誅【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 誅

简(jiǎn )体(tǐ )诛(zhū )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );繁(fán )體(tǐ )誅(zhū )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):13畫(huà )。

(诛(zhū ),诛(zhū ))

zhū

ㄓㄨ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》陟(zhì )输(shū )切(qiē ),平(píng )虞(yú ),知(zhī )。〕

1.指(zhǐ )责(zé );责(zé )备(bèi )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·大(dà )宰(zǎi )》:“以(yǐ )八(bā )柄(bǐng )诏(zhào )王(wáng )驭(yù )群(qún )臣(chén )……八(bā )曰(yuē )诛(zhū ),以(yǐ )驭(yù )其(qí )过(guò )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“诛(zhū ),责(zé )让(ràng )也(yě )。”

《论(lùn )语(yǔ )·公(gōng )冶(yě )长(zhǎng )》:“宰(zǎi )予(yǔ )昼(zhòu )寝(qǐn )。子(zǐ )曰(yuē ):‘朽(xiǔ )木(mù )不(bú )可(kě )凋(diāo )也(yě ),粪(fèn )土(tǔ )之(zhī )牆(qiáng )不(bú )可(kě )杇(wū )也(yě );于(yú )予(yǔ )与(yǔ )何(hé )诛(zhū )?’”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·儒(rú )林(lín )传(chuán )上(shàng )·孔(kǒng )僖(xī )》:“夫(fū )帝(dì )者(zhě )为(wéi )善(shàn ),则(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )善(shàn )咸(xián )归(guī )焉(yān );其(qí )不(bú )善(shàn ),则(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )恶(è )亦(yì )萃(cuì )焉(yān )。斯(sī )皆(jiē )有(yǒu )以(yǐ )致(zhì )之(zhī ),故(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )诛(zhū )于(yú )人(rén )也(yě )。”

2.惩(chéng )罚(fá );责(zé )罚(fá )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“以(yǐ )足(zú )蹙(cù )路(lù )马(mǎ )刍(chú ),有(yǒu )诛(zhū )。齿(chǐ )路(lù )马(mǎ ),有(yǒu )诛(zhū )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“诛(zhū ),罚(fá )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )学(xué )解(jiě )》:“然(rán )而(ér )圣(shèng )主(zhǔ )不(bú )加(jiā )诛(zhū ),宰(zǎi )臣(chén )不(bú )见(jiàn )斥(chì ),兹(zī )非(fēi )其(qí )幸(xìng )欤(yú )?”宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )杜(dù )学(xué )士(shì )言(yán )开(kāi )河(hé )书(shū )》:“有(yǒu )所(suǒ )未(wèi )安(ān ),教(jiāo )而(ér )勿(wù )诛(zhū ),幸(xìng )甚(shèn )。”

3.讨(tǎo )伐(fá )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )二(èr )》:“大(dà )国(guó )道(dào ),小(xiǎo )国(guó )袭(xí )焉(yān )曰(yuē )服(fú );小(xiǎo )国(guó )傲(ào ),大(dà )国(guó )袭(xí )焉(yān )曰(yuē )诛(zhū )。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“异(yì )日(rì )韩(hán )王(wáng )纳(nà )地(dì )效(xiào )玺(xǐ ),请(qǐng )为(wéi )藩(fān )臣(chén ),已(yǐ )而(ér )倍(bèi )约(yuē ),与(yǔ )赵(zhào )魏(wèi )合(hé )从(cóng )畔(pàn )秦(qín ),故(gù )兴(xìng )兵(bīng )诛(zhū )之(zhī ),虏(lǔ )其(qí )王(wáng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《唐(táng )故(gù )朝(cháo )散(sàn )大(dà )夫(fū )商(shāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )除(chú )名(míng )徙(xǐ )封(fēng )州(zhōu )董(dǒng )府(fǔ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“兵(bīng )诛(zhū )恒(héng )州(zhōu ),改(gǎi )度(dù )支(zhī )郎(láng )中(zhōng ),摄(shè )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng ),为(wéi )粮(liáng )料(liào )使(shǐ )。”

明(míng )归(guī )有(yǒu )光(guāng )《书(shū )安(ān )南(nán )事(shì )》:“时(shí )安(ān )南(nán )不(bú )宾(bīn )贡(gòng )者(zhě )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),两(liǎng )广(guǎng )大(dà )臣(chén )岁(suì )岁(suì )牒(dié )问(wèn ),未(wèi )得(dé )其(qí )要(yào )领(lǐng )。天(tiān )子(zǐ )慨(kǎi )然(rán )欲(yù )发(fā )兵(bīng )诛(zhū )之(zhī )。”

4.诛(zhū )求(qiú );索(suǒ )要(yào )。

《左(zuǒ )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )八(bā )年(nián )》:“公(gōng )惧(jù ),队(duì )于(yú )车(chē )。伤(shāng )足(zú ),丧(sàng )屦(jù )。反(fǎn ),诛(zhū )屦(jù )于(yú )徒(tú )人(rén )费(fèi )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“诛(zhū ),责(zé )也(yě )。诛(zhū )屦(jù ),责(zé )其(qí )觅(mì )屦(jù )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·吴(wú )语(yǔ )》:“以(yǐ )岁(suì )之(zhī )不(bú )穫(hù )也(yě ),无(wú )有(yǒu )诛(zhū )焉(yān )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“诛(zhū ),责(zé )也(yě )。不(bú )责(zé )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )贡(gòng )赋(fù )。”

明(míng )归(guī )有(yǒu )光(guāng )《〈太(tài )僕(pú )寺(sì )志(zhì )〉序(xù )》:“是(shì )岁(suì ),自(zì )河(hé )北(běi )逾(yú )大(dà )江(jiāng )之(zhī )南(nán ),民(mín )遭(zāo )水(shuǐ )沴(lì ),臣(chén )稍(shāo )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )宽(kuān )其(qí )诛(zhū )。”

5.杀(shā )戮(lù )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )下(xià )》:“闻(wén )诛(zhū )一(yī )夫(fū )纣(zhòu )矣(yǐ ),未(wèi )闻(wén )弑(shì )君(jūn )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《佩(pèi )韦(wéi )赋(fù )》:“尼(ní )父(fù )戮(lù )齐(qí )而(ér )诛(zhū )卯(mǎo )兮(xī ),本(běn )柔(róu )仁(rén )以(yǐ )作(zuò )极(jí )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《伪(wěi )自(zì )由(yóu )书(shū )·赌(dǔ )咒(zhòu )》:“他(tā )明(míng )知(zhī )道(dào )天(tiān )不(bú )见(jiàn )得(dé )来(lái )诛(zhū )他(tā ),地(dì )也(yě )不(bú )见(jiàn )得(dé )来(lái )灭(miè )他(tā ),现(xiàn )在(zài )连(lián )人(rén )参(cān )都(dōu )‘科(kē )学(xué )化(huà )地(dì )’含(hán )起(qǐ )电(diàn )气(qì )来(lái )了(le ),难(nán )道(dào )‘天(tiān )地(dì )’还(hái )不(bú )科(kē )学(xué )化(huà )么(me )?”

6.除(chú )去(qù );芟(shān )除(chú )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )六(liù )》:“故(gù )以(yǐ )惠(huì )诛(zhū )怨(yuàn ),以(yǐ )忍(rěn )去(qù )过(guò )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“诛(zhū ),除(chú )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《招(zhāo )约(yuē )之(zhī )职(zhí )方(fāng )并(bìng )示(shì )正(zhèng )甫(fǔ )书(shū )记(jì )》诗(shī ):“鬼(guǐ )营(yíng )诛(zhū )荒(huāng )梗(gěng ),人(rén )境(jìng )扫(sǎo )喧(xuān )黩(dú )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《三(sān )代(dài )因(yīn )革(gé )论(lùn )四(sì )》:“神(shén )农(nóng )氏(shì )作(zuò ),民(mín )知(zhī )耕(gēng )而(ér )食(shí )之(zhī ),诛(zhū )草(cǎo )莱(lái ),摘(zhāi )沙(shā )砾(lì ),各(gè )治(zhì )其(qí )田(tián )而(ér )已(yǐ )。”

7.指(zhǐ )删(shān )除(chú ),删(shān )削(xuē )。

宋(sòng )宋(sòng )咸(xián )《注(zhù )〈孔(kǒng )丛(cóng )子(zǐ )〉序(xù )》:“然(rán )有(yǒu )语(yǔ )或(huò )浅(qiǎn )固(gù ),弗(fú )极(jí )于(yú )道(dào ),疑(yí )后(hòu )人(rén )增(zēng )益(yì ),乃(nǎi )悉(xī )诛(zhū )去(qù )。”参(cān )见(jiàn )“诛(zhū )锄(chú )”。

8.治(zhì )理(lǐ )。

《孙(sūn )子(zǐ )·九(jiǔ )地(dì )》:“厉(lì )于(yú )廊(láng )庙(miào )之(zhī )上(shàng ),以(yǐ )诛(zhū )其(qí )事(shì )。”

曹(cáo )操(cāo )注(zhù ):“诛(zhū ),治(zhì )也(yě )。”

《尉(wèi )缭(liáo )子(zǐ )·制(zhì )谈(tán )》:“令(lìng )百(bǎi )人(rén )一(yī )卒(zú ),千(qiān )人(rén )一(yī )司(sī )马(mǎ ),万(wàn )人(rén )一(yī )将(jiāng ),以(yǐ )少(shǎo )诛(zhū )众(zhòng ),以(yǐ )弱(ruò )诛(zhū )强(qiáng )。”

9.严(yán )酷(kù )。

《文(wén )子(zǐ )·道(dào )原(yuán )》:“夫(fū )法(fǎ )刻(kè )刑(xíng )诛(zhū )者(zhě ),非(fēi )帝(dì )王(wáng )之(zhī )业(yè )也(yě )。”

10.记(jì )述(shù );阐(chǎn )述(shù )。

《墨(mò )子(zǐ )·耕(gēng )柱(zhù )》:“吾(wú )以(yǐ )为(wéi )古(gǔ )之(zhī )善(shàn )者(zhě )则(zé )诛(zhū )之(zhī ),今(jīn )之(zhī )善(shàn )者(zhě )则(zé )作(zuò )之(zhī ),欲(yù )善(shàn )之(zhī )益(yì )多(duō )也(yě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“毕(bì )沅(yuán )云(yún ):意(yì )言(yán )古(gǔ )之(zhī )善(shàn )者(zhě )多(duō ),故(gù )但(dàn )述(shù )而(ér )行(háng )之(zhī ),今(jīn )之(zhī )善(shàn )者(zhě )少(shǎo ),故(gù )须(xū )作(zuò ),作(zuò )者(zhě )欲(yù )善(shàn )之(zhī )多(duō ),无(wú )异(yì )于(yú )述(shù )也(yě )。”

阅读:2343

●誅(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库