汉纪三十三【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪三十三》 > 拼音版

起(qǐ )强(qiáng )圉(yǔ )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),尽(jìn )屠(tú )维(wéi )赤(chì )奋(fèn )若(ruò ),凡(fán )三(sān )年(nián )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )三(sān )年(nián )(丁(dīng )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )二(èr )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),冯(féng )异(yì )为(wéi )征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。邓(dèng )禹(yǔ )惭(cán )于(yú )受(shòu )任(rèn )无(wú )功(gōng ),数(shù )以(yǐ )饥(jī )卒(zú )徼(jiǎo )赤(chì )眉(méi )战(zhàn ),辄(zhé )不(bú )利(lì );乃(nǎi )率(lǜ )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )弘(hóng )等(děng )自(zì )河(hé )北(běi )度(dù )至(zhì )湖(hú ),要(yào )冯(féng )异(yì )共(gòng )攻(gōng )赤(chì )眉(méi )。异(yì )曰(yuē ):“异(yì )与(yǔ )贼(zéi )相(xiàng )拒(jù )数(shù )十(shí )日(rì ),虽(suī )虏(lǔ )获(huò )雄(xióng )将(jiāng ),馀(yú )众(zhòng )尚(shàng )多(duō ),可(kě )稍(shāo )以(yǐ )恩(ēn )信(xìn )倾(qīng )诱(yòu ),难(nán )卒(zú )用(yòng )兵(bīng )破(pò )也(yě )。上(shàng )今(jīn )使(shǐ )诸(zhū )将(jiāng )屯(tún )渑(miǎn )池(chí ),要(yào )其(qí )东(dōng ),而(ér )异(yì )击(jī )其(qí )西(xī ),一(yī )举(jǔ )取(qǔ )之(zhī ),此(cǐ )万(wàn )成(chéng )计(jì )也(yě )!”禹(yǔ )、弘(hóng )不(bú )从(cóng ),弘(hóng )遂(suí )大(dà )战(zhàn )移(yí )日(rì )。赤(chì )眉(méi )阳(yáng )败(bài ),弃(qì )辎(zī )重(zhòng )走(zǒu );车(chē )皆(jiē )载(zǎi )土(tǔ ),以(yǐ )豆(dòu )覆(fù )其(qí )上(shàng ),兵(bīng )士(shì )饥(jī ),争(zhēng )取(qǔ )之(zhī )。赤(chì )眉(méi )引(yǐn )还(hái ),击(jī )弘(hóng ),弘(hóng )军(jūn )溃(kuì )乱(luàn );异(yì )与(yǔ )禹(yǔ )合(hé )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),赤(chì )眉(méi )小(xiǎo )却(què )。异(yì )以(yǐ )士(shì )卒(zú )饥(jī )倦(juàn ),可(kě )且(qiě )休(xiū )。禹(yǔ )不(bú )听(tīng ),复(fù )战(zhàn ),大(dà )为(wéi )所(suǒ )败(bài ),死(sǐ )伤(shāng )者(zhě )三(sān )千(qiān )馀(yú )人(rén ),禹(yǔ )以(yǐ )二(èr )十(shí )四(sì )骑(qí )脱(tuō )归(guī )宜(yí )阳(yáng )。异(yì )弃(qì )马(mǎ )步(bù )走(zǒu ),上(shàng )回(huí )溪(xī )孤(gū ),与(yǔ )麾(huī )下(xià )数(shù )人(rén )归(guī )营(yíng ),收(shōu )其(qí )散(sàn )卒(zú ),复(fù )坚(jiān )壁(bì )自(zì )守(shǒu )。

辛(xīn )巳(sì ),立(lì )四(sì )亲(qīn )庙(miào )于(yú )雒(luò )阳(yáng ),祀(sì )父(fù )南(nán )顿(dùn )君(jūn )以(yǐ )上(shàng )至(zhì )春(chūn )陵(líng )节(jiē )候(hòu )。

壬(rén )午(wǔ ),大(dà )赦(shè )。

闰(rùn )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),邓(dèng )禹(yǔ )上(shàng )大(dà )司(sī )徒(tú )、梁(liáng )侯(hóu )印(yìn )绶(shòu );诏(zhào )还(hái )梁(liáng )侯(hóu )印(yìn )绶(shòu ),以(yǐ )为(wéi )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )。冯(féng )异(yì )与(yǔ )赤(chì )眉(méi )约(yuē )期(qī )会(huì )战(zhàn ),使(shǐ )壮(zhuàng )士(shì )变(biàn )服(fú )与(yǔ )赤(chì )眉(méi )同(tóng ),伏(fú )于(yú )道(dào )侧(cè )。旦(dàn )日(rì ),赤(chì )眉(méi )使(shǐ )万(wàn )人(rén )攻(gōng )异(yì )前(qián )部(bù ),异(yì )少(shǎo )出(chū )兵(bīng )以(yǐ )救(jiù )之(zhī );贼(zéi )见(jiàn )势(shì )弱(ruò ),遂(suí )悉(xī )众(zhòng )攻(gōng )异(yì ),异(yì )乃(nǎi )纵(zòng )兵(bīng )大(dà )战(zhàn )。日(rì )昃(zè ),贼(zéi )气(qì )衰(shuāi ),伏(fú )兵(bīng )卒(zú )起(qǐ ),衣(yī )服(fú )相(xiàng )乱(luàn ),赤(chì )眉(méi )不(bú )复(fù )识(shí )别(bié ),众(zhòng )遂(suí )惊(jīng )溃(kuì );追(zhuī )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )于(yú )崤(xiáo )底(dǐ ),降(jiàng )男(nán )女(nǚ )八(bā )万(wàn )人(rén )。帝(dì )降(jiàng )玺(xǐ )书(shū )劳(láo )异(yì )曰(yuē ):“始(shǐ )虽(suī )垂(chuí )翅(chì )回(huí )溪(xī ),终(zhōng )能(néng )奋(fèn )翼(yì )渑(miǎn )池(chí ),可(kě )谓(wèi )失(shī )之(zhī )东(dōng )隅(yú ),收(shōu )之(zhī )桑(sāng )榆(yú )。方(fāng )论(lùn )功(gōng )赏(shǎng ),以(yǐ )答(dá )大(dà )勋(xūn )。”

赤(chì )眉(méi )馀(yú )众(zhòng )东(dōng )向(xiàng )宜(yí )阳(yáng )。甲(jiǎ )辰(chén ),帝(dì )亲(qīn )勒(lè )六(liù )军(jūn ),严(yán )阵(zhèn )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。赤(chì )眉(méi )忽(hū )遇(yù )大(dà )军(jūn ),惊(jīng )震(zhèn )不(bú )知(zhī )所(suǒ )谓(wèi ),乃(nǎi )遣(qiǎn )刘(liú )恭(gōng )乞(qǐ )降(jiàng )曰(yuē ):“盆(pén )子(zǐ )将(jiāng )百(bǎi )万(wàn )众(zhòng )降(jiàng )陛(bì )下(xià ),何(hé )以(yǐ )待(dài )之(zhī )?”帝(dì )曰(yuē ):“待(dài )汝(rǔ )以(yǐ )不(bú )死(sǐ )耳(ěr )!”丙(bǐng )午(wǔ ),盆(pén )子(zǐ )及(jí )丞(chéng )相(xiàng )徐(xú )宣(xuān )以(yǐ )下(xià )三(sān )十(shí )馀(yú )人(rén )肉(ròu )袒(tǎn )降(jiàng ),上(shàng )所(suǒ )得(dé )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )绶(shòu )。积(jī )兵(bīng )甲(jiǎ )宜(yí )阳(yáng )城(chéng )西(xī ),与(yǔ )熊(xióng )耳(ěr )山(shān )齐(qí )。赤(chì )眉(méi )众(zhòng )尚(shàng )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén ),帝(dì )令(lìng )县(xiàn )厨(chú )皆(jiē )赐(cì )食(shí )。明(míng )旦(dàn ),大(dà )陈(chén )兵(bīng )马(mǎ )临(lín )雒(luò )水(shuǐ ),令(lìng )盆(pén )子(zǐ )君(jūn )臣(chén )列(liè )而(ér )观(guān )之(zhī )。帝(dì )谓(wèi )樊(fán )崇(chóng )等(děng )曰(yuē ):“得(dé )无(wú )悔(huǐ )降(jiàng )乎(hū )?朕(zhèn )今(jīn )遣(qiǎn )卿(qīng )归(guī )营(yíng ),勒(lè )兵(bīng )鸣(míng )鼓(gǔ )相(xiàng )攻(gōng ),决(jué )其(qí )胜(shèng )负(fù ),不(bú )俗(sú )强(qiáng )相(xiàng )服(fú )也(yě )。”徐(xú )宣(xuān )等(děng )叩(kòu )头(tóu )曰(yuē ):“臣(chén )等(děng )出(chū )长(zhǎng )安(ān )东(dōng )都(dōu )门(mén ),君(jūn )臣(chén )计(jì )议(yì ),归(guī )命(mìng )圣(shèng )德(dé )。百(bǎi )姓(xìng )可(kě )与(yǔ )乐(lè )成(chéng ),难(nán )与(yǔ )图(tú )始(shǐ ),故(gù )不(bú )告(gào )众(zhòng )耳(ěr )。今(jīn )日(rì )得(dé )降(jiàng ),犹(yóu )去(qù )虎(hǔ )口(kǒu )归(guī )慈(cí )母(mǔ ),诚(chéng )欢(huān )诚(chéng )喜(xǐ ),无(wú )所(suǒ )恨(hèn )也(yě )!”帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )所(suǒ )谓(wèi )铁(tiě )中(zhōng )铮(zhēng )铮(zhēng ),亻(dān )庸(yōng )中(zhōng )佼(jiǎo )佼(jiǎo )者(zhě )也(yě )。”戊(wù )申(shēn ),还(hái )自(zì )宜(yí )阳(yáng )。帝(dì )令(lìng )樊(fán )崇(chóng )等(děng )各(gè )与(yǔ )妻(qī )子(zǐ )居(jū )雒(luò )阳(yáng ),赐(cì )之(zhī )田(tián )宅(zhái )。其(qí )后(hòu )樊(fán )崇(chóng )、逢(féng )安(ān )反(fǎn ),诛(zhū );杨(yáng )音(yīn )、徐(xú )宣(xuān )卒(zú )于(yú )乡(xiāng )里(lǐ )。帝(dì )怜(lián )盆(pén )子(zǐ ),以(yǐ )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )郎(láng )中(zhōng );后(hòu )病(bìng )失(shī )明(míng ),赐(cì )荥(yíng )阳(yáng )均(jūn )输(shū )官(guān )地(dì ),使(shǐ )食(shí )其(qí )税(shuì )终(zhōng )身(shēn )。刘(liú )恭(gōng )为(wéi )更(gèng )始(shǐ )报(bào )仇(chóu ),杀(shā )谢(xiè )禄(lù ),自(zì )系(xì )狱(yù );帝(dì )赦(shè )不(bú )诛(zhū )。

二(èr )月(yuè ),刘(liú )永(yǒng )立(lì )董(dǒng )宪(xiàn )为(wéi )海(hǎi )西(xī )王(wáng )。永(yǒng )闻(wén )伏(fú )隆(lóng )至(zhì )剧(jù ),亦(yì )遣(qiǎn )使(shǐ )立(lì )张(zhāng )步(bù )为(wéi )齐(qí )王(wáng )。步(bù )贪(tān )王(wáng )爵(jué ),犹(yóu )豫(yù )未(wèi )决(jué )。隆(lóng )晓(xiǎo )譬(pì )曰(yuē ):“高(gāo )祖(zǔ )与(yǔ )天(tiān )下(xià )约(yuē ),非(fēi )刘(liú )氏(shì )不(bú )王(wáng );今(jīn )可(kě )得(dé )为(wéi )十(shí )万(wàn )户(hù )侯(hóu )耳(ěr )!”步(bù )欲(yù )留(liú )隆(lóng ),与(yǔ )共(gòng )守(shǒu )二(èr )州(zhōu );隆(lóng )不(bú )听(tīng ),求(qiú )得(dé )反(fǎn )命(mìng ),步(bù )遂(suí )执(zhí )隆(lóng )而(ér )受(shòu )永(yǒng )封(fēng )。隆(lóng )遣(qiǎn )间(jiān )使(shǐ )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )隆(lóng )奉(fèng )使(shǐ )无(wú )状(zhuàng ),受(shòu )执(zhí )凶(xiōng )逆(nì );虽(suī )在(zài )困(kùn )厄(è ),授(shòu )命(mìng )不(bú )顾(gù )。又(yòu ),吏(lì )民(mín )知(zhī )步(bù )反(fǎn )畔(pàn ),心(xīn )不(bú )附(fù )之(zhī ),愿(yuàn )以(yǐ )时(shí )进(jìn )兵(bīng ),无(wú )以(yǐ )臣(chén )隆(lóng )为(wéi )念(niàn )!臣(chén )隆(lóng )得(dé )生(shēng )到(dào )阙(què )廷(tíng ),受(shòu )诛(zhū )有(yǒu )司(sī ),此(cǐ )其(qí )大(dà )愿(yuàn )。若(ruò )令(lìng )没(méi )身(shēn )寇(kòu )手(shǒu ),以(yǐ )父(fù )母(mǔ )、昆(kūn )弟(dì )长(zhǎng )累(lèi )陛(bì )下(xià )。陛(bì )下(xià )与(yǔ )皇(huáng )后(hòu )、太(tài )子(zǐ )永(yǒng )享(xiǎng )万(wàn )国(guó ),与(yǔ )天(tiān )无(wú )极(jí )!”帝(dì )得(dé )隆(lóng )奏(zòu ),召(zhào )其(qí )父(fù )湛(zhàn ),流(liú )涕(tì )示(shì )之(zhī )曰(yuē ):“恨(hèn )不(bú )且(qiě )许(xǔ )而(ér )遽(jù )求(qiú )还(hái )也(yě )!”其(qí )后(hòu )步(bù )遂(suí )杀(shā )之(zhī )。帝(dì )方(fāng )北(běi )忧(yōu )渔(yú )阳(yáng ),南(nán )事(shì )梁(liáng )、楚(chǔ ),故(gù )张(zhāng )步(bù )得(dé )专(zhuān )集(jí )齐(qí )地(dì ),据(jù )郡(jùn )十(shí )二(èr )焉(yān )。

帝(dì )幸(xìng )怀(huái )。

吴(wú )汉(hàn )率(lǜ )耿(gěng )弇(yān )、盖(gài )延(yán )击(jī )青(qīng )犊(dú )于(yú )轵(zhǐ )西(xī ),大(dà )破(pò )降(jiàng )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),以(yǐ )司(sī )直(zhí )伏(fú )湛(zhàn )为(wéi )大(dà )司(sī )徒(tú )。

涿(zhuō )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )丰(fēng )反(fǎn ),自(zì )称(chēng )天(tiān )上(shàng )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),与(yǔ )彭(péng )宠(chǒng )连(lián )兵(bīng )。硃(zhū )浮(fú )以(yǐ )帝(dì )不(bú )自(zì )征(zhēng )彭(péng )宠(chǒng ),上(shàng )疏(shū )求(qiú )救(jiù )。诏(zhào )报(bào )曰(yuē ):“往(wǎng )年(nián )赤(chì )眉(méi )跋(bá )扈(hù )长(zhǎng )安(ān ),吾(wú )策(cè )其(qí )无(wú )谷(gǔ )必(bì )东(dōng );果(guǒ )来(lái )归(guī )附(fù )。今(jīn )度(dù )此(cǐ )反(fǎn )虏(lǔ ),势(shì )无(wú )久(jiǔ )全(quán ),其(qí )中(zhōng )必(bì )有(yǒu )内(nèi )相(xiàng )斩(zhǎn )者(zhě )。今(jīn )军(jūn )资(zī )未(wèi )充(chōng ),故(gù )须(xū )后(hòu )麦(mài )耳(ěr )!”浮(fú )城(chéng )中(zhōng )粮(liáng )尽(jìn ),人(rén )相(xiàng )食(shí ),会(huì )耿(gěng )况(kuàng )遣(qiǎn )骑(qí )来(lái )救(jiù ),浮(fú )乃(nǎi )得(dé )脱(tuō )身(shēn )走(zǒu ),蓟(jì )城(chéng )遂(suí )降(jiàng )于(yú )彭(péng )宠(chǒng )。宠(chǒng )自(zì )称(chēng )燕(yàn )王(wáng ),攻(gōng )拔(bá )右(yòu )北(běi )平(píng )、上(shàng )谷(gǔ )数(shù )县(xiàn ),赂(lù )遣(qiǎn )匈(xiōng )奴(nú ),借(jiè )兵(bīng )为(wéi )助(zhù );又(yòu )南(nán )结(jié )张(zhāng )步(bù )及(jí )富(fù )平(píng )、获(huò )索(suǒ )诸(zhū )贼(zéi ),皆(jiē )与(yǔ )交(jiāo )通(tōng )。

帝(dì )自(zì )将(jiāng )征(zhēng )邓(dèng )奉(fèng ),至(zhì )堵(dǔ )阳(yáng )。奉(fèng )逃(táo )归(guī )淯(yù )阳(yáng ),董(dǒng )降(jiàng )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),帝(dì )追(zhuī )奉(fèng )至(zhì )小(xiǎo )长(zhǎng )安(ān ),与(yǔ )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī );奉(fèng )肉(ròu )袒(tǎn )因(yīn )硃(zhū )祜(hù )降(jiàng )。帝(dì )怜(lián )奉(fèng )旧(jiù )功(gōng )臣(chén ),且(qiě )衅(xìn )起(qǐ )吴(wú )汉(hàn ),欲(yù )全(quán )宥(yòu )之(zhī )。岑(cén )彭(péng )、耿(gěng )弇(yān )谏(jiàn )曰(yuē ):“邓(dèng )奉(fèng )背(bèi )恩(ēn )反(fǎn )逆(nì ),暴(bào )师(shī )经(jīng )年(nián ),陛(bì )下(xià )既(jì )至(zhì ),不(bú )知(zhī )悔(huǐ )善(shàn ),而(ér )亲(qīn )在(zài )行(háng )陈(chén ),兵(bīng )败(bài )乃(nǎi )降(jiàng );若(ruò )不(bú )诛(zhū )奉(fèng ),无(wú )以(yǐ )惩(chéng )恶(è )!”于(yú )是(shì )斩(zhǎn )之(zhī )。复(fù )硃(zhū )祜(hù )位(wèi )。

延(yán )岑(cén )既(jì )破(pò )赤(chì )眉(méi ),即(jí )拜(bài )置(zhì )牧(mù )守(shǒu ),欲(yù )据(jù )关(guān )中(zhōng )。时(shí )关(guān )中(zhōng )众(zhòng )寇(kòu )犹(yóu )盛(shèng ),岑(cén )据(jù )蓝(lán )田(tián ),王(wáng )歆(xīn )据(jù )下(xià )邽(guī ),芳(fāng )丹(dān )据(jù )新(xīn )丰(fēng ),蒋(jiǎng )震(zhèn )据(jù )霸(bà )陵(líng ),张(zhāng )邯(hán )据(jù )长(zhǎng )安(ān ),公(gōng )孙(sūn )守(shǒu )据(jù )长(zhǎng )陵(líng ),杨(yáng )周(zhōu )据(jù )谷(gǔ )口(kǒu ),吕(lǚ )鲔(wěi )据(jù )陈(chén )仓(cāng ),角(jiǎo )闳(hóng )据(jù )汧(qiān ),骆(luò )延(yán )据(jù )盩(zhōu )厔(zhì ),任(rèn )良(liáng )据(jù )雩(yú )阝(zuǒ ),汝(rǔ )章(zhāng )据(jù )槐(huái )里(lǐ ),各(gè )称(chēng )将(jiāng )军(jūn ),拥(yōng )兵(bīng )多(duō )者(zhě )万(wàn )馀(yú )人(rén ),少(shǎo )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén ),转(zhuǎn )相(xiàng )攻(gōng )击(jī )。冯(féng )异(yì )且(qiě )战(zhàn )且(qiě )行(háng ),屯(tún )军(jūn )上(shàng )林(lín )苑(yuàn )中(zhōng )。延(yán )岑(cén )引(yǐn )张(zhāng )邯(hán )、任(rèn )良(liáng )共(gòng )攻(gōng )异(yì );异(yì )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),诸(zhū )营(yíng )保(bǎo )附(fù )岑(cén )者(zhě )皆(jiē )来(lái )降(jiàng ),岑(cén )遂(suí )自(zì )武(wǔ )关(guān )走(zǒu )南(nán )阳(yáng )。时(shí )百(bǎi )姓(xìng )饥(jī )饿(è ),黄(huáng )金(jīn )一(yī )斤(jīn )易(yì )豆(dòu )五(wǔ )升(shēng ),道(dào )路(lù )断(duàn )隔(gé ),委(wěi )输(shū )不(bú )至(zhì ),冯(féng )异(yì )军(jūn )士(shì )悉(xī )以(yǐ )果(guǒ )实(shí )为(wéi )粮(liáng )。诏(zhào )拜(bài )南(nán )阳(yáng )赵(zhào )匡(kuāng )为(wéi )右(yòu )扶(fú )风(fēng ),将(jiāng )兵(bīng )助(zhù )异(yì ),并(bìng )送(sòng )缣(jiān )、谷(gǔ )。异(yì )兵(bīng )谷(gǔ )渐(jiàn )盛(shèng ),乃(nǎi )稍(shāo )诛(zhū )击(jī )豪(háo )杰(jié )不(bú )从(cóng )令(lìng )者(zhě ),褒(bāo )赏(shǎng )降(jiàng )附(fù )有(yǒu )功(gōng )劳(láo )者(zhě ),悉(xī )遣(qiǎn )诸(zhū )营(yíng )渠(qú )帅(shuài )诣(yì )京(jīng )师(shī ),散(sàn )其(qí )众(zhòng )归(guī )本(běn )业(yè ),威(wēi )行(háng )关(guān )中(zhōng )。唯(wéi )吕(lǚ )鲔(wěi )、张(zhāng )邯(hán )、蒋(jiǎng )震(zhèn )遣(qiǎn )使(shǐ )降(jiàng )蜀(shǔ ),其(qí )馀(yú )悉(xī )平(píng )。

吴(wú )汉(hàn )率(lǜ )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )杜(dù )茂(mào )等(děng )七(qī )将(jiāng )军(jūn ),围(wéi )苏(sū )茂(mào )于(yú )广(guǎng )乐(lè ),周(zhōu )建(jiàn )招(zhāo )集(jí )得(dé )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén )救(jiù )之(zhī )。汉(hàn )迎(yíng )与(yǔ )之(zhī )战(zhàn ),不(bú )利(lì ),堕(duò )马(mǎ )伤(shāng )膝(xī ),还(hái )营(yíng );建(jiàn )等(děng )遂(suí )连(lián )兵(bīng )入(rù )城(chéng )。诸(zhū )将(jiāng )谓(wèi )汉(hàn )曰(yuē ):“大(dà )敌(dí )在(zài )前(qián ),而(ér )公(gōng )伤(shāng )卧(wò ),众(zhòng )心(xīn )惧(jù )矣(yǐ )!”汉(hàn )乃(nǎi )勃(bó )然(rán )裹(guǒ )创(chuàng )而(ér )起(qǐ ),椎(zhuī )牛(niú )飨(xiǎng )士(shì ),慰(wèi )勉(miǎn )之(zhī ),士(shì )气(qì )自(zì )倍(bèi )。旦(dàn )日(rì ),苏(sū )茂(mào )、周(zhōu )建(jiàn )出(chū )兵(bīng )围(wéi )汉(hàn );汉(hàn )奋(fèn )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),茂(mào )走(zǒu )还(hái )湖(hú )陵(líng )。睢(suī )阳(yáng )人(rén )反(fǎn )城(chéng )迎(yíng )刘(liú )永(yǒng ),盖(gài )延(yán )率(lǜ )诸(zhū )将(jiāng )围(wéi )之(zhī );吴(wú )汉(hàn )留(liú )杜(dù )茂(mào )、陈(chén )俊(jùn )守(shǒu )广(guǎng )乐(lè ),自(zì )将(jiāng )兵(bīng )助(zhù )延(yán )围(wéi )睢(suī )阳(yáng )。

车(chē )驾(jià )自(zì )小(xiǎo )长(zhǎng )安(ān )引(yǐn )还(hái ),令(lìng )岑(cén )彭(péng )率(lǜ )傅(fù )俊(jùn )、臧(zāng )宫(gōng )、刘(liú )宏(hóng )等(děng )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén )南(nán )击(jī )秦(qín )丰(fēng )。五(wǔ )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),车(chē )驾(jià )还(hái )宫(gōng )。

乙(yǐ )卯(mǎo )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),大(dà )赦(shè )。

延(yán )岑(cén )攻(gōng )南(nán )阳(yáng ),得(dé )数(shù )城(chéng );建(jiàn )威(wēi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )耿(gěng )弇(yān )与(yǔ )战(zhàn )于(yú )穰(ráng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。岑(cén )与(yǔ )数(shù )骑(qí )走(zǒu )东(dōng )阳(yáng ),与(yǔ )秦(qín )丰(fēng )合(hé );丰(fēng )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī )。建(jiàn )义(yì )大(dà )将(jiāng )军(jūn )硃(zhū )祜(hù )率(lǜ )祭(jì )遵(zūn )等(děng )与(yǔ )岑(cén )战(zhàn )于(yú )东(dōng )阳(yáng ),破(pò )之(zhī );岑(cén )走(zǒu )归(guī )秦(qín )丰(fēng )。祜(hù )遂(suí )南(nán )与(yǔ )岑(cén )彭(péng )等(děng )军(jūn )合(hé )。延(yán )岑(cén )护(hù )军(jūn )邓(dèng )仲(zhòng )况(kuàng )拥(yōng )兵(bīng )据(jù )阴(yīn )县(xiàn ),而(ér )刘(liú )歆(xīn )、孙(sūn )龚(gōng )为(wéi )其(qí )谋(móu )主(zhǔ );前(qián )侍(shì )中(zhōng )扶(fú )风(fēng )苏(sū )竟(jìng )以(yǐ )书(shū )说(shuō )之(zhī ),仲(zhòng )况(kuàng )与(yǔ )龚(gōng )降(jiàng )。竟(jìng )终(zhōng )不(bú )伐(fá )其(qí )功(gōng ),隐(yǐn )身(shēn )乐(lè )道(dào ),寿(shòu )终(zhōng )于(yú )家(jiā )。秦(qín )丰(fēng )拒(jù )岑(cén )彭(péng )于(yú )邓(dèng ),秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),彭(péng )击(jī )破(pò )之(zhī )。进(jìn )围(wéi )丰(fēng )于(yú )黎(lí )丘(qiū ),别(bié )遣(qiǎn )积(jī )弩(nǔ )将(jiāng )军(jūn )傅(fù )俊(jùn )将(jiāng )兵(bīng )徇(xùn )江(jiāng )东(dōng ),扬(yáng )州(zhōu )悉(xī )定(dìng )。

盖(gài )延(yán )围(wéi )睢(suī )阳(yáng )百(bǎi )日(rì ),刘(liú )永(yǒng )、苏(sū )茂(mào )、周(zhōu )建(jiàn )突(tū )出(chū ),将(jiāng )走(zǒu )酂(zàn );延(yán )追(zhuī )击(jī )之(zhī )急(jí ),永(yǒng )将(jiāng )庆(qìng )吾(wú )斩(zhǎn )永(yǒng )首(shǒu )降(jiàng )。苏(sū )茂(mào )、周(zhōu )建(jiàn )奔(bēn )垂(chuí )惠(huì ),共(gòng )立(lì )永(yǒng )子(zǐ )纡(yū )为(wéi )梁(liáng )王(wáng )。佼(jiǎo )强(qiáng )奔(bēn )保(bǎo )西(xī )防(fáng )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),上(shàng )幸(xìng )春(chūn )陵(líng ),祠(cí )园(yuán )庙(miào )。

耿(gěng )弇(yān )从(cóng )容(róng )言(yán )于(yú )帝(dì ),自(zì )请(qǐng )北(běi )收(shōu )上(shàng )谷(gǔ )兵(bīng )未(wèi )发(fā )者(zhě ),定(dìng )彭(péng )宠(chǒng )于(yú )渔(yú )阳(yáng ),取(qǔ )张(zhāng )丰(fēng )于(yú )涿(zhuō )郡(jùn ),还(hái )收(shōu )富(fù )平(píng )、获(huò )索(suǒ ),东(dōng )攻(gōng )张(zhāng )步(bù ),以(yǐ )平(píng )齐(qí )地(dì )。帝(dì )壮(zhuàng )其(qí )意(yì ),许(xǔ )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),帝(dì )还(hái )自(zì )春(chūn )陵(líng )。

是(shì )岁(suì ),李(lǐ )宪(xiàn )称(chēng )帝(dì ),置(zhì )百(bǎi )官(guān ),拥(yōng )九(jiǔ )城(chéng ),众(zhòng )十(shí )馀(yú )万(wàn )。

帝(dì )谓(wèi )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )来(lái )歙(xī )曰(yuē ):“今(jīn )西(xī )州(zhōu )未(wèi )附(fù ),子(zǐ )阳(yáng )称(chēng )帝(dì ),道(dào )里(lǐ )阻(zǔ )远(yuǎn ),诸(zhū )将(jiāng )方(fāng )务(wù )关(guān )东(dōng ),思(sī )西(xī )州(zhōu )方(fāng )略(luè ),未(wèi )知(zhī )所(suǒ )在(zài ),奈(nài )何(hé )?”歙(xī )曰(yuē ):“臣(chén )尝(cháng )与(yǔ )隗(wěi )嚣(xiāo )相(xiàng )遇(yù )长(zhǎng )安(ān )。其(qí )人(rén )始(shǐ )起(qǐ ),以(yǐ )汉(hàn )为(wéi )名(míng )。臣(chén )愿(yuàn )得(dé )奉(fèng )威(wēi )命(mìng ),开(kāi )以(yǐ )丹(dān )青(qīng )之(zhī )信(xìn ),嚣(xiāo )必(bì )束(shù )手(shǒu )自(zì )归(guī )。则(zé )述(shù )自(zì )亡(wáng )之(zhī )势(shì ),不(bú )足(zú )图(tú )也(yě )!”帝(dì )然(rán )之(zhī ),始(shǐ )令(lìng )歙(xī )使(shǐ )于(yú )嚣(xiāo )。嚣(xiāo )既(jì )有(yǒu )功(gōng )于(yú )汉(hàn ),又(yòu )受(shòu )邓(dèng )禹(yǔ )爵(jué )署(shǔ ),其(qí )腹(fù )心(xīn )议(yì )者(zhě )多(duō )劝(quàn )通(tōng )使(shǐ )京(jīng )师(shī ),嚣(xiāo )乃(nǎi )奉(fèng )奏(zòu )诣(yì )阙(què )。帝(dì )报(bào )以(yǐ )殊(shū )礼(lǐ ),言(yán )称(chēng )字(zì ),用(yòng )敌(dí )国(guó )之(zhī )仪(yí ),所(suǒ )以(yǐ )慰(wèi )藉(jiè )之(zhī )甚(shèn )厚(hòu )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )四(sì )年(nián )(戊(wù )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )二(èr )八(bā )年(nián ))

正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),大(dà )赦(shè )。

二(èr )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )怀(huái );壬(rén )申(shēn ),还(hái )雒(luò )阳(yáng )。

延(yán )岑(cén )复(fù )寇(kòu )顺(shùn )阳(yáng );遣(qiǎn )邓(dèng )禹(yǔ )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )破(pò )之(zhī )。岑(cén )奔(bēn )汉(hàn )中(zhōng )。公(gōng )孙(sūn )述(shù )以(yǐ )岑(cén )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),封(fēng )汝(rǔ )宁(níng )王(wáng )。

田(tián )戎(róng )闻(wén )秦(qín )丰(fēng )破(pò ),恐(kǒng )惧(jù ),欲(yù )降(jiàng )。其(qí )妻(qī )兄(xiōng )辛(xīn )臣(chén )图(tú )彭(péng )宠(chǒng )、张(zhāng )步(bù )、董(dǒng )宪(xiàn )、公(gōng )孙(sūn )述(shù )等(děng )所(suǒ )得(dé )郡(jùn )国(guó )以(yǐ )示(shì )戎(róng )曰(yuē ):“雒(luò )阳(yáng )地(dì )如(rú )掌(zhǎng )耳(ěr ),不(bú )如(rú )且(qiě )按(àn )甲(jiǎ )以(yǐ )观(guān )其(qí )变(biàn )。”戎(róng )曰(yuē ):“以(yǐ )秦(qín )王(wáng )之(zhī )强(qiáng ),犹(yóu )为(wéi )征(zhēng )南(nán )所(suǒ )围(wéi ),吾(wú )降(jiàng )决(jué )矣(yǐ )!”乃(nǎi )留(liú )辛(xīn )臣(chén )使(shǐ )守(shǒu )夷(yí )陵(líng ),自(zì )将(jiāng )兵(bīng )沿(yán )江(jiāng )溯(sù )沔(miǎn )止(zhǐ )黎(lí )丘(qiū )。辛(xīn )臣(chén )于(yú )后(hòu )盗(dào )戎(róng )珍(zhēn )宝(bǎo ),从(cóng )间(jiān )道(dào )先(xiān )降(jiàng )于(yú )岑(cén )彭(péng ),而(ér )以(yǐ )书(shū )招(zhāo )戎(róng )曰(yuē ):“宜(yí )以(yǐ )时(shí )降(jiàng ),无(wú )拘(jū )前(qián )计(jì )!”戎(róng )疑(yí )臣(chén )卖(mài )己(jǐ ),灼(zhuó )鱼(yú )卜(bo )降(jiàng ),兆(zhào )中(zhōng )坼(chè ),遂(suí )复(fù )反(fǎn ),与(yǔ )秦(qín )丰(fēng )合(hé )。岑(cén )彭(péng )击(jī )破(pò )之(zhī ),戎(róng )亡(wáng )归(guī )夷(yí )陵(líng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )鄴(yè );己(jǐ )巳(sì ),幸(xìng )临(lín )平(píng ),遣(qiǎn )吴(wú )汉(hàn )、陈(chén )俊(jùn )、王(wáng )梁(liáng )击(jī )破(pò )五(wǔ )校(xiào )于(yú )临(lín )平(píng )。鬲(gé )县(xiàn )五(wǔ )姓(xìng )共(gòng )逐(zhú )守(shǒu )长(zhǎng ),据(jù )城(chéng )而(ér )反(fǎn );诸(zhū )将(jiāng )争(zhēng )欲(yù )攻(gōng )之(zhī )。吴(wú )汉(hàn )曰(yuē ):“使(shǐ )鬲(gé )反(fǎn )者(zhě ),守(shǒu )长(zhǎng )罪(zuì )也(yě )。敢(gǎn )轻(qīng )冒(mào )进(jìn )兵(bīng )者(zhě )斩(zhǎn )!”乃(nǎi )移(yí )檄(xí )告(gào )郡(jùn )使(shǐ )收(shōu )守(shǒu )长(zhǎng ),而(ér )使(shǐ )人(rén )谢(xiè );城(chéng )中(zhōng )五(wǔ )姓(xìng )大(dà )喜(xǐ ),即(jí )相(xiàng )率(lǜ )降(jiàng )。诸(zhū )将(jiāng )乃(nǎi )服(fú ),曰(yuē ):“不(bú )战(zhàn )而(ér )下(xià )城(chéng ),非(fēi )众(zhòng )所(suǒ )及(jí )也(yě )!”

五(wǔ )月(yuè ),上(shàng )幸(xìng )元(yuán )氏(shì ),辛(xīn )巳(sì ),幸(xìng )卢(lú )奴(nú ),将(jiāng )亲(qīn )征(zhēng )彭(péng )宠(chǒng )。伏(fú )湛(zhàn )谏(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )兗(yǎn )、豫(yù )、青(qīng )、冀(jì ),中(zhōng )国(guó )之(zhī )都(dōu ),而(ér )寇(kòu )贼(zéi )纵(zòng )横(héng ),未(wèi )及(jí )从(cóng )化(huà )。渔(yú )阳(yáng )边(biān )外(wài )荒(huāng )耗(hào ),岂(qǐ )足(zú )先(xiān )图(tú )!陛(bì )下(xià )舍(shě )近(jìn )务(wù )远(yuǎn ),弃(qì )易(yì )求(qiú )难(nán ),诚(chéng )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )惑(huò )也(yě )!”上(shàng )乃(nǎi )还(hái )。

帝(dì )遣(qiǎn )建(jiàn )义(yì )大(dà )将(jiāng )军(jūn )硃(zhū )祜(hù )、建(jiàn )威(wēi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )耿(gěng )弇(yān )、征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )祭(jì )遵(zūn )、骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )喜(xǐ )讨(tǎo )张(zhāng )丰(fēng )于(yú )涿(zhuō )郡(jùn )。祭(jì )遵(zūn )先(xiān )至(zhì ),急(jí )攻(gōng )丰(fēng );禽(qín )之(zhī )。初(chū ),丰(fēng )好(hǎo )方(fāng )术(shù ),有(yǒu )道(dào )士(shì )言(yán )丰(fēng )当(dāng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),以(yǐ )五(wǔ )彩(cǎi )囊(náng )裹(guǒ )石(shí )系(xì )丰(fēng )肘(zhǒu ),云(yún ),“石(shí )中(zhōng )有(yǒu )玉(yù )玺(xǐ )”。丰(fēng )信(xìn )之(zhī ),遂(suí )反(fǎn )。既(jì )执(zhí ),当(dāng )斩(zhǎn ),犹(yóu )曰(yuē ):“肘(zhǒu )石(shí )有(yǒu )玉(yù )玺(xǐ )。”傍(bàng )人(rén )为(wéi )椎(zhuī )破(pò )之(zhī ),丰(fēng )乃(nǎi )知(zhī )被(bèi )诈(zhà ),仰(yǎng )天(tiān )叹(tàn )曰(yuē ):“当(dāng )死(sǐ )无(wú )恨(hèn )!”上(shàng )诏(zhào )耿(gěng )弇(yān )进(jìn )击(jī )彭(péng )宠(chǒng )。弇(yān )以(yǐ )父(fù )况(kuàng )与(yǔ )宠(chǒng )同(tóng )功(gōng ),又(yòu )兄(xiōng )弟(dì )无(wú )在(zài )京(jīng )师(shī )者(zhě ),不(bú )敢(gǎn )独(dú )进(jìn ),求(qiú )诣(yì )雒(luò )阳(yáng )。诏(zhào )报(bào )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )举(jǔ )宗(zōng )为(wéi )国(guó ),功(gōng )效(xiào )尤(yóu )著(zhe ),何(hé )嫌(xián )何(hé )疑(yí ),而(ér )欲(yù )求(qiú )征(zhēng )!”况(kuàng )闻(wén )之(zhī ),更(gèng )遣(qiǎn )弇(yān )弟(dì )国(guó )入(rù )侍(shì )。时(shí )祭(jì )遵(zūn )屯(tún )良(liáng )乡(xiāng ),刘(liú )喜(xǐ )屯(tún )阳(yáng )乡(xiāng ),彭(péng )宠(chǒng )引(yǐn )匈(xiōng )奴(nú )兵(bīng )欲(yù )击(jī )之(zhī );耿(gěng )况(kuàng )使(shǐ )其(qí )子(zǐ )舒(shū )袭(xí )破(pò )匈(xiōng )奴(nú )兵(bīng ),斩(zhǎn )两(liǎng )王(wáng ),宠(chǒng )乃(nǎi )退(tuì )走(zǒu )。

六(liù )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),车(chē )驾(jià )还(hái )宫(gōng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),上(shàng )幸(xìng )谯(qiáo ),遣(qiǎn )捕(bǔ )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )武(wǔ )、骑(qí )都(dōu )尉(wèi )王(wáng )霸(bà )围(wéi )刘(liú )纡(yū )、周(zhōu )建(jiàn )于(yú )垂(chuí )惠(huì )。董(dǒng )宪(xiàn )将(jiāng )贲(bēn )休(xiū )以(yǐ )兰(lán )陵(líng )降(jiàng );宪(xiàn )闻(wén )之(zhī ),自(zì )郯(tán )围(wéi )之(zhī )。盖(gài )延(yán )及(jí )平(píng )狄(dí )将(jiāng )军(jūn )山(shān )阳(yáng )庞(páng )萌(méng )在(zài )楚(chǔ ),请(qǐng )往(wǎng )救(jiù )之(zhī )。帝(dì )敕(chì )曰(yuē ):“可(kě )直(zhí )往(wǎng )捣(dǎo )郯(tán ),则(zé )兰(lán )陵(líng )自(zì )解(jiě )。”延(yán )等(děng )以(yǐ )贲(bēn )休(xiū )城(chéng )危(wēi ),遂(suí )先(xiān )赴(fù )之(zhī )。宪(xiàn )逆(nì )战(zhàn )而(ér )阳(yáng )败(bài )退(tuì ),延(yán )等(děng )因(yīn )拔(bá )围(wéi )入(rù )城(chéng )。明(míng )日(rì ),宪(xiàn )大(dà )出(chū )兵(bīng )合(hé )围(wéi );延(yán )等(děng )惧(jù ),遽(jù )出(chū )突(tū )走(zǒu ),因(yīn )往(wǎng )攻(gōng )郯(tán )。帝(dì )让(ràng )之(zhī )曰(yuē ):“间(jiān )欲(yù )先(xiān )赴(fù )郯(tán )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )不(bú )意(yì )故(gù )耳(ěr )。今(jīn )既(jì )奔(bēn )走(zǒu ),贼(zéi )计(jì )已(yǐ )立(lì ),围(wéi )岂(qǐ )可(kě )解(jiě )乎(hū )!”延(yán )等(děng )至(zhì )郯(tán ),果(guǒ )不(bú )能(néng )克(kè );而(ér )董(dǒng )宪(xiàn )遂(suí )拔(bá )兰(lán )陵(líng ),杀(shā )贲(bēn )休(xiū )。

八(bā )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),上(shàng )幸(xìng )寿(shòu )春(chūn ),遣(qiǎn )扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )南(nán )阳(yáng )马(mǎ )成(chéng ),率(lǜ )诛(zhū )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )南(nán )阳(yáng )刘(liú )隆(lóng )等(děng )三(sān )将(jiāng )军(jūn )发(fā )会(huì )稽(jī )、丹(dān )杨(yáng )、九(jiǔ )江(jiāng )、六(liù )安(ān )四(sì )郡(jùn )兵(bīng )击(jī )李(lǐ )宪(xiàn )。九(jiǔ )月(yuè ),围(wéi )宪(xiàn )于(yú )舒(shū )。

王(wáng )莽(mǎng )末(mò ),天(tiān )下(xià )乱(luàn ),临(lín )淮(huái )大(dà )尹(yǐn )河(hé )南(nán )侯(hóu )霸(bà )独(dú )能(néng )保(bǎo )全(quán )其(qí )郡(jùn )。帝(dì )征(zhēng )霸(bà )会(huì )寿(shòu )春(chūn ),拜(bài )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。时(shí )朝(cháo )廷(tíng )无(wú )故(gù )典(diǎn ),又(yòu )少(shǎo )旧(jiù )臣(chén ),霸(bà )明(míng )习(xí )故(gù )事(shì ),收(shōu )录(lù )遗(yí )文(wén ),条(tiáo )奏(zòu )前(qián )世(shì )善(shàn )政(zhèng )法(fǎ )度(dù ),施(shī )行(háng )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),车(chē )驾(jià )还(hái )宫(gōng )。

隗(wěi )嚣(xiāo )使(shǐ )马(mǎ )援(yuán )往(wǎng )观(guān )公(gōng )孙(sūn )述(shù )。援(yuán )素(sù )与(yǔ )述(shù )同(tóng )里(lǐ )闬(bì ),相(xiàng )善(shàn ),以(yǐ )为(wéi )既(jì )至(zhì ),当(dāng )握(wò )手(shǒu )欢(huān )如(rú )平(píng )生(shēng );而(ér )述(shù )盛(shèng )陈(chén )陛(bì )卫(wèi )以(yǐ )延(yán )援(yuán )入(rù ),交(jiāo )拜(bài )礼(lǐ )毕(bì ),使(shǐ )出(chū )就(jiù )馆(guǎn )。更(gèng )为(wéi )援(yuán )制(zhì )都(dōu )布(bù )单(dān )衣(yī )、交(jiāo )让(ràng )冠(guàn ),会(huì )百(bǎi )官(guān )于(yú )宗(zōng )庙(miào )中(zhōng ),立(lì )旧(jiù )交(jiāo )之(zhī )位(wèi ),述(shù )鸾(luán )旗(qí )、旄(máo )骑(qí ),警(jǐng )跸(bì )就(jiù )车(chē ),磬(qìng )折(shé )而(ér )入(rù ),礼(lǐ )飨(xiǎng )官(guān )属(shǔ )甚(shèn )盛(shèng ),欲(yù )授(shòu )援(yuán )以(yǐ )封(fēng )侯(hóu )大(dà )将(jiāng )军(jūn )位(wèi )。宾(bīn )客(kè )皆(jiē )乐(lè )留(liú ),援(yuán )晓(xiǎo )之(zhī )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )雄(xióng )雌(cí )未(wèi )定(dìng ),公(gōng )孙(sūn )不(bú )吐(tǔ )哺(bǔ )走(zǒu )迎(yíng )国(guó )士(shì ),与(yǔ )图(tú )成(chéng )败(bài ),反(fǎn )修(xiū )饰(shì )边(biān )幅(fú ),如(rú )偶(ǒu )人(rén )形(xíng ),此(cǐ )子(zǐ )何(hé )足(zú )久(jiǔ )稽(jī )天(tiān )下(xià )士(shì )乎(hū )!”因(yīn )辞(cí )归(guī ),谓(wèi )嚣(xiāo )曰(yuē ):“子(zǐ )阳(yáng ),井(jǐng )底(dǐ )蛙(wā )耳(ěr ),而(ér )妄(wàng )自(zì )尊(zūn )大(dà );不(bú )如(rú )专(zhuān )意(yì )东(dōng )方(fāng )。”嚣(xiāo )乃(nǎi )使(shǐ )援(yuán )奉(fèng )书(shū )雒(luò )阳(yáng )。援(yuán )初(chū )到(dào ),良(liáng )久(jiǔ ),中(zhōng )黄(huáng )门(mén )引(yǐn )入(rù )。帝(dì )在(zài )宣(xuān )德(dé )殿(diàn )南(nán )庑(wǔ )下(xià ),但(dàn )帻(zé ),坐(zuò ),迎(yíng )笑(xiào ),谓(wèi )援(yuán )曰(yuē ):“卿(qīng )遨(áo )游(yóu )二(èr )帝(dì )间(jiān ),今(jīn )见(jiàn )卿(qīng ),使(shǐ )人(rén )大(dà )惭(cán )。”援(yuán )顿(dùn )首(shǒu )辞(cí )谢(xiè ),因(yīn )曰(yuē ):“当(dāng )今(jīn )之(zhī )世(shì ),非(fēi )但(dàn )君(jūn )择(zé )臣(chén ),臣(chén )亦(yì )择(zé )君(jūn )矣(yǐ )。臣(chén )与(yǔ )公(gōng )孙(sūn )述(shù )同(tóng )县(xiàn ),少(shǎo )相(xiàng )善(shàn );臣(chén )前(qián )至(zhì )蜀(shǔ ),述(shù )陛(bì )戟(jǐ )而(ér )后(hòu )进(jìn )臣(chén )。臣(chén )今(jīn )远(yuǎn )来(lái ),陛(bì )下(xià )何(hé )知(zhī )非(fēi )刺(cì )客(kè )奸(jiān )人(rén ),而(ér )简(jiǎn )易(yì )若(ruò )是(shì )!”帝(dì )复(fù )笑(xiào )曰(yuē ):“卿(qīng )非(fēi )刺(cì )客(kè ),顾(gù )说(shuō )客(kè )耳(ěr )。”援(yuán )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )反(fǎn )覆(fù ),盗(dào )名(míng )字(zì )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù );今(jīn )见(jiàn )陛(bì )下(xià )恢(huī )廓(kuò )大(dà )度(dù ),同(tóng )符(fú )高(gāo )祖(zǔ ),乃(nǎi )知(zhī )帝(dì )王(wáng )自(zì )有(yǒu )真(zhēn )也(yě )。”

太(tài )傅(fù )卓(zhuó )茂(mào )薨(hōng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )宛(wǎn )。

岑(cén )彭(péng )攻(gōng )秦(qín )丰(fēng )三(sān )岁(suì ),斩(zhǎn )首(shǒu )九(jiǔ )万(wàn )馀(yú )级(jí );丰(fēng )馀(yú )兵(bīng )裁(cái )千(qiān )人(rén ),食(shí )且(qiě )尽(jìn )。十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),帝(dì )幸(xìng )黎(lí )丘(qiū ),遣(qiǎn )使(shǐ )招(zhāo )丰(fēng ),丰(fēng )不(bú )肯(kěn )降(jiàng );乃(nǎi )使(shǐ )硃(zhū )祜(hù )等(děng )代(dài )岑(cén )彭(péng )围(wéi )黎(lí )丘(qiū ),使(shǐ )岑(cén )彭(péng )、傅(fù )俊(jùn )南(nán )击(jī )田(tián )戎(róng )。

公(gōng )孙(sūn )述(shù )聚(jù )兵(bīng )数(shù )十(shí )万(wàn )人(rén ),积(jī )粮(liáng )汉(hàn )中(zhōng );又(yòu )造(zào )十(shí )层(céng )楼(lóu )船(chuán ),多(duō )刻(kè )天(tiān )下(xià )牧(mù )守(shǒu )印(yìn )章(zhāng )。遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )育(yù )、程(chéng )乌(wū )将(jiāng )数(shù )万(wàn )众(zhòng )出(chū )屯(tún )陈(chén )仓(cāng ),就(jiù )吕(lǚ )鲔(wěi ),将(jiāng )徇(xùn )三(sān )辅(fǔ );冯(féng )异(yì )迎(yíng )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),育(yù )、乌(wū )俱(jù )奔(bēn )汉(hàn )中(zhōng )。异(yì )还(hái ),击(jī )破(pò )吕(lǚ )鲔(wěi ),营(yíng )保(bǎo )降(jiàng )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。是(shì )时(shí ),隗(wěi )嚣(xiāo )遣(qiǎn )兵(bīng )佐(zuǒ )异(yì )有(yǒu )功(gōng ),遣(qiǎn )使(shǐ )上(shàng )状(zhuàng ),帝(dì )报(bào )以(yǐ )手(shǒu )书(shū )曰(yuē ):“慕(mù )乐(lè )德(dé )义(yì ),思(sī )相(xiàng )结(jié )纳(nà )。昔(xī )文(wén )王(wáng )三(sān )分(fèn ),犹(yóu )服(fú )事(shì )殷(yīn ),但(dàn )驽(nú )马(mǎ )、铅(qiān )刀(dāo ),不(bú )可(kě )强(qiáng )扶(fú ),数(shù )蒙(méng )伯(bó )乐(lè )一(yī )顾(gù )之(zhī )价(jià )。将(jiāng )军(jūn )南(nán )拒(jù )公(gōng )孙(sūn )之(zhī )兵(bīng ),北(běi )御(yù )羌(qiāng )、胡(hú )之(zhī )乱(luàn ),是(shì )以(yǐ )冯(féng )异(yì )西(xī )征(zhēng ),得(dé )以(yǐ )数(shù )千(qiān )百(bǎi )人(rén )踯(zhí )躅(zhú )三(sān )辅(fǔ )。微(wēi )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )助(zhù ),则(zé )咸(xián )阳(yáng )已(yǐ )为(wéi )它(tā )人(rén )禽(qín )矣(yǐ )!如(rú )令(lìng )子(zǐ )阳(yáng )到(dào )汉(hàn )中(zhōng ),三(sān )辅(fǔ )愿(yuàn )因(yīn )将(jiāng )军(jūn )兵(bīng )马(mǎ ),鼓(gǔ )旗(qí )相(xiàng )当(dāng )。傥(tǎng )肯(kěn )如(rú )言(yán ),即(jí )智(zhì )士(shì )计(jì )功(gōng )割(gē )地(dì )之(zhī )秋(qiū )也(yě )!管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):‘生(shēng )我(wǒ )者(zhě )父(fù )母(mǔ ),成(chéng )我(wǒ )者(zhě )鲍(bào )子(zǐ )。’自(zì )今(jīn )以(yǐ )后(hòu ),手(shǒu )书(shū )相(xiàng )闻(wén ),勿(wù )用(yòng )傍(bàng )人(rén )间(jiān )构(gòu )之(zhī )言(yán )。”其(qí )后(hòu )公(gōng )孙(sūn )述(shù )数(shù )遣(qiǎn )将(jiāng )间(jiān )出(chū ),嚣(xiāo )辄(zhé )与(yǔ )冯(féng )异(yì )合(hé )势(shì ),共(gòng )摧(cuī )挫(cuò )之(zhī )。述(shù )遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )大(dà )司(sī )空(kōng )、扶(fú )安(ān )王(wáng )印(yìn )绶(shòu )授(shòu )嚣(xiāo );嚣(xiāo )斩(zhǎn )其(qí )使(shǐ ),出(chū )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),以(yǐ )故(gù )蜀(shǔ )兵(bīng )不(bú )复(fù )北(běi )出(chū )。

泰(tài )山(shān )豪(háo )杰(jié )多(duō )与(yǔ )张(zhāng )步(bù )连(lián )兵(bīng )。吴(wú )汉(hàn )荐(jiàn )强(qiáng )驽(nú )大(dà )将(jiāng )军(jūn )陈(chén )俊(jùn )为(wéi )泰(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu ),击(jī )破(pò )步(bù )兵(bīng ),遂(suí )定(dìng )泰(tài )山(shān )。

世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )建(jiàn )武(wǔ )五(wǔ )年(nián )(己(jǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )二(èr )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì ),车(chē )驾(jià )还(hái )宫(gōng )。

帝(dì )使(shǐ )来(lái )歙(xī )持(chí )节(jiē )送(sòng )马(mǎ )援(yuán )归(guī )陇(lǒng )右(yòu )。隗(wěi )嚣(xiāo )与(yǔ )援(yuán )共(gòng )卧(wò )起(qǐ ),问(wèn )以(yǐ )东(dōng )方(fāng )事(shì ),曰(yuē ):“前(qián )到(dào )朝(cháo )廷(tíng ),上(shàng )引(yǐn )见(jiàn )数(shù )十(shí ),每(měi )接(jiē )燕(yàn )语(yǔ ),自(zì )夕(xī )至(zhì )旦(dàn ),才(cái )明(míng )勇(yǒng )略(luè ),非(fēi )人(rén )敌(dí )也(yě )。且(qiě )开(kāi )心(xīn )见(jiàn )诚(chéng ),无(wú )所(suǒ )隐(yǐn )伏(fú ),阔(kuò )达(dá )多(duō )大(dà )节(jiē ),略(luè )与(yǔ )高(gāo )帝(dì )同(tóng );经(jīng )学(xué )博(bó )览(lǎn ),政(zhèng )事(shì )文(wén )辩(biàn ),前(qián )世(shì )无(wú )比(bǐ )。”嚣(xiāo )曰(yuē ):“卿(qīng )谓(wèi )何(hé )如(rú )高(gāo )帝(dì )?”援(yuán )曰(yuē ):“不(bú )如(rú )也(yě )。高(gāo )帝(dì )无(wú )可(kě )无(wú )不(bú )可(kě );今(jīn )上(shàng )好(hǎo )吏(lì )事(shì ),动(dòng )如(rú )节(jiē )度(dù ),又(yòu )不(bú )喜(xǐ )饮(yǐn )酒(jiǔ )。”嚣(xiāo )意(yì )不(bú )怿(yì ),曰(yuē ):“如(rú )卿(qīng )言(yán ),反(fǎn )复(fù )胜(shèng )邪(xié )!”

二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),大(dà )赦(shè )。

苏(sū )茂(mào )将(jiāng )五(wǔ )校(xiào )兵(bīng )救(jiù )周(zhōu )建(jiàn )于(yú )垂(chuí )惠(huì )。马(mǎ )武(wǔ )为(wéi )茂(mào )、建(jiàn )所(suǒ )败(bài ),奔(bēn )过(guò )王(wáng )霸(bà )营(yíng ),大(dà )呼(hū )求(qiú )救(jiù )。霸(bà )曰(yuē ):“贼(zéi )兵(bīng )盛(shèng ),出(chū )必(bì )两(liǎng )败(bài ),弩(nǔ )力(lì )而(ér )已(yǐ )!”乃(nǎi )闭(bì )营(yíng )坚(jiān )壁(bì )。军(jūn )吏(lì )皆(jiē )争(zhēng )之(zhī ),霸(bà )曰(yuē ):“茂(mào )兵(bīng )精(jīng )锐(ruì ),其(qí )众(zhòng )又(yòu )多(duō ),吾(wú )吏(lì )士(shì )心(xīn )恐(kǒng ),而(ér )捕(bǔ )虏(lǔ )与(yǔ )吾(wú )相(xiàng )恃(shì ),两(liǎng )军(jūn )不(bú )一(yī ),此(cǐ )败(bài )道(dào )也(yě )。今(jīn )闭(bì )营(yíng )固(gù )守(shǒu ),示(shì )不(bú )相(xiàng )援(yuán ),贼(zéi )必(bì )乘(chéng )胜(shèng )轻(qīng )进(jìn );捕(bǔ )虏(lǔ )无(wú )救(jiù ),其(qí )战(zhàn )自(zì )倍(bèi )。如(rú )此(cǐ ),茂(mào )众(zhòng )疲(pí )劳(láo ),吾(wú )承(chéng )其(qí )敝(bì ),乃(nǎi )可(kě )克(kè )也(yě )。”茂(mào )、建(jiàn )果(guǒ )悉(xī )出(chū )攻(gōng )武(wǔ ),合(hé )战(zhàn )良(liáng )久(jiǔ ),霸(bà )军(jūn )中(zhōng )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )十(shí )人(rén )断(duàn )发(fā )请(qǐng )战(zhàn ),霸(bà )乃(nǎi )开(kāi )营(yíng )后(hòu ),出(chū )精(jīng )骑(qí )袭(xí )其(qí )背(bèi )。茂(mào )、建(jiàn )前(qián )后(hòu )受(shòu )敌(dí ),惊(jīng )乱(luàn )败(bài )走(zǒu ),霸(bà )、武(wǔ )各(gè )归(guī )营(yíng )。茂(mào )、建(jiàn )复(fù )聚(jù )兵(bīng )挑(tiāo )战(zhàn ),霸(bà )坚(jiān )卧(wò )不(bú )出(chū ),方(fāng )飨(xiǎng )士(shì )作(zuò )倡(chàng )乐(lè );茂(mào )雨(yǔ )射(shè )营(yíng )中(zhōng ),中(zhōng )霸(bà )前(qián )酒(jiǔ )樽(zūn ),霸(bà )安(ān )坐(zuò )不(bú )动(dòng )。军(jūn )吏(lì )皆(jiē )曰(yuē ):“茂(mào )前(qián )日(rì )已(yǐ )破(pò ),今(jīn )易(yì )击(jī )也(yě )。”霸(bà )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。苏(sū )茂(mào )客(kè )兵(bīng )远(yuǎn )来(lái ),粮(liáng )食(shí )不(bú )足(zú ),故(gù )数(shù )挑(tiāo )战(zhàn ),以(yǐ )徼(jiǎo )一(yī )时(shí )之(zhī )胜(shèng )。今(jīn )闭(bì )营(yíng )休(xiū )士(shì ),所(suǒ )谓(wèi )‘不(bú )战(zhàn )而(ér )屈(qū )人(rén )兵(bīng )’者(zhě )也(yě )。”茂(mào )、建(jiàn )既(jì )不(bú )得(dé )战(zhàn ),乃(nǎi )引(yǐn )还(hái )营(yíng )。其(qí )夜(yè ),周(zhōu )建(jiàn )兄(xiōng )子(zǐ )诵(sòng )反(fǎn ),闭(bì )城(chéng )拒(jù )之(zhī )。建(jiàn )于(yú )道(dào )死(sǐ );茂(mào )奔(bēn )下(xià )邳(pī ),与(yǔ )董(dǒng )宪(xiàn )合(hé );刘(liú )纡(yū )奔(bēn )佼(jiǎo )强(qiáng )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )魏(wèi )郡(jùn )。

彭(péng )宠(chǒng )妻(qī )数(shù )为(wéi )恶(è )梦(mèng ),又(yòu )多(duō )见(jiàn )怪(guài )变(biàn );卜(bo )筮(shì )、望(wàng )气(qì )者(zhě )皆(jiē )言(yán )兵(bīng )当(dāng )从(cóng )中(zhōng )起(qǐ )。宠(chǒng )以(yǐ )子(zǐ )后(hòu )兰(lán )卿(qīng )质(zhì )汉(hàn )归(guī ),不(bú )信(xìn )之(zhī ),使(shǐ )将(jiāng )兵(bīng )居(jū )外(wài ),无(wú )亲(qīn )于(yú )中(zhōng )。宠(chǒng )斋(zhāi )在(zài )便(biàn )室(shì ),苍(cāng )头(tóu )子(zǐ )密(mì )等(děng )三(sān )人(rén )因(yīn )宠(chǒng )卧(wò )寐(mèi ),共(gòng )缚(fù )著(zhe )床(chuáng ),告(gào )外(wài )吏(lì )云(yún ):“大(dà )王(wáng )斋(zhāi )禁(jìn ),皆(jiē )使(shǐ )吏(lì )休(xiū )。”伪(wěi )称(chēng )宠(chǒng )命(mìng ),收(shōu )缚(fù )奴(nú )婢(bì ),各(gè )置(zhì )一(yī )处(chù )。又(yòu )以(yǐ )宠(chǒng )命(mìng )呼(hū )其(qí )妻(qī ),妻(qī )入(rù ),惊(jīng )曰(yuē ):“奴(nú )反(fǎn )!”奴(nú )乃(nǎi )捽(zuó )其(qí )头(tóu ),击(jī )其(qí )颊(jiá )。宠(chǒng )急(jí )呼(hū )曰(yuē ):“趣(qù )为(wéi )诸(zhū )将(jiāng )军(jūn )办(bàn )装(zhuāng )!”于(yú )是(shì )两(liǎng )奴(nú )将(jiāng )妻(qī )入(rù )取(qǔ )宝(bǎo )物(wù ),留(liú )一(yī )奴(nú )守(shǒu )宠(chǒng )。宠(chǒng )谓(wèi )守(shǒu )奴(nú )曰(yuē ):“若(ruò )小(xiǎo )儿(ér ),吾(wú )素(sù )所(suǒ )爱(ài )也(yě )。今(jīn )为(wéi )子(zǐ )密(mì )所(suǒ )迫(pò )劫(jié )耳(ěr )!解(jiě )我(wǒ )缚(fù ),当(dāng )以(yǐ )女(nǚ )珠(zhū )妻(qī )汝(rǔ ),家(jiā )中(zhōng )财(cái )物(wù )皆(jiē )以(yǐ )与(yǔ )若(ruò )。”小(xiǎo )奴(nú )意(yì )欲(yù )解(jiě )之(zhī ),视(shì )户(hù )外(wài ),见(jiàn )子(zǐ )密(mì )听(tīng )其(qí )语(yǔ ),遂(suí )不(bú )敢(gǎn )解(jiě )。于(yú )是(shì )收(shōu )金(jīn )玉(yù )衣(yī )物(wù ),至(zhì )宠(chǒng )所(suǒ )装(zhuāng )之(zhī ),被(bèi )马(mǎ )六(liù )匹(pǐ ),使(shǐ )妻(qī )缝(féng )两(liǎng )缣(jiān )囊(náng )。昏(hūn )夜(yè )后(hòu ),解(jiě )宠(chǒng )手(shǒu ),令(lìng )作(zuò )记(jì )告(gào )城(chéng )门(mén )将(jiāng )军(jūn )云(yún ):“今(jīn )遣(qiǎn )子(zǐ )密(mì )等(děng )至(zhì )子(zǐ )后(hòu )兰(lán )卿(qīng )所(suǒ ),速(sù )开(kāi )门(mén )出(chū ),勿(wù )稽(jī )留(liú )之(zhī )。”书(shū )成(chéng ),斩(zhǎn )宠(chǒng )及(jí )妻(qī )头(tóu )置(zhì )囊(náng )中(zhōng ),使(shǐ )持(chí )记(jì )驰(chí )出(chū )城(chéng ),因(yīn )以(yǐ )诣(yì )阙(què )。明(míng )旦(dàn ),阁(gé )门(mén )不(bú )开(kāi ),官(guān )属(shǔ )逾(yú )墙(qiáng )而(ér )入(rù ),见(jiàn )宠(chǒng )尸(shī ),惊(jīng )怖(bù )。其(qí )尚(shàng )书(shū )韩(hán )立(lì )等(děng )共(gòng )立(lì )宠(chǒng )子(zǐ )午(wǔ )为(wéi )王(wáng ),国(guó )师(shī )韩(hán )利(lì )斩(zhǎn )午(wǔ )首(shǒu )诣(yì )祭(jì )遵(zūn )降(jiàng ),夷(yí )其(qí )宗(zōng )族(zú )。帝(dì )封(fēng )子(zǐ )密(mì )为(wéi )不(bú )义(yì )侯(hóu )。

权(quán )德(dé )舆(yú )议(yì )曰(yuē ):伯(bó )通(tōng )之(zhī )叛(pàn )命(mìng ),子(zǐ )密(mì )之(zhī )戕(qiāng )君(jūn ),同(tóng )归(guī )于(yú )乱(luàn ),罪(zuì )不(bú )相(xiàng )蔽(bì ),宜(yí )各(gè )致(zhì )于(yú )法(fǎ ),昭(zhāo )示(shì )王(wáng )度(dù ),反(fǎn )乃(nǎi )爵(jué )于(yú )五(wǔ )等(děng ),又(yòu )以(yǐ )“不(bú )义(yì )”为(wéi )名(míng )。且(qiě )举(jǔ )以(yǐ )不(bú )义(yì ),莫(mò )可(kě )侯(hóu )也(yě );此(cǐ )而(ér )可(kě )侯(hóu ),汉(hàn )爵(jué )为(wéi )不(bú )足(zú )劝(quàn )矣(yǐ )。春(chūn )秋(qiū )书(shū )齐(qí )豹(bào )盗(dào )、三(sān )人(rén )名(míng )之(zhī )义(yì ),无(wú )乃(nǎi )异(yì )于(yú )乎(hū )!

帝(dì )使(shǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )樊(fán )宏(hóng )持(chí )节(jiē )迎(yíng )耿(gěng )况(kuàng )于(yú )上(shàng )谷(gǔ ),曰(yuē ):“边(biān )郡(jùn )寒(hán )苦(kǔ ),不(bú )足(zú )久(jiǔ )居(jū )。”况(kuàng )至(zhì )京(jīng )师(shī ),赐(cì )甲(jiǎ )第(dì ),奉(fèng )朝(cháo )请(qǐng ),封(fēng )牟(móu )平(píng )侯(hóu )。

吴(wú )汉(hàn )率(lǜ )耿(gěng )弇(yān )、王(wáng )常(cháng )击(jī )富(fù )平(píng )、获(huò )索(suǒ )贼(zéi )于(yú )平(píng )原(yuán ),大(dà )破(pò )之(zhī );追(zhuī )讨(tǎo )馀(yú )党(dǎng ),至(zhì )勃(bó )海(hǎi ),降(jiàng )者(zhě )上(shàng )万(wàn )馀(yú )人(rén )。上(shàng )因(yīn )诏(zhào )弇(yān )进(jìn )讨(tǎo )张(zhāng )步(bù )。

平(píng )敌(dí )将(jiāng )军(jūn )庞(páng )萌(méng ),为(wéi )人(rén )逊(xùn )顺(shùn ),帝(dì )信(xìn )爱(ài )之(zhī ),常(cháng )称(chēng )曰(yuē ):“可(kě )以(yǐ )托(tuō )六(liù )尺(chǐ )之(zhī )孤(gū ),寄(jì )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )命(mìng )者(zhě ),庞(páng )萌(méng )是(shì )也(yě )。”使(shǐ )与(yǔ )盖(gài )延(yán )共(gòng )击(jī )董(dǒng )宪(xiàn )。归(guī )诏(zhào )书(shū )独(dú )下(xià )延(yán )而(ér )不(bú )及(jí )萌(méng ),萌(méng )以(yǐ )为(wéi )延(yán )谮(zèn )己(jǐ ),自(zì )疑(yí ),遂(suí )反(fǎn ),袭(xí )延(yán )军(jūn ),破(pò )之(zhī );与(yǔ )董(dǒng )宪(xiàn )连(lián )和(hé ),自(zì )号(hào )东(dōng )平(píng )王(wáng ),屯(tún )桃(táo )乡(xiāng )之(zhī )北(běi )。帝(dì )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),自(zì )将(jiāng )讨(tǎo )萌(méng ),与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )书(shū )曰(yuē ):“吾(wú )常(cháng )以(yǐ )庞(páng )萌(méng )为(wéi )社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén ),将(jiāng )军(jūn )得(dé )无(wú )笑(xiào )其(qí )言(yán )乎(hū )!老(lǎo )贼(zéi )当(dāng )族(zú ),其(qí )各(gè )厉(lì )兵(bīng )马(mǎ ),会(huì )睢(suī )阳(yáng )!”庞(páng )萌(méng )攻(gōng )破(pò )彭(péng )城(chéng ),将(jiāng )杀(shā )楚(chǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )孙(sūn )萌(méng )。郡(jùn )吏(lì )刘(liú )平(píng )伏(fú )太(tài )守(shǒu )身(shēn )上(shàng ),号(hào )泣(qì )请(qǐng )代(dài )其(qí )死(sǐ ),身(shēn )被(bèi )七(qī )创(chuàng );庞(páng )萌(méng )义(yì )而(ér )舍(shě )之(zhī )。太(tài )守(shǒu )已(yǐ )绝(jué )复(fù )苏(sū ),渴(kě )求(qiú )饮(yǐn ),平(píng )倾(qīng )创(chuàng )血(xuè )以(yǐ )饮(yǐn )之(zhī )。

岑(cén )彭(péng )攻(gōng )拔(bá )夷(yí )陵(líng ),田(tián )戎(róng )亡(wáng )入(rù )蜀(shǔ ),尽(jìn )获(huò )其(qí )妻(qī )子(zǐ )、士(shì )众(zhòng )数(shù )万(wàn )人(rén )。公(gōng )孙(sūn )述(shù )以(yǐ )戎(róng )为(wéi )翼(yì )江(jiāng )王(wáng )。岑(cén )彭(péng )谋(móu )伐(fá )蜀(shǔ ),以(yǐ )夹(jiá )川(chuān )谷(gǔ )少(shǎo ),水(shuǐ )险(xiǎn )难(nán )漕(cáo ),留(liú )威(wēi )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )骏(jùn )军(jūn )江(jiāng )州(zhōu ),都(dōu )尉(wèi )田(tián )鸿(hóng )军(jūn )夷(yí )陵(líng ),领(lǐng )军(jūn )李(lǐ )玄(xuán )军(jūn )夷(yí )道(dào );自(zì )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )屯(tún )津(jīn )乡(xiāng ),当(dāng )荆(jīng )州(zhōu )要(yào )会(huì ),喻(yù )告(gào )诸(zhū )蛮(mán )夷(yí )降(jiàng )者(zhě ),奏(zòu )封(fēng )其(qí )君(jūn )长(zhǎng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),旱(hàn ),蝗(huáng )。

隗(wěi )嚣(xiāo )问(wèn )于(yú )班(bān )彪(biāo )曰(yuē ):“往(wǎng )者(zhě )周(zhōu )亡(wáng ),战(zhàn )国(guó )并(bìng )争(zhēng ),数(shù )世(shì )然(rán )后(hòu )定(dìng )。意(yì )者(zhě )从(cóng )横(héng )之(zhī )事(shì )复(fù )起(qǐ )于(yú )今(jīn )乎(hū )?将(jiāng )承(chéng )运(yùn )迭(dié )兴(xìng ),在(zài )于(yú )一(yī )人(rén )也(yě )?”彪(biāo )曰(yuē ):“周(zhōu )之(zhī )废(fèi )兴(xìng ),与(yǔ )汉(hàn )殊(shū )异(yì )。昔(xī )周(zhōu )爵(jué )五(wǔ )等(děng ),诸(zhū )侯(hóu )从(cóng )政(zhèng ),本(běn )根(gēn )既(jì )微(wēi ),枝(zhī )叶(yè )强(qiáng )大(dà ),故(gù )其(qí )末(mò )流(liú )有(yǒu )从(cóng )横(héng )之(zhī )事(shì ),势(shì )数(shù )然(rán )也(yě )。汉(hàn )承(chéng )秦(qín )制(zhì ),改(gǎi )立(lì )郡(jùn )县(xiàn ),主(zhǔ )有(yǒu )专(zhuān )己(jǐ )之(zhī )威(wēi ),臣(chén )无(wú )百(bǎi )年(nián )之(zhī )柄(bǐng )。至(zhì )于(yú )成(chéng )帝(dì ),假(jiǎ )借(jiè )外(wài )家(jiā ),哀(āi )、平(píng )短(duǎn )祚(zuò ),国(guó )嗣(sì )三(sān )绝(jué ),故(gù )王(wáng )氏(shì )擅(shàn )朝(cháo ),因(yīn )窃(qiè )号(hào )位(wèi ),危(wēi )自(zì )上(shàng )起(qǐ ),伤(shāng )不(bú )及(jí )下(xià ),是(shì )以(yǐ )即(jí )真(zhēn )之(zhī )后(hòu ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )引(yǐn )领(lǐng )而(ér )叹(tàn )。十(shí )馀(yú )年(nián )间(jiān ),中(zhōng )外(wài )骚(sāo )扰(rǎo ),远(yuǎn )近(jìn )俱(jù )发(fā ),假(jiǎ )号(hào )云(yún )合(hé ),咸(xián )称(chēng )刘(liú )氏(shì ),不(bú )谋(móu )同(tóng )辞(cí )。方(fāng )今(jīn )雄(xióng )桀(jié )带(dài )州(zhōu )域(yù )者(zhě ),皆(jiē )无(wú )七(qī )国(guó )世(shì )业(yè )之(zhī )资(zī ),而(ér )百(bǎi )姓(xìng )讴(ōu )吟(yín )思(sī )汉(hàn )。汉(hàn )必(bì )复(fù )兴(xìng ),已(yǐ )可(kě )知(zhī )矣(yǐ )。”

嚣(xiāo )曰(yuē ):“生(shēng )言(yán )周(zhōu )、汉(hàn )之(zhī )势(shì )可(kě )也(yě ),至(zhì )于(yú )但(dàn )见(jiàn )愚(yú )人(rén )习(xí )识(shí )刘(liú )氏(shì )姓(xìng )号(hào )之(zhī )故(gù ),而(ér )谓(wèi )汉(hàn )复(fù )兴(xìng ),疏(shū )矣(yǐ )!昔(xī )秦(qín )失(shī )其(qí )鹿(lù ),刘(liú )季(jì )逐(zhú )而(ér )掎(jǐ )之(zhī ),时(shí )民(mín )复(fù )知(zhī )汉(hàn )乎(hū )?”彪(biāo )乃(nǎi )为(wéi )之(zhī )著(zhe )《王(wáng )命(mìng )论(lùn )》以(yǐ )风(fēng )切(qiē )之(zhī )曰(yuē ):“昔(xī )尧(yáo )之(zhī )禅(chán )舜(shùn )曰(yuē ):‘天(tiān )之(zhī )历(lì )数(shù )在(zài )尔(ěr )躬(gōng )。’舜(shùn )亦(yì )以(yǐ )命(mìng )禹(yǔ )。洎(jì )于(yú )稷(jì )、契(qì ),咸(xián )佐(zuǒ )唐(táng )、虞(yú ),至(zhì )汤(tāng )、武(wǔ )而(ér )有(yǒu )天(tiān )下(xià )。刘(liú )氏(shì )承(chéng )尧(yáo )之(zhī )祚(zuò ),尧(yáo )据(jù )火(huǒ )德(dé )而(ér )汉(hàn )绍(shào )之(zhī ),有(yǒu )赤(chì )帝(dì )子(zǐ )之(zhī )符(fú ),故(gù )为(wéi )鬼(guǐ )神(shén )所(suǒ )福(fú )飨(xiǎng ),天(tiān )下(xià )所(suǒ )归(guī )往(wǎng )。由(yóu )是(shì )言(yán )之(zhī ),未(wèi )见(jiàn )运(yùn )世(shì )无(wú )本(běn ),功(gōng )德(dé )不(bú )纪(jì ),而(ér )得(dé )屈(qū )起(qǐ )在(zài )此(cǐ )位(wèi )者(zhě )也(yě )!俗(sú )见(jiàn )高(gāo )祖(zǔ )兴(xìng )于(yú )布(bù )衣(yī ),不(bú )达(dá )其(qí )故(gù ),至(zhì )比(bǐ )天(tiān )下(xià )于(yú )逐(zhú )鹿(lù ),幸(xìng )捷(jié )而(ér )得(dé )之(zhī )。不(bú )知(zhī )神(shén )器(qì )有(yǒu )命(mìng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )智(zhì )力(lì )求(qiú )也(yě )。悲(bēi )夫(fū ),此(cǐ )世(shì )所(suǒ )以(yǐ )多(duō )乱(luàn )臣(chén )贼(zéi )子(zǐ )者(zhě )也(yě )!夫(fū )饿(è )馑(jǐn )流(liú )隶(lì ),饥(jī )寒(hán )道(dào )路(lù ),所(suǒ )愿(yuàn )不(bú )过(guò )一(yī )金(jīn ),然(rán )终(zhōng )转(zhuǎn )死(sǐ )沟(gōu )壑(hè ),何(hé )则(zé )?贫(pín )穷(qióng )亦(yì )有(yǒu )命(mìng )也(yě )。况(kuàng )乎(hū )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )贵(guì ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )富(fù ),神(shén )明(míng )之(zhī )祚(zuò ),可(kě )得(dé )而(ér )妄(wàng )处(chù )哉(zāi )!故(gù )虽(suī )遭(zāo )厄(è )会(huì ),窃(qiè )其(qí )权(quán )柄(bǐng ),勇(yǒng )如(rú )信(xìn )、布(bù ),强(qiáng )如(rú )梁(liáng )、籍(jí ),成(chéng )如(rú )王(wáng )莽(mǎng ),然(rán )卒(zú )润(rùn )镬(huò )伏(fú )质(zhì ),亨(hēng )醢(hǎi )分(fèn )裂(liè );又(yòu )况(kuàng )幺(yāo )么(me )尚(shàng )不(bú )及(jí )数(shù )子(zǐ ),而(ér )欲(yù )暗(àn )奸(jiān )天(tiān )位(wèi )者(zhě )乎(hū )!昔(xī )陈(chén )婴(yīng )之(zhī )母(mǔ )以(yǐ )婴(yīng )家(jiā )世(shì )贫(pín )贱(jiàn ),卒(zú )富(fù )贵(guì )不(bú )祥(xiáng ),止(zhǐ )婴(yīng )勿(wù )王(wáng );王(wáng )陵(líng )之(zhī )母(mǔ )知(zhī )汉(hàn )王(wáng )必(bì )得(dé )天(tiān )下(xià ),伏(fú )剑(jiàn )而(ér )死(sǐ ),以(yǐ )固(gù )勉(miǎn )陵(líng )。夫(fū )以(yǐ )匹(pǐ )妇(fù )之(zhī )明(míng ),犹(yóu )能(néng )推(tuī )事(shì )理(lǐ )之(zhī )致(zhì ),探(tàn )祸(huò )福(fú )之(zhī )机(jī ),而(ér )全(quán )宗(zōng )祀(sì )于(yú )无(wú )穷(qióng ),垂(chuí )策(cè )书(shū )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),而(ér )况(kuàng )大(dà )丈(zhàng )夫(fū )之(zhī )事(shì )乎(hū )!是(shì )故(gù )穷(qióng )达(dá )有(yǒu )命(mìng ),吉(jí )凶(xiōng )由(yóu )人(rén ),婴(yīng )母(mǔ )知(zhī )废(fèi ),陵(líng )母(mǔ )知(zhī )兴(xìng ),审(shěn )此(cǐ )二(èr )者(zhě ),帝(dì )王(wáng )之(zhī )分(fèn )决(jué )矣(yǐ )。加(jiā )之(zhī )高(gāo )祖(zǔ )宽(kuān )明(míng )而(ér )仁(rén )恕(shù ),知(zhī )人(rén )善(shàn )任(rèn )使(shǐ )。当(dāng )食(shí )吐(tǔ )哺(bǔ ),纳(nà )子(zǐ )房(fáng )之(zhī )策(cè );拔(bá )足(zú )挥(huī )洗(xǐ ),捐(juān )郦(lì )生(shēng )之(zhī )说(shuō );举(jǔ )韩(hán )信(xìn )于(yú )行(háng )陈(chén ),收(shōu )陈(chén )平(píng )于(yú )亡(wáng )命(mìng );英(yīng )雄(xióng )陈(chén )力(lì ),群(qún )策(cè )毕(bì )举(jǔ ),此(cǐ )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )大(dà )略(luè )所(suǒ )以(yǐ )成(chéng )帝(dì )业(yè )也(yě )。若(ruò )乃(nǎi )灵(líng )瑞(ruì )符(fú )应(yīng ),其(qí )事(shì )甚(shèn )众(zhòng ),故(gù )淮(huái )阴(yīn )、留(liú )侯(hóu )谓(wèi )之(zhī )天(tiān )授(shòu ),非(fēi )人(rén )力(lì )也(yě )。英(yīng )雄(xióng )诚(chéng )知(zhī )觉(jiào )寤(wù ),超(chāo )然(rán )远(yuǎn )览(lǎn ),渊(yuān )然(rán )深(shēn )识(shí ),收(shōu )陵(líng )、婴(yīng )之(zhī )明(míng )分(fèn ),绝(jué )信(xìn )、布(bù )之(zhī )觊(jì )觎(yú ),距(jù )逐(zhú )鹿(lù )之(zhī )瞽(gǔ )说(shuō ),审(shěn )神(shén )器(qì )之(zhī )有(yǒu )授(shòu ),毋(wú )贪(tān )不(bú )可(kě )冀(jì ),为(wéi )二(èr )母(mǔ )之(zhī )所(suǒ )笑(xiào ),则(zé )福(fú )祚(zuò )流(liú )于(yú )子(zǐ )孙(sūn ),天(tiān )禄(lù )其(qí )永(yǒng )终(zhōng )矣(yǐ )!”嚣(xiāo )不(bú )听(tīng )。彪(biāo )遂(suí )避(bì )地(dì )河(hé )西(xī )。窦(dòu )融(róng )以(yǐ )为(wéi )从(cóng )事(shì )甚(shèn )礼(lǐ )重(zhòng )之(zhī )。彪(biāo )遂(suí )为(wéi )融(róng )画(huà )策(cè ),使(shǐ )之(zhī )专(zhuān )意(yì )事(shì )汉(hàn )焉(yān )。

初(chū ),窦(dòu )融(róng )等(děng )闻(wén )帝(dì )威(wēi )德(dé ),心(xīn )欲(yù )东(dōng )向(xiàng ),以(yǐ )河(hé )西(xī )隔(gé )远(yuǎn ),未(wèi )能(néng )自(zì )通(tōng ),乃(nǎi )从(cóng )隗(wěi )嚣(xiāo )受(shòu )建(jiàn )武(wǔ )王(wáng )朔(shuò );嚣(xiāo )皆(jiē )假(jiǎ )其(qí )将(jiāng )军(jūn )印(yìn )绶(shòu )。嚣(xiāo )外(wài )顺(shùn )人(rén )望(wàng ),内(nèi )怀(huái )异(yì )心(xīn ),使(shǐ )辩(biàn )士(shì )张(zhāng )玄(xuán )说(shuō )融(róng )等(děng )曰(yuē ):“更(gèng )始(shǐ )事(shì )已(yǐ )成(chéng ),寻(xún )复(fù )亡(wáng )灭(miè ),此(cǐ )一(yī )姓(xìng )不(bú )再(zài )兴(xìng )之(zhī )效(xiào )也(yě )!今(jīn )即(jí )有(yǒu )所(suǒ )主(zhǔ ),便(biàn )相(xiàng )系(xì )属(shǔ ),一(yī )旦(dàn )拘(jū )制(zhì ),自(zì )令(lìng )失(shī )柄(bǐng ),后(hòu )有(yǒu )危(wēi )败(bài ),虽(suī )悔(huǐ )无(wú )及(jí )。方(fāng )今(jīn )豪(háo )桀(jié )竞(jìng )逐(zhú ),雌(cí )雄(xióng )未(wèi )决(jué ),当(dāng )各(gè )据(jù )土(tǔ )宇(yǔ ),与(yǔ )陇(lǒng )、蜀(shǔ )合(hé )从(cóng ),高(gāo )可(kě )为(wéi )六(liù )国(guó ),下(xià )不(bú )失(shī )尉(wèi )佗(tuó )。”融(róng )等(děng )召(zhào )豪(háo )桀(jié )议(yì )之(zhī ),其(qí )中(zhōng )识(shí )者(zhě )皆(jiē )曰(yuē ):“今(jīn )皇(huáng )帝(dì )姓(xìng )名(míng )见(jiàn )于(yú )图(tú )书(shū ),自(zì )前(qián )世(shì )博(bó )物(wù )道(dào )术(shù )之(zhī )士(shì )谷(gǔ )子(zǐ )云(yún )、夏(xià )贺(hè )良(liáng )等(děng )皆(jiē )言(yán )汉(hàn )有(yǒu )再(zài )受(shòu )命(mìng )之(zhī )符(fú ),故(gù )刘(liú )子(zǐ )骏(jùn )改(gǎi )易(yì )名(míng )字(zì ),冀(jì )应(yīng )其(qí )占(zhàn )。及(jí )莽(mǎng )末(mò ),西(xī )门(mén )君(jūn )惠(huì )谋(móu )立(lì )子(zǐ )骏(jùn ),事(shì )觉(jiào )被(bèi )杀(shā ),出(chū )谓(wèi )观(guān )者(zhě )曰(yuē ):‘谶(chèn )文(wén )不(bú )误(wù ),刘(liú )秀(xiù )真(zhēn )汝(rǔ )主(zhǔ )也(yě )!’此(cǐ )皆(jiē )近(jìn )事(shì )暴(bào )著(zhe ),众(zhòng )所(suǒ )共(gòng )见(jiàn )者(zhě )也(yě )。况(kuàng )今(jīn )称(chēng )帝(dì )者(zhě )数(shù )人(rén ),而(ér )雒(luò )阳(yáng )土(tǔ )地(dì )最(zuì )广(guǎng ),甲(jiǎ )兵(bīng )最(zuì )强(qiáng ),号(hào )令(lìng )最(zuì )明(míng ),观(guān )符(fú )命(mìng )而(ér )察(chá )人(rén )事(shì ),它(tā )姓(xìng )殆(dài )未(wèi )能(néng )当(dāng )也(yě )!”众(zhòng )议(yì )或(huò )同(tóng )或(huò )异(yì )。融(róng )遂(suí )决(jué )策(cè )东(dōng )向(xiàng ),遣(qiǎn )长(zhǎng )史(shǐ )刘(liú )钧(jūn )等(děng )奉(fèng )书(shū )诣(yì )雒(luò )阳(yáng )。先(xiān )是(shì ),帝(dì )亦(yì )发(fā )使(shǐ )遗(yí )融(róng )书(shū )以(yǐ )招(zhāo )之(zhī ),遇(yù )钧(jūn )于(yú )道(dào ),即(jí )与(yǔ )俱(jù )还(hái )。帝(dì )见(jiàn )钧(jūn )欢(huān )甚(shèn ),礼(lǐ )飨(xiǎng )毕(bì ),乃(nǎi )遣(qiǎn )令(lìng )还(hái ),赐(cì )融(róng )玺(xǐ )书(shū )曰(yuē ):“今(jīn )益(yì )州(zhōu )有(yǒu )公(gōng )孙(sūn )子(zǐ )阳(yáng ),天(tiān )水(shuǐ )有(yǒu )隗(wěi )将(jiāng )军(jūn )。方(fāng )蜀(shǔ )、汉(hàn )相(xiàng )攻(gōng ),权(quán )在(zài )将(jiāng )军(jūn ),举(jǔ )足(zú )左(zuǒ )右(yòu ),便(biàn )有(yǒu )轻(qīng )重(zhòng )。以(yǐ )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),欲(yù )相(xiàng )厚(hòu )岂(qǐ )有(yǒu )量(liàng )哉(zāi )!欲(yù )遂(suí )立(lì )桓(huán )、文(wén ),辅(fǔ )微(wēi )国(guó ),当(dāng )勉(miǎn )卒(zú )功(gōng )业(yè );欲(yù )三(sān )分(fèn )鼎(dǐng )足(zú ),连(lián )衡(héng )合(hé )从(cóng ),亦(yì )宜(yí )以(yǐ )时(shí )定(dìng )。天(tiān )下(xià )未(wèi )并(bìng ),吾(wú )与(yǔ )尔(ěr )绝(jué )域(yù ),非(fēi )相(xiàng )吞(tūn )之(zhī )国(guó )。今(jīn )之(zhī )议(yì )者(zhě ),必(bì )有(yǒu )任(rèn )嚣(xiāo )教(jiāo )尉(wèi )佗(tuó )制(zhì )七(qī )郡(jùn )之(zhī )计(jì )。王(wáng )者(zhě )有(yǒu )分(fèn )土(tǔ ),无(wú )分(fèn )民(mín ),自(zì )适(shì )己(jǐ )事(shì )而(ér )已(yǐ )。”因(yīn )授(shòu )融(róng )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )牧(mù )。玺(xǐ )书(shū )至(zhì )河(hé )西(xī ),河(hé )西(xī )皆(jiē )惊(jīng ),以(yǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )明(míng )见(jiàn )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài )。

硃(zhū )祜(hù )急(jí )攻(gōng )黎(lí )丘(qiū ),六(liù )月(yuè ),秦(qín )丰(fēng )穷(qióng )困(kùn )出(chū )降(jiàng );轞(jiàn )车(chē )送(sòng )洛(luò )阳(yáng )。吴(wú )汉(hàn )劾(hé )祜(hù )废(fèi )诏(zhào )命(mìng ),受(shòu )丰(fēng )降(jiàng )。上(shàng )诛(zhū )丰(fēng ),不(bú )罪(zuì )祜(hù )。

董(dǒng )宪(xiàn )与(yǔ )刘(liú )纡(yū )、苏(sū )茂(mào )、佼(jiǎo )强(qiáng )去(qù )下(xià )邳(pī )还(hái )兰(lán )陵(líng ),使(shǐ )茂(mào ),强(qiáng )助(zhù )庞(páng )萌(méng )围(wéi )桃(táo )城(chéng )。帝(dì )时(shí )幸(xìng )蒙(méng ),闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )留(liú )辎(zī )重(zhòng ),自(zì )将(jiāng )轻(qīng )兵(bīng )晨(chén )夜(yè )驰(chí )赴(fù )。至(zhì )亢(kàng )父(fù ),或(huò )言(yán )百(bǎi )官(guān )疲(pí )倦(juàn ),可(kě )且(qiě )止(zhǐ )宿(xiǔ );上(shàng )不(bú )听(tīng ),复(fù )行(háng )十(shí )里(lǐ ),宿(xiǔ )任(rèn )城(chéng ),去(qù )桃(táo )城(chéng )六(liù )十(shí )里(lǐ )。旦(dàn )日(rì ),诸(zhū )将(jiāng )请(qǐng )进(jìn ),庞(páng )萌(méng )等(děng )亦(yì )勒(lè )兵(bīng )挑(tiāo )战(zhàn )。帝(dì )令(lìng )诸(zhū )将(jiāng )不(bú )得(dé )出(chū ),休(xiū )士(shì )养(yǎng )锐(ruì )以(yǐ )挫(cuò )其(qí )锋(fēng )。时(shí )吴(wú )汉(hàn )等(děng )在(zài )东(dōng )郡(jùn ),驰(chí )使(shǐ )召(zhào )之(zhī )。萌(méng )等(děng )惊(jīng )曰(yuē ):“数(shù )百(bǎi )里(lǐ )晨(chén )夜(yè )行(háng ),以(yǐ )为(wéi )至(zhì )当(dāng )战(zhàn ),而(ér )坚(jiān )坐(zuò )任(rèn )城(chéng ),致(zhì )人(rén )城(chéng )下(xià ),真(zhēn )不(bú )可(kě )往(wǎng )也(yě )!”乃(nǎi )悉(xī )兵(bīng )攻(gōng )桃(táo )城(chéng )。城(chéng )中(zhōng )闻(wén )车(chē )驾(jià )至(zhì ),众(zhòng )心(xīn )益(yì )固(gù );萌(méng )等(děng )攻(gōng )二(èr )十(shí )馀(yú )日(rì ),众(zhòng )疲(pí )困(kùn ),不(bú )能(néng )下(xià )。吴(wú )汉(hàn )、王(wáng )常(cháng )、盖(gài )延(yán )、王(wáng )梁(liáng )、马(mǎ )武(wǔ )、王(wáng )霸(bà )等(děng )皆(jiē )至(zhì ),帝(dì )乃(nǎi )率(lǜ )众(zhòng )军(jūn )进(jìn )救(jiù )桃(táo )城(chéng ),亲(qīn )自(zì )搏(bó )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。庞(páng )萌(méng )、苏(sū )茂(mào )、佼(jiǎo )强(qiáng )夜(yè )走(zǒu )从(cóng )董(dǒng )宪(xiàn )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),帝(dì )幸(xìng )沛(pèi ),进(jìn )幸(xìng )湖(hú )陵(líng )。董(dǒng )宪(xiàn )与(yǔ )刘(liú )纡(yū )悉(xī )其(qí )兵(bīng )数(shù )万(wàn )人(rén )屯(tún )昌(chāng )虑(lǜ );宪(xiàn )招(zhāo )诱(yòu )五(wǔ )校(xiào )馀(yú )贼(zéi ),与(yǔ )之(zhī )抿(mǐn )守(shǒu )建(jiàn )阳(yáng )。帝(dì )至(zhì )蕃(fān ),去(qù )宪(xiàn )所(suǒ )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),诸(zhū )将(jiāng )请(qǐng )进(jìn ),帝(dì )不(bú )听(tīng ),知(zhī )五(wǔ )校(xiào )乏(fá )食(shí )当(dāng )退(tuì ),敕(chì )各(gè )坚(jiān )壁(bì )以(yǐ )待(dài )其(qí )敝(bì )。顷(qǐng )之(zhī ),五(wǔ )校(xiào )果(guǒ )引(yǐn )去(qù )。帝(dì )乃(nǎi )亲(qīn )临(lín ),四(sì )面(miàn )攻(gōng )宪(xiàn ),三(sān )日(rì ),大(dà )破(pò )之(zhī )。佼(jiǎo )强(qiáng )将(jiāng )其(qí )众(zhòng )降(jiàng ),苏(sū )茂(mào )奔(bēn )张(zhāng )步(bù ),宪(xiàn )及(jí )庞(páng )萌(méng )走(zǒu )保(bǎo )郯(tán )。八(bā )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),帝(dì )幸(xìng )郯(tán ),留(liú )吴(wú )汉(hàn )攻(gōng )之(zhī ),车(chē )驾(jià )转(zhuǎn )徇(xùn )彭(péng )城(chéng )、下(xià )邳(pī )。吴(wú )汉(hàn )拔(bá )郯(tán ),董(dǒng )宪(xiàn )、庞(páng )萌(méng )走(zǒu )保(bǎo )朐(qú )。刘(liú )纡(yū )不(bú )知(zhī )所(suǒ )归(guī ),其(qí )军(jūn )士(shì )高(gāo )扈(hù )斩(zhǎn )之(zhī )以(yǐ )降(jiàng )。吴(wú )汉(hàn )进(jìn )围(wéi )朐(qú )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),帝(dì )幸(xìng )鲁(lǔ )。

张(zhāng )步(bù )闻(wén )耿(gěng )弇(yān )将(jiāng )至(zhì ),使(shǐ )其(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )费(fèi )邑(yì )军(jūn )历(lì )下(xià ),又(yòu )令(lìng )兵(bīng )屯(tún )祝(zhù )阿(ā ),别(bié )于(yú )泰(tài )山(shān )、钟(zhōng )城(chéng )列(liè )营(yíng )数(shù )十(shí )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。弇(yān )渡(dù )河(hé ),先(xiān )击(jī )祝(zhù )阿(ā ),自(zì )旦(dàn )攻(gōng )城(chéng ),日(rì )未(wèi )中(zhōng )而(ér )拔(bá )之(zhī );故(gù )开(kāi )围(wéi )一(yī )角(jiǎo ),令(lìng )其(qí )众(zhòng )得(dé )奔(bēn )归(guī )钟(zhōng )城(chéng )。钟(zhōng )城(chéng )人(rén )闻(wén )祝(zhù )阿(ā )已(yǐ )溃(kuì ),大(dà )恐(kǒng )惧(jù ),遂(suí )空(kōng )壁(bì )亡(wáng )去(qù )。费(fèi )邑(yì )分(fèn )遣(qiǎn )弟(dì )敢(gǎn )守(shǒu )巨(jù )里(lǐ )。弇(yān )进(jìn )兵(bīng )先(xiān )胁(xié )巨(jù )里(lǐ ),严(yán )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )趣(qù )修(xiū )攻(gōng )具(jù ),宣(xuān )敕(chì )诸(zhū )部(bù ),后(hòu )三(sān )日(rì )当(dāng )悉(xī )力(lì )攻(gōng )巨(jù )里(lǐ )城(chéng );阴(yīn )缓(huǎn )生(shēng )口(kǒu ),令(lìng )得(dé )亡(wáng )归(guī ),以(yǐ )弇(yān )期(qī )告(gào )邑(yì )。邑(yì )至(zhì )日(rì ),果(guǒ )自(zì )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén )来(lái )救(jiù )之(zhī )。弇(yān )喜(xǐ ),谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“吾(wú )所(suǒ )以(yǐ )修(xiū )攻(gōng )具(jù )者(zhě ),欲(yù )诱(yòu )致(zhì )之(zhī )耳(ěr )。野(yě )兵(bīng )不(bú )击(jī ),何(hé )以(yǐ )城(chéng )为(wéi )!”即(jí )分(fèn )三(sān )千(qiān )人(rén )守(shǒu )巨(jù )里(lǐ ),自(zì )引(yǐn )精(jīng )兵(bīng )上(shàng )冈(gāng )阪(bǎn ),乘(chéng )高(gāo )合(hé )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī ),临(lín )陈(chén )斩(zhǎn )邑(yì )。既(jì )而(ér )收(shōu )首(shǒu )级(jí )以(yǐ )示(shì )城(chéng )中(zhōng ),城(chéng )中(zhōng )凶(xiōng )惧(jù )。费(fèi )敢(gǎn )悉(xī )众(zhòng )亡(wáng )归(guī )张(zhāng )步(bù )。弇(yān )复(fù )收(shōu )其(qí )积(jī )聚(jù ),纵(zòng )兵(bīng )击(jī )诸(zhū )未(wèi )下(xià )者(zhě ),平(píng )四(sì )十(shí )馀(yú )营(yíng ),遂(suí )定(dìng )济(jì )南(nán )。

时(shí )张(zhāng )步(bù )都(dōu )剧(jù ),使(shǐ )其(qí )弟(dì )蓝(lán )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )二(èr )万(wàn )守(shǒu )西(xī )安(ān ),诸(zhū )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )合(hé )万(wàn )馀(yú )人(rén )守(shǒu )临(lín )菑(zī ),相(xiàng )去(qù )四(sì )十(shí )里(lǐ )。弇(yān )进(jìn )军(jūn )画(huà )中(zhōng ),居(jū )二(èr )城(chéng )之(zhī )间(jiān )。弇(yān )视(shì )西(xī )安(ān )城(chéng )小(xiǎo )而(ér )坚(jiān ),且(qiě )蓝(lán )兵(bīng )又(yòu )精(jīng ),临(lín )菑(zī )名(míng )虽(suī )大(dà )而(ér )实(shí )易(yì )攻(gōng ),乃(nǎi )敕(chì )诸(zhū )校(xiào )后(hòu )五(wǔ )日(rì )会(huì )攻(gōng )西(xī )安(ān )。蓝(lán )闻(wén )之(zhī ),晨(chén )夜(yè )警(jǐng )守(shǒu )。至(zhì )期(qī ),夜(yè )半(bàn ),弇(yān )敕(chì )诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )蓐(rù )食(shí ),会(huì )明(míng ),至(zhì )临(lín )菑(zī )城(chéng )。护(hù )军(jūn )荀(xún )梁(liáng )等(děng )争(zhēng )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )“攻(gōng )临(lín )菑(zī ),西(xī )安(ān )必(bì )救(jiù )之(zhī ),攻(gōng )西(xī )安(ān ),临(lín )菑(zī )不(bú )能(néng )救(jiù ),不(bú )如(rú )攻(gōng )西(xī )安(ān )。”弇(yān )曰(yuē ):“不(bú )然(rán ),西(xī )安(ān )闻(wén )吾(wú )欲(yù )攻(gōng )之(zhī ),日(rì )夜(yè )为(wéi )备(bèi ),方(fāng )自(zì )忧(yōu ),何(hé )暇(xiá )救(jiù )人(rén )!临(lín )菑(zī )出(chū )不(bú )意(yì )而(ér )至(zhì ),必(bì )惊(jīng )拢(lǒng ),吾(wú )攻(gōng )之(zhī )一(yī )日(rì ),必(bì )拔(bá )。拔(bá )临(lín )菑(zī ),即(jí )西(xī )安(ān )孤(gū ),与(yǔ )剧(jù )隔(gé )绝(jué ),必(bì )复(fù )亡(wáng )去(qù ),所(suǒ )谓(wèi )‘击(jī )一(yī )而(ér )得(dé )二(èr )’者(zhě )也(yě )。若(ruò )先(xiān )攻(gōng )西(xī )安(ān ),不(bú )能(néng )卒(zú )下(xià ),顿(dùn )兵(bīng )坚(jiān )城(chéng ),死(sǐ )伤(shāng )必(bì )多(duō )。纵(zòng )能(néng )拔(bá )之(zhī ),蓝(lán )引(yǐn )军(jūn )还(hái )奔(bēn )临(lín )菑(zī ),并(bìng )兵(bīng )合(hé )势(shì ),观(guān )人(rén )虚(xū )实(shí )。吾(wú )深(shēn )入(rù )敌(dí )地(dì ),后(hòu )无(wú )转(zhuǎn )输(shū ),旬(xún )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),不(bú )战(zhàn )而(ér )困(kùn )矣(yǐ )。”遂(suí )攻(gōng )临(lín )菑(zī )。半(bàn )日(rì ),拔(bá )之(zhī ),入(rù )据(jù )其(qí )城(chéng )。张(zhāng )蓝(lán )闻(wén )之(zhī ),惧(jù ),遂(suí )将(jiāng )其(qí )众(zhòng )亡(wáng )归(guī )剧(jù )。弇(yān )乃(nǎi )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )无(wú )得(dé )虏(lǔ )掠(luě )、须(xū )张(zhāng )步(bù )至(zhì )乃(nǎi )取(qǔ )之(zhī ),以(yǐ )激(jī )怒(nù )步(bù )。步(bù )闻(wén ),大(dà )笑(xiào )曰(yuē ):“以(yǐ )尤(yóu )来(lái )、大(dà )彤(tóng )十(shí )馀(yú )万(wàn )众(zhòng ),吾(wú )皆(jiē )即(jí )其(qí )营(yíng )而(ér )破(pò )之(zhī )。今(jīn )大(dà )耿(gěng )兵(bīng )少(shǎo )于(yú )彼(bǐ ),又(yòu )皆(jiē )疲(pí )劳(láo ),何(hé )足(zú )惧(jù )乎(hū )!”乃(nǎi )与(yǔ )三(sān )弟(dì )蓝(lán )、弘(hóng )、寿(shòu )及(jí )故(gù )大(dà )彤(tóng )渠(qú )帅(shuài )重(zhòng )异(yì )等(děng )兵(bīng )号(hào )二(èr )十(shí )万(wàn ),至(zhì )临(lín )菑(zī )大(dà )城(chéng )东(dōng ),将(jiāng )攻(gōng )弇(yān )。弇(yān )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )据(jù )临(lín )菑(zī ),深(shēn )堑(qiàn )高(gāo )垒(lěi );张(zhāng )步(bù )从(cóng )剧(jù )县(xiàn )来(lái )攻(gōng ),疲(pí )劳(láo )饥(jī )渴(kě )。欲(yù )进(jìn ),诱(yòu )而(ér )攻(gōng )之(zhī );欲(yù )去(qù ),随(suí )而(ér )击(jī )之(zhī )。臣(chén )依(yī )营(yíng )而(ér )战(zhàn ),精(jīng )锐(ruì )百(bǎi )倍(bèi ),以(yǐ )逸(yì )待(dài )劳(láo ),以(yǐ )实(shí )击(jī )虚(xū ),旬(xún )日(rì )之(zhī )间(jiān ),步(bù )首(shǒu )可(kě )获(huò )。”于(yú )是(shì )弇(yān )先(xiān )出(chū )菑(zī )水(shuǐ )上(shàng ),与(yǔ )重(zhòng )异(yì )遇(yù );突(tū )骑(qí )欲(yù )纵(zòng ),弇(yān )恐(kǒng )挫(cuò )其(qí )锋(fēng ),令(lìng )步(bù )不(bú )敢(gǎn )进(jìn ),故(gù )示(shì )弱(ruò )以(yǐ )盛(shèng )其(qí )气(qì ),乃(nǎi )引(yǐn )归(guī )小(xiǎo )城(chéng ),陈(chén )兵(bīng )于(yú )内(nèi ),使(shǐ )都(dōu )尉(wèi )刘(liú )歆(xīn )、泰(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )陈(chén )俊(jùn )分(fèn )陈(chén )于(yú )城(chéng )下(xià )。步(bù )气(qì )盛(shèng ),直(zhí )攻(gōng )弇(yān )营(yíng ),与(yǔ )刘(liú )歆(xīn )等(děng )合(hé )战(zhàn )。弇(yān )升(shēng )王(wáng )宫(gōng )坏(huài )台(tái )望(wàng )之(zhī ),视(shì )歆(xīn )等(děng )锋(fēng )交(jiāo ),乃(nǎi )自(zì )引(yǐn )精(jīng )兵(bīng )以(yǐ )横(héng )突(tū )步(bù )陈(chén )于(yú )东(dōng )城(chéng )下(xià ),大(dà )破(pò )之(zhī )。飞(fēi )矢(shǐ )中(zhōng )弇(yān )股(gǔ ),以(yǐ )佩(pèi )刀(dāo )截(jié )之(zhī ),左(zuǒ )右(yòu )无(wú )知(zhī )者(zhě )。至(zhì )暮(mù ),罢(bà )。弇(yān )明(míng )旦(dàn )复(fù )勒(lè )兵(bīng )出(chū )。

是(shì )时(shí )帝(dì )在(zài )鲁(lǔ ),闻(wén )弇(yān )为(wéi )步(bù )所(suǒ )攻(gōng ),自(zì )往(wǎng )救(jiù )之(zhī )。未(wèi )至(zhì ),陈(chén )俊(jùn )谓(wèi )弇(yān )曰(yuē ):“剧(jù )虏(lǔ )兵(bīng )盛(shèng ),可(kě )且(qiě )闭(bì )营(yíng )休(xiū )士(shì ),以(yǐ )须(xū )上(shàng )来(lái )。”弇(yān )曰(yuē ):“乘(chéng )舆(yú )且(qiě )到(dào ),臣(chén )子(zǐ )当(dāng )击(jī )牛(niú )、酾(shāi )酒(jiǔ )以(yǐ )待(dài )百(bǎi )官(guān ),反(fǎn )欲(yù )以(yǐ )贼(zéi )虏(lǔ )遗(yí )君(jūn )父(fù )邪(xié )?”乃(nǎi )出(chū )兵(bīng )大(dà )战(zhàn )。自(zì )旦(dàn )及(jí )昏(hūn ),复(fù )大(dà )破(pò )之(zhī );杀(shā )伤(shāng )无(wú )数(shù ),沟(gōu )堑(qiàn )皆(jiē )满(mǎn )。弇(yān )知(zhī )步(bù )困(kùn )将(jiāng )退(tuì ),豫(yù )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )翼(yì )为(wéi )伏(fú )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。人(rén )定(dìng )时(shí ),步(bù )果(guǒ )引(yǐn )去(qù ),伏(fú )兵(bīng )起(qǐ )纵(zòng )击(jī ),追(zhuī )至(zhì )臣(chén )昧(mèi )水(shuǐ )上(shàng ),八(bā )九(jiǔ )十(shí )里(lǐ ),僵(jiāng )尸(shī )相(xiàng )属(shǔ ),收(shōu )得(dé )辎(zī )重(zhòng )二(èr )千(qiān )馀(yú )两(liǎng )。步(bù )还(hái )剧(jù ),兄(xiōng )弟(dì )各(gè )分(fèn )兵(bīng )散(sàn )去(qù )。后(hòu )数(shù )日(rì ),车(chē )驾(jià )至(zhì )临(lín )菑(zī ),自(zì )劳(láo )军(jūn ),群(qún )臣(chén )大(dà )会(huì )。帝(dì )谓(wèi )弇(yān )曰(yuē ):“昔(xī )韩(hán )信(xìn )破(pò )历(lì )下(xià )以(yǐ )开(kāi )基(jī ),今(jīn )将(jiāng )军(jūn )攻(gōng )祝(zhù )阿(ā )以(yǐ )发(fā )迹(jì ),此(cǐ )皆(jiē )齐(qí )之(zhī )西(xī )界(jiè ),功(gōng )足(zú )相(xiàng )方(fāng )。而(ér )韩(hán )信(xìn )袭(xí )击(jī )已(yǐ )降(jiàng ),将(jiāng )军(jūn )独(dú )拔(bá )勍(qíng )敌(dí ),其(qí )功(gōng )又(yòu )难(nán )于(yú )信(xìn )也(yě )。又(yòu ),田(tián )横(héng )亨(hēng )郦(lì )生(shēng ),及(jí )田(tián )横(héng )降(jiàng ),高(gāo )帝(dì )诏(zhào )卫(wèi )尉(wèi )不(bú )听(tīng )为(wéi )仇(chóu );张(zhāng )步(bù )前(qián )亦(yì )杀(shā )伏(fú )隆(lóng ),若(ruò )步(bù )来(lái )归(guī )命(mìng ),吾(wú )当(dāng )诏(zhào )大(dà )司(sī )徒(tú )释(shì )其(qí )怨(yuàn ),又(yòu )事(shì )尤(yóu )相(xiàng )类(lèi )也(yě )。将(jiāng )军(jūn )前(qián )在(zài )南(nán )阳(yáng ),建(jiàn )此(cǐ )大(dà )策(cè ),常(cháng )以(yǐ )为(wéi )落(luò )落(luò )难(nán )合(hé ),有(yǒu )志(zhì )者(zhě )事(shì )竟(jìng )成(chéng )也(yě )!”帝(dì )进(jìn )幸(xìng )剧(jù )。

耿(gěng )弇(yān )复(fù )追(zhuī )张(zhāng )步(bù ),步(bù )奔(bēn )平(píng )寿(shòu ),苏(sū )茂(mào )将(jiāng )万(wàn )馀(yú )人(rén )来(lái )救(jiù )之(zhī )。茂(mào )让(ràng )步(bù )曰(yuē ):“以(yǐ )南(nán )阳(yáng )兵(bīng )精(jīng ),延(yán )岑(cén )善(shàn )战(zhàn ),而(ér )耿(gěng )弇(yān )走(zǒu )之(zhī ),大(dà )王(wáng )奈(nài )何(hé )就(jiù )攻(gōng )其(qí )营(yíng )?既(jì )呼(hū )茂(mào ),不(bú )能(néng )待(dài )邪(xié )?”步(bù )曰(yuē ):“负(fù )负(fù ),无(wú )可(kě )言(yán )者(zhě )!”帝(dì )遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )步(bù )、茂(mào ),能(néng )相(xiàng )斩(zhǎn )降(jiàng )者(zhě ),封(fēng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。步(bù )遂(suí )斩(zhǎn )茂(mào ),诣(yì )耿(gěng )弇(yān )军(jūn )门(mén )肉(ròu )袒(tǎn )降(jiàng )。弇(yān )传(chuán )诣(yì )行(háng )在(zài )所(suǒ ),而(ér )勒(lè )兵(bīng )入(rù )据(jù )其(qí )城(chéng ),树(shù )十(shí )二(èr )郡(jùn )旗(qí )鼓(gǔ ),令(lìng )步(bù )兵(bīng )各(gè )以(yǐ )郡(jùn )人(rén )诣(yì )旗(qí )下(xià ),众(zhòng )尚(shàng )十(shí )馀(yú )万(wàn ),辎(zī )重(zhòng )七(qī )千(qiān )馀(yú )两(liǎng ),皆(jiē )罢(bà )遣(qiǎn )归(guī )乡(xiāng )里(lǐ )。张(zhāng )步(bù )三(sān )弟(dì )各(gè )自(zì )系(xì )所(suǒ )在(zài )狱(yù ),诏(zhào )皆(jiē )赦(shè )之(zhī ),封(fēng )步(bù )为(wéi )安(ān )丘(qiū )侯(hóu ),与(yǔ )妻(qī )子(zǐ )居(jū )雒(luò )阳(yáng )。于(yú )是(shì )琅(láng )邪(xié )未(wèi )平(píng ),上(shàng )徙(xǐ )陈(chén )俊(jùn )为(wéi )琅(láng )邪(xié )太(tài )守(shǒu );始(shǐ )入(rù )境(jìng ),盗(dào )贼(zéi )皆(jiē )散(sàn )。耿(gěng )弇(yān )复(fù )引(yǐn )兵(bīng )至(zhì )城(chéng )阳(yáng ),降(jiàng )五(wǔ )校(xiào )馀(yú )党(dǎng ),齐(qí )地(dì )悉(xī )平(píng ),振(zhèn )旅(lǚ )还(hái )京(jīng )师(shī )。弇(yān )为(wéi )将(jiāng ),凡(fán )所(suǒ )平(píng )郡(jùn )四(sì )十(shí )六(liù ),屠(tú )城(chéng )三(sān )百(bǎi ),未(wèi )尝(cháng )挫(cuò )折(shé )焉(yān )。

初(chū )起(qǐ )太(tài )学(xué )。车(chē )驾(jià )还(hái )宫(gōng ),幸(xìng )太(tài )学(xué ),稽(jī )式(shì )古(gǔ )典(diǎn ),修(xiū )明(míng )礼(lǐ )乐(lè ),焕(huàn )然(rán )文(wén )物(wù )可(kě )观(guān )矣(yǐ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),大(dà )司(sī )徒(tú )伏(fú )湛(zhàn )免(miǎn ),以(yǐ )侯(hóu )霸(bà )为(wéi )大(dà )司(sī )徒(tú )。霸(bà )闻(wén )太(tài )原(yuán )闵(mǐn )仲(zhòng )叔(shū )之(zhī )名(míng )而(ér )辟(pì )之(zhī ),既(jì )至(zhì ),霸(bà )不(bú )及(jí )政(zhèng )事(shì ),徒(tú )劳(láo )苦(kǔ )而(ér )已(yǐ )。仲(zhòng )叔(shū )恨(hèn )曰(yuē ):“始(shǐ )蒙(méng )嘉(jiā )命(mìng ),且(qiě )喜(xǐ )且(qiě )惧(jù )。今(jīn )见(jiàn )明(míng )公(gōng ),喜(xǐ )惧(jù )皆(jiē )去(qù )。以(yǐ )仲(zhòng )叔(shū )为(wéi )不(bú )足(zú )问(wèn )邪(xié ),不(bú )当(dāng )辟(pì )也(yě )。辟(pì )而(ér )不(bú )问(wèn ),是(shì )失(shī )人(rén )也(yě )!”遂(suí )辞(cí )出(chū ),投(tóu )劾(hé )而(ér )去(qù )。

初(chū ),五(wǔ )原(yuán )人(rén )李(lǐ )兴(xìng )、随(suí )昱(yù )、朔(shuò )方(fāng )人(rén )田(tián )飒(sà )、代(dài )郡(jùn )人(rén )石(shí )鲔(wěi )、闵(mǐn )堪(kān )各(gè )起(qǐ )兵(bīng )自(zì )称(chēng )将(jiāng )军(jūn )。匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )使(shǐ )与(yǔ )兴(xìng )等(děng )和(hé )亲(qīn ),欲(yù )令(lìng )卢(lú )芳(fāng )还(hái )汉(hàn )地(dì )为(wéi )帝(dì )。兴(xìng )等(děng )引(yǐn )兵(bīng )至(zhì )单(dān )于(yú )庭(tíng )迎(yíng )芳(fāng )。十(shí )二(èr )月(yuè ),与(yǔ )俱(jù )入(rù )塞(sāi ),都(dōu )九(jiǔ )原(yuán )县(xiàn );掠(luě )有(yǒu )五(wǔ )原(yuán )、朔(shuò )方(fāng )、云(yún )中(zhōng )、定(dìng )襄(xiāng )、雁(yàn )门(mén )五(wǔ )郡(jùn ),并(bìng )置(zhì )守(shǒu )、令(lìng ),与(yǔ )胡(hú )通(tōng )兵(bīng )侵(qīn )苦(kǔ )北(běi )边(biān )。

冯(féng )异(yì )治(zhì )关(guān )中(zhōng ),出(chū )入(rù )三(sān )岁(suì ),上(shàng )林(lín )成(chéng )都(dōu )。人(rén )有(yǒu )上(shàng )章(zhāng )言(yán ):“异(yì )威(wēi )权(quán )至(zhì )重(zhòng ),百(bǎi )姓(xìng )归(guī )心(xīn ),号(hào )为(wéi )咸(xián )阳(yáng )王(wáng )。”帝(dì )以(yǐ )章(zhāng )示(shì )异(yì );异(yì )惶(huáng )惧(jù ),上(shàng )书(shū )陈(chén )谢(xiè )。诏(zhào )报(bào )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )之(zhī )于(yú )国(guó )家(jiā ),义(yì )为(wéi )君(jūn )臣(chén ),恩(ēn )犹(yóu )父(fù )子(zǐ ),何(hé )嫌(xián )何(hé )疑(yí ),而(ér )有(yǒu )惧(jù )意(yì )!”

隗(wěi )嚣(xiāo )矜(jīn )己(jǐ )饰(shì )智(zhì ),每(měi )自(zì )比(bǐ )西(xī )伯(bó ),与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )议(yì )欲(yù )称(chēng )王(wáng )。郑(zhèng )兴(xìng )曰(yuē ):“昔(xī )文(wén )王(wáng )三(sān )分(fèn )天(tiān )下(xià )有(yǒu )其(qí )二(èr ),尚(shàng )服(fú )事(shì )殷(yīn );武(wǔ )王(wáng )八(bā )百(bǎi )诸(zhū )侯(hóu )不(bú )谋(móu )同(tóng )会(huì ),犹(yóu )还(hái )兵(bīng )待(dài )时(shí );高(gāo )帝(dì )征(zhēng )伐(fá )累(lèi )年(nián ),犹(yóu )以(yǐ )沛(pèi )公(gōng )行(háng )师(shī )。今(jīn )令(lìng )德(dé )虽(suī )明(míng ),世(shì )无(wú )宗(zōng )周(zhōu )之(zhī )祚(zuò );威(wēi )略(luè )虽(suī )振(zhèn ),未(wèi )有(yǒu )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )功(gōng );而(ér )欲(yù )举(jǔ )未(wèi )可(kě )之(zhī )事(shì ),昭(zhāo )速(sù )祸(huò )患(huàn ),无(wú )乃(nǎi )不(bú )可(kě )乎(hū )!”嚣(xiāo )乃(nǎi )止(zhǐ )。后(hòu )又(yòu )置(zhì )广(guǎng )职(zhí )位(wèi )以(yǐ )自(zì )尊(zūn )高(gāo ),郑(zhèng )兴(xìng )曰(yuē ):“夫(fū )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )、使(shǐ )持(chí )节(jiē )官(guān ),皆(jiē )王(wáng )者(zhě )之(zhī )器(qì ),非(fēi )人(rén )臣(chén )所(suǒ )当(dāng )制(zhì )也(yě )。无(wú )益(yì )于(yú )实(shí ),有(yǒu )损(sǔn )于(yú )名(míng ),非(fēi )尊(zūn )上(shàng )之(zhī )意(yì )也(yě )。”嚣(xiāo )病(bìng )之(zhī )而(ér )止(zhǐ )。时(shí )关(guān )中(zhōng )将(jiāng )帅(shuài )数(shù )上(shàng )书(shū ),言(yán )蜀(shǔ )可(kě )击(jī )之(zhī )状(zhuàng ),帝(dì )以(yǐ )书(shū )示(shì )嚣(xiāo ),因(yīn )使(shǐ )击(jī )蜀(shǔ )以(yǐ )效(xiào )其(qí )信(xìn )。嚣(xiāo )上(shàng )书(shū ),盛(shèng )言(yán )三(sān )辅(fǔ )单(dān )弱(ruò ),刘(liú )文(wén )伯(bó )在(zài )边(biān ),未(wèi )宜(yí )谋(móu )蜀(shǔ )。帝(dì )知(zhī )嚣(xiāo )欲(yù )持(chí )要(yào )端(duān ),不(bú )愿(yuàn )天(tiān )下(xià )统(tǒng )一(yī ),于(yú )是(shì )稍(shāo )黜(chù )其(qí )礼(lǐ ),正(zhèng )君(jūn )臣(chén )之(zhī )仪(yí )。帝(dì )以(yǐ )嚣(xiāo )与(yǔ )马(mǎ )援(yuán )、来(lái )歙(xī )相(xiàng )善(shàn ),数(shù )使(shǐ )歙(xī )、援(yuán )奉(fèng )使(shǐ )往(wǎng )来(lái ),劝(quàn )令(lìng )入(rù )朝(cháo ),许(xǔ )以(yǐ )重(zhòng )爵(jué )。嚣(xiāo )连(lián )遣(qiǎn )使(shǐ ),深(shēn )持(chí )谦(qiān )辞(cí ),言(yán )无(wú )功(gōng )德(dé ),须(xū )四(sì )方(fāng )平(píng )定(dìng ),退(tuì )伏(fú )闾(lǘ )里(lǐ )。帝(dì )复(fù )遣(qiǎn )来(lái )歙(xī )说(shuō )嚣(xiāo )遣(qiǎn )子(zǐ )入(rù )侍(shì ),嚣(xiāo )闻(wén )刘(liú )永(yǒng )、彭(péng )宠(chǒng )皆(jiē )已(yǐ )破(pò )灭(miè ),乃(nǎi )遣(qiǎn )长(zhǎng )子(zǐ )恂(xún )随(suí )歙(xī )诣(yì )阙(què );帝(dì )以(yǐ )为(wéi )胡(hú )骑(qí )校(xiào )尉(wèi ),封(fēng )镌(juān )羌(qiāng )侯(hóu )。郑(zhèng )兴(xìng )因(yīn )恂(xún )求(qiú )归(guī )葬(zàng )父(fù )母(mǔ ),嚣(xiāo )不(bú )听(tīng ),而(ér )徒(tú )兴(xìng )舍(shě ),益(yì )其(qí )秩(zhì )礼(lǐ )。兴(xìng )入(rù )见(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )为(wéi )父(fù )母(mǔ )未(wèi )葬(zàng ),乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ );若(ruò )以(yǐ )增(zēng )秩(zhì )徒(tú )舍(shě ),中(zhōng )更(gèng )停(tíng )留(liú ),是(shì )以(yǐ )亲(qīn )为(wéi )饵(ěr )也(yě ),无(wú )礼(lǐ )甚(shèn )矣(yǐ ),将(jiāng )军(jūn )焉(yān )用(yòng )之(zhī )!愿(yuàn )留(liú )妻(qī )子(zǐ )独(dú )归(guī )葬(zàng ),将(jiāng )军(jūn )又(yòu )何(hé )猜(cāi )焉(yān )!”嚣(xiāo )乃(nǎi )令(lìng )与(yǔ )妻(qī )子(zǐ )俱(jù )东(dōng )。马(mǎ )援(yuán )亦(yì )将(jiāng )家(jiā )属(shǔ )随(suí )恂(xún )归(guī )雒(luò )阳(yáng ),以(yǐ )所(suǒ )将(jiāng )宾(bīn )客(kè )猥(wěi )多(duō ),求(qiú )屯(tún )田(tián )上(shàng )林(lín )苑(yuàn )中(zhōng );帝(dì )许(xǔ )之(zhī )。

嚣(xiāo )将(jiāng )王(wáng )元(yuán )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )成(chéng )败(bài )未(wèi )可(kě )知(zhī ),不(bú )愿(yuàn )专(zhuān )心(xīn )内(nèi )事(shì ),说(shuō )嚣(xiāo )曰(yuē ):“昔(xī )更(gèng )始(shǐ )西(xī )都(dōu ),四(sì )方(fāng )响(xiǎng )应(yīng ),天(tiān )下(xià )喁(yóng )喁(yóng ),谓(wèi )之(zhī )太(tài )平(píng );一(yī )旦(dàn )坏(huài )败(bài ),将(jiāng )军(jūn )几(jǐ )无(wú )所(suǒ )厝(cuò )。今(jīn )南(nán )有(yǒu )子(zǐ )阳(yáng ),北(běi )有(yǒu )文(wén )伯(bó ),江(jiāng )湖(hú )海(hǎi )岱(dài ),王(wáng )公(gōng )十(shí )数(shù ),而(ér )欲(yù )牵(qiān )儒(rú )生(shēng )之(zhī )说(shuō ),弃(qì )千(qiān )乘(chéng )之(zhī )基(jī ),羁(jī )旅(lǚ )危(wēi )国(guó )以(yǐ )求(qiú )万(wàn )全(quán ),此(cǐ )循(xún )覆(fù )车(chē )之(zhī )轨(guǐ )者(zhě )也(yě )。今(jīn )天(tiān )水(shuǐ )完(wán )富(fù ),士(shì )马(mǎ )最(zuì )强(qiáng ),元(yuán )请(qǐng )以(yǐ )一(yī )丸(wán )泥(ní )为(wéi )大(dà )王(wáng )东(dōng )封(fēng )函(hán )谷(gǔ )关(guān ),此(cǐ )万(wàn )世(shì )一(yī )时(shí )也(yě )。若(ruò )计(jì )不(bú )及(jí )此(cǐ ),且(qiě )畜(chù )养(yǎng )士(shì )马(mǎ ),据(jù )隘(ài )自(zì )守(shǒu ),旷(kuàng )日(rì )持(chí )久(jiǔ ),以(yǐ )待(dài )四(sì )方(fāng )之(zhī )变(biàn );图(tú )王(wáng )不(bú )成(chéng ),其(qí )敝(bì )犹(yóu )足(zú )以(yǐ )霸(bà )。要(yào )之(zhī ),鱼(yú )不(bú )可(kě )脱(tuō )于(yú )渊(yuān ),神(shén )龙(lóng )失(shī )势(shì ),与(yǔ )蚯(qiū )蚓(yǐn )同(tóng )!”嚣(xiāo )心(xīn )然(rán )元(yuán )计(jì ),虽(suī )遣(qiǎn )子(zǐ )入(rù )质(zhì ),犹(yóu )负(fù )其(qí )险(xiǎn )厄(è ),欲(yù )专(zhuān )制(zhì )方(fāng )面(miàn )。

申(shēn )屠(tú )刚(gāng )谏(jiàn )曰(yuē ):“愚(yú )闻(wén )人(rén )所(suǒ )归(guī )者(zhě )天(tiān )所(suǒ )与(yǔ ),人(rén )所(suǒ )畔(pàn )者(zhě )天(tiān )所(suǒ )去(qù )也(yě )。本(běn )朝(cháo )诚(chéng )天(tiān )之(zhī )所(suǒ )福(fú ),非(fēi )人(rén )力(lì )也(yě )。今(jīn )玺(xǐ )书(shū )数(shù )到(dào ),委(wěi )国(guó )归(guī )信(xìn ),欲(yù )与(yǔ )将(jiāng )军(jūn )共(gòng )同(tóng )吉(jí )凶(xiōng )。布(bù )衣(yī )相(xiàng )与(yǔ ),尚(shàng )有(yǒu )没(méi )身(shēn )不(bú )负(fù )然(rán )诺(nuò )之(zhī )信(xìn ),况(kuàng )于(yú )万(wàn )乘(chéng )者(zhě )哉(zāi )!今(jīn )何(hé )畏(wèi )何(hé )利(lì ),而(ér )久(jiǔ )疑(yí )若(ruò )是(shì )?卒(zú )有(yǒu )非(fēi )常(cháng )之(zhī )变(biàn ),上(shàng )负(fù )忠(zhōng )孝(xiào )、下(xià )愧(kuì )当(dāng )世(shì )。夫(fū )未(wèi )至(zhì )豫(yù )言(yán ),固(gù )常(cháng )为(wéi )虚(xū );及(jí )其(qí )已(yǐ )至(zhì ),又(yòu )无(wú )所(suǒ )及(jí )。是(shì )以(yǐ )忠(zhōng )言(yán )至(zhì )谏(jiàn ),希(xī )得(dé )为(wéi )用(yòng ),诚(chéng )愿(yuàn )反(fǎn )覆(fù )愚(yú )老(lǎo )之(zhī )言(yán )!”嚣(xiāo )不(bú )纳(nà ),于(yú )是(shì )游(yóu )士(shì )长(zhǎng )者(zhě )稍(shāo )稍(shāo )去(qù )之(zhī )。

王(wáng )莽(mǎng )末(mò ),交(jiāo )趾(zhǐ )诸(zhū )郡(jùn )闭(bì )境(jìng )自(zì )守(shǒu )。岑(cén )彭(péng )素(sù )与(yǔ )交(jiāo )趾(zhǐ )牧(mù )邓(dèng )让(ràng )厚(hòu )善(shàn ),与(yǔ )让(ràng )书(shū ),陈(chén )国(guó )家(jiā )威(wēi )德(dé );又(yòu )遣(qiǎn )偏(piān )将(jiāng )军(jūn )屈(qū )充(chōng )移(yí )檄(xí )江(jiāng )南(nán ),班(bān )行(háng )诏(zhào )命(mìng )。于(yú )是(shì )让(ràng )与(yǔ )江(jiāng )夏(xià )太(tài )守(shǒu )侯(hóu )登(dēng )、武(wǔ )陵(líng )太(tài )守(shǒu )王(wáng )堂(táng )、长(zhǎng )沙(shā )相(xiàng )韩(hán )福(fú )、桂(guì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )隆(lóng )、零(líng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )田(tián )翕(xī )、苍(cāng )梧(wú )太(tài )守(shǒu )杜(dù )穆(mù )、交(jiāo )趾(zhǐ )太(tài )守(shǒu )锡(xī )光(guāng )等(děng )相(xiàng )率(lǜ )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )献(xiàn );悉(xī )封(fēng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。锡(xī )光(guāng )者(zhě ),汉(hàn )中(zhōng )人(rén ),在(zài )交(jiāo )趾(zhǐ ),教(jiāo )民(mín )夷(yí )以(yǐ )礼(lǐ )义(yì )。帝(dì )复(fù )以(yǐ )宛(wǎn )人(rén )任(rèn )延(yán )为(wéi )九(jiǔ )真(zhēn )太(tài )守(shǒu ),延(yán )教(jiāo )民(mín )耕(gēng )种(zhǒng )嫁(jià )娶(qǔ )。故(gù )岭(lǐng )南(nán )华(huá )风(fēng )始(shǐ )于(yú )二(èr )守(shǒu )焉(yān )。

是(shì )岁(suì ),诏(zhào )征(zhēng )处(chù )士(shì )太(tài )原(yuán )周(zhōu )党(dǎng )、会(huì )稽(jī )严(yán )光(guāng )等(děng )至(zhì )京(jīng )师(shī )。党(dǎng )入(rù )见(jiàn ),伏(fú )而(ér )不(bú )谒(yè ),自(zì )陈(chén )愿(yuàn )守(shǒu )所(suǒ )志(zhì )。博(bó )士(shì )范(fàn )升(shēng )奏(zòu )曰(yuē ):“伏(fú )见(jiàn )太(tài )原(yuán )周(zhōu )党(dǎng )、东(dōng )海(hǎi )王(wáng )良(liáng )、山(shān )阳(yáng )王(wáng )成(chéng )等(děng ),蒙(méng )受(shòu )厚(hòu )恩(ēn ),使(shǐ )者(zhě )三(sān )聘(pìn ),乃(nǎi )肯(kěn )就(jiù )车(chē )。及(jí )陛(bì )见(jiàn )帝(dì )廷(tíng ),党(dǎng )不(bú )以(yǐ )礼(lǐ )屈(qū ),伏(fú )而(ér )不(bú )谒(yè ),偃(yǎn )蹇(jiǎn )骄(jiāo )悍(hàn ),同(tóng )时(shí )俱(jù )逝(shì )。党(dǎng )等(děng )文(wén )不(bú )能(néng )演(yǎn )义(yì ),武(wǔ )不(bú )能(néng )死(sǐ )君(jūn ),钓(diào )采(cǎi )华(huá )名(míng ),庶(shù )几(jǐ )三(sān )公(gōng )之(zhī )位(wèi )。臣(chén )愿(yuàn )与(yǔ )坐(zuò )云(yún )台(tái )之(zhī )下(xià ),考(kǎo )试(shì )图(tú )国(guó )之(zhī )道(dào )。不(bú )如(rú )臣(chén )言(yán ),伏(fú )虚(xū )妄(wàng )之(zhī )罪(zuì );而(ér )敢(gǎn )私(sī )窃(qiè )虚(xū )名(míng ),夸(kuā )上(shàng )求(qiú )高(gāo ),皆(jiē )大(dà )不(bú )敬(jìng )!”书(shū )奏(zòu ),诏(zhào )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )明(míng )王(wáng )、圣(shèng )主(zhǔ ),必(bì )有(yǒu )不(bú )宾(bīn )之(zhī )士(shì )。伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí )不(bú )食(shí )周(zhōu )粟(sù ),太(tài )原(yuán )周(zhōu )党(dǎng )不(bú )受(shòu )朕(zhèn )禄(lù ),亦(yì )各(gè )有(yǒu )志(zhì )焉(yān )。其(qí )赐(cì )帛(bó )四(sì )十(shí )匹(pǐ ),罢(bà )之(zhī )。”帝(dì )少(shǎo )与(yǔ )严(yán )光(guāng )同(tóng )游(yóu )学(xué ),及(jí )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )物(wù )色(sè )访(fǎng )之(zhī )。得(dé )于(yú )齐(qí )国(guó ),累(lèi )征(zhēng )乃(nǎi )至(zhì );拜(bài )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū ),不(bú )肯(kěn )受(shòu ),去(qù ),耕(gēng )钓(diào )于(yú )富(fù )春(chūn )山(shān )中(zhōng )。以(yǐ )寿(shòu )终(zhōng )于(yú )家(jiā )。

王(wáng )良(liáng )后(hòu )历(lì )沛(pèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )、大(dà )司(sī )徒(tú )司(sī )直(zhí ),在(zài )位(wèi )恭(gōng )俭(jiǎn ),布(bù )被(bèi )瓦(wǎ )器(qì ),妻(qī )子(zǐ )不(bú )入(rù )官(guān )舍(shě )。后(hòu )以(yǐ )病(bìng )归(guī ),一(yī )岁(suì )复(fù )征(zhēng );至(zhì )荥(yíng )阳(yáng ),疾(jí )笃(dǔ ),不(bú )任(rèn )进(jìn )道(dào ),过(guò )其(qí )友(yǒu )人(rén )。友(yǒu )人(rén )不(bú )肯(kěn )见(jiàn ),曰(yuē ):“不(bú )有(yǒu )忠(zhōng )言(yán )奇(qí )谋(móu )而(ér )取(qǔ )大(dà )位(wèi ),何(hé )其(qí )往(wǎng )来(lái )屑(xiè )屑(xiè )不(bú )惮(dàn )烦(fán )也(yě )!”遂(suí )拒(jù )之(zhī )。良(liáng )惭(cán ),自(zì )后(hòu )连(lián )征(zhēng )不(bú )应(yīng ),卒(zú )于(yú )家(jiā )。

元(yuán )帝(dì )之(zhī )世(shì ),莎(shā )车(chē )王(wáng )延(yán )尝(cháng )为(wéi )侍(shì )子(zǐ )京(jīng )师(shī ),慕(mù )乐(lè )中(zhōng )国(guó )。及(jí )王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )乱(luàn ),匈(xiōng )奴(nú )略(luè )有(yǒu )西(xī )域(yù ),唯(wéi )延(yán )不(bú )肯(kěn )附(fù )属(shǔ ),常(cháng )敕(chì )诸(zhū )子(zǐ ):“当(dāng )世(shì )奉(fèng )汉(hàn )家(jiā ),不(bú )可(kě )负(fù )也(yě )。”延(yán )卒(zú ),子(zǐ )康(kāng )立(lì )。康(kāng )率(lǜ )傍(bàng )国(guó )拒(jù )匈(xiōng )奴(nú ),拥(yōng )卫(wèi )故(gù )都(dōu )护(hù )吏(lì )士(shì )、妻(qī )子(zǐ )千(qiān )馀(yú )口(kǒu )。檄(xí )书(shū )河(hé )西(xī ),问(wèn )中(zhōng )国(guó )动(dòng )静(jìng )。窦(dòu )融(róng )乃(nǎi )承(chéng )制(zhì )立(lì )康(kāng )为(wéi )汉(hàn )莎(shā )车(chē )建(jiàn )功(gōng )怀(huái )德(dé )王(wáng )、西(xī )域(yù )大(dà )都(dōu )尉(wèi ),五(wǔ )十(shí )五(wǔ )国(guó )皆(jiē )属(shǔ )焉(yān )。

阅读:26160

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪三十三》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库