )山(shān )郡(jùn )王(wáng )。

蛮(mán )酋(qiú )冉(rǎn )肇(zhào )则(zé )寇(kòu )信(xìn )州(zhōu ),赵(zhào )郡(jùn )公(gōng )孝(xiào )恭(gōng )与(yǔ )战(zhàn ),不(bú )利(lì )。李(lǐ )靖(jìng )将(jiāng )兵(bīng )八(bā )百(bǎi ),袭(xí )击(jī ),斩(zhǎn )之(zhī ),俘(fú )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén );己(jǐ )丑(chǒu ),复(fù )开(kāi )、通(tōng )二(èr )州(zhōu )。孝(xiào )恭(gōng )又(yòu )击(jī )萧(xiāo )铣(xǐ )东(dōng )平(píng )王(wáng )阇(dū )提(tí ),斩(zhǎn )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),上(shàng )祠(cí )华(huá )山(shān );壬(rén )寅(yín ),还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

置(zhì )益(yì )州(zhōu )道(dào )行(háng )台(tái ),以(yǐ )益(yì )、利(lì )、会(huì )、鄜(fū )、泾(jīng )、遂(suí )六(liù )总(zǒng )管(guǎn )隶(lì )焉(yān )。

刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )数(shù )攻(gōng )浩(hào )州(zhōu ),为(wéi )李(lǐ )仲(zhòng )文(wén )所(suǒ )败(bài )。宋(sòng )金(jīn )刚(gāng )军(jūn )中(zhōng )食(shí )尽(jìn );丁(dīng )未(wèi ),金(jīn )刚(gāng )北(běi )走(zǒu ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )追(zhuī )之(zhī )。

罗(luó )士(shì )信(xìn )围(wéi )慈(cí )涧(jiàn ),王(wáng )世(shì )充(chōng )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )玄(xuán )应(yīng )救(jiù )之(zhī ),士(shì )信(xìn )刺(cì )玄(xuán )应(yīng )坠(zhuì )马(mǎ ),人(rén )救(jiù )之(zhī ),得(dé )免(miǎn )。

壬(rén )子(zǐ ),以(yǐ )显(xiǎn )州(zhōu )道(dào )行(háng )台(tái )杨(yáng )士(shì )林(lín )为(wéi )行(háng )台(tái )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。

甲(jiǎ )寅(yín ),加(jiā )秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )益(yì )州(zhōu )道(dào )行(háng )台(tái )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。

秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )追(zhuī )及(jí )寻(xún )相(xiàng )于(yú )吕(lǚ )州(zhōu ),大(dà )破(pò )之(zhī ),乘(chéng )胜(shèng )逐(zhú )北(běi ),一(yī )昼(zhòu )夜(yè )行(háng )二(èr )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),战(zhàn )数(shù )十(shí )合(hé )。至(zhì )高(gāo )壁(bì )岭(lǐng ),总(zǒng )管(guǎn )刘(liú )弘(hóng )基(jī )执(zhí )辔(pèi )谏(jiàn )曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )破(pò )贼(zéi ),逐(zhú )北(běi )至(zhì )此(cǐ ),功(gōng )亦(yì )足(zú )矣(yǐ )。深(shēn )入(rù )不(bú )已(yǐ ),不(bú )爱(ài )身(shēn )乎(hū )!且(qiě )士(shì )卒(zú )饥(jī )疲(pí ),宜(yí )留(liú )壁(bì )于(yú )此(cǐ ),俟(sì )兵(bīng )粮(liáng )毕(bì )集(jí ),然(rán )后(hòu )复(fù )进(jìn ),未(wèi )晚(wǎn )也(yě )。”世(shì )民(mín )曰(yuē ):“金(jīn )刚(gāng )计(jì )穷(qióng )而(ér )走(zǒu ),众(zhòng )心(xīn )离(lí )沮(jǔ );功(gōng )难(nán )成(chéng )而(ér )易(yì )败(bài ),机(jī )难(nán )得(dé )而(ér )易(yì )失(shī ),必(bì )乘(chéng )此(cǐ )势(shì )取(qǔ )之(zhī )。若(ruò )更(gèng )淹(yān )留(liú ),使(shǐ )之(zhī )计(jì )立(lì )备(bèi )成(chéng ),不(bú )可(kě )复(fù )攻(gōng )矣(yǐ )。吾(wú )竭(jié )忠(zhōng )徇(xùn )国(guó ),岂(qǐ )顾(gù )身(shēn )乎(hū )!”遂(suí )策(cè )马(mǎ )而(ér )进(jìn ),将(jiāng )士(shì )不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )饥(jī )。追(zhuī )及(jí )金(jīn )刚(gāng )于(yú )雀(què )鼠(shǔ )谷(gǔ ),一(yī )日(rì )八(bā )战(zhàn ),皆(jiē )破(pò )之(zhī ),俘(fú )斩(zhǎn )数(shù )万(wàn )人(rén )。夜(yè ),宿(xiǔ )于(yú )雀(què )鼠(shǔ )谷(gǔ )西(xī )原(yuán ),世(shì )民(mín )不(bú )食(shí )二(èr )日(rì ),不(bú )解(jiě )甲(jiǎ )三(sān )日(rì )矣(yǐ ),军(jūn )中(zhōng )止(zhǐ )有(yǒu )一(yī )羊(yáng ),世(shì )民(mín )与(yǔ )将(jiāng )士(shì )分(fèn )而(ér )食(shí )之(zhī )。丙(bǐng )辰(chén ),陕(shǎn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )于(yú )筠(jūn )自(zì )金(jīn )刚(gāng )所(suǒ )逃(táo )来(lái )。世(shì )民(mín )引(yǐn )兵(bīng )趣(qù )介(jiè )休(xiū ),金(jīn )刚(gāng )尚(shàng )有(yǒu )众(zhòng )二(èr )万(wàn ),戊(wù )午(wǔ ),出(chū )西(xī )门(mén ),背(bèi )城(chéng )布(bù )陈(chén ),南(nán )北(běi )七(qī )里(lǐ )。世(shì )民(mín )遣(qiǎn )总(zǒng )管(guǎn )李(lǐ )世(shì )勣(jì )等(děng )与(yǔ )战(zhàn ),小(xiǎo )却(què ),为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )乘(chéng )。世(shì )民(mín )帅(shuài )精(jīng )骑(qí )击(jī )之(zhī ),出(chū )其(qí )陈(chén )后(hòu ),金(jīn )刚(gāng )大(dà )败(bài ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )千(qiān )级(jí )。金(jīn )刚(gāng )轻(qīng )骑(qí )走(zǒu ),世(shì )民(mín )追(zhuī )之(zhī )数(shù )十(shí )里(lǐ ),至(zhì )张(zhāng )难(nán )堡(bǎo )。浩(hào )州(zhōu )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )樊(fán )伯(bó )通(tōng )、张(zhāng )德(dé )政(zhèng )据(jù )堡(bǎo )自(zì )守(shǒu ),世(shì )民(mín )免(miǎn )胄(zhòu )示(shì )之(zhī ),堡(bǎo )中(zhōng )喜(xǐ )噪(zào )且(qiě )泣(qì )。左(zuǒ )右(yòu )告(gào )以(yǐ )王(wáng )不(bú )食(shí ),献(xiàn )浊(zhuó )酒(jiǔ )、脱(tuō )粟(sù )饭(fàn )。

尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé )收(shōu )馀(yú )众(zhòng )守(shǒu )介(jiè )休(xiū ),世(shì )民(mín )遣(qiǎn )任(rèn )城(chéng )王(wáng )道(dào )宗(zōng )、宇(yǔ )文(wén )士(shì )及(jí )往(wǎng )谕(yù )之(zhī ),敬(jìng )德(dé )与(yǔ )寻(xún )相(xiàng )举(jǔ )介(jiè )休(xiū )及(jí )永(yǒng )安(ān )降(jiàng )。世(shì )民(mín )得(dé )敬(jìng )德(dé ),甚(shèn )喜(xǐ ),以(yǐ )为(wéi )右(yòu )一(yī )府(fǔ )统(tǒng )军(jūn ),使(shǐ )将(jiāng )其(qí )旧(jiù )众(zhòng )八(bā )千(qiān ),与(yǔ )诸(zhū )营(yíng )相(xiàng )参(cān )。屈(qū )突(tū )通(tōng )虑(lǜ )其(qí )变(biàn ),骤(zhòu )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),世(shì )民(mín )不(bú )听(tīng )。刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )闻(wén )金(jīn )刚(gāng )败(bài ),大(dà )惧(jù ),弃(qì )并(bìng )州(zhōu )走(zǒu )突(tū )厥(jué )。金(jīn )刚(gāng )收(shōu )其(qí )馀(yú )众(zhòng ),欲(yù )复(fù )战(zhàn ),众(zhòng )莫(mò )肯(kěn )从(cóng ),亦(yì )与(yǔ )百(bǎi )馀(yú )骑(qí )走(zǒu )突(tū )厥(jué )。

世(shì )民(mín )至(zhì )晋(jìn )阳(yáng ),武(wǔ )周(zhōu )所(suǒ )署(shǔ )仆(pú )射(shè )杨(yáng )伏(fú )念(niàn )以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )。唐(táng )俭(jiǎn )封(fēng )府(fǔ )库(kù )以(yǐ )待(dài )世(shì )民(mín ),武(wǔ )周(zhōu )所(suǒ )得(dé )州(zhōu )县(xiàn )皆(jiē )入(rù )于(yú )唐(táng )。

未(wèi )几(jǐ ),金(jīn )刚(gāng )谋(móu )走(zǒu )上(shàng )谷(gǔ ),突(tū )厥(jué )追(zhuī )获(huò ),腰(yāo )斩(zhǎn )之(zhī )。岚(lán )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )刘(liú )六(liù )儿(ér )从(cóng )宋(sòng )金(jīn )刚(gāng )在(zài )介(jiè )休(xiū ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )擒(qín )斩(zhǎn )之(zhī )。其(qí )兄(xiōng )季(jì )真(zhēn ),弃(qì )石(shí )州(zhōu ),奔(bēn )刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )将(jiāng )马(mǎ )邑(yì )高(gāo )满(mǎn )政(zhèng ),满(mǎn )政(zhèng )杀(shā )之(zhī )。

武(wǔ )周(zhōu )之(zhī )南(nán )寇(kòu )也(yě ),其(qí )内(nèi )史(shǐ )令(lìng )苑(yuàn )君(jūn )璋(zhāng )谏(jiàn )曰(yuē ):“唐(táng )主(zhǔ )举(jǔ )一(yī )州(zhōu )之(zhī )众(zhòng ),直(zhí )取(qǔ )长(zhǎng )安(ān ),所(suǒ )向(xiàng )无(wú )敌(dí ),此(cǐ )乃(nǎi )天(tiān )授(shòu ),非(fēi )人(rén )力(lì )也(yě )。晋(jìn )阳(yáng )以(yǐ )南(nán ),道(dào )路(lù )险(xiǎn )隘(ài ),县(xiàn )军(jūn )深(shēn )入(rù ),无(wú )继(jì )于(yú )后(hòu ),君(jūn )进(jìn )战(zhàn )不(bú )利(lì ),何(hé )以(yǐ )自(zì )还(hái )!不(bú )如(rú )北(běi )连(lián )突(tū )厥(jué ),南(nán )结(jié )唐(táng )朝(cháo ),南(nán )面(miàn )称(chēng )孤(gū ),足(zú )为(wéi )长(zhǎng )策(cè )。”武(wǔ )周(zhōu )不(bú )听(tīng ),留(liú )君(jūn )璋(zhāng )守(shǒu )朔(shuò )州(zhōu )。及(jí )败(bài ),泣(qì )谓(wèi )君(jūn )璋(zhāng )曰(yuē ):“不(bú )用(yòng )君(jūn )言(yán ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ )。”久(jiǔ )之(zhī ),武(wǔ )周(zhōu )谋(móu )亡(wáng )归(guī )马(mǎ )邑(yì ),事(shì )泄(xiè ),突(tū )厥(jué )杀(shā )之(zhī )。突(tū )厥(jué )又(yòu )以(yǐ )君(jūn )璋(zhāng )为(wéi )大(dà )行(háng )台(tái ),统(tǒng )其(qí )馀(yú )众(zhòng ),仍(réng )令(lìng )郁(yù )射(shè )设(shè )督(dū )兵(bīng )助(zhù )镇(zhèn )。

庚(gēng )申(shēn ),怀(huái )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )黄(huáng )君(jūn )汉(hàn )击(jī )王(wáng )世(shì )充(chōng )太(tài )子(zǐ )玄(xuán )应(yīng )于(yú )西(xī )济(jì )州(zhōu ),大(dà )破(pò )之(zhī );熊(xióng )州(zhōu )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )史(shǐ )万(wàn )宝(bǎo )邀(yāo )之(zhī )于(yú )九(jiǔ )曲(qǔ ),又(yòu )破(pò )之(zhī )。

辛(xīn )酉(yǒu ),王(wáng )世(shì )充(chōng )陷(xiàn )邓(dèng )州(zhōu )。

上(shàng )闻(wén )并(bìng )州(zhōu )平(píng ),大(dà )悦(yuè )。壬(rén )戌(xū ),宴(yàn )群(qún )臣(chén ),赐(cì )缯(zēng )帛(bó ),使(shǐ )自(zì )入(rù )御(yù )府(fǔ ),尽(jìn )力(lì )取(qǔ )之(zhī )。复(fù )唐(táng )俭(jiǎn )官(guān )爵(jué ),仍(réng )以(yǐ )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )道(dào )安(ān )抚(fǔ )大(dà )使(shǐ );所(suǒ )籍(jí )独(dú )孤(gū )怀(huái )恩(ēn )田(tián )宅(zhái )资(zī )财(cái ),悉(xī )以(yǐ )赐(cì )之(zhī )。

世(shì )民(mín )留(liú )李(lǐ )仲(zhòng )文(wén )镇(zhèn )并(bìng )州(zhōu ),刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )数(shù )遣(qiǎn )兵(bīng )入(rù )寇(kòu ),仲(zhòng )文(wén )辄(zhé )击(jī )破(pò )之(zhī ),下(xià )城(chéng )堡(bǎo )百(bǎi )馀(yú )所(suǒ )。诏(zhào )仲(zhòng )文(wén )检(jiǎn )校(xiào )并(bìng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )。

五(wǔ )月(yuè ),窦(dòu )建(jiàn )德(dé )遣(qiǎn )高(gāo )士(shì )兴(xìng )击(jī )李(lǐ )艺(yì )于(yú )幽(yōu )州(zhōu ),不(bú )克(kè ),退(tuì )军(jūn )笼(lóng )火(huǒ )城(chéng )。艺(yì )袭(xí )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )五(wǔ )千(qiān )级(jí )。建(jiàn )德(dé )大(dà )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )伏(fú )宝(bǎo ),勇(yǒng )略(luè )冠(guàn )军(jūn )中(zhōng ),诸(zhū )将(jiāng )疾(jí )之(zhī ),言(yán )其(qí )谋(móu )反(fǎn ),建(jiàn )德(dé )杀(shā )之(zhī ),伏(fú )宝(bǎo )曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )奈(nài )何(hé )听(tīng )谗(chán )言(yán ),自(zì )斩(zhǎn )左(zuǒ )右(yòu )手(shǒu )乎(hū )!”

初(chū ),尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé )将(jiāng )兵(bīng )助(zhù )吕(lǚ )崇(chóng )茂(mào )守(shǒu )夏(xià )县(xiàn ),上(shàng )潜(qián )遣(qiǎn )使(shǐ )赦(shè )崇(chóng )茂(mào )罪(zuì ),拜(bài )夏(xià )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),使(shǐ )图(tú )敬(jìng )德(dé ),事(shì )泄(xiè ),敬(jìng )德(dé )杀(shā )之(zhī )。敬(jìng )德(dé )去(qù ),崇(chóng )茂(mào )馀(yú )党(dǎng )复(fù )据(jù )夏(xià )县(xiàn )拒(jù )守(shǒu )。秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )引(yǐn )军(jūn )自(zì )晋(jìn )州(zhōu )还(hái )攻(gōng )夏(xià )县(xiàn ),壬(rén )午(wǔ ),屠(tú )之(zhī )。

辛(xīn )卯(mǎo ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。

是(shì )月(yuè ),突(tū )厥(jué )遣(qiǎn )阿(ā )史(shǐ )那(nà )揭(jiē )多(duō )献(xiàn )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ )于(yú )王(wáng )世(shì )充(chōng ),且(qiě )求(qiú )婚(hūn );世(shì )充(chōng )以(yǐ )宗(zōng )女(nǚ )妻(qī )之(zhī ),并(bìng )与(yǔ )之(zhī )互(hù )市(shì )。

六(liù )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),诏(zhào )以(yǐ )和(hé )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )、东(dōng )南(nán )道(dào )行(háng )台(tái )尚(shàng )书(shū )令(lìng )楚(chǔ )王(wáng )杜(dù )伏(fú )威(wēi )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、总(zǒng )管(guǎn )江(jiāng )淮(huái )以(yǐ )南(nán )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、东(dōng )南(nán )道(dào )行(háng )台(tái )尚(shàng )书(shū )令(lìng )、淮(huái )南(nán )道(dào )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ ),进(jìn )封(fēng )吴(wú )王(wáng ),赐(cì )姓(xìng )李(lǐ )氏(shì )。以(yǐ )辅(fǔ )公(gōng )祏(shí )为(wéi )行(háng )台(tái )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),封(fēng )舒(shū )国(guó )公(gōng )。丙(bǐng )午(wǔ ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )元(yuán )景(jǐng )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),元(yuán )昌(chāng )为(wéi )鲁(lǔ )王(wáng ),元(yuán )亨(hēng )为(wéi )鲁(lǔ )王(wáng )。

显(xiǎn )州(zhōu )行(háng )台(tái )尚(shàng )书(shū )令(lìng )楚(chǔ )公(gōng )杨(yáng )士(shì )林(lín ),虽(suī )受(shòu )唐(táng )官(guān )爵(jué ),而(ér )北(běi )结(jié )王(wáng )世(shì )充(chōng ),南(nán )通(tōng )萧(xiāo )铣(xǐ );诏(zhào )庐(lú )江(jiāng )王(wáng )瑗(yuàn )与(yǔ )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )李(lǐ )弘(hóng )敏(mǐn )讨(tǎo )之(zhī )。兵(bīng )未(wèi )行(háng ),长(zhǎng )史(shǐ )田(tián )瓚(zàn )为(wéi )士(shì )林(lín )所(suǒ )忌(jì ),甲(jiǎ )寅(yín ),瓚(zàn )杀(shā )士(shì )林(lín ),降(jiàng )于(yú )世(shì )充(chōng ),世(shì )充(chōng )以(yǐ )瓚(zàn )为(wéi )显(xiǎn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )。

秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )之(zhī )讨(tǎo )刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )也(yě ),突(tū )厥(jué )处(chù )罗(luó )可(kě )汗(hàn )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )步(bù )利(lì )设(shè )帅(shuài )二(èr )千(qiān )骑(qí )助(zhù )唐(táng )。武(wǔ )周(zhōu )既(jì )败(bài ),是(shì )月(yuè ),处(chù )罗(luó )至(zhì )晋(jìn )阳(yáng ),总(zǒng )管(guǎn )李(lǐ )仲(zhòng )文(wén )不(bú )能(néng )制(zhì );又(yòu )留(liú )伦(lún )特(tè )勒(lè ),使(shǐ )将(jiāng )数(shù )百(bǎi )人(rén ),云(yún )助(zhù )仲(zhòng )文(wén )镇(zhèn )守(shǒu ),自(zì )石(shí )岭(lǐng )以(yǐ )北(běi ),皆(jiē )留(liú )兵(bīng )戍(shù )之(zhī )而(ér )去(qù )。

上(shàng )议(yì )击(jī )王(wáng )世(shì )充(chōng ),世(shì )充(chōng )闻(wén )之(zhī ),选(xuǎn )诸(zhū )州(zhōu )镇(zhèn )骁(xiāo )勇(yǒng )皆(jiē )集(jí )洛(luò )阳(yáng ),置(zhì )四(sì )镇(zhèn )将(jiāng )军(jūn ),募(mù )人(rén )分(fèn )守(shǒu )四(sì )城(chéng )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),诏(zhào )秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )督(dū )诸(zhū )军(jūn )击(jī )世(shì )充(chōng )。陕(shǎn )东(dōng )道(dào )行(háng )台(tái )屈(qū )突(tū )通(tōng )二(èr )子(zǐ )在(zài )洛(luò )阳(yáng ),上(shàng )谓(wèi )通(tōng )曰(yuē ):“今(jīn )欲(yù )使(shǐ )卿(qīng )东(dōng )征(zhēng ),如(rú )卿(qīng )二(èr )子(zǐ )何(hé )?”通(tōng )曰(yuē ):“臣(chén )昔(xī )为(wéi )俘(fú )囚(qiú ),分(fèn )当(dāng )就(jiù )死(sǐ ),陛(bì )下(xià )释(shì )缚(fù ),加(jiā )以(yǐ )恩(ēn )礼(lǐ )。当(dāng )是(shì )之(zhī )时(shí ),臣(chén )心(xīn )口(kǒu )相(xiàng )誓(shì ),期(qī )以(yǐ )更(gèng )生(shēng )馀(yú )年(nián )为(wéi )陛(bì )下(xià )尽(jìn )节(jiē ),但(dàn )恐(kǒng )不(bú )获(huò )死(sǐ )所(suǒ )耳(ěr )。今(jīn )得(dé )备(bèi )先(xiān )驱(qū ),二(èr )儿(ér )何(hé )足(zú )顾(gù )乎(hū )!”上(shàng )叹(tàn )曰(yuē ):“徇(xùn )义(yì )之(zhī )士(shì ),一(yī )至(zhì )此(cǐ )乎(hū )!”

癸(guǐ )亥(hài ),突(tū )厥(jué )遣(qiǎn )使(shǐ )潜(qián )诣(yì )王(wáng )世(shì )充(chōng ),潞(lù )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )李(lǐ )袭(xí )誉(yù )邀(yāo )击(jī ),败(bài )之(zhī ),虏(lǔ )牛(niú )羊(yáng )万(wàn )计(jì )。

骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )可(kě )硃(zhū )浑(hún )定(dìng )远(yuǎn )告(gào ):“并(bìng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )李(lǐ )仲(zhòng )文(wén )与(yǔ )突(tū )厥(jué )通(tōng )谋(móu ),欲(yù )俟(sì )洛(luò )阳(yáng )兵(bīng )交(jiāo ),引(yǐn )胡(hú )骑(qí )直(zhí )入(rù )长(zhǎng )安(ān )。”甲(jiǎ )戌(xū ),命(mìng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )镇(zhèn )蒲(pú )坂(bǎn )以(yǐ )备(bèi )之(zhī ),又(yòu )遣(qiǎn )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )唐(táng )俭(jiǎn )安(ān )抚(fǔ )并(bìng )州(zhōu ),暂(zàn )废(fèi )并(bìng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )府(fǔ ),征(zhēng )仲(zhòng )文(wén )入(rù )朝(cháo )。

壬(rén )午(wǔ ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )至(zhì )新(xīn )安(ān )。王(wáng )世(shì )充(chōng )遣(qiǎn )魏(wèi )王(wáng )弘(hóng )烈(liè )镇(zhèn )襄(xiāng )阳(yáng ),荆(jīng )王(wáng )行(háng )本(běn )镇(zhèn )虎(hǔ )牢(láo ),宋(sòng )王(wáng )泰(tài )镇(zhèn )怀(huái )州(zhōu ),齐(qí )王(wáng )世(shì )恽(yùn )检(jiǎn )校(xiào )南(nán )城(chéng ),楚(chǔ )王(wáng )世(shì )伟(wěi )守(shǒu )宝(bǎo )城(chéng ),太(tài )子(zǐ )玄(xuán )应(yīng )守(shǒu )东(dōng )城(chéng ),汉(hàn )王(wáng )玄(xuán )恕(shù )守(shǒu )含(hán )嘉(jiā )城(chéng ),鲁(lǔ )王(wáng )道(dào )徇(xùn )守(shǒu )曜(yào )仪(yí )城(chéng ),世(shì )充(chōng )自(zì )将(jiāng )战(zhàn )兵(bīng ),左(zuǒ )辅(fǔ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )公(gōng )卿(qīng )帅(shuài )左(zuǒ )龙(lóng )骧(xiāng )二(èr )十(shí )八(bā )府(fǔ )骑(qí )兵(bīng ),右(yòu )游(yóu )击(jī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )善(shàn )才(cái )帅(shuài )内(nèi )军(jūn )二(èr )十(shí )八(bā )府(fǔ )步(bù )兵(bīng ),左(zuǒ )游(yóu )击(jī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )跋(bá )野(yě )纲(gāng )帅(shuài )外(wài )军(jūn )二(èr )十(shí )八(bā )府(fǔ )步(bù )兵(bīng ),总(zǒng )三(sān )万(wàn )人(rén ),以(yǐ )备(bèi )唐(táng )。弘(hóng )烈(liè )、行(háng )本(běn ),世(shì )伟(wěi )之(zhī )子(zǐ );泰(tài ),世(shì )充(chōng )之(zhī )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。

梁(liáng )师(shī )都(dōu )引(yǐn )突(tū )厥(jué )、稽(jī )胡(hú )兵(bīng )入(rù )寇(kòu ),行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )段(duàn )德(dé )操(cāo )击(jī )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí )。

罗(luó )士(shì )信(xìn )将(jiāng )前(qián )锋(fēng )围(wéi )慈(cí )涧(jiàn ),王(wáng )世(shì )充(chōng )自(zì )将(jiāng )兵(bīng )三(sān )万(wàn )救(jiù )之(zhī )。己(jǐ )丑(chǒu ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )将(jiāng )轻(qīng )骑(qí )前(qián )觇(chān )世(shì )充(chōng ),猝(cù )与(yǔ )之(zhī )遇(yù ),众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),道(dào )路(lù )险(xiǎn )扼(è ),为(wéi )世(shì )充(chōng )所(suǒ )围(wéi )。世(shì )民(mín )左(zuǒ )右(yòu )驰(chí )射(shè ),皆(jiē )应(yīng )弦(xián )而(ér )毙(bì ),获(huò )其(qí )左(zuǒ )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )燕(yàn )琪(qí ),世(shì )充(chōng )乃(nǎi )退(tuì )。世(shì )民(mín )还(hái )营(yíng ),埃(āi )尘(chén )覆(fù )面(miàn ),军(jūn )不(bú )复(fù )识(shí ),欲(yù )拒(jù )之(zhī ),世(shì )民(mín )免(miǎn )胄(zhòu )自(zì )言(yán ),乃(nǎi )得(dé )入(rù )。旦(dàn )日(rì ),帅(shuài )步(bù )骑(qí )五(wǔ )万(wàn )进(jìn )军(jūn )慈(cí )涧(jiàn );世(shì )充(chōng )拔(bá )慈(cí )涧(jiàn )之(zhī )戍(shù ),归(guī )于(yú )洛(luò )阳(yáng )。世(shì )民(mín )遣(qiǎn )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )史(shǐ )万(wàn )宝(bǎo )自(zì )宜(yí )阳(yáng )南(nán )据(jù )龙(lóng )门(mén ),将(jiāng )军(jūn )刘(liú )德(dé )威(wēi )自(zì )太(tài )行(háng )东(dōng )围(wéi )河(hé )内(nèi ),上(shàng )谷(gǔ )公(gōng )王(wáng )君(jūn )廓(kuò )自(zì )洛(luò )口(kǒu )断(duàn )其(qí )饷(xiǎng )道(dào ),怀(huái )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )黄(huáng )君(jūn )汉(hàn )自(zì )河(hé )阴(yīn )攻(gōng )回(huí )洛(luò )城(chéng );大(dà )军(jūn )屯(tún )于(yú )北(běi )邙(máng ),连(lián )营(yíng )以(yǐ )逼(bī )之(zhī )。世(shì )充(chōng )洧(wěi )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )繁(fán )水(shuǐ )张(zhāng )公(gōng )谨(jǐn )与(yǔ )刺(cì )史(shǐ )崔(cuī )枢(shū )以(yǐ )州(zhōu )城(chéng )来(lái )降(jiàng )。

八(bā )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),南(nán )宁(níng )西(xī )爨(cuàn )蛮(mán )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng )。初(chū ),隋(suí )末(mò )蛮(mán )酋(qiú )爨(cuàn )玩(wán )反(fǎn ),诛(zhū ),诸(zhū )子(zǐ )没(méi )为(wéi )官(guān )奴(nú ),弃(qì )其(qí )地(dì )。帝(dì )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )玩(wán )子(zǐ )弘(hóng )达(dá )为(wéi )昆(kūn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),令(lìng )持(chí )其(qí )父(fù )尸(shī )归(guī )葬(zàng );益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )段(duàn )纶(lún )因(yīn )遣(qiǎn )使(shǐ )招(zhāo )谕(yù )其(qí )部(bù )落(luò ),皆(jiē )来(lái )降(jiàng )。

己(jǐ )亥(hài ),窦(dòu )建(jiàn )德(dé )共(gòng )州(zhōu )县(xiàn )令(lìng )唐(táng )纲(gāng )杀(shā )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )州(zhōu )来(lái )降(jiàng )。

邓(dèng )州(zhōu )土(tǔ )豪(háo )执(zhí )王(wáng )世(shì )充(chōng )所(suǒ )署(shǔ )剌(là )史(shǐ )来(lái )降(jiàng )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),梁(liáng )师(shī )都(dōu )石(shí )堡(bǎo )留(liú )守(shǒu )张(zhāng )举(jǔ )帅(shuài )千(qiān )馀(yú )人(rén )来(lái )降(jiàng )。

甲(jiǎ )辰(chén ),黄(huáng )君(jūn )汉(hàn )遣(qiǎn )校(xiào )尉(wèi )张(zhāng )夜(yè )叉(chā )以(yǐ )舟(zhōu )师(shī )袭(xí )回(huí )洛(luò )城(chéng ),克(kè )之(zhī ),获(huò )其(qí )将(jiāng )达(dá )奚(xī )善(shàn )定(dìng ),断(duàn )河(hé )阳(yáng )南(nán )桥(qiáo )而(ér )还(hái ),降(jiàng )其(qí )堡(bǎo )聚(jù )二(èr )十(shí )馀(yú )。世(shì )充(chōng )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )玄(xuán )应(yīng )帅(shuài )杨(yáng )公(gōng )卿(qīng )等(děng )攻(gōng )回(huí )洛(luò ),不(bú )克(kè ),乃(nǎi )筑(zhù )月(yuè )城(chéng )于(yú )其(qí )西(xī ),留(liú )兵(bīng )戍(shù )之(zhī )。

世(shì )充(chōng )陈(chén )于(yú )青(qīng )城(chéng )宫(gōng ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )亦(yì )置(zhì )陈(chén )当(dāng )之(zhī )。世(shì )充(chōng )隔(gé )水(shuǐ )谓(wèi )世(shì )民(mín )曰(yuē ):“隋(suí )室(shì )倾(qīng )覆(fù ),唐(táng )帝(dì )关(guān )中(zhōng ),郑(zhèng )帝(dì )河(hé )南(nán ),世(shì )充(chōng )未(wèi )尝(cháng )西(xī )侵(qīn ),王(wáng )忽(hū )举(jǔ )兵(bīng )东(dōng )来(lái ),何(hé )也(yě )?”世(shì )民(mín )使(shǐ )宇(yǔ )文(wén )士(shì )及(jí )应(yīng )之(zhī )曰(yuē ):“四(sì )海(hǎi )咸(xián )仰(yǎng )皇(huáng )风(fēng ),唯(wéi )公(gōng )独(dú )阻(zǔ )声(shēng )教(jiāo ),为(wéi )此(cǐ )而(ér )来(lái )!”世(shì )充(chōng )曰(yuē ):“相(xiàng )与(yǔ )息(xī )兵(bīng )讲(jiǎng )好(hǎo ),不(bú )亦(yì )善(shàn )乎(hū )!”又(yòu )应(yīng )之(zhī )曰(yuē ):“奉(fèng )诏(zhào )取(qǔ )东(dōng )都(dōu ),不(bú )令(lìng )讲(jiǎng )好(hǎo )也(yě )!”至(zhì )暮(mù ),各(gè )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。

上(shàng )遣(qiǎn )使(shǐ )与(yǔ )窦(dòu )建(jiàn )德(dé )连(lián )和(hé ),建(jiàn )德(dé )遣(qiǎn )同(tóng )安(ān )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )随(suí )使(shǐ )者(zhě )俱(jù )还(hái )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),刘(liú )德(dé )威(wēi )袭(xí )怀(huái )州(zhōu ),入(rù )其(qí )外(wài )郭(guō ),下(xià )其(qí )堡(bǎo )聚(jù )。

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),梁(liáng )师(shī )都(dōu )将(jiāng )刘(liú )旻(mín )以(yǐ )华(huá )池(chí )来(lái )降(jiàng ),以(yǐ )为(wéi )林(lín )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),王(wáng )世(shì )充(chōng )显(xiǎn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )田(tián )瓚(zàn )以(yǐ )所(suǒ )部(bù )二(èr )十(shí )五(wǔ )州(zhōu )来(lái )降(jiàng );自(zì )是(shì )襄(xiāng )阳(yáng )声(shēng )问(wèn )与(yǔ )世(shì )充(chōng )绝(jué )。

史(shǐ )万(wàn )宝(bǎo )进(jìn )军(jūn )甘(gān )泉(quán )宫(gōng )。丁(dīng )丑(chǒu ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )遣(qiǎn )右(yòu )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )君(jūn )廓(kuò )攻(gōng )轘(huán )辕(yuán ),拔(bá )之(zhī )。王(wáng )世(shì )充(chōng )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )魏(wèi )隐(yǐn )等(děng )击(jī )君(jūn )廓(kuò ),君(jūn )廓(kuò )伪(wěi )遁(dùn ),设(shè )伏(fú ),大(dà )破(pò )之(zhī ),遂(suí )东(dōng )徇(xùn )地(dì ),至(zhì )管(guǎn )城(chéng )而(ér )还(hái )。先(xiān )是(shì ),王(wáng )世(shì )充(chōng )将(jiāng )郭(guō )士(shì )衡(héng )、许(xǔ )罗(luó )汉(hàn )掠(luě )唐(táng )境(jìng ),君(jūn )廓(kuò )以(yǐ )策(cè )击(jī )却(què )之(zhī ),诏(zhào )劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )以(yǐ )十(shí )三(sān )人(rén )破(pò )贼(zéi )一(yī )万(wàn ),自(zì )古(gǔ )以(yǐ )少(shǎo )制(zhì )众(zhòng ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。”

世(shì )充(chōng )尉(wèi )州(zhōu )剌(là )史(shǐ )时(shí )德(dé )睿(ruì )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )杞(qǐ )、夏(xià )、陈(chén )、随(suí )、许(xǔ )、颍(yǐng )、尉(wèi )七(qī )州(zhōu )来(lái )降(jiàng )。秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )命(mìng )州(zhōu )县(xiàn )官(guān )并(bìng )依(yī )世(shì )充(chōng )所(suǒ )署(shǔ ),无(wú )所(suǒ )变(biàn )易(yì ),改(gǎi )尉(wèi )州(zhōu )为(wéi )南(nán )汴(biàn )州(zhōu ),于(yú )是(shì )河(hé )南(nán )州(zhōu )县(xiàn )相(xiàng )继(jì )来(lái )降(jiàng )。

刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )降(jiàng )将(jiāng )寻(xún )相(xiàng )等(děng )多(duō )叛(pàn )去(qù )。诸(zhū )将(jiāng )疑(yí )尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé ),囚(qiú )之(zhī )军(jūn )中(zhōng )。行(háng )台(tái )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )屈(qū )突(tū )通(tōng )、尚(shàng )书(shū )殷(yīn )开(kāi )山(shān )言(yán )于(yú )世(shì )民(mín )曰(yuē ):“敬(jìng )德(dé )骁(xiāo )勇(yǒng )绝(jué )伦(lún ),今(jīn )既(jì )囚(qiú )之(zhī ),心(xīn )必(bì )怨(yuàn )望(wàng ),留(liú )之(zhī )恐(kǒng )为(wéi )后(hòu )患(huàn ),不(bú )如(rú )遂(suí )杀(shā )之(zhī )。”世(shì )民(mín )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。敬(jìng )德(dé )若(ruò )叛(pàn ),岂(qǐ )在(zài )寻(xún )相(xiàng )之(zhī )后(hòu )邪(xié )!”遽(jù )命(mìng )释(shì )之(zhī ),引(yǐn )入(rù )卧(wò )内(nèi ),赐(cì )之(zhī )金(jīn ),曰(yuē ):“丈(zhàng )夫(fū )意(yì )气(qì )相(xiàng )期(qī ),勿(wù )以(yǐ )小(xiǎo )嫌(xián )介(jiè )意(yì ),吾(wú )终(zhōng )不(bú )信(xìn )谗(chán )言(yán )以(yǐ )害(hài )忠(zhōng )良(liáng ),公(gōng )宜(yí )体(tǐ )之(zhī )。必(bì )欲(yù )去(qù )者(zhě ),以(yǐ )此(cǐ )金(jīn )相(xiàng )资(zī ),表(biǎo )一(yī )时(shí )共(gòng )事(shì )之(zhī )情(qíng )也(yě )。”辛(xīn )巳(sì ),世(shì )民(mín )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )骑(qí )行(háng )战(zhàn )地(dì ),登(dēng )魏(wèi )宣(xuān )武(wǔ )陵(líng )。王(wáng )世(shì )充(chōng )帅(shuài )步(bù )骑(qí )万(wàn )馀(yú )猝(cù )至(zhì ),围(wéi )之(zhī )。单(dān )雄(xióng )信(xìn )引(yǐn )槊(shuò )直(zhí )趋(qū )世(shì )民(mín ),敬(jìng )德(dé )跃(yuè )马(mǎ )大(dà )呼(hū ),横(héng )刺(cì )雄(xióng )信(xìn )坠(zhuì )马(mǎ ),世(shì )充(chōng )兵(bīng )稍(shāo )却(què ),敬(jìng )德(dé )翼(yì )世(shì )民(mín )出(chū )围(wéi )。世(shì )民(mín )、敬(jìng )德(dé )更(gèng )帅(shuài )骑(qí )兵(bīng )还(hái )战(zhàn ),出(chū )入(rù )世(shì )充(chōng )陈(chén ),往(wǎng )返(fǎn )无(wú )所(suǒ )碍(ài )。屈(qū )突(tū )通(tōng )引(yǐn )大(dà )兵(bīng )继(jì )至(zhì ),世(shì )充(chōng )兵(bīng )大(dà )败(bài ),仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn )。擒(qín )其(qí )冠(guàn )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )陈(chén )智(zhì )略(luè ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí ),获(huò )排(pái )槊(shuò )兵(bīng )六(liù )千(qiān )。世(shì )民(mín )谓(wèi )敬(jìng )德(dé )曰(yuē ):“公(gōng )何(hé )相(xiàng )报(bào )之(zhī )速(sù )也(yě )!”赐(cì )敬(jìng )德(dé )金(jīn )银(yín )一(yī )箧(qiè ),自(zì )是(shì )宠(chǒng )遇(yù )日(rì )隆(lóng )。

敬(jìng )德(dé )善(shàn )避(bì )槊(shuò ),每(měi )单(dān )骑(qí )入(rù )敌(dí )陈(chén )中(zhōng ),敌(dí )丛(cóng )槊(shuò )刺(cì )之(zhī ),终(zhōng )莫(mò )能(néng )伤(shāng ),又(yòu )能(néng )夺(duó )敌(dí )槊(shuò )返(fǎn )剌(là )之(zhī )。齐(qí )王(wáng )元(yuán )吉(jí )以(yǐ )善(shàn )马(mǎ )槊(shuò )自(zì )负(fù ),闻(wén )敬(jìng )德(dé )之(zhī )能(néng ),请(qǐng )各(gè )去(qù )刃(rèn )相(xiàng )与(yǔ )校(xiào )胜(shèng )负(fù ),敬(jìng )德(dé )曰(yuē ):“敬(jìng )德(dé )谨(jǐn )当(dāng )去(qù )之(zhī ),王(wáng )勿(wù )去(qù )也(yě )。”既(jì )而(ér )元(yuán )吉(jí )刺(cì )之(zhī ),终(zhōng )不(bú )能(néng )中(zhōng )。秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )问(wèn )敬(jìng )德(dé )曰(yuē ):“避(bì )槊(shuò )与(yǔ )夺(duó )槊(shuò ),孰(shú )难(nán )?”敬(jìng )德(dé )曰(yuē ):“夺(duó )槊(shuò )难(nán )。”乃(nǎi )命(mìng )敬(jìng )德(dé )夺(duó )元(yuán )吉(jí )槊(shuò )。元(yuán )吉(jí )操(cāo )槊(shuò )跃(yuè )马(mǎ ),志(zhì )在(zài )刺(cì )之(zhī ),敬(jìng )德(dé )须(xū )臾(yú )三(sān )夺(duó )其(qí )槊(shuò );元(yuán )吉(jí )虽(suī )面(miàn )相(xiàng )叹(tàn )异(yì ),内(nèi )甚(shèn )耻(chǐ )之(zhī )。

叛(pàn )胡(hú )陷(xiàn )岚(lán )州(zhōu )。

初(chū ),王(wáng )世(shì )充(chōng )以(yǐ )邴(bǐng )元(yuán )真(zhēn )为(wéi )滑(huá )州(zhōu )行(háng )台(tái )仆(pú )射(shè )。濮(pú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杜(dù )才(cái )幹(gàn ),李(lǐ )密(mì )故(gù )将(jiāng )也(yě ),恨(hèn )元(yuán )真(zhēn )叛(pàn )密(mì ),诈(zhà )以(yǐ )其(qí )众(zhòng )降(jiàng )之(zhī )。元(yuán )真(zhēn )恃(shì )其(qí )官(guān )势(shì ),自(zì )往(wǎng )招(zhāo )慰(wèi ),才(cái )幹(gàn )出(chū )迎(yíng ),延(yán )入(rù )就(jiù )坐(zuò ),执(zhí )而(ér )数(shù )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )本(běn )庸(yōng )才(cái ),魏(wèi )化(huà )置(zhì )汝(rǔ )元(yuán )僚(liáo ),不(bú )建(jiàn )毫(háo )发(fā )之(zhī )功(gōng ),乃(nǎi )构(gòu )滔(tāo )天(tiān )之(zhī )祸(huò ),今(jīn )来(lái )送(sòng )死(sǐ ),是(shì )汝(rǔ )之(zhī )分(fèn )!”遂(suí )斩(zhǎn )之(zhī ),遣(qiǎn )人(rén )赍(jī )其(qí )首(shǒu )至(zhì )黎(lí )阳(yáng )祭(jì )密(mì )墓(mù )。壬(rén )午(wǔ ),以(yǐ )濮(pú )州(zhōu )来(lái )降(jiàng )。

突(tū )厥(jué )莫(mò )贺(hè )咄(duō )设(shè )寇(kòu )凉(liáng )州(zhōu ),总(zǒng )管(guǎn )杨(yáng )恭(gōng )仁(rén )击(jī )之(zhī ),为(wéi )所(suǒ )败(bài ),掠(luě )男(nán )女(nǚ )数(shù )千(qiān )人(rén )而(ér )去(qù )。

丙(bǐng )戌(xū ),以(yǐ )田(tián )瓚(zàn )为(wéi )显(xiǎn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),赐(cì )爵(jué )蔡(cài )国(guó )公(gōng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),王(wáng )世(shì )充(chōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )镇(zhèn )周(zhōu )来(lái )降(jiàng )。

甲(jiǎ )辰(chén ),行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )罗(luó )士(shì )信(xìn )袭(xí )王(wáng )世(shì )充(chōng )硖(xiá )石(shí )堡(bǎo ),拔(bá )之(zhī )。士(shì )信(xìn )又(yòu )围(wéi )千(qiān )金(jīn )堡(bǎo ),堡(bǎo )中(zhōng )人(rén )骂(mà )之(zhī )。士(shì )信(xìn )夜(yè )遣(qiǎn )百(bǎi )馀(yú )人(rén )抱(bào )婴(yīng )儿(ér )数(shù )十(shí )至(zhì )堡(bǎo )下(xià ),使(shǐ )儿(ér )啼(tí )呼(hū ),诈(zhà )云(yún )“从(cóng )东(dōng )都(dōu )来(lái )归(guī )罗(luó )总(zǒng )管(guǎn )”。既(jì )而(ér )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“此(cǐ )千(qiān )金(jīn )堡(bǎo )也(yě ),吾(wú )属(shǔ )误(wù )矣(yǐ )。”即(jí )去(qù )。堡(bǎo )中(zhōng )以(yǐ )为(wéi )士(shì )信(xìn )已(yǐ )去(qù ),来(lái )者(zhě )洛(luò )阳(yáng )亡(wáng )人(rén ),出(chū )兵(bīng )追(zhuī )之(zhī )。士(shì )信(xìn )伏(fú )兵(bīng )于(yú )道(dào ),伺(sì )其(qí )门(mén )开(kāi ),突(tū )入(rù ),屠(tú )之(zhī )。

窦(dòu )建(jiàn )德(dé )之(zhī )围(wéi )幽(yōu )州(zhōu )也(yě ),李(lǐ )艺(yì )告(gào )急(jí )于(yú )高(gāo )开(kāi )道(dào ),开(kāi )道(dào )帅(shuài )二(èr )千(qiān )骑(qí )救(jiù )之(zhī ),建(jiàn )德(dé )兵(bīng )引(yǐn )去(qù ),开(kāi )道(dào )因(yīn )艺(yì )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )降(jiàng )。戊(wù )申(shēn ),以(yǐ )开(kāi )道(dào )为(wéi )蔚(wèi )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),赐(cì )姓(xìng )李(lǐ )氏(shì ),封(fēng )北(běi )平(píng )郡(jùn )王(wáng )。开(kāi )道(dào )有(yǒu )矢(shǐ )镞(zú )在(zài )颊(jiá ),召(zhào )医(yī )出(chū )之(zhī ),医(yī )曰(yuē ):“镞(zú )深(shēn ),不(bú )可(kě )出(chū )。”开(kāi )道(dào )怒(nù ),斩(zhǎn )之(zhī )。别(bié )召(zhào )一(yī )医(yī ),曰(yuē ):“出(chū )之(zhī )恐(kǒng )痛(tòng )。”又(yòu )斩(zhǎn )之(zhī )。更(gèng )召(zhào )一(yī )医(yī ),医(yī )曰(yuē ):“可(kě )出(chū )。”乃(nǎi )凿(záo )骨(gǔ ),置(zhì )楔(xiē )其(qí )间(jiān ),骨(gǔ )裂(liè )寸(cùn )馀(yú ),竟(jìng )出(chū )其(qí )镞(zú );开(kāi )道(dào )奏(zòu )妓(jì )进(jìn )膳(shàn )不(bú )辍(chuò )。

窦(dòu )建(jiàn )德(dé )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )十(shí )万(wàn )复(fù )攻(gōng )幽(yōu )州(zhōu )。建(jiàn )德(dé )兵(bīng )已(yǐ )攀(pān )堞(dié ),薛(xuē )万(wàn )均(jūn )、薛(xuē )万(wàn )彻(chè )帅(shuài )敢(gǎn )死(sǐ )士(shì )百(bǎi )人(rén )从(cóng )地(dì )道(dào )出(chū )其(qí )背(bèi ),掩(yǎn )击(jī )之(zhī ),建(jiàn )德(dé )兵(bīng )溃(kuì )走(zǒu ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí )。李(lǐ )艺(yì )兵(bīng )乘(chéng )胜(shèng )薄(báo )其(qí )营(yíng ),建(jiàn )德(dé )陈(chén )于(yú )营(yíng )中(zhōng ),填(tián )堑(qiàn )而(ér )出(chū ),奋(fèn )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),建(jiàn )德(dé )逐(zhú )北(běi )。至(zhì )其(qí )城(chéng )下(xià ),攻(gōng )之(zhī ),不(bú )克(kè )而(ér )还(hái )。

李(lǐ )密(mì )之(zhī )败(bài )也(yě ),杨(yáng )庆(qìng )归(guī )洛(luò )阳(yáng ),复(fù )姓(xìng )杨(yáng )氏(shì )。及(jí )王(wáng )世(shì )充(chōng )称(chēng )帝(dì ),庆(qìng )复(fù )姓(xìng )郭(guō )氏(shì ),世(shì )充(chōng )以(yǐ )为(wéi )管(guǎn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),妻(qī )以(yǐ )兄(xiōng )女(nǚ )。秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )逼(bī )洛(luò )阳(yáng ),庆(qìng )潜(qián )遣(qiǎn )人(rén )请(qǐng )降(jiàng ),世(shì )民(mín )遣(qiǎn )总(zǒng )管(guǎn )李(lǐ )世(shì )勣(jì )将(jiāng )兵(bīng )往(wǎng )据(jù )其(qí )城(chéng )。庆(qìng )欲(yù )与(yǔ )其(qí )妻(qī )偕(xié )来(lái ),妻(qī )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )使(shǐ )妾(qiè )侍(shì )巾(jīn )栉(zhì )者(zhě ),欲(yù )结(jié )君(jūn )之(zhī )心(xīn )也(yě )。今(jīn )君(jūn )既(jì )辜(gū )付(fù )托(tuō ),徇(xùn )利(lì )求(qiú )全(quán ),妾(qiè )将(jiāng )如(rú )君(jūn )何(hé )!若(ruò )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),则(zé )君(jūn )家(jiā )一(yī )婢(bì )耳(ěr ),君(jūn )何(hé )用(yòng )为(wéi )!愿(yuàn )送(sòng )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),君(jūn )之(zhī )惠(huì )也(yě )。”庆(qìng )不(bú )许(xǔ )。庆(qìng )出(chū ),妻(qī )谓(wèi )侍(shì )者(zhě )曰(yuē ):“若(ruò )唐(táng )遂(suí )胜(shèng )郑(zhèng ),则(zé )吾(wú )家(jiā )必(bì )灭(miè );郑(zhèng )若(ruò )胜(shèng )唐(táng ),则(zé )吾(wú )夫(fū )必(bì )死(sǐ )。人(rén )生(shēng )至(zhì )此(cǐ ),何(hé )用(yòng )生(shēng )为(wéi )!”遂(suí )自(zì )杀(shā )。庚(gēng )戌(xū ),庆(qìng )来(lái )降(jiàng ),复(fù )姓(xìng )杨(yáng )氏(shì ),拜(bài )上(shàng )柱(zhù )国(guó )、郇(xún )国(guó )公(gōng )。

时(shí )世(shì )充(chōng )太(tài )子(zǐ )玄(xuán )应(yīng )镇(zhèn )虎(hǔ )牢(láo ),军(jūn )于(yú )宋(sòng )、汴(biàn )之(zhī )间(jiān ),闻(wén )之(zhī ),引(yǐn )兵(bīng )趣(qù )管(guǎn )城(chéng ),李(lǐ )世(shì )勣(jì )击(jī )却(què )之(zhī )。使(shǐ )郭(guō )孝(xiào )恪(kè )为(wéi )书(shū )说(shuō )荣(róng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )魏(wèi )陆(lù ),陆(lù )密(mì )请(qǐng )降(jiàng )。玄(xuán )应(yīng )遣(qiǎn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )志(zhì )就(jiù )陆(lù )征(zhēng )兵(bīng ),丙(bǐng )辰(chén ),陆(lù )擒(qín )志(zhì )等(děng )四(sì )将(jiāng ),举(jǔ )州(zhōu )来(lái )降(jiàng )。阳(yáng )城(chéng )令(lìng )王(wáng )雄(xióng )帅(shuài )诸(zhū )堡(bǎo )来(lái )降(jiàng ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )使(shǐ )李(lǐ )世(shì )勣(jì )引(yǐn )兵(bīng )应(yīng )之(zhī ),以(yǐ )雄(xióng )为(wéi )嵩(sōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),嵩(sōng )南(nán )之(zhī )路(lù )始(shǐ )通(tōng )。魏(wèi )陆(lù )使(shǐ )张(zhāng )志(zhì )诈(zhà )为(wéi )玄(xuán )应(yīng )书(shū ),停(tíng )其(qí )东(dōng )道(dào )之(zhī )兵(bīng ),令(lìng )其(qí )将(jiāng )张(zhāng )慈(cí )宝(bǎo )且(qiě )还(hái )汴(biàn )州(zhōu ),又(yòu )密(mì )告(gào )汴(biàn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )要(yào )汉(hàn )使(shǐ )图(tú )慈(cí )宝(bǎo ),要(yào )汉(hàn )斩(zhǎn )慈(cí )宝(bǎo )以(yǐ )降(jiàng )。玄(xuán )应(yīng )闻(wén )诸(zhū )州(zhōu )皆(jiē )叛(pàn ),大(dà )惧(jù ),奔(bēn )还(hái )洛(luò )阳(yáng )。诏(zhào )以(yǐ )要(yào )汉(hàn )为(wéi )汴(biàn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),赐(cì )爵(jué )郳(ní )国(guó )公(gōng )。

王(wáng )弘(hóng )烈(liè )据(jù )襄(xiāng )阳(yáng ),上(shàng )令(lìng )金(jīn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )府(fǔ )司(sī )马(mǎ )泾(jīng )阳(yáng )李(lǐ )大(dà )亮(liàng )安(ān )抚(fǔ )樊(fán )、邓(dèng )以(yǐ )图(tú )之(zhī )。十(shí )一(yī )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),大(dà )亮(liàng )攻(gōng )樊(fán )城(chéng )镇(zhèn ),拔(bá )之(zhī ),斩(zhǎn )其(qí )将(jiāng )国(guó )大(dà )安(ān ),下(xià )其(qí )城(chéng )栅(shān )十(shí )四(sì )。

萧(xiāo )铣(xǐ )性(xìng )褊(biǎn )狭(xiá ),多(duō )猜(cāi )忌(jì )。诸(zhū )将(jiāng )恃(shì )功(gōng )恣(zì )横(héng ),好(hǎo )专(zhuān )诛(zhū )杀(shā ),铣(xǐ )患(huàn )之(zhī ),乃(nǎi )宣(xuān )言(yán )罢(bà )兵(bīng )营(yíng )农(nóng ),实(shí )欲(yù )夺(duó )诸(zhū )将(jiāng )之(zhī )权(quán )。大(dà )司(sī )马(mǎ )董(dǒng )景(jǐng )珍(zhēn )弟(dì )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),怨(yuàn )望(wàng ),谋(móu )作(zuò )乱(luàn );事(shì )泄(xiè ),伏(fú )诛(zhū )。景(jǐng )珍(zhēn )时(shí )镇(zhèn )长(zhǎng )沙(shā ),铣(xǐ )下(xià )诏(zhào )赦(shè )之(zhī ),召(zhào )还(hái )江(jiāng )陵(líng )。景(jǐng )珍(zhēn )惧(jù ),甲(jiǎ )子(zǐ ),以(yǐ )长(zhǎng )沙(shā )来(lái )降(jiàng );诏(zhào )峡(xiá )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )许(xǔ )绍(shào )出(chū )兵(bīng )应(yīng )之(zhī )。

云(yún )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )郭(guō )子(zǐ )和(hé ),先(xiān )与(yǔ )突(tū )厥(jué )、梁(liáng )师(shī )都(dōu )相(xiàng )连(lián )结(jié ),既(jì )而(ér )袭(xí )师(shī )都(dōu )宁(níng )朔(shuò )城(chéng ),克(kè )之(zhī )。又(yòu )得(dé )突(tū )厥(jué )衅(xìn )隙(xì ),遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )闻(wén ),为(wéi )突(tū )厥(jué )候(hòu )骑(qí )所(suǒ )获(huò )。处(chù )罗(luó )可(kě )汗(hàn )大(dà )怒(nù ),囚(qiú )其(qí )弟(dì )子(zǐ )升(shēng )。子(zǐ )和(hé )自(zì )以(yǐ )孤(gū )危(wēi ),请(qǐng )帅(shuài )其(qí )民(mín )南(nán )徙(xǐ ),诏(zhào )以(yǐ )延(yán )州(zhōu )故(gù )城(chéng )处(chù )之(zhī )。

张(zhāng )举(jǔ )、刘(liú )旻(mín )之(zhī )降(jiàng )也(yě ),梁(liáng )师(shī )都(dōu )大(dà )惧(jù ),遣(qiǎn )其(qí )尚(shàng )书(shū )陆(lù )季(jì )览(lǎn )说(shuō )突(tū )厥(jué )处(chù )罗(luó )可(kě )汗(hàn )曰(yuē ):“比(bǐ )者(zhě )中(zhōng )原(yuán )丧(sàng )乱(luàn ),分(fèn )为(wéi )数(shù )国(guó ),势(shì )均(jūn )力(lì )弱(ruò ),故(gù )皆(jiē )北(běi )面(miàn )归(guī )附(fù )突(tū )厥(jué )。今(jīn )定(dìng )杨(yáng )可(kě )汗(hàn )既(jì )亡(wáng ),天(tiān )下(xià )将(jiāng )悉(xī )为(wéi )唐(táng )有(yǒu )。师(shī )都(dōu )不(bú )辞(cí )灰(huī )灭(miè ),亦(yì )恐(kǒng )次(cì )及(jí )可(kě )汗(hàn )。不(bú )若(ruò )及(jí )其(qí )未(wèi )定(dìng ),南(nán )取(qǔ )中(zhōng )原(yuán ),如(rú )魏(wèi )道(dào )武(wǔ )所(suǒ )为(wéi ),师(shī )都(dōu )请(qǐng )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo )。”处(chù )罗(luó )从(cóng )之(zhī ),谋(móu )使(shǐ )莫(mò )贺(hè )咄(duō )设(shè )入(rù )自(zì )原(yuán )州(zhōu ),泥(ní )步(bù )设(shè )与(yǔ )师(shī )都(dōu )入(rù )自(zì )延(yán )州(zhōu ),处(chù )罗(luó )入(rù )自(zì )并(bìng )州(zhōu ),突(tū )利(lì )可(kě )汗(hàn )与(yǔ )奚(xī )、、契(qì )丹(dān )、靺(wà )鞨(hé )入(rù )自(zì )幽(yōu )州(zhōu ),会(huì )窦(dòu )建(jiàn )德(dé )之(zhī )师(shī )自(zì )滏(fǔ )口(kǒu )西(xī )入(rù ),会(huì )于(yú )晋(jìn )、绛(jiàng )。莫(mò )贺(hè )咄(duō )者(zhě ),处(chù )罗(luó )之(zhī )弟(dì )咄(duō )苾(bì )也(yě );突(tū )利(lì )者(zhě ),始(shǐ )毕(bì )之(zhī )子(zǐ )什(shí )钵(bō )苾(bì )也(yě )。

处(chù )罗(luó )又(yòu )欲(yù )取(qǔ )并(bìng )州(zhōu )以(yǐ )居(jū )杨(yáng )政(zhèng )道(dào ),其(qí )群(qún )臣(chén )多(duō )谏(jiàn ),处(chù )罗(luó )曰(yuē ):“我(wǒ )父(fù )失(shī )国(guó ),赖(lài )隋(suí )得(dé )立(lì ),此(cǐ )恩(ēn )不(bú )可(kě )忘(wàng )!”将(jiāng )出(chū )师(shī )而(ér )卒(zú )。义(yì )成(chéng )公(gōng )主(zhǔ )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )奥(ào )射(shè )设(shè )丑(chǒu )弱(ruò ),废(fèi )之(zhī ),更(gèng )立(lì )莫(mò )贺(hè )咄(duō )设(shè ),号(hào )颉(jié )利(lì )可(kě )汗(hàn )。乙(yǐ )酉(yǒu ),颉(jié )利(lì )遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )处(chù )罗(luó )之(zhī )丧(sàng ),上(shàng )礼(lǐ )之(zhī )如(rú )始(shǐ )毕(bì )之(zhī )丧(sàng )。

戊(wù )子(zǐ ),安(ān )抚(fǔ )大(dà )使(shǐ )李(lǐ )大(dà )亮(liàng )取(qǔ )王(wáng )世(shì )充(chōng )沮(jǔ )、华(huá )二(èr )州(zhōu )。

是(shì )月(yuè ),窦(dòu )建(jiàn )德(dé )济(jì )河(hé )击(jī )孟(mèng )海(hǎi )公(gōng )。

初(chū ),王(wáng )世(shì )充(chōng )侵(qīn )建(jiàn )德(dé )黎(lí )阳(yáng ),建(jiàn )德(dé )袭(xí )破(pò )殷(yīn )州(zhōu )以(yǐ )报(bào )之(zhī )。自(zì )是(shì )二(èr )国(guó )交(jiāo )恶(è ),信(xìn )使(shǐ )不(bú )通(tōng )。及(jí )唐(táng )兵(bīng )逼(bī )洛(luò )阳(yáng ),世(shì )充(chōng )遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )救(jiù )于(yú )建(jiàn )德(dé )。建(jiàn )德(dé )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )刘(liú )彬(bīn )说(shuō )建(jiàn )德(dé )曰(yuē );“天(tiān )下(xià )大(dà )乱(luàn ),唐(táng )得(dé )关(guān )西(xī ),郑(zhèng )得(dé )河(hé )南(nán ),夏(xià )得(dé )河(hé )北(běi ),共(gòng )成(chéng )鼎(dǐng )足(zú )之(zhī )势(shì )。今(jīn )唐(táng )举(jǔ )兵(bīng )临(lín )郑(zhèng ),自(zì )秋(qiū )涉(shè )冬(dōng ),唐(táng )兵(bīng )日(rì )增(zēng ),郑(zhèng )地(dì )日(rì )蹙(cù ),唐(táng )强(qiáng )郑(zhèng )弱(ruò ),势(shì )必(bì )不(bú )支(zhī )。郑(zhèng )亡(wáng ),则(zé )夏(xià )不(bú )能(néng )独(dú )立(lì )矣(yǐ )。不(bú )如(rú )解(jiě )仇(chóu )除(chú )忿(fèn ),发(fā )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),夏(xià )击(jī )其(qí )外(wài ),郑(zhèng )攻(gōng )其(qí )内(nèi ),破(pò )唐(táng )必(bì )矣(yǐ )。唐(táng )师(shī )既(jì )退(tuì ),徐(xú )观(guān )其(qí )变(biàn ),若(ruò )郑(zhèng )可(kě )取(qǔ )则(zé )取(qǔ )之(zhī ),并(bìng )二(èr )国(guó )之(zhī )兵(bīng ),乘(chéng )唐(táng )师(shī )之(zhī )老(lǎo ),天(tiān )下(xià )可(kě )取(qǔ )也(yě )。”建(jiàn )德(dé )从(cóng )之(zhī ),遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )世(shì )充(chōng ),许(xǔ )以(yǐ )赴(fù )援(yuán )。又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )李(lǐ )大(dà )师(shī )等(děng )诣(yì )唐(táng ),请(qǐng )罢(bà )洛(luò )阳(yáng )之(zhī )兵(bīng ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )留(liú )之(zhī ),不(bú )答(dá )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),王(wáng )世(shì )充(chōng )许(xǔ )、亳(bó )等(děng )十(shí )一(yī )州(zhōu )皆(jiē )请(qǐng )降(jiàng )。

壬(rén )辰(chén ),燕(yàn )郡(jùn )王(wáng )李(lǐ )艺(yì )又(yòu )击(jī )窦(dòu )建(jiàn )德(dé )军(jūn )于(yú )笼(lóng )火(huǒ )城(chéng ),破(pò )之(zhī )。

辛(xīn )丑(chǒu ),王(wáng )世(shì )充(chōng )随(suí )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )徐(xú )毅(yì )举(jǔ )州(zhōu )降(jiàng )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),峡(xiá )州(zhōu )剌(là )史(shǐ )许(xǔ )绍(shào )攻(gōng )萧(xiāo )铣(xǐ )荆(jīng )门(mén )镇(zhèn ),拔(bá )之(zhī )。绍(shào )所(suǒ )部(bù )与(yǔ )梁(liáng )、郑(zhèng )邻(lín )接(jiē ),二(èr )境(jìng )得(dé )绍(shào )士(shì )卒(zú ),皆(jiē )杀(shā )之(zhī ),绍(shào )得(dé )二(èr )境(jìng )士(shì )卒(zú ),皆(jiē )资(zī )给(gěi )遣(qiǎn )之(zhī )。敌(dí )人(rén )愧(kuì )感(gǎn ),不(bú )复(fù )侵(qīn )掠(luě ),境(jìng )内(nèi )以(yǐ )安(ān )。

萧(xiāo )铣(xǐ )遣(qiǎn )其(qí )齐(qí )王(wáng )张(zhāng )绣(xiù )攻(gōng )长(zhǎng )沙(shā ),董(dǒng )景(jǐng )珍(zhēn )谓(wèi )绣(xiù )曰(yuē ):“‘前(qián )年(nián )醢(hǎi )彭(péng )越(yuè ),往(wǎng )年(nián )杀(shā )韩(hán )信(xìn )’,卿(qīng )不(bú )见(jiàn )之(zhī )乎(hū )?何(hé )为(wéi )相(xiàng )攻(gōng )!”绣(xiù )不(bú )应(yīng ),进(jìn )兵(bīng )围(wéi )之(zhī )。景(jǐng )珍(zhēn )欲(yù )溃(kuì )围(wéi )走(zǒu ),为(wéi )麾(huī )下(xià )所(suǒ )杀(shā );铣(xǐ )以(yǐ )绣(xiù )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。绣(xiù )恃(shì )功(gōng )骄(jiāo )横(héng ),铣(xǐ )又(yòu )杀(shā )之(zhī )。由(yóu )是(shì )功(gōng )臣(chén )诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )有(yǒu )离(lí )心(xīn ),兵(bīng )势(shì )益(yì )弱(ruò )。

王(wáng )世(shì )充(chōng )遣(qiǎn )其(qí )兄(xiōng )子(zǐ )代(dài )王(wáng )琬(wǎn )、长(zhǎng )孙(sūn )安(ān )世(shì )诣(yì )窦(dòu )建(jiàn )德(dé )报(bào )聘(pìn ),且(qiě )乞(qǐ )师(shī )。

突(tū )厥(jué )伦(lún )特(tè )勒(lè )在(zài )并(bìng )州(zhōu ),大(dà )为(wéi )民(mín )患(huàn ),并(bìng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )刘(liú )世(shì )让(ràng )设(shè )策(cè )擒(qín )之(zhī )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),甚(shèn )喜(xǐ )。张(zhāng )道(dào )源(yuán )从(cóng )窦(dòu )建(jiàn )德(dé )在(zài )河(hé )南(nán ),密(mì )遣(qiǎn )人(rén )诣(yì )长(zhǎng )安(ān ),请(qǐng )出(chū )兵(bīng )攻(gōng )洺(míng )州(zhōu )以(yǐ )震(zhèn )山(shān )东(dōng )。丙(bǐng )午(wǔ ),诏(zhào )世(shì )让(ràng )为(wéi )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),使(shǐ )将(jiāng )兵(bīng )出(chū )土(tǔ )门(mén ),趣(qù )洺(míng )州(zhōu )。

己(jǐ )酉(yǒu ),瓜(guā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )贺(hè )拔(bá )行(háng )威(wēi )执(zhí )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )达(dá )奚(xī )暠(gào ),举(jǔ )兵(bīng )反(fǎn )。

是(shì )岁(suì ),李(lǐ )子(zǐ )通(tōng )渡(dù )江(jiāng )攻(gōng )沈(shěn )法(fǎ )兴(xìng ),取(qǔ )京(jīng )口(kǒu )。法(fǎ )兴(xìng )遣(qiǎn )其(qí )仆(pú )射(shè )蒋(jiǎng )元(yuán )超(chāo )拒(jù )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )庱(chěng )亭(tíng ),元(yuán )超(chāo )败(bài )死(sǐ ),法(fǎ )兴(xìng )弃(qì )毘(pí )陵(líng ),奔(bēn )吴(wú )郡(jùn )。于(yú )是(shì )丹(dān )杨(yáng )、毘(pí )陵(líng )等(děng )郡(jùn )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )子(zǐ )通(tōng )。子(zǐ )通(tōng )以(yǐ )法(fǎ )兴(xìng )府(fǔ )掾(yuàn )李(lǐ )百(bǎi )药(yào )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )侍(shì )郎(láng )、国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ )。

杜(dù )伏(fú )威(wēi )遣(qiǎn )行(háng )台(tái )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )辅(fǔ )公(gōng )祏(shí )将(jiāng )卒(zú )数(shù )千(qiān )攻(gōng )子(zǐ )通(tōng ),以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )阚(kàn )稜(léng )、王(wáng )雄(xióng )诞(dàn )为(wéi )副(fù )。公(gōng )祐(yòu )渡(dù )江(jiāng )攻(gōng )丹(dān )杨(yáng ),克(kè )之(zhī ),进(jìn )屯(tún )溧(lì )水(shuǐ ),子(zǐ )通(tōng )帅(shuài )众(zhòng )数(shù )万(wàn )拒(jù )之(zhī )。公(gōng )祐(yòu )简(jiǎn )精(jīng )甲(jiǎ )千(qiān )人(rén ),执(zhí )长(zhǎng )刀(dāo )为(wéi )前(qián )锋(fēng );又(yòu )使(shǐ )千(qiān )人(rén )踵(zhǒng )其(qí )后(hòu ),曰(yuē ):“有(yǒu )退(tuì )者(zhě )即(jí )斩(zhǎn )之(zhī )。”自(zì )帅(shuài )馀(yú )众(zhòng ),复(fù )居(jū )其(qí )后(hòu )。子(zǐ )通(tōng )为(wéi )方(fāng )陈(chén )而(ér )前(qián ),公(gōng )祐(yòu )前(qián )锋(fēng )千(qiān )人(rén )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),公(gōng )祐(yòu )复(fù )张(zhāng )左(zuǒ )右(yòu )翼(yì )以(yǐ )击(jī )之(zhī ),子(zǐ )通(tōng )败(bài )走(zǒu ),公(gōng )祐(yòu )逐(zhú )之(zhī ),反(fǎn )为(wéi )所(suǒ )败(bài ),还(hái ),闭(bì )壁(bì )不(bú )出(chū )。王(wáng )雄(xióng )诞(dàn )曰(yuē ):“子(zǐ )通(tōng )无(wú )壁(bì )垒(lěi ),又(yòu )狃(niǔ )于(yú )初(chū )胜(shèng ),乘(chéng )其(qí )无(wú )备(bèi )击(jī )之(zhī ),可(kě )破(pò )也(yě )。”公(gōng )祐(yòu )不(bú )从(cóng )。雄(xióng )诞(dàn )以(yǐ )其(qí )私(sī )属(shǔ )数(shù )百(bǎi )人(rén )夜(yè )出(chū )击(jī )之(zhī ),因(yīn )风(fēng )纵(zòng )火(huǒ ),子(zǐ )通(tōng )大(dà )败(bài ),降(jiàng )其(qí )卒(zú )数(shù )千(qiān )人(rén )。子(zǐ )通(tōng )食(shí )尽(jìn ),弃(qì )江(jiāng )都(dōu ),保(bǎo )京(jīng )口(kǒu ),江(jiāng )西(xī )之(zhī )地(dì )尽(jìn )入(rù )于(yú )伏(fú )威(wēi ),伏(fú )威(wēi )徙(xǐ )居(jū )丹(dān )杨(yáng )。

子(zǐ )通(tōng )复(fù )东(dōng )走(zǒu )太(tài )湖(hú ),收(shōu )合(hé )亡(wáng )散(sàn ),得(dé )二(èr )万(wàn )人(rén ),袭(xí )沈(shěn )法(fǎ )兴(xìng )于(yú )吴(wú )郡(jùn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。法(fǎ )兴(xìng )帅(shuài )左(zuǒ )右(yòu )数(shù )百(bǎi )人(rén )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),吴(wú )郡(jùn )贼(zéi )帅(shuài )闻(wén )人(rén )遂(suí )安(ān )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )叶(yè )孝(xiào )辩(biàn )迎(yíng )之(zhī ),法(fǎ )兴(xìng )中(zhōng )涂(tú )而(ér )悔(huǐ ),欲(yù )杀(shā )孝(xiào )辩(biàn ),更(gèng )向(xiàng )会(huì )稽(jī )。孝(xiào )辩(biàn )觉(jiào )之(zhī ),法(fǎ )兴(xìng )窘(jiǒng )迫(pò ),赴(fù )江(jiāng )溺(nì )死(sǐ )。子(zǐ )通(tōng )军(jūn )势(shì )复(fù )振(zhèn ),帅(shuài )其(qí )群(qún )臣(chén )徙(xǐ )都(dōu )馀(yú )杭(háng ),尽(jìn )收(shōu )法(fǎ )兴(xìng )之(zhī )地(dì ),北(běi )自(zì )太(tài )湖(hú ),南(nán )至(zhì )岭(lǐng ),东(dōng )包(bāo )会(huì )稽(jī ),西(xī )距(jù )宣(xuān )城(chéng ),皆(jiē )有(yǒu )之(zhī )。

广(guǎng )、新(xīn )二(èr )州(zhōu )贼(zéi )帅(shuài )高(gāo )法(fǎ )澄(chéng )、沈(shěn )宝(bǎo )彻(chè )杀(shā )隋(suí )官(guān ),据(jù )州(zhōu ),附(fù )于(yú )林(lín )士(shì )弘(hóng ),汉(hàn )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )冯(féng )盎(àng )击(jī )破(pò )之(zhī )。既(jì )而(ér )宝(bǎo )彻(chè )兄(xiōng )子(zǐ )智(zhì )臣(chén )复(fù )聚(jù )兵(bīng )于(yú )新(xīn )州(zhōu ),盎(àng )引(yǐn )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。战(zhàn )始(shǐ )合(hé ),盎(àng )免(miǎn )胄(zhòu )大(dà )呼(hū )曰(yuē ):“尔(ěr )识(shí )我(wǒ )乎(hū )?”贼(zéi )多(duō )弃(qì )仗(zhàng )肉(ròu )袒(tǎn )而(ér )拜(bài ),遂(suí )溃(kuì ),擒(qín )宝(bǎo )彻(chè )、智(zhì )臣(chén )等(děng ),岭(lǐng )外(wài )遂(suí )定(dìng )。

窦(dòu )建(jiàn )德(dé )行(háng )台(tái )尚(shàng )书(shū )令(lìng )恒(héng )山(shān )胡(hú )大(dà )恩(ēn )请(qǐng )降(jiàng )。

武(wǔ )德(dé )四(sì )年(nián )辛(xīn )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )六(liù )二(èr )一(yī )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )大(dà )恩(ēn )为(wéi )代(dài )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),封(fēng )定(dìng )襄(xiāng )郡(jùn )王(wáng ),赐(cì )姓(xìng )李(lǐ )氏(shì )。代(dài )州(zhōu )石(shí )岭(lǐng )之(zhī )北(běi ),自(zì )刘(liú )武(wǔ )周(zhōu )之(zhī )乱(luàn ),寇(kòu )盗(dào )充(chōng )斥(chì ),大(dà )恩(ēn )徙(xǐ )镇(zhèn )雁(yàn )门(mén ),讨(tǎo )击(jī ),悉(xī )平(píng )之(zhī )。

稽(jī )胡(hú )酋(qiú )帅(shuài )刘(liú )屳(xiān )成(chéng )部(bù )落(luò )数(shù )万(wàn ),为(wéi )边(biān )寇(kòu );辛(xīn )巳(sì ),诏(zhào )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )成(chéng )统(tǒng )诸(zhū )军(jūn )讨(tǎo )之(zhī )。

王(wáng )世(shì )充(chōng )梁(liáng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )程(chéng )嘉(jiā )会(huì )以(yǐ )所(suǒ )部(bù )来(lái )降(jiàng )。

杜(dù )伏(fú )威(wēi )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )陈(chén )正(zhèng )通(tōng )、徐(xú )绍(shào )宗(zōng )帅(shuài )精(jīng )兵(bīng )二(èr )千(qiān ),来(lái )会(huì )秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )击(jī )王(wáng )世(shì )充(chōng ),甲(jiǎ )申(shēn ),攻(gōng )梁(liáng ),克(kè )之(zhī )。

丙(bǐng )戌(xū ),黔(qián )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )田(tián )世(shì )康(kāng )攻(gōng )萧(xiāo )铣(xǐ )五(wǔ )州(zhōu )、四(sì )镇(zhèn ),皆(jiē )克(kè )之(zhī )。

秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )选(xuǎn )精(jīng )锐(ruì )千(qiān )馀(yú )骑(qí ),皆(jiē )皁(zào )衣(yī )玄(xuán )甲(jiǎ ),分(fèn )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )队(duì ),使(shǐ )秦(qín )叔(shū )宝(bǎo )、程(chéng )知(zhī )节(jiē )、尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé )、翟(zhái )长(zhǎng )孙(sūn )分(fèn )将(jiāng )之(zhī )。每(měi )战(zhàn ),世(shì )民(mín )亲(qīn )被(bèi )玄(xuán )甲(jiǎ )帅(shuài )之(zhī )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),乘(chéng )机(jī )进(jìn )击(jī ),所(suǒ )向(xiàng )无(wú )不(bú )摧(cuī )破(pò ),敌(dí )人(rén )畏(wèi )之(zhī )。行(háng )台(tái )仆(pú )射(shè )屈(qū )突(tū )通(tōng )、赞(zàn )皇(huáng )公(gōng )窦(dòu )轨(guǐ )将(jiāng )兵(bīng )按(àn )行(háng )营(yíng )屯(tún ),猝(cù )与(yǔ )王(wáng )世(shì )充(chōng )遇(yù ),战(zhàn )不(bú )利(lì )。秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )帅(shuài )玄(xuán )甲(jiǎ )救(jiù )之(zhī ),世(shì )充(chōng )大(dà )败(bài ),获(huò )其(qí )骑(qí )将(jiāng )葛(gě )彦(yàn )璋(zhāng ),俘(fú )斩(zhǎn )六(liù )千(qiān )馀(yú )人(rén ),世(shì )充(chōng )遁(dùn )归(guī )。

李(lǐ )靖(jìng )说(shuō )赵(zhào )郡(jùn )王(wáng )孝(xiào )恭(gōng )以(yǐ )取(qǔ )萧(xiāo )铣(xǐ )十(shí )策(cè ),孝(xiào )恭(gōng )上(shàng )之(zhī )。二(èr )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),改(gǎi )信(xìn )州(zhōu )为(wéi )夔(kuí )州(zhōu ),以(yǐ )孝(xiào )恭(gōng )为(wéi )总(zǒng )管(guǎn ),使(shǐ )大(dà )造(zào )舟(zhōu )舰(jiàn ),习(xí )水(shuǐ )战(zhàn )。以(yǐ )孝(xiào )恭(gōng )未(wèi )更(gèng )军(jūn )旅(lǚ ),以(yǐ )靖(jìng )为(wéi )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn ),兼(jiān )孝(xiào )恭(gōng )长(zhǎng )史(shǐ ),委(wěi )以(yǐ )军(jūn )事(shì )。靖(jìng )说(shuō )孝(xiào )恭(gōng )悉(xī )召(zhào )巴(bā )、蜀(shǔ )酋(qiú )长(zhǎng )子(zǐ )弟(dì ),量(liàng )才(cái )授(shòu )任(rèn ),置(zhì )之(zhī )左(zuǒ )右(yòu ),外(wài )示(shì )引(yǐn )擢(zhuó ),实(shí )以(yǐ )为(wéi )质(zhì )。

王(wáng )世(shì )充(chōng )太(tài )子(zǐ )玄(xuán )应(yīng )将(jiāng )兵(bīng )数(shù )千(qiān )人(rén ),自(zì )虎(hǔ )牢(láo )运(yùn )粮(liáng )入(rù )洛(luò )阳(yáng ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )君(jūn )羡(xiàn )邀(yāo )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),玄(xuán )应(yīng )仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn )。

世(shì )民(mín )使(shǐ )宇(yǔ )文(wén )士(shì )及(jí )奏(zòu )请(qǐng )进(jìn )围(wéi )东(dōng )都(dōu ),上(shàng )谓(wèi )士(shì )及(jí )曰(yuē ):“归(guī )语(yǔ )尔(ěr )王(wáng ):今(jīn )取(qǔ )洛(luò )阳(yáng ),止(zhǐ )欲(yù )息(xī )兵(bīng )。克(kè )城(chéng )之(zhī )日(rì ),乘(chéng )舆(yú )法(fǎ )物(wù ),图(tú )籍(jí )器(qì )械(xiè ),非(fēi )私(sī )家(jiā )所(suǒ )须(xū )者(zhě ),委(wěi )汝(rǔ )收(shōu )之(zhī )。其(qí )馀(yú )子(zǐ )女(nǚ )玉(yù )帛(bó ),并(bìng )以(yǐ )分(fèn )赐(cì )将(jiāng )士(shì )。”

辛(xīn )丑(chǒu ),世(shì )民(mín )移(yí )军(jūn )青(qīng )城(chéng )宫(gōng ),壁(bì )垒(lěi )未(wèi )立(lì ),王(wáng )世(shì )充(chōng )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )万(wàn )自(zì )方(fāng )诸(zhū )门(mén )出(chū ),凭(píng )故(gù )马(mǎ )坊(fāng )垣(yuán )堑(qiàn ),临(lín )谷(gǔ )水(shuǐ )以(yǐ )拒(jù )唐(táng )兵(bīng ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )惧(jù )。世(shì )民(mín )以(yǐ )精(jīng )骑(qí )陈(chén )于(yú )北(běi )邙(máng ),登(dēng )魏(wèi )宣(xuān )武(wǔ )陵(líng )以(yǐ )望(wàng )之(zhī ),谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“贼(zéi )势(shì )窘(jiǒng )矣(yǐ ),悉(xī )众(zhòng )而(ér )出(chū ),徼(jiǎo )幸(xìng )一(yī )战(zhàn ),今(jīn )日(rì )破(pò )之(zhī ),后(hòu )不(bú )敢(gǎn )复(fù )出(chū )矣(yǐ )!”命(mìng )屈(qū )突(tū )通(tōng )帅(shuài )步(bù )卒(zú )五(wǔ )千(qiān )渡(dù )水(shuǐ )击(jī )之(zhī ),戒(jiè )通(tōng )曰(yuē ):“兵(bīng )交(jiāo )则(zé )纵(zòng )烟(yān )。”烟(yān )作(zuò ),世(shì )民(mín )引(yǐn )骑(qí )南(nán )下(xià ),身(shēn )先(xiān )士(shì )卒(zú ),与(yǔ )通(tōng )合(hé )势(shì )力(lì )战(zhàn )。世(shì )民(mín )欲(yù )知(zhī )世(shì )充(chōng )陈(chén )厚(hòu )薄(báo ),与(yǔ )精(jīng )骑(qí )数(shù )十(shí )冲(chōng )之(zhī ),直(zhí )出(chū )其(qí )背(bèi ),众(zhòng )皆(jiē )披(pī )靡(mí ),杀(shā )伤(shāng )甚(shèn )众(zhòng )。既(jì )而(ér )限(xiàn )以(yǐ )长(zhǎng )堤(dī ),与(yǔ )诸(zhū )骑(qí )相(xiàng )失(shī ),将(jiāng )军(jūn )丘(qiū )行(háng )恭(gōng )独(dú )从(cóng )世(shì )民(mín ),世(shì )充(chōng )数(shù )骑(qí )追(zhuī )及(jí )之(zhī ),世(shì )民(mín )马(mǎ )中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )而(ér )毙(bì )。行(háng )恭(gōng )回(huí )骑(qí )射(shè )追(zhuī )者(zhě ),发(fā )无(wú )不(bú )中(zhōng ),追(zhuī )者(zhě )不(bú )敢(gǎn )前(qián )。乃(nǎi )下(xià )马(mǎ )以(yǐ )授(shòu )世(shì )民(mín ),行(háng )恭(gōng )于(yú )马(mǎ )前(qián )步(bù )执(zhí )长(zhǎng )刀(dāo ),距(jù )跃(yuè )大(dà )呼(hū ),斩(zhǎn )数(shù )人(rén ),突(tū )陈(chén )而(ér )出(chū ),得(dé )入(rù )大(dà )军(jūn )。世(shì )充(chōng )亦(yì )帅(shuài )众(zhòng )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),散(sàn )而(ér )复(fù )合(hé )者(zhě )数(shù )四(sì ),自(zì )辰(chén )至(zhì )午(wǔ ),世(shì )充(chōng )兵(bīng )始(shǐ )退(tuì )。世(shì )民(mín )纵(zòng )兵(bīng )乘(chéng )之(zhī ),直(zhí )抵(dǐ )城(chéng )下(xià ),俘(fú )斩(zhǎn )七(qī )千(qiān )人(rén ),遂(suí )围(wéi )之(zhī )。骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )段(duàn )志(zhì )玄(xuán )与(yǔ )世(shì )充(chōng )兵(bīng )力(lì )战(zhàn ),深(shēn )入(rù ),马(mǎ )倒(dǎo ),为(wéi )世(shì )充(chōng )兵(bīng )所(suǒ )擒(qín ),两(liǎng )骑(qí )夹(jiá )持(chí )其(qí )髻(jì ),将(jiāng )渡(dù )洛(luò )水(shuǐ ),志(zhì )玄(xuán )踊(yǒng )身(shēn )而(ér )奋(fèn ),二(èr )人(rén )俱(jù )坠(zhuì )马(mǎ )。志(zhì )玄(xuán )驰(chí )归(guī ),追(zhuī )者(zhě )数(shù )百(bǎi )骑(qí ),不(bú )敢(gǎn )逼(bī )。

初(chū ),骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )怀(huái )文(wén )为(wéi )唐(táng )军(jūn )斥(chì )候(hòu ),为(wéi )世(shì )充(chōng )所(suǒ )获(huò ),世(shì )充(chōng )欲(yù )慰(wèi )悦(yuè )之(zhī ),引(yǐn )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )。壬(rén )寅(yín ),世(shì )充(chōng )出(chū )右(yòu )掖(yè )门(mén ),临(lín )洛(luò )水(shuǐ )为(wéi )陈(chén ),怀(huái )文(wén )忽(hū )引(yǐn )槊(shuò )刺(cì )世(shì )充(chōng ),世(shì )充(chōng )衷(zhōng )甲(jiǎ ),槊(shuò )折(shé )不(bú )能(néng )入(rù ),左(zuǒ )右(yòu )猝(cù )出(chū )不(bú )意(yì ),皆(jiē )愕(è )眙(yí )不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi )。怀(huái )文(wén )走(zǒu )趣(qù )唐(táng )军(jūn ),至(zhì )写(xiě )口(kǒu ),追(zhuī )获(huò ),杀(shā )之(zhī )。世(shì )充(chōng )归(guī ),解(jiě )去(qù )衷(zhōng )甲(jiǎ ),袒(tǎn )示(shì )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“怀(huái )文(wén )以(yǐ )槊(shuò )刺(cì )我(wǒ ),卒(zú )不(bú )能(néng )伤(shāng ),岂(qǐ )非(fēi )天(tiān )所(suǒ )命(mìng )乎(hū )!”

先(xiān )是(shì ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )郑(zhèng )颋(tǐng )不(bú )乐(lè )仕(shì )世(shì )充(chōng ),多(duō )称(chēng )疾(jí )不(bú )预(yù )事(shì ),至(zhì )是(shì )谓(wèi )世(shì )充(chōng )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )佛(fó )有(yǒu )金(jīn )刚(gāng )不(bú )坏(huài )身(shēn ),陛(bì )下(xià )真(zhēn )是(shì )也(yě )!臣(chén )实(shí )多(duō )幸(xìng ),得(dé )生(shēng )佛(fó )世(shì ),愿(yuàn )弃(qì )官(guān )削(xuē )发(fā )为(wéi )沙(shā )门(mén ),服(fú )勤(qín )精(jīng )进(jìn ),以(yǐ )资(zī )陛(bì )下(xià )之(zhī )神(shén )武(wǔ )。”世(shì )充(chōng )曰(yuē ):“国(guó )之(zhī )大(dà )臣(chén ),声(shēng )望(wàng )素(sù )重(zhòng ),一(yī )旦(dàn )入(rù )道(dào ),将(jiāng )骇(hài )物(wù )听(tīng )。俟(sì )兵(bīng )革(gé )休(xiū )息(xī ),当(dāng )从(cóng )公(gōng )志(zhì )。”颋(tǐng )固(gù )请(qǐng ),不(bú )许(xǔ )。退(tuì )谓(wèi )其(qí )妻(qī )曰(yuē ):“吾(wú )束(shù )发(fā )从(cóng )官(guān ),志(zhì )慕(mù )名(míng )节(jiē ),不(bú )幸(xìng )遭(zāo )遇(yù )乱(luàn )世(shì ),流(liú )离(lí )至(zhì )此(cǐ ),侧(cè )身(shēn )猜(cāi )忌(jì )之(zhī )朝(cháo ),累(lèi )足(zú )危(wēi )亡(wáng )之(zhī )地(dì ),智(zhì )力(lì )浅(qiǎn )薄(báo ),无(wú )以(yǐ )自(zì )全(quán )。人(rén )生(shēng )会(huì )当(dāng )有(yǒu )死(sǐ ),早(zǎo )晚(wǎn )何(hé )殊(shū )?姑(gū )从(cóng )吾(wú )所(suǒ )好(hǎo ),死(sǐ )亦(yì )无(wú )憾(hàn )!”遂(suí )削(xuē )发(fā )被(bèi )僧(sēng )服(fú )。世(shì )充(chōng )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“尔(ěr )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )必(bì )败(bài ),欲(yù )苟(gǒu )免(miǎn )邪(xié )?不(bú )诛(zhū )之(zhī ),何(hé )以(yǐ )制(zhì )众(zhòng )!”遂(suí )斩(zhǎn )颋(tǐng )于(yú )市(shì )。颋(tǐng )言(yán )笑(xiào )自(zì )若(ruò ),观(guān )者(zhě )壮(zhuàng )之(zhī )。

诏(zhào )赠(zèng )王(wáng )怀(huái )文(wén )上(shàng )柱(zhù )国(guó )、朔(shuò )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

并(bìng )州(zhōu )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )唐(táng )俭(jiǎn )密(mì )奏(zòu ):“真(zhēn )乡(xiāng )公(gōng )李(lǐ )仲(zhòng )文(wén )与(yǔ )妖(yāo )僧(sēng )志(zhì )觉(jiào )有(yǒu )谋(móu )反(fǎn )语(yǔ ),又(yòu )娶(qǔ )陶(táo )氏(shì )之(zhī )女(nǚ )以(yǐ )应(yīng )桃(táo )李(lǐ )之(zhī )谣(yáo )。谄(chǎn )事(shì )可(kě )汗(hàn ),甚(shèn )得(dé )其(qí )意(yì ),可(kě )汗(hàn )许(xǔ )立(lì )为(wéi )南(nán )面(miàn )可(kě )汗(hàn )。及(jí )在(zài )并(bìng )州(zhōu ),赃(zāng )贿(huì )狼(láng )藉(jiè )。”上(shàng )命(mìng )裴(péi )寂(jì )、陈(chén )叔(shū )达(dá )、萧(xiāo )瑀(yǔ )杂(zá )鞠(jū )之(zhī )。乙(yǐ )巳(sì ),仲(zhòng )文(wén )伏(fú )诛(zhū )。

庚(gēng )戌(xū ),王(wáng )泰(tài )弃(qì )河(hé )阳(yáng )走(zǒu ),其(qí )将(jiāng )赵(zhào )夐(xuàn )等(děng )以(yǐ )城(chéng )来(lái )降(jiàng )。别(bié )将(jiāng )单(dān )雄(xióng )信(xìn )、裴(péi )孝(xiào )达(dá )与(yǔ )总(zǒng )管(guǎn )王(wáng )君(jūn )廓(kuò )相(xiàng )持(chí )于(yú )洛(luò )口(kǒu ),秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )帅(shuài )步(bù )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )援(yuán )之(zhī ),至(zhì )轘(huán )辕(yuán ),雄(xióng )信(xìn )等(děng )遁(dùn )去(qù ),君(jūn )廓(kuò )追(zhuī )败(bài )之(zhī )。

壬(rén )子(zǐ ),延(yán )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )段(duàn )德(dé )操(cāo )击(jī )刘(liú )屳(xiān )成(chéng ),破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),王(wáng )世(shì )充(chōng )怀(huái )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )陆(lù )善(shàn )宗(zōng )以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )。

秦(qín )王(wáng )世(shì )民(mín )围(wéi )洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )城(chéng ),城(chéng )中(zhōng )守(shǒu )御(yù )甚(shèn )严(yán ),大(dà )砲(pào )飞(fēi )石(shí )重(zhòng )五(wǔ )十(shí )斤(jīn ),掷(zhì )二(èr )百(bǎi )步(bù ),八(bā )弓(gōng )弩(nǔ )箭(jiàn )如(rú )车(chē )辐(fú ),镞(zú )如(rú )巨(jù )斧(fǔ ),射(shè )五(wǔ )百(bǎi )步(bù )。世(shì )民(mín )四(sì )面(miàn )攻(gōng )之(zhī ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )息(xī ),旬(xún )馀(yú )不(bú )克(kè )。城(chéng )中(zhōng )欲(yù )翻(fān )城(chéng )者(zhě )凡(fán )十(shí )三(sān )辈(bèi ),皆(jiē )不(bú )果(guǒ )发(fā )而(ér )死(sǐ )。唐(táng )将(jiāng )士(shì )皆(jiē )疲(pí )弊(bì )思(sī )归(guī ),总(zǒng )管(guǎn )刘(liú )弘(hóng )基(jī )等(děng )请(qǐng )班(bān )师(shī )。世(shì )民(mín )曰(yuē ):“今(jīn )大(dà )举(jǔ )而(ér )来(lái ),当(dāng )一(yī )劳(láo )永(yǒng )逸(yì )。东(dōng )方(fāng )诸(zhū )州(zhōu )已(yǐ )望(wàng )风(fēng )款(kuǎn )服(fú ),唯(wéi )洛(luò )阳(yáng )孤(gū )城(chéng ),势(shì )不(bú )能(néng )久(jiǔ ),功(gōng )在(zài )垂(chuí )成(chéng ),奈(nài )何(hé )弃(qì )之(zhī )而(ér )去(qù )!”乃(nǎi )下(xià )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )曰(yuē ):“洛(luò )阳(yáng )未(wèi )破(pò ),师(shī )必(bì )不(bú )还(hái ),敢(gǎn )言(yán )班(bān )师(shī )者(zhě )斩(zhǎn )!”众(zhòng )乃(nǎi )不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),亦(yì )密(mì )敕(chì )世(shì )民(mín )使(shǐ )还(hái ),世(shì )民(mín )表(biǎo )称(chēng )洛(luò )阳(yáng )必(bì )可(kě )克(kè ),又(yòu )遣(qiǎn )参(cān )谋(móu )军(jūn )事(shì )封(fēng )德(dé )彝(yí )入(rù )朝(cháo )面(miàn )论(lùn )形(xíng )势(shì )。德(dé )彝(yí )言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“世(shì )充(chōng )得(dé )地(dì )虽(suī )多(duō ),率(lǜ )皆(jiē )羁(jī )属(shǔ ),号(hào )令(lìng )所(suǒ )行(háng ),唯(wéi )洛(luò )阳(yáng )一(yī )城(chéng )而(ér )已(yǐ ),智(zhì )尽(jìn )力(lì )穷(qióng ),克(kè )在(zài )朝(cháo )夕(xī )。今(jīn )若(ruò )旋(xuán )师(shī ),贼(zéi )势(shì )复(fù )振(zhèn ),更(gèng )相(xiàng )连(lián )接(jiē ),后(hòu )必(bì )难(nán )图(tú )!”上(shàng )乃(nǎi )从(cóng )之(zhī )。世(shì )民(mín )遣(qiǎn )世(shì )充(chōng )书(shū ),谕(yù )以(yǐ )祸(huò )福(fú );世(shì )充(chōng )不(bú )报(bào )。

戊(wù )午(wǔ ),王(wáng )世(shì )充(chōng )郑(zhèng )州(zhōu )司(sī )兵(bīng )沈(shěn )悦(yuè )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )左(zuǒ )武(wǔ )候(hòu )大(dà )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )世(shì )勣(jì )请(qǐng )降(jiàng )。左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )群(qún )廓(kuò )夜(yè )引(yǐn )兵(bīng )袭(xí )虎(hǔ )牢(láo ),悦(yuè )为(wéi )内(nèi )应(yīng ),遂(suí )拔(bá )之(zhī ),获(huò )其(qí )荆(jīng )王(wáng )行(háng )本(běn )及(jí )长(zhǎng )史(shǐ )戴(dài )胄(zhòu )。悦(yuè ),君(jūn )理(lǐ )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

窦(dòu )建(jiàn )德(dé )克(kè )周(zhōu )桥(qiáo ),虏(lǔ )孟(mèng )海(hǎi )公(gōng )。

阅读:25849

打赏捐助〔Donate〕>>>

《唐纪四》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库