干【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 干

简(jiǎn )体(tǐ )干(gàn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):3画(huà );繁(fán )體(tǐ )幹(gàn )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):13畫(huà )。

(参(cān )见(jiàn )乾(qián ),干(gàn ),榦(hán ))

I

gān

ㄍㄢ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )寒(hán )切(qiē ),平(píng )寒(hán ),见(jiàn )。〕

1.盾(dùn )牌(pái )。

《书(shū )·牧(mù )誓(shì )》:“称(chēng )尔(ěr )戈(gē ),比(bǐ )尔(ěr )干(gàn ),立(lì )尔(ěr )矛(máo ),予(yǔ )其(qí )誓(shì )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“干(gàn ),楯(dùn )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“摠(zǒng )干(gàn )而(ér )山(shān )立(lì ),武(wǔ )王(wáng )之(zhī )事(shì )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“摠(zǒng )干(gàn ),持(chí )盾(dùn )也(yě )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )八(bā )年(nián )》:“《万(wàn )》者(zhě )何(hé )?干(gàn )舞(wǔ )也(yě )。”

何(hé )休(xiū )注(zhù ):“干(gàn ),谓(wèi )楯(dùn )也(yě )。”

2.求(qiú );请(qǐng )求(qiú )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“罔(wǎng )违(wéi )道(dào )以(yǐ )干(gàn )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )誉(yù )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“干(gàn ),求(qiú )也(yě )。”

《初(chū )学(xué )记(jì )》卷(juàn )二(èr )引(yǐn )《录(lù )异(yì )传(chuán )》:“大(dà )雪(xuě ),人(rén )皆(jiē )饿(è ),不(bú )宜(yí )干(gàn )人(rén )。”

明(míng )沉(chén )德(dé )符(fú )《野(yě )获(huò )编(biān )·着(zhe )述(shù )·类(lèi )隽(jùn )类(lèi )函(hán )》:“《类(lèi )隽(jùn )》全(quán )资(zī )朱(zhū )邸(dǐ ),以(yǐ )故(gù )易(yì )成(chéng );《类(lèi )函(hán )》则(zé )遍(biàn )干(gàn )朋(péng )友(yǒu ),以(yǐ )及(jí )妓(jì )女(nǚ )、方(fāng )外(wài ),靡(mí )不(bú )捐(juān )赀(zī )助(zhù )之(zhī ),大(dà )为(wéi )时(shí )流(liú )所(suǒ )厌(yàn )。”

郁(yù )达(dá )夫(fū )《毁(huǐ )家(jiā )诗(shī )纪(jì )》之(zhī )十(shí )六(liù ):“万(wàn )死(sǐ )干(gàn )君(jūn )唯(wéi )一(yī )语(yǔ ),为(wéi )侬(nóng )清(qīng )白(bái )抚(fǔ )诸(zhū )儿(ér )。”

3.干(gàn )犯(fàn );冲(chōng )犯(fàn );干(gàn )扰(rǎo )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )五(wǔ )》:“河(hé )曲(qǔ )之(zhī )役(yì ),赵(zhào )孟(mèng )使(shǐ )人(rén )以(yǐ )其(qí )乘(chéng )车(chē )干(gàn )行(háng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“干(gàn ),犯(fàn )也(yě );行(háng ),军(jūn )列(liè )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《永(yǒng )贞(zhēn )行(háng )》:“国(guó )家(jiā )功(gōng )高(gāo )德(dé )且(qiě )厚(hòu ),天(tiān )位(wèi )未(wèi )许(xǔ )庸(yōng )夫(fū )干(gàn )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )七(qī )五(wǔ )回(huí ):“神(shén )器(qì )从(cóng )来(lái )不(bú )可(kě )干(gàn ),僭(jiàn )王(wáng )偁(chēng )号(hào )讵(jù )能(néng )安(ān )?”清(qīng )严(yán )有(yǒu )禧(xǐ )《漱(shù )华(huá )随(suí )笔(bǐ )·贺(hè )相(xiàng )国(guó )》:“公(gōng )门(mén )无(wú )一(yī )事(shì )之(zhī )干(gàn ),本(běn )宅(zhái )无(wú )生(shēng )事(shì )之(zhī )僕(pú )。”

4.干(gàn )谒(yè )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )父(fù )诛(zhū )乎(hū )楚(chǔ ),挟(jiā )弓(gōng )而(ér )去(qù )楚(chǔ ),以(yǐ )干(gàn )阖(hé )庐(lú )。”

何(hé )休(xiū )注(zhù ):“不(bú )待(dài )礼(lǐ )见(jiàn )曰(yuē )干(gàn )。”

《史(shǐ )记(jì )·范(fàn )雎(jū )蔡(cài )泽(zé )列(liè )传(chuán )》:“蔡(cài )泽(zé )者(zhě ),燕(yàn )人(rén )也(yě )。游(yóu )学(xué )干(gàn )诸(zhū )侯(hóu )小(xiǎo )大(dà )甚(shèn )众(zhòng ),不(bú )遇(yù )。”

唐(táng )皎(jiǎo )然(rán )《送(sòng )顾(gù )处(chù )士(shì )歌(gē )》:“安(ān )贫(pín )日(rì )日(rì )读(dú )书(shū )坐(zuò ),不(bú )见(jiàn )将(jiāng )名(míng )干(gàn )五(wǔ )侯(hóu )。”

5.干(gàn )涉(shè );干(gàn )预(yù )。

晋(jìn )袁(yuán )宏(hóng )《后(hòu )汉(hàn )纪(jì )·桓(huán )帝(dì )纪(jì )》:“故(gù )太(tài )尉(wèi )李(lǐ )固(gù )、杜(dù )乔(qiáo )以(yǐ )直(zhí )言(yán )干(gàn )政(zhèng ),遂(suí )见(jiàn )残(cán )灭(miè ),贤(xián )愚(yú )伤(shāng )心(xīn )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·徐(xú )浩(hào )传(chuán )》:“初(chū ),浩(hào )以(yǐ )文(wén )雅(yǎ )称(chēng );及(jí )授(shòu )广(guǎng )州(zhōu ),典(diǎn )选(xuǎn )部(bù ),多(duō )积(jī )货(huò )财(cái ),又(yòu )嬖(bì )其(qí )妾(qiè )侯(hóu )莫(mò )陈(chén )氏(shì ),颇(pō )干(gàn )政(zhèng )事(shì ),为(wéi )时(shí )论(lùn )所(suǒ )贬(biǎn )。”

6.关(guān )涉(shè )。

宋(sòng )蔡(cài )居(jū )厚(hòu )《诗(shī )史(shǐ )》:“许(xǔ )浑(hún )诗(shī )格(gé )清(qīng )丽(lì ),然(rán )不(bú )干(gàn )教(jiāo )化(huà )。”

明(míng )彭(péng )时(shí )《彭(péng )文(wén )宪(xiàn )公(gōng )笔(bǐ )记(jì )》:“官(guān )军(jūn )即(jí )寻(xún )石(shí )和(hé )尚(shàng ),于(yú )尔(ěr )无(wú )干(gàn )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《三(sān )闲(xián )集(jí )·通(tōng )信(xìn )》:“但(dàn )立(lì )意(yì )怎(zěn )样(yàng ),于(yú )事(shì )实(shí )是(shì )无(wú )干(gàn )的(de )。”

7.招(zhāo )惹(rě );招(zhāo )致(zhì )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·鲁(lǔ )季(jì )敬(jìng )姜(jiāng )》:“文(wén )伯(bó )曰(yuē ):‘以(yǐ )歜(chù )之(zhī )家(jiā ),而(ér )主(zhǔ )犹(yóu )绩(jì ),惧(jù )干(gàn )季(jì )孙(sūn )之(zhī )怒(nù ),其(qí )以(yǐ )歜(chù )为(wéi )不(bú )能(néng )事(shì )主(zhǔ )乎(hū )?’”

8.岸(àn ),水(shuǐ )边(biān )。

鲁(lǔ )迅(xùn )《〈朝(cháo )花(huā )夕(xī )拾(shí )〉后(hòu )记(jì )》:“我(wǒ )检(jiǎn )查(chá )《百(bǎi )孝(xiào )图(tú )》和(hé )《二(èr )百(bǎi )册(cè )孝(xiào )图(tú )》,画(huà )师(shī )都(dōu )很(hěn )聪(cōng )明(míng ),所(suǒ )画(huà )的(de )是(shì )曹(cáo )娥(é )还(hái )未(wèi )跳(tiào )入(rù )江(jiāng )中(zhōng ),只(zhī )在(zài )江(jiāng )干(gàn )啼(tí )哭(kū )。”

9.两(liǎng )山(shān )间(jiān )的(de )流(liú )水(shuǐ )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·斯(sī )干(gàn )》:“秩(zhì )秩(zhì )斯(sī )干(gàn ),幽(yōu )幽(yōu )南(nán )山(shān )。”

毛(máo )传(chuán ):“干(gàn ),涧(jiàn )也(yě )。”

10.犹(yóu )治(zhì )理(lǐ )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“何(hé )成(chéng )乎(hū )公(gōng )之(zhī )意(yì )?公(gōng )将(jiāng )干(gàn )国(guó )而(ér )反(fǎn )之(zhī )桓(huán )。”

何(hé )休(xiū )注(zhù ):“干(gàn ),治(zhì )也(yě )。”

11.空(kōng )乏(fá )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·命(mìng )训(xùn )》:“极(jí )福(fú )则(zé )民(mín )禄(lù ),民(mín )禄(lù )则(zé )干(gàn )善(shàn ),干(gàn )善(shàn )则(zé )不(bú )行(háng )。”

《礼(lǐ )记(jì )·大(dà )传(chuán )》:“诸(zhū )侯(hóu )及(jí )其(qí )大(dà )祖(zǔ ),大(dà )夫(fū )士(shì )有(yǒu )大(dà )事(shì )省(shěng )于(yú )其(qí )君(jūn ),干(gàn )祫(xiá )及(jí )其(qí )高(gāo )祖(zǔ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“干(gàn ),犹(yóu )空(kōng )也(yě )。”

12.悬(xuán )在(zài )竿(gān )上(shàng )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·忠(zhōng )义(yì )传(chuán )上(shàng )·周(zhōu )憬(jǐng )》:“憬(jǐng )遁(dùn )入(rù )比(bǐ )干(gàn )庙(miào )自(zì )刭(jǐng ),将(jiāng )死(sǐ ),谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):‘比(bǐ )干(gàn ),古(gǔ )忠(zhōng )臣(chén ),神(shén )而(ér )聪(cōng )明(míng ),其(qí )知(zhī )我(wǒ )乎(hū )!后(hòu )、三(sān )思(sī )乱(luàn )朝(cháo ),虐(nuè )害(hài )忠(zhōng )良(liáng ),灭(miè )亡(wáng )不(bú )久(jiǔ ),可(kě )干(gàn )吾(wú )头(tóu )国(guó )门(mén ),见(jiàn )其(qí )败(bài )也(yě )。’”

13.计(jì )数(shù )单(dān )位(wèi )。犹(yóu )个(gè )。

《字(zì )彙(huì )·干(gàn )部(bù )》:“数(shù )始(shǐ )于(yú )一(yī )而(ér )成(chéng )于(yú )十(shí ),干(gàn )字(zì )从(cóng )一(yī )从(cóng )十(shí ),故(gù )言(yán )若(ruò )干(gàn )。谓(wèi )或(huò )如(rú )一(yī ),或(huò )如(rú )十(shí ),数(shù )未(wèi )定(dìng )之(zhī )辞(cí )也(yě )。”

《字(zì )彙(huì )·干(gàn )部(bù )》:“数(shù )竹(zhú )木(mù )亦(yì )曰(yuē )干(gàn ),犹(yóu )言(yán )个(gè )也(yě )。”

14.用(yòng )于(yú )称(chēng )人(rén )群(qún )。犹(yóu )言(yán )伙(huǒ ),帮(bāng )。

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )四(sì )一(yī )回(huí ):“五(wǔ )起(qǐ )二(èr )十(shí )八(bā )个(gè )头(tóu )领(lǐng ),带(dài )了(le )一(yī )干(gàn )人(rén )等(děng ),将(jiāng )这(zhè )所(suǒ )得(dé )黄(huáng )文(wén )炳(bǐng )家(jiā )财(cái )各(gè )各(gè )分(fèn )开(kāi ),装(zhuāng )载(zǎi )上(shàng )车(chē )子(zǐ )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )一(yī )六(liù )回(huí ):“宝(bǎo )玉(yù )看(kàn )时(shí ),又(yòu )像(xiàng )是(shì )迎(yíng )春(chūn )等(děng )一(yī )干(gàn )人(rén )走(zǒu )来(lái )。”

15.江(jiāng )南(nán )称(chēng )山(shān )垄(lǒng )间(jiān )之(zhī )地(dì )。

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《长(zhǎng )干(gàn )行(háng )》之(zhī )一(yī ):“同(tóng )居(jū )长(zhǎng )干(gàn )里(lǐ ),两(liǎng )小(xiǎo )无(wú )嫌(xián )猜(cāi )。”

16.地(dì )名(míng )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·泉(quán )水(shuǐ )》:“出(chū )宿(xiǔ )于(yú )干(gàn ),饮(yǐn )饯(jiàn )于(yú )言(yán )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“干(gàn )言(yán ),地(dì )名(míng ),适(shì )卫(wèi )所(suǒ )经(jīng )之(zhī )地(dì )也(yě )。”

17.姓(xìng )。

晋(jìn )有(yǒu )干(gàn )宝(bǎo )。

18.通(tōng )“乾(qián )”。

19.通(tōng )“竿(gān )”。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·王(wáng )世(shì )充(chōng )传(chuán )》:“术(shù )士(shì )桓(huán )法(fǎ )嗣(sì )自(zì )言(yán )能(néng )决(jué )谶(chèn ),乃(nǎi )上(shàng )《孔(kǒng )子(zǐ )闭(bì )房(fáng )记(jì )》,画(huà )男(nán )子(zǐ )持(chí )一(yī )干(gàn )驱(qū )羊(yáng )状(zhuàng )。”参(cān )见(jiàn )“干(gàn )旄(máo )”。

II

gàn

ㄍㄢˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》居(jū )桉(ān )切(qiē ),去(qù )翰(hàn ),见(jiàn )。〕

1.捍(hàn )卫(wèi )。参(cān )见(jiàn )“干(gàn )城(chéng )”、“干(gàn )掫(chōu )”。

2.立(lì ),建(jiàn )立(lì )。

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )一(yī )一(yī )二(èr )回(huí ):“后(hòu )知(zhī )张(zhāng )顺(shùn )干(gàn )了(le )功(gōng )劳(láo ),打(dǎ )听(tīng )得(dé )焦(jiāo )山(shān )下(xià )船(chuán ),取(qǔ )茆(máo )港(gǎng ),好(hǎo )去(qù )攻(gōng )伐(fá )江(jiāng )阴(yīn )、太(tài )仓(cāng )。”

III

àn

ㄢˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》鱼(yú )旰(gàn )切(qiē ),去(qù )翰(hàn ),疑(yí )。〕

通(tōng )“豻(àn )”。

古(gǔ )谓(wèi )胡(hú )地(dì )野(yě )狗(gǒu )。

《仪(yí )礼(lǐ )·大(dà )射(shè )礼(lǐ )》:“大(dà )侯(hóu )九(jiǔ )十(shí ),参(cān )七(qī )十(shí ),干(gàn )五(wǔ )十(shí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“干(gàn )读(dú )为(wéi )豻(àn )。豻(àn )侯(hóu )者(zhě ),豻(àn )鹄(hú )豻(àn )饰(shì )也(yě )。”

宋(sòng )聂(niè )崇(chóng )义(yì )《三(sān )礼(lǐ )图(tú )》卷(juàn )六(liù ):“豻(àn ),胡(hú )地(dì )野(yě )犬(quǎn )。以(yǐ )豻(àn )皮(pí )饰(shì )侯(hóu ),亦(yì )方(fāng )制(zhì )为(wéi )鹄(hú )。”侯(hóu ),张(zhāng )布(bù )作(zuò )为(wéi )箭(jiàn )靶(bǎ );鹄(hú ),侯(hóu )的(de )中(zhōng )心(xīn )。

IV

gān

ㄍㄢ

同(tóng )“乾(qián )”。

V

gàn

ㄍㄢˋ

同(tóng )“干(gàn )”。

VI

gān

ㄍㄢ

同(tóng )“干(gàn )”。

简(jiǎn )体(tǐ )干(gàn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):3画(huà );繁(fán )體(tǐ )幹(gàn )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):13畫(huà )。

(干(gàn ),干(gàn ))

I

gàn

ㄍㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )桉(ān )切(qiē ),去(qù )翰(hàn ),见(jiàn )。〕

亦(yì )作(zuò )“干(gàn )”。

1.指(zhǐ )器(qì )物(wù )、事(shì )物(wù )的(de )主(zhǔ )干(gàn )。

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“﹝季(jì )春(chūn )之(zhī )月(yuè )﹞命(mìng )工(gōng )师(shī )令(lìng )百(bǎi )工(gōng )审(shěn )五(wǔ )库(kù )之(zhī )量(liàng ),金(jīn )铁(tiě )、皮(pí )革(gé )筋(jīn )、角(jiǎo )齿(chǐ )、羽(yǔ )箭(jiàn )干(gàn ),脂(zhī )胶(jiāo )丹(dān )漆(qī ),毋(wú )或(huò )不(bú )良(liáng )。”

《史(shǐ )记(jì )·田(tián )敬(jìng )仲(zhòng )完(wán )世(shì )家(jiā )》:“淳(chún )于(yú )髡(kūn )曰(yuē ):‘弓(gōng )胶(jiāo )昔(xī )干(gàn ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )合(hé )也(yě )。’”司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“昔(xī ),久(jiǔ )旧(jiù )也(yě )。干(gàn ),弓(gōng )干(gàn )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·公(gōng )孙(sūn )述(shù )传(chuán )》:“蜀(shǔ )地(dì )沃(wò )野(yě )千(qiān )里(lǐ )……名(míng )材(cái )竹(zhú )干(gàn ),器(qì )械(xiè )之(zhī )饶(ráo ),不(bú )可(kě )胜(shèng )用(yòng )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“竹(zhú )干(gàn ),竹(zhú )箭(jiàn )也(yě )。”

晋(jìn )卢(lú )谌(chén )《答(dá )魏(wèi )子(zǐ )悌(tì )》诗(shī ):“崇(chóng )台(tái )非(fēi )一(yī )干(gàn ),珍(zhēn )裘(qiú )非(fēi )一(yī )腋(yè )。”

2.人(rén )和(hé )动(dòng )植(zhí )物(wù )躯(qū )体(tǐ )的(de )主(zhǔ )干(gàn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“若(ruò )以(yǐ )群(qún )子(zǐ )之(zhī )灵(líng ),获(huò )保(bǎo )首(shǒu )领(lǐng )以(yǐ )没(méi ),惟(wéi )是(shì )楄(pián )柎(fù )所(suǒ )以(yǐ )藉(jiè )干(gàn )者(zhě )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“干(gàn ),骸(hái )骨(gǔ )也(yě )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·招(zhāo )魂(hún )》:“魂(hún )兮(xī )归(guī )来(lái )!去(qù )君(jūn )之(zhī )恆(héng )干(gàn ),何(hé )为(wéi )四(sì )方(fāng )些(xiē )?”晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《蜀(shǔ )都(dōu )赋(fù )》:“擢(zhuó )脩(yǒu )干(gàn ),竦(sǒng )长(zhǎng )条(tiáo )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《宿(xiǔ )石(shí )门(mén )》诗(shī ):“石(shí )门(mén )忽(hū )秀(xiù )出(chū ),老(lǎo )干(gàn )荫(yīn )渟(tīng )洪(hóng )。”

清(qīng )张(zhāng )潮(cháo )《花(huā )鸟(niǎo )春(chūn )秋(qiū )》卷(juàn )一(yī ):“春(chūn )王(wáng )正(zhèng )月(yuè ),梅(méi )放(fàng )其(qí )英(yīng )于(yú )干(gàn ),与(yǔ )百(bǎi )卉(huì )争(zhēng )先(xiān )。”

3.指(zhǐ )人(rén )和(hé )动(dòng )物(wù )的(de )胁(xié )。

《仪(yí )礼(lǐ )·特(tè )牲(shēng )馈(kuì )食(shí )礼(lǐ )》:“佐(zuǒ )食(shí )举(jǔ )干(gàn ),尸(shī )受(shòu ),振(zhèn )祭(jì )哜(jì )之(zhī )。佐(zuǒ )食(shí )受(shòu )加(jiā )于(yú )肵(qí )俎(zǔ ),举(jǔ )兽(shòu )干(gàn ),鱼(yú )一(yī ),亦(yì )如(rú )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“干(gàn ),正(zhèng )胁(xié )也(yě )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“齐(qí )侯(hóu )怒(nù ),与(yǔ )之(zhī )饮(yǐn )酒(jiǔ )。于(yú )其(qí )出(chū )焉(yān ),使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )彭(péng )生(shēng )送(sòng )之(zhī );于(yú )其(qí )乘(chéng )焉(yān ),搚(lā )干(gàn )而(ér )杀(shā )之(zhī )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“干(gàn ),胁(xié )也(yě )。”

4.根(gēn )本(běn );根(gēn )源(yuán )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )四(sì )》:“臣(chén )闻(wén )之(zhī ):爱(ài )亲(qīn )明(míng )贤(xián ),政(zhèng )之(zhī )干(gàn )也(yě );礼(lǐ )宾(bīn )矜(jīn )穷(qióng ),礼(lǐ )之(zhī )宗(zōng )也(yě )。”

《易(yì )·乾(qián )》:“贞(zhēn )者(zhě ),事(shì )之(zhī )干(gàn )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·陈(chén )寡(guǎ )孝(xiào )妇(fù )》:“妾(qiè )闻(wén )之(zhī ):信(xìn )者(zhě ),人(rén )之(zhī )干(gàn )也(yě );义(yì )者(zhě ),行(háng )之(zhī )节(jiē )也(yě )。”

清(qīng )王(wáng )夫(fū )之(zhī )《读(dú )四(sì )书(shū )大(dà )全(quán )说(shuō )·中(zhōng )庸(yōng )第(dì )二(èr )二(èr )章(zhāng )二(èr )》:“诚(chéng )无(wú )不(bú )干(gàn )乎(hū )性(xìng ),性(xìng )无(wú )不(bú )通(tōng )乎(hū )诚(chéng )。”

5.才(cái )能(néng ),干(gàn )略(luè )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·蜀(shǔ )志(zhì )·诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )传(chuán )》:“理(lǐ )民(mín )之(zhī )干(gàn ),优(yōu )于(yú )将(jiāng )略(luè )。”

《南(nán )史(shǐ )·孔(kǒng )灵(líng )符(fú )传(chuán )》:“灵(líng )符(fú )悫(què )实(shí )有(yǒu )材(cái )干(gàn ),不(bú )存(cún )华(huá )饰(shì ),每(měi )所(suǒ )莅(lì )官(guān ),政(zhèng )绩(jì )修(xiū )理(lǐ )。”

6.主(zhǔ )管(guǎn );从(cóng )事(shì )。

《汉(hàn )书(shū )·刘(liú )向(xiàng )传(chuán )》:“显(xiǎn )干(gàn )尚(shàng )书(shū )事(shì ),尚(shàng )书(shū )五(wǔ )人(rén ),皆(jiē )其(qí )党(dǎng )也(yě )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“干(gàn )与(yǔ )管(guǎn )同(tóng ),言(yán )管(guǎn )主(zhǔ )其(qí )事(shì )。”

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·赵(zhào )喜(xǐ )传(chuán )》:“喜(xǐ )内(nèi )典(diǎn )宿(xiǔ )卫(wèi ),外(wài )干(gàn )宰(zǎi )职(zhí ),正(zhèng )身(shēn )立(lì )朝(cháo ),未(wèi )尝(cháng )懈(xiè )惰(duò )。”

宋(sòng )范(fàn )仲(zhòng )淹(yān )《奏(zòu )乞(qǐ )将(jiāng )所(suǒ )举(jǔ )许(xǔ )元(yuán )张(zhāng )去(qù )惑(huò )下(xià )三(sān )司(sī )相(xiàng )度(dù )任(rèn )使(shǐ )》:“内(nèi )殿(diàn )中(zhōng )丞(chéng )许(xǔ )元(yuán ),智(zhì )识(shí )通(tōng )敏(mǐn ),可(kě )干(gàn )财(cái )赋(fù )。”

闻(wén )一(yī )多(duō )《战(zhàn )后(hòu )文(wén )艺(yì )的(de )道(dào )路(lù )》:“干(gàn )艺(yì )术(shù )是(shì )下(xià )流(liú )的(de ),像(xiàng )今(jīn )天(tiān )看(kàn )戏(xì )子(zǐ )和(hé )娼(chāng )妓(jì )是(shì )一(yī )个(gè )样(yàng )。”

7.做(zuò );办(bàn )理(lǐ )。

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )二(èr )一(yī ):“且(qiě )干(gàn )一(yī )件(jiàn )事(shì ),自(zì )家(jiā )心(xīn )不(bú )在(zài )这(zhè )上(shàng ),这(zhè )一(yī )事(shì )便(biàn )不(bú )成(chéng )。”

元(yuán )秦(qín )简(jiǎn )夫(fū )《剪(jiǎn )髮(fà )待(dài )宾(bīn )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“他(tā )则(zé )知(zhī )道(dào )我(wǒ )是(shì )箇(gè )学(xué )士(shì ),不(bú )知(zhī )小(xiǎo )官(guān )所(suǒ )干(gàn )事(shì )务(wù )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )四(sì )九(jiǔ )回(huí ):“明(míng )日(rì )干(gàn )了(le )这(zhè )事(shì ),便(biàn )是(shì )这(zhè )里(lǐ )安(ān )身(shēn )不(bú )得(dé )了(le )。我(wǒ )却(què )有(yǒu )个(gè )去(qù )处(chù ),我(wǒ )也(yě )有(yǒu )心(xīn )要(yào )去(qù )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《反(fǎn )对(duì )党(dǎng )内(nèi )的(de )资(zī )产(chǎn )阶(jiē )级(jí )思(sī )想(xiǎng )》:“我(wǒ )们(men )就(jiù )是(shì )不(bú )怕(pà )牺(xī )牲(shēng ),不(bú )干(gàn )则(zé )已(yǐ ),一(yī )干(gàn )就(jiù )干(gàn )到(dào )底(dǐ )。”

8.现(xiàn )引(yǐn )申(shēn )为(wéi )打(dǎ ),斗(dòu )。

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《路(lù )》:“谁(shuí )叫(jiào )咱(zán )们(men )投(tóu )降(jiàng )鬼(guǐ )子(zǐ ),咱(zán )们(men )干(gàn )谁(shuí )!”老(lǎo )舍(shě )《四(sì )世(shì )同(tóng )堂(táng )》二(èr )七(qī ):“多(duō )数(shù )的(de )中(zhōng )国(guó )人(rén )能(néng )像(xiàng )胡(hú )阿(ā )毛(máo )那(nà )样(yàng )和(hé )日(rì )本(běn )人(rén )干(gàn ),中(zhōng )国(guó )便(biàn )成(chéng )了(le )有(yǒu )人(rén )的(de )国(guó )家(jiā )。”

9.事(shì )务(wù ),事(shì )情(qíng )。

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《与(yǔ )滕(téng )达(dá )道(dào )书(shū )》之(zhī )五(wǔ )十(shí )九(jiǔ ):“甘(gān )子(zǐ )已(yǐ )拜(bài )赐(cì )矣(yǐ ),北(běi )方(fāng )有(yǒu )干(gàn ),幸(xìng )示(shì )谕(yù )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )十(shí )四(sì )回(huí ):“﹝吴(wú )用(yòng )﹞分(fèn )付(fù )主(zhǔ )人(rén )家(jiā )道(dào ):‘学(xué )生(shēng )来(lái )时(shí ),说(shuō )道(dào )先(xiān )生(shēng )今(jīn )日(rì )有(yǒu )干(gàn ),权(quán )放(fàng )一(yī )日(rì )假(jiǎ )。’”

10.建(jiàn )立(lì );求(qiú )取(qǔ )。

元(yuán )郑(zhèng )光(guāng )祖(zǔ )《三(sān )战(zhàn )吕(lǚ )布(bù )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“某(mǒu )乃(nǎi )李(lǐ )肃(sù )是(shì )也(yě )……坐(zuò )筹(chóu )帷(wéi )幄(wò )之(zhī )中(zhōng ),决(jué )胜(shèng )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),每(měi )回(huí )临(lín )阵(zhèn ),无(wú )不(bú )干(gàn )功(gōng )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《金(jīn )线(xiàn )池(chí )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“不(bú )如(rú )及(jí )早(zǎo )上(shàng )朝(cháo )取(qǔ )应(yīng ),干(gàn )我(wǒ )自(zì )家(jiā )功(gōng )名(míng )去(qù )。”

元(yuán )金(jīn )仁(rén )杰(jié )《追(zhuī )韩(hán )信(xìn )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“干(gàn )功(gōng )名(míng )千(qiān )难(nán )万(wàn )难(nán ),求(qiú )身(shēn )仕(shì )两(liǎng )次(cì )三(sān )番(fān )。”

11.用(yòng )处(chù );效(xiào )果(guǒ )。

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )二(èr )九(jiǔ ):“晓(xiǎo )得(dé )没(méi )甚(shèn )长(zhǎng )筵(yàn )广(guǎng )席(xí ),要(yào )做(zuò )好(hǎo )官(guān )也(yě )没(méi )干(gàn ),都(dōu )把(bǎ )志(zhì )气(qì )灰(huī )了(le )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí ):“况(kuàng )且(qiě )朱(zhū )三(sān )是(shì )穷(qióng )人(rén ),讨(tǎo )也(yě )没(méi )干(gàn )。”

12.原(yuán )为(wéi )汉(hàn )至(zhì )南(nán )北(běi )朝(cháo )时(shí )一(yī )种(zhǒng )身(shēn )分(fèn )和(hé )地(dì )位(wèi )低(dī )下(xià )的(de )官(guān )吏(lì ),后(hòu )变(biàn )为(wéi )供(gòng )役(yì )使(shǐ )的(de )奴(nú )僕(pú )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·栾(luán )巴(bā )传(chuán )》:“四(sì )迁(qiān )桂(guì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )。以(yǐ )郡(jùn )处(chù )南(nán )垂(chuí ),不(bú )闲(xián )典(diǎn )训(xùn ),为(wéi )吏(lì )人(rén )定(dìng )婚(hūn )姻(yīn )丧(sàng )纪(jì )之(zhī )礼(lǐ ),兴(xìng )立(lì )学(xué )校(xiào ),以(yǐ )奖(jiǎng )进(jìn )之(zhī )。虽(suī )干(gàn )吏(lì )卑(bēi )末(mò ),皆(jiē )课(kè )令(lìng )习(xí )读(dú )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“干(gàn ),府(fǔ )吏(lì )之(zhī )类(lèi )也(yě )。

《晋(jìn )令(lìng )》诸(zhū )郡(jùn )国(guó )不(bú )满(mǎn )五(wǔ )千(qiān )以(yǐ )下(xià ),置(zhì )干(gàn )吏(lì )二(èr )人(rén )。”

《晋(jìn )书(shū )·良(liáng )吏(lì )传(chuán )·邓(dèng )攸(yōu )》:“攸(yōu )至(zhì )门(mén ),门(mén )干(gàn )乃(nǎi )攸(yōu )为(wéi )郎(láng )时(shí )干(gàn )。干(gàn )侯(hóu )勒(lè )和(hé )悦(yuè ),致(zhì )之(zhī )。”

《宋(sòng )书(shū )·沉(chén )演(yǎn )之(zhī )传(chuán )》:“勃(bó )弟(dì )统(tǒng ),大(dà )明(míng )中(zhōng )为(wéi )着(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )。先(xiān )是(shì )五(wǔ )省(shěng )官(guān )所(suǒ )给(gěi )干(gàn )僮(tóng ),不(bú )得(dé )杂(zá )役(yì )。

太(tài )祖(zǔ )世(shì ),坐(zuò )以(yǐ )免(miǎn )官(guān )者(zhě )前(qián )后(hòu )百(bǎi )人(rén )。

统(tǒng )轻(qīng )役(yì )过(guò )差(chà ),有(yǒu )司(sī )奏(zòu )免(miǎn )。

世(shì )祖(zǔ )诏(zhào )曰(yuē ):自(zì )顷(qǐng )干(gàn )僮(tóng )多(duō )不(bú )祗(zhī )给(gěi ),主(zhǔ )可(kě )量(liàng )听(tīng )行(háng )杖(zhàng )。得(dé )行(háng )干(gàn )仗(zhàng ),自(zì )此(cǐ )始(shǐ )也(yě )。”

清(qīng )黄(huáng )轩(xuān )祖(zǔ )《游(yóu )梁(liáng )琐(suǒ )记(jì )·内(nèi )黄(huáng )大(dà )盗(dào )》:“知(zhī )内(nèi )捕(bǔ )无(wú )用(yòng ),令(lìng )弟(dì )带(dài )干(gàn )数(shù )辈(bèi ),就(jiù )陶(táo )家(jiā )袭(xí )捕(bǔ )。”

13.南(nán )北(běi )朝(cháo )时(shí )官(guān )员(yuán )的(de )一(yī )种(zhǒng )俸(fèng )禄(lù )。

《北(běi )史(shǐ )·段(duàn )韶(sháo )传(chuán )》:“天(tiān )统(tǒng )三(sān )年(nián ),除(chú )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )。四(sì )年(nián ),别(bié )封(fēng )永(yǒng )昌(chāng )郡(jùn )公(gōng ),食(shí )沧(cāng )州(zhōu )干(gàn )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·王(wáng )松(sōng )年(nián )传(chuán )》:“以(yǐ )本(běn )官(guān )加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),食(shí )高(gāo )邑(yì )县(xiàn )干(gàn )。”按(àn ),因(yīn )“干(gàn )”可(kě )纳(nà )资(zī )代(dài )役(yì ),故(gù )南(nán )北(běi )朝(cháo )时(shí )盛(shèng )行(háng )“食(shí )干(gàn )”之(zhī )制(zhì )。

14.干(gàn )部(bù )的(de )简(jiǎn )称(chēng )。

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《反(fǎn )对(duì )党(dǎng )内(nèi )的(de )资(zī )产(chǎn )阶(jiē )级(jí )思(sī )想(xiǎng )》:“最(zuì )重(zhòng )要(yào )的(de )是(shì ),我(wǒ )们(men )的(de )军(jūn )队(duì )受(shòu )到(dào )了(le )锻(duàn )炼(liàn ),兵(bīng )勇(yǒng ),干(gàn )智(zhì )。”如(rú ):干(gàn )群(qún )关(guān )係(xì )。

15.附(fù )在(zài )钟(zhōng )甬(yǒng )上(shàng )衔(xián )旋(xuán )的(de )刻(kè )成(chéng )兽(shòu )形(xíng )的(de )纽(niǔ )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·凫(fú )氏(shì )》:“锺(zhōng )县(xiàn )谓(wèi )之(zhī )旋(xuán ),旋(xuán )虫(chóng )谓(wèi )之(zhī )干(gàn )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·周(zhōu )官(guān )下(xià )》:“旋(xuán )虫(chóng )谓(wèi )之(zhī )干(gàn )者(zhě ),衔(xián )旋(xuán )之(zhī )纽(niǔ )铸(zhù )为(wéi )兽(shòu )形(xíng ),居(jū )甬(yǒng )与(yǔ )旋(xuán )之(zhī )间(jiān )而(ér )司(sī )管(guǎn )辖(xiá ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )干(gàn )。干(gàn )之(zhī )为(wéi )言(yán )犹(yóu )管(guǎn )也(yě )。”

16.安(ān )。

《广(guǎng )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )》:“干(gàn ),安(ān )也(yě )。”

17.同(tóng )“榦(hán )”。榦(hán ),筑(zhù )墙(qiáng )时(shí )竖(shù )在(zài )两(liǎng )旁(páng )之(zhī )木(mù )。参(cān )见(jiàn )“干(gàn )桢(zhēn )”。

II

gān

ㄍㄢ

〔《集(jí )韵(yùn )》居(jū )寒(hán )切(qiē ),平(píng )寒(hán ),见(jiàn )。〕

亦(yì )作(zuò )“干(gàn )”。

1.通(tōng )“乾(qián )”。无(wú )水(shuǐ )分(fèn )或(huò )水(shuǐ )分(fèn )很(hěn )少(shǎo )。与(yǔ )“湿(shī )”相(xiàng )对(duì )。

《列(liè )子(zǐ )·黄(huáng )帝(dì )》:“足(zú )之(zhī )所(suǒ )履(lǚ ),随(suí )风(fēng )东(dōng )西(xī ),犹(yóu )木(mù )叶(yè )干(gàn )壳(ké )。”

清(qīng )沉(chén )涛(tāo )《交(jiāo )翠(cuì )轩(xuān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )三(sān ):“干(gàn ),古(gǔ )干(gàn )湿(shī )正(zhèng )字(zì ),通(tōng )假(jiǎ )作(zuò )乾(qián )。

《列(liè )子(zǐ )·黄(huáng )帝(dì )篇(piān )》‘木(mù )叶(yè )干(gàn )壳(ké )’,张(zhāng )湛(zhàn )注(zhù )(按(àn ),当(dāng )作(zuò )殷(yīn )敬(jìng )顺(shùn )(《释(shì )文(wén )》):‘干(gàn )音(yīn )乾(qián )’,可(kě )证(zhèng )。”

2.用(yòng )天(tiān )干(gàn )(即(jí )甲(jiǎ )、乙(yǐ )、丙(bǐng )、丁(dīng )、戊(wù )、己(jǐ )、庚(gēng )、辛(xīn )、壬(rén )、癸(guǐ ))纪(jì )日(rì )的(de )总(zǒng )称(chēng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·律(lǜ )曆(lì )志(zhì )上(shàng )》“记(jì )称(chēng )大(dà )桡(ráo )作(zuò )甲(jiǎ )子(zǐ )”刘(liú )昭(zhāo )注(zhù )引(yǐn )《月(yuè )令(lìng )章(zhāng )句(jù )》:“﹝大(dà )桡(ráo )﹞于(yú )是(shì )始(shǐ )作(zuò )甲(jiǎ )乙(yǐ )以(yǐ )名(míng )日(rì ),谓(wèi )之(zhī )干(gàn );作(zuò )子(zǐ )丑(chǒu )以(yǐ )名(míng )月(yuè ),谓(wèi )之(zhī )枝(zhī ),枝(zhī )干(gàn )相(xiàng )配(pèi ),以(yǐ )成(chéng )六(liù )旬(xún )。”

III

hán

ㄏㄢˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》河(hé )干(gàn )切(qiē ),平(píng )寒(hán ),匣(xiá )。〕

通(tōng )“韩(hán )”。

井(jǐng )垣(yuán ),井(jǐng )栏(lán )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·秋(qiū )水(shuǐ )》:“出(chū )跳(tiào )梁(liáng )乎(hū )井(jǐng )干(gàn )之(zhī )上(shàng ),入(rù )休(xiū )乎(hū )缺(quē )甃(zhòu )之(zhī )崖(yá )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“司(sī )马(mǎ )云(yún ):井(jǐng )栏(lán )也(yě )。

褚(chǔ )诠(quán )之(zhī )音(yīn )《西(xī )京(jīng )赋(fù )》作(zuò )韩(hán )音(yīn )。”

《汉(hàn )书(shū )·郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )下(xià )》:“立(lì )神(shén )明(míng )台(tái )井(jǐng )干(gàn )楼(lóu ),高(gāo )五(wǔ )十(shí )丈(zhàng ),辇(niǎn )道(dào )相(xiàng )属(shǔ )焉(yān )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“井(jǐng )干(gàn )楼(lóu )积(jī )木(mù )而(ér )高(gāo ),为(wéi )楼(lóu )若(ruò )井(jǐng )干(gàn )之(zhī )形(xíng )也(yě )。井(jǐng )干(gàn )者(zhě ),井(jǐng )上(shàng )木(mù )栏(lán )也(yě )……干(gàn )或(huò )作(zuò )韩(hán ),其(qí )义(yì )并(bìng )同(tóng )。”

唐(táng )刘(liú )方(fāng )平(píng )《铜(tóng )雀(què )妓(jì )》诗(shī ):“泪(lèi )痕(hén )霑(zhān )井(jǐng )干(gàn ),舞(wǔ )袖(xiù )为(wéi )谁(shuí )长(zhǎng )。”

IV

g·n

ㄍㄢˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》古(gǔ )旱(hàn )切(qiē ),上(shàng )旱(hàn ),见(jiàn )。〕

通(tōng )“簳(gǎn )”。

小(xiǎo )竹(zhú )。

《文(wén )选(xuǎn )·王(wáng )褒(bāo )〈洞(dòng )箫(xiāo )赋(fù )〉》:“原(yuán )夫(fū )箫(xiāo )干(gàn )之(zhī )所(suǒ )生(shēng )兮(xī ),于(yú )江(jiāng )南(nán )之(zhī )丘(qiū )墟(xū )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“干(gàn ),小(xiǎo )竹(zhú )。”

阅读:2266

●干(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库