道【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 道

道(dào )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );

I

dào

ㄉㄠˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》徒(tú )皓(hào )切(qiē ),上(shàng )皓(hào ),定(dìng )。〕

1.道(dào )路(lù )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·大(dà )东(dōng )》:“周(zhōu )道(dào )如(rú )砥(dǐ ),其(qí )直(zhí )如(rú )矢(shǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )涉(shè )世(shì )家(jiā )》:“会(huì )天(tiān )大(dà )雨(yǔ ),道(dào )不(bú )通(tōng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《和(hé )李(lǐ )司(sī )勋(xūn )过(guò )连(lián )昌(chāng )宫(gōng )》:“夹(jiá )道(dào )疏(shū )槐(huái )出(chū )老(lǎo )根(gēn ),高(gāo )甍(méng )巨(jù )桷(jué )压(yā )山(shān )原(yuán )。”

清(qīng )邵(shào )岷(mín )《将(jiāng )之(zhī )成(chéng )都(dōu )》诗(shī ):“行(háng )行(háng )穿(chuān )鸟(niǎo )道(dào ),寸(cùn )寸(cùn )断(duàn )猿(yuán )肠(cháng )。”

2.水(shuǐ )流(liú )通(tōng )行(háng )的(de )途(tú )径(jìng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“晋(jìn )侯(hóu )会(huì )吴(wú )子(zǐ )于(yú )良(liáng ),水(shuǐ )道(dào )不(bú )可(kě ),吴(wú )子(zǐ )辞(cí )乃(nǎi )还(hái )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“谓(wèi )水(shuǐ )路(lù )不(bú )通(tōng )。”

《史(shǐ )记(jì )·河(hé )渠(qú )书(shū )》:“延(yán )道(dào )弛(chí )兮(xī )离(lí )常(cháng )流(liú ),蛟(jiāo )龙(lóng )骋(chěng )兮(xī )方(fāng )远(yuǎn )游(yóu )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“言(yán )河(hé )之(zhī )决(jué ),由(yóu )其(qí )源(yuán )道(dào )延(yán )长(zhǎng )弛(chí )溢(yì ),故(gù )使(shǐ )其(qí )道(dào )皆(jiē )离(lí )常(cháng )流(liú )。”

宋(sòng )苏(sū )辙(zhé )《乞(qǐ )罢(bà )修(xiū )河(hé )司(sī )札(zhá )子(zǐ )》:“臣(chén )伏(fú )见(jiàn )大(dà )河(hé )北(běi )流(liú ),经(jīng )今(jīn )十(shí )年(nián ),已(yǐ )成(chéng )河(hé )道(dào )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )一(yī )八(bā )回(huí ):“遇(yù )着(zhe )班(bān )师(shī )的(de )兵(bīng )将(jiāng )船(chuán )只(zhī )过(guò )境(jìng ),河(hé )道(dào )拥(yōng )挤(jǐ ),不(bú )能(néng )速(sù )行(háng )。”

3.泛(fàn )指(zhǐ )各(gè )种(zhǒng )通(tōng )路(lù )。

《管(guǎn )子(zǐ )·君(jūn )臣(chén )下(xià )》:“四(sì )肢(zhī )六(liù )道(dào ),身(shēn )之(zhī )体(tǐ )也(yě )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“六(liù )道(dào )谓(wèi )上(shàng )有(yǒu )四(sì )窍(qiào ),下(xià )有(yǒu )二(èr )窍(qiào )也(yě )。”

4.行(háng )程(chéng );路(lù )程(chéng )。

《孙(sūn )子(zǐ )·军(jūn )争(zhēng )》:“日(rì )夜(yè )不(bú )处(chù ),倍(bèi )道(dào )兼(jiān )行(háng )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·鲁(lǔ )肃(sù )传(chuán )》:“到(dào )夏(xià )口(kǒu ),闻(wén )曹(cáo )公(gōng )已(yǐ )向(xiàng )荆(jīng )州(zhōu ),晨(chén )夜(yè )兼(jiān )道(dào )。”

《说(shuō )岳(yuè )全(quán )传(chuán )》第(dì )二(èr )二(èr )回(huí ):“迎(yíng )二(èr )帝(dì )于(yú )沙(shā )漠(mò ),救(jiù )生(shēng )民(mín )于(yú )涂(tú )炭(tàn )。尔(ěr )其(qí )倍(bèi )道(dào )兼(jiān )进(jìn ),以(yǐ )慰(wèi )朕(zhèn )怀(huái )。”

5.取(qǔ )道(dào );经(jīng )过(guò )。

《史(shǐ )记(jì )·魏(wèi )世(shì )家(jiā )》:“若(ruò )道(dào )河(hé )内(nèi ),倍(bèi )邺(yè )、朝(cháo )歌(gē ),绝(jué )漳(zhāng )滏(fǔ )水(shuǐ ),与(yǔ )赵(zhào )兵(bīng )决(jué )于(yú )邯(hán )郸(dān )之(zhī )郊(jiāo )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·逆(nì )臣(chén )传(chuán )下(xià )·黄(huáng )巢(cháo )》:“吾(wú )道(dào )淮(huái )南(nán ),逐(zhú )高(gāo )骈(pián )如(rú )鼠(shǔ )走(zǒu )穴(xué ),尔(ěr )无(wú )拒(jù )我(wǒ )!”宋(sòng )文(wén )天(tiān )祥(xiáng )《〈指(zhǐ )南(nán )录(lù )〉后(hòu )序(xù )》:“道(dào )海(hǎi )安(ān )、如(rú )皋(gāo ),凡(fán )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),北(běi )与(yǔ )寇(kòu )往(wǎng )来(lái )其(qí )间(jiān ),无(wú )日(rì )而(ér )非(fēi )可(kě )死(sǐ )。”

6.古(gǔ )代(dài )棋(qí )局(jú )上(shàng )的(de )格(gé )道(dào )。

《史(shǐ )记(jì )·吴(wú )王(wáng )濞(bì )列(liè )传(chuán )》:“吴(wú )太(tài )子(zǐ )入(rù )见(jiàn ),得(dé )侍(shì )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )饮(yǐn )博(bó )……博(bó ),争(zhēng )道(dào ),不(bú )恭(gōng ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )引(yǐn )博(bó )局(jú )提(tí )吴(wú )太(tài )子(zǐ ),杀(shā )之(zhī )。”

7.围(wéi )棋(qí )局(jú )上(shàng )下(xià )子(zǐ )的(de )交(jiāo )叉(chā )点(diǎn )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·王(wáng )粲(càn )传(chuán )》:“观(guān )人(rén )围(wéi )棋(qí ),局(jú )坏(huài ),粲(càn )为(wéi )覆(fù )之(zhī )。棋(qí )者(zhě )不(bú )信(xìn ),以(yǐ )帊(pā )盖(gài )局(jú ),使(shǐ )更(gèng )以(yǐ )他(tā )局(jú )为(wéi )之(zhī )。用(yòng )相(xiàng )比(bǐ )校(xiào ),不(bú )误(wù )一(yī )道(dào )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·河(hé )南(nán )康(kāng )舒(shū )王(wáng )孝(xiào )瑜(yú )传(chuán )》:“﹝孝(xiào )瑜(yú )﹞读(dú )书(shū )敏(mǐn )速(sù ),十(shí )行(háng )俱(jù )下(xià ),覆(fù )棋(qí )不(bú )失(shī )一(yī )道(dào )。”

8.线(xiàn )条(tiáo )。

《花(huā )城(chéng )》1981年(nián )第(dì )2期(qī ):“纸(zhǐ )上(shàng )的(de )钢(gāng )笔(bǐ )字(zì )被(bèi )泪(lèi )水(shuǐ )冲(chōng )出(chū )了(le )蓝(lán )道(dào )道(dào )。”

《人(rén )民(mín )文(wén )学(xué )》1981年(nián )第(dì )8期(qī ):“瞅(chǒu ),这(zhè )东(dōng )西(xī )不(bú )争(zhēng )气(qì ),画(huà )不(bú )出(chū )道(dào )儿(ér )。”

9.方(fāng )向(xiàng );方(fāng )位(wèi )。

《史(shǐ )记(jì )·游(yóu )侠(xiá )列(liè )传(chuán )》:“北(běi )道(dào )姚(yáo )氏(shì ),西(xī )道(dào )诸(zhū )杜(dù ),有(yǒu )道(dào )仇(chóu )景(jǐng ),东(dōng )道(dào )赵(zhào )他(tā )、羽(yǔ )公(gōng )子(zǐ )……此(cǐ )皆(jiē )乡(xiāng )者(zhě )朱(zhū )家(jiā )之(zhī )羞(xiū )也(yě )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn )引(yǐn )苏(sū )林(lín )曰(yuē ):“道(dào ),犹(yóu )方(fāng )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《钴(gǔ )鉧(mǔ )潭(tán )西(xī )小(xiǎo )丘(qiū )记(jì )》:“得(dé )西(xī )山(shān )后(hòu )八(bā )日(rì ),寻(xún )山(shān )口(kǒu )西(xī )北(běi )道(dào )二(èr )百(bǎi )步(bù ),又(yòu )得(dé )钴(gǔ )鉧(mǔ )潭(tán )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《过(guò )李(lǐ )子(zǐ )德(dé )》诗(shī )之(zhī )四(sì ):“拟(nǐ )卜(bo )南(nán )山(shān )宅(zhái ),先(xiān )寻(xún )北(běi )道(dào )邻(lín )。”

王(wáng )蘧(qú )常(cháng )辑(jí )注(zhù ):“富(fù )平(píng )在(zài )华(huá )阴(yīn )之(zhī )西(xī )北(běi ),故(gù )云(yún )‘北(běi )道(dào )邻(lín )’。”

10.种(zhǒng )类(lèi );门(mén )类(lèi )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )上(shàng )》:“且(qiě )臣(chén )闻(wén )之(zhī ),哭(kū )有(yǒu )二(èr )道(dào ):有(yǒu )爱(ài )而(ér )哭(kū )之(zhī ),有(yǒu )畏(wèi )而(ér )哭(kū )之(zhī )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·刘(liú )姓(xìng )》:“吏(lì )曰(yuē ):‘非(fēi )此(cǐ ),则(zé )今(jīn )日(rì )命(mìng )当(dāng )绝(jué ),宜(yí )堕(duò )畜(chù )生(shēng )道(dào )。’”鲁(lǔ )迅(xùn )《且(qiě )介(jiè )亭(tíng )杂(zá )文(wén )末(mò )编(biān )·死(sǐ )》:“既(jì )然(rán )相(xiàng )信(xìn )轮(lún )回(huí ),那(nà )就(jiù )说(shuō )不(bú )定(dìng )来(lái )生(shēng )会(huì )堕(duò )入(rù )更(gèng )穷(qióng )苦(kǔ )的(de )景(jǐng )况(kuàng ),或(huò )者(zhě )简(jiǎn )直(zhí )是(shì )畜(chù )生(shēng )道(dào )。”

11.辈(bèi )分(fèn );行(háng )辈(bèi )。

《仪(yí )礼(lǐ )·丧(sàng )服(fú )》:“其(qí )夫(fū )属(shǔ )乎(hū )父(fù )道(dào )者(zhě ),妻(qī )皆(jiē )母(mǔ )道(dào )也(yě );其(qí )夫(fū )属(shǔ )乎(hū )子(zǐ )道(dào )者(zhě ),妻(qī )皆(jiē )妇(fù )道(dào )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“道(dào ),犹(yóu )行(háng )也(yě )。”

唐(táng )罗(luó )隐(yǐn )《谒(yè )文(wén )宣(xuān )王(wáng )庙(miào )》诗(shī ):“傥(tǎng )使(shǐ )小(xiǎo )儒(rú )名(míng )稍(shāo )立(lì ),岂(qǐ )教(jiāo )吾(wú )道(dào )受(shòu )栖(qī )迟(chí )?”明(míng )徐(xú )渭(wèi )《徐(xú )济(jì )之(zhī )携(xié )新(xīn )妇(fù )侍(shì )亲(qīn )扬(yáng )州(zhōu )》诗(shī ):“华(huá )堂(táng )一(yī )入(rù )姑(gū )亲(qīn )道(dào ),新(xīn )妇(fù )扬(yáng )州(zhōu )芍(sháo )药(yào )红(hóng )。”

12.方(fāng )法(fǎ );途(tú )径(jìng )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·更(gèng )法(fǎ )》:“治(zhì )世(shì )不(bú )一(yī )道(dào ),便(biàn )国(guó )不(bú )必(bì )法(fǎ )古(gǔ )。”

宋(sòng )王(wáng )得(dé )臣(chén )《麈(zhǔ )史(shǐ )·治(zhì )家(jiā )》:“潞(lù )州(zhōu )有(yǒu )一(yī )农(nóng )夫(fū ),五(wǔ )世(shì )同(tóng )居(jū ),太(tài )宗(zōng )讨(tǎo )并(bìng )州(zhōu ),过(guò )其(qí )舍(shě ),召(zhào )其(qí )长(zhǎng ),讯(xùn )之(zhī )曰(yuē ):‘若(ruò )何(hé )道(dào )而(ér )至(zhì )此(cǐ )。’其(qí )长(zhǎng )对(duì )曰(yuē ):‘臣(chén )无(wú )他(tā ),惟(wéi )忍(rěn )耳(ěr )。’太(tài )宗(zōng )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·云(yún )梦(mèng )公(gōng )主(zhǔ )》:“女(nǚ )曰(yuē ):‘君(jūn )暂(zàn )释(shì )手(shǒu )。今(jīn )有(yǒu )两(liǎng )道(dào ),请(qǐng )君(jūn )择(zé )之(zhī )。’”鲁(lǔ )迅(xùn )《伪(wěi )自(zì )由(yóu )书(shū )·航(háng )空(kōng )救(jiù )国(guó )三(sān )愿(yuàn )》:“据(jù )烟(yān )草(cǎo )公(gōng )司(sī )说(shuō ),则(zé )就(jiù )是(shì )吸(xī )吸(xī )马(mǎ )占(zhàn )山(shān )将(jiāng )军(jūn )牌(pái )香(xiāng )烟(yān ),也(yě )未(wèi )始(shǐ )非(fēi )救(jiù )国(guó )之(zhī )一(yī )道(dào )云(yún )。”

13.技(jì )艺(yì );技(jì )术(shù )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )司(sī )乐(lè )》:“凡(fán )有(yǒu )道(dào )者(zhě ),有(yǒu )德(dé )者(zhě ),使(shǐ )教(jiāo )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“道(dào ),多(duō )才(cái )艺(yì )。”

《南(nán )史(shǐ )·齐(qí )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )锋(fēng )传(chuán )》:“江(jiāng )夏(xià )王(wáng )有(yǒu )才(cái )行(háng ),亦(yì )善(shàn )能(néng )匿(nì )迹(jì ),以(yǐ )琴(qín )道(dào )授(shòu )羊(yáng )景(jǐng )之(zhī ),景(jǐng )之(zhī )着(zhe )名(míng )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《与(yǔ )弟(dì )大(dà )云(yún )书(shū )》:“吾(wú )虽(suī )飘(piāo )零(líng )异(yì )地(dì ),而(ér )文(wén )章(zhāng )一(yī )道(dào ),颇(pō )为(wéi )当(dāng )世(shì )所(suǒ )推(tuī )。”

陈(chén )毅(yì )《题(tí )〈围(wéi )棋(qí )名(míng )谱(pǔ )精(jīng )选(xuǎn )〉》诗(shī ):“棋(qí )虽(suī )小(xiǎo )道(dào ),品(pǐn )德(dé )最(zuì )尊(zūn )。”

14.宇(yǔ )宙(zhòu )万(wàn )物(wù )的(de )本(běn )原(yuán )、本(běn )体(tǐ )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“一(yī )阴(yīn )一(yī )阳(yáng )之(zhī )谓(wèi )道(dào )。”

韩(hán )康(kāng )伯(bó )注(zhù ):“道(dào )者(zhě ),何(hé )无(wú )之(zhī )称(chēng )也(yě ),无(wú )不(bú )通(tōng )也(yě ),无(wú )不(bú )由(yóu )也(yě ),况(kuàng )之(zhī )曰(yuē )道(dào )。”

《老(lǎo )子(zǐ )》:“有(yǒu )物(wù )溷(hùn )成(chéng ),先(xiān )天(tiān )地(dì )生(shēng )……吾(wú )不(bú )知(zhī )其(qí )名(míng ),字(zì )之(zhī )曰(yuē )道(dào ),强(qiáng )为(wéi )之(zhī )名(míng )曰(yuē )大(dà )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·解(jiě )老(lǎo )》:“道(dào )者(zhě ),万(wàn )物(wù )之(zhī )所(suǒ )然(rán )者(zhě ),万(wàn )理(lǐ )之(zhī )所(suǒ )稽(jī )也(yě )。”

15.事(shì )理(lǐ );规(guī )律(lǜ )。

《易(yì )·说(shuō )卦(guà )》:“是(shì )以(yǐ )立(lì )天(tiān )之(zhī )道(dào )曰(yuē )阴(yīn )与(yǔ )阳(yáng ),立(lì )地(dì )之(zhī )道(dào )曰(yuē )柔(róu )与(yǔ )刚(gāng ),立(lì )人(rén )之(zhī )道(dào )曰(yuē )仁(rén )与(yǔ )义(yì )。”

《邓(dèng )析(xī )子(zǐ )·无(wú )厚(hòu )》:“夫(fū )舟(zhōu )浮(fú )于(yú )水(shuǐ ),车(chē )转(zhuǎn )于(yú )陆(lù ),此(cǐ )自(zì )然(rán )道(dào )也(yě )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·种(zhǒng )穀(yù )》:“顺(shùn )天(tiān )时(shí ),量(liàng )地(dì )利(lì ),则(zé )用(yòng )力(lì )少(shǎo )而(ér )成(chéng )功(gōng )多(duō )。任(rèn )情(qíng )返(fǎn )道(dào ),劳(láo )而(ér )无(wú )获(huò )。”

16.政(zhèng )治(zhì )主(zhǔ )张(zhāng )或(huò )思(sī )想(xiǎng )体(tǐ )系(xì )。

《论(lùn )语(yǔ )·卫(wèi )灵(líng )公(gōng )》:“道(dào )不(bú )同(tóng ),不(bú )相(xiàng )为(wéi )谋(móu )。”

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《学(xué )阮(ruǎn )公(gōng )体(tǐ )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“少(shǎo )年(nián )负(fù )志(zhì )气(qì ),信(xìn )道(dào )不(bú )从(cóng )时(shí )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《〈伪(wěi )自(zì )由(yóu )书(shū )〉后(hòu )记(jì )》:“听(tīng )说(shuō )青(qīng )岛(dǎo )也(yě )是(shì )好(hǎo )地(dì )方(fāng ),但(dàn )这(zhè )是(shì )梁(liáng )实(shí )秋(qiū )教(jiāo )授(shòu )传(chuán )道(dào )的(de )圣(shèng )境(jìng )。”

17.好(hǎo )的(de )政(zhèng )治(zhì )局(jú )面(miàn )或(huò )政(zhèng )治(zhì )措(cuò )施(shī )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“天(tiān )下(xià )有(yǒu )道(dào ),则(zé )公(gōng )侯(hóu )能(néng )为(wéi )民(mín )干(gàn )城(chéng ),而(ér )制(zhì )其(qí )腹(fù )心(xīn ),乱(luàn )则(zé )反(fǎn )之(zhī )。”

《史(shǐ )记(jì )·仲(zhòng )尼(ní )弟(dì )子(zǐ )列(liè )传(chuán )》:“子(zǐ )思(sī )问(wèn )耻(chǐ )。

孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘国(guó )有(yǒu )道(dào ),穀(yù )。国(guó )无(wú )道(dào ),穀(yù ),耻(chǐ )也(yě )。’”裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )孔(kǒng )安(ān )国(guó )曰(yuē ):“穀(yù ),禄(lù )也(yě )。邦(bāng )有(yǒu )道(dào ),当(dāng )食(shí )禄(lù )。”

唐(táng )李(lǐ )商(shāng )隐(yǐn )《水(shuǐ )斋(zhāi )》诗(shī ):“多(duō )病(bìng )欣(xīn )依(yī )有(yǒu )道(dào )邦(bāng ),南(nán )塘(táng )晏(yàn )起(qǐ )想(xiǎng )秋(qiū )江(jiāng )。”

18.道(dào )德(dé );道(dào )义(yì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·桓(huán )公(gōng )六(liù )年(nián )》:“所(suǒ )谓(wèi )道(dào ),忠(zhōng )于(yú )民(mín )而(ér )信(xìn )于(yú )神(shén )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“得(dé )道(dào )者(zhě )多(duō )助(zhù ),失(shī )道(dào )者(zhě )寡(guǎ )助(zhù )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )何(hé )坚(jiān )序(xù )》:“吾(wú )闻(wén )鸟(niǎo )有(yǒu )凤(fèng )者(zhě ),恒(héng )出(chū )于(yú )有(yǒu )道(dào )之(zhī )国(guó )。”

19.祭(jì )名(míng )。古(gǔ )代(dài )诸(zhū )侯(hóu )外(wài )出(chū )时(shí )先(xiān )祭(jì )路(lù )神(shén )。

《礼(lǐ )记(jì )·曾(céng )子(zǐ )问(wèn )》:“道(dào )而(ér )出(chū )。”

孙(sūn )希(xī )旦(dàn )集(jí )解(jiě ):“道(dào ),祭(jì )行(háng )道(dào )之(zhī )神(shén )于(yú )国(guó )城(chéng )之(zhī )外(wài )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·刘(liú )屈(qū )氂(lí )传(chuán )》:“贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )广(guǎng )利(lì )将(jiāng )兵(bīng )出(chū )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),丞(chéng )相(xiàng )为(wéi )祖(zǔ )道(dào ),送(sòng )至(zhì )渭(wèi )桥(qiáo )。”

20.指(zhǐ )道(dào )家(jiā )学(xué )派(pài )。

《汉(hàn )书(shū )·艺(yì )文(wén )志(zhì )》:“右(yòu )道(dào )三(sān )十(shí )七(qī )家(jiā ),九(jiǔ )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )三(sān )篇(piān )。”

21.仙(xiān )术(shù );方(fāng )术(shù )。

《汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )良(liáng )传(chuán )》:“乃(nǎi )学(xué )道(dào ),欲(yù )轻(qīng )举(jǔ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“道(dào ),谓(wèi )仙(xiān )道(dào )。”

唐(táng )谷(gǔ )神(shén )子(zǐ )《博(bó )异(yì )志(zhì )·许(xǔ )建(jiàn )宗(zōng )》:“还(hái )古(gǔ )意(yì )建(jiàn )宗(zōng )得(dé )道(dào )者(zhě ),遂(suí )求(qiú )之(zhī )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《宁(níng )公(gōng )碑(bēi )铭(míng )》:“广(guǎng )德(dé )大(dà )旱(hàn ),师(shī )徇(xùn )乡(xiāng )民(mín )之(zhī )求(qiú ),结(jié )坛(tán )诵(sòng )咒(zhòu )。焚(fén )咒(zhòu )未(wèi )终(zhōng ),大(dà )雨(yǔ )如(rú )泻(xiè ),岁(suì )乃(nǎi )登(dēng )。众(zhòng )愈(yù )知(zhī )师(shī )有(yǒu )道(dào ),不(bú )容(róng )其(qí )还(hái )。”

22.指(zhǐ )道(dào )教(jiāo )或(huò )道(dào )士(shì )。

前(qián )蜀(shǔ )韦(wéi )庄(zhuāng )《婺(wù )州(zhōu )和(hé )陆(lù )谏(jiàn )议(yì )将(jiāng )赴(fù )阙(què )怀(huái )阳(yáng )羡(xiàn )山(shān )居(jū )》诗(shī ):“道(dào )开(kāi )烧(shāo )药(yào )鼎(dǐng ),僧(sēng )寄(jì )卧(wò )云(yún )衣(yī )。”

明(míng )陶(táo )宗(zōng )仪(yí )《辍(chuò )耕(gēng )录(lù )·三(sān )教(jiāo )》:“上(shàng )问(wèn )曰(yuē ):‘三(sān )教(jiāo )何(hé )者(zhě )为(wéi )贵(guì )?’对(duì )曰(yuē ):‘释(shì )如(rú )黄(huáng )金(jīn ),道(dào )如(rú )白(bái )璧(bì ),儒(rú )如(rú )五(wǔ )穀(yù )。’”鲁(lǔ )迅(xùn )《呐(nà )喊(hǎn )·风(fēng )波(bō )》:“从(cóng )前(qián )是(shì )绢(juàn )光(guāng )乌(wū )黑(hēi )的(de )辫(biàn )子(zǐ ),现(xiàn )在(zài )弄(nòng )得(dé )僧(sēng )不(bú )僧(sēng )道(dào )不(bú )道(dào )的(de )。”参(cān )见(jiàn )“道(dào )书(shū )”。

23.指(zhǐ )佛(fó )教(jiāo )或(huò )佛(fó )教(jiāo )徒(tú )。

《魏(wèi )书(shū )·释(shì )老(lǎo )志(zhì )》:“诸(zhū )服(fú )其(qí )道(dào )者(zhě ),则(zé )剃(tì )落(luò )鬚(xū )髮(fà ),释(shì )累(lèi )辞(cí )家(jiā )……总(zǒng )谓(wèi )之(zhī )僧(sēng )。”

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《袁(yuán )州(zhōu )萍(píng )乡(xiāng )县(xiàn )杨(yáng )岐(qí )山(shān )故(gù )广(guǎng )禅(chán )师(shī )碑(bēi )》:“禅(chán )师(shī )讳(huì )乘(chéng )广(guǎng )……七(qī )岁(suì )尚(shàng )儒(rú ),以(yǐ )俎(zǔ )豆(dòu )为(wéi )戏(xì );十(shí )三(sān )慕(mù )道(dào ),遵(zūn )坏(huài )削(xuē )之(zhī )仪(yí )。”

清(qīng )王(wáng )士(shì )禛(zhēn )《池(chí )北(běi )偶(ǒu )谈(tán )·谈(tán )异(yì )六(liù )·放(fàng )生(shēng )池(chí )》:“老(lǎo )僧(sēng )忽(hū )云(yún ),贫(pín )道(dào )有(yǒu )一(yī )法(fǎ )宝(bǎo ),藏(cáng )之(zhī )久(jiǔ )矣(yǐ ),今(jīn )赠(zèng )居(jū )士(shì )。视(shì )之(zhī ),即(jí )王(wáng )文(wén )正(zhèng )公(gōng )金(jīn )书(shū )《法(fǎ )华(huá )经(jīng )》也(yě )。”

24.指(zhǐ )某(mǒu )些(xiē )会(huì )道(dào )门(mén )组(zǔ )织(zhī )。

周(zhōu )立(lì )波(bō )《诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )会(huì )》:“咱(zán )们(men )得(dé )时(shí )刻(kè )留(liú )心(xīn ),抓(zhuā )了(le )之(zhī )些(xiē ),说(shuō )不(bú )定(dìng )还(hái )有(yǒu )。碰(pèng )到(dào )形(xíng )迹(jì )可(kě )疑(yí )的(de )人(rén ),得(dé )赶(gǎn )紧(jǐn )报(bào )告(gào )。他(tā )们(men )闹(nào )一(yī )贯(guàn )道(dào ),什(shí )么(me )道(dào )门(mén )的(de ),都(dōu )是(shì )遮(zhē )眼(yǎn )法(fǎ )。”

25.遵(zūn )行(háng );实(shí )行(háng )。

《管(guǎn )子(zǐ )·任(rèn )法(fǎ )》:“法(fǎ )不(bú )一(yī ),则(zé )有(yǒu )国(guó )者(zhě )不(bú )祥(xiáng );民(mín )不(bú )道(dào )法(fǎ ),则(zé )不(bú )祥(xiáng )。”

《荀(xún )子(zǐ )·王(wáng )霸(bà )》:“不(bú )可(kě )不(bú )善(shàn )为(wéi )择(zé )道(dào )然(rán )后(hòu )道(dào )之(zhī ),涂(tú )薉(huì )则(zé )塞(sāi )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·荀(xún )子(zǐ )四(sì )》:“道(dào )之(zhī ),行(háng )之(zhī )也(yě )。”

26.正(zhèng )直(zhí )。

《荀(xún )子(zǐ )·不(bú )苟(gǒu )》:“君(jūn )子(zǐ )大(dà )心(xīn )则(zé )敬(jìng )天(tiān )而(ér )道(dào ),小(xiǎo )心(xīn )则(zé )畏(wèi )义(yì )而(ér )节(jiē )。”

梁(liáng )启(qǐ )雄(xióng )释(shì )引(yǐn )《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )》:“道(dào ),直(zhí )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·修(xiū )文(wén )》:“乐(lè )之(zhī )动(dòng )于(yú )内(nèi ),使(shǐ )人(rén )易(yì )道(dào )而(ér )好(hǎo )良(liáng )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·尔(ěr )雅(yǎ )上(shàng )》。

27.说(shuō );讲(jiǎng )述(shù )。

《诗(shī )·鄘(yōng )风(fēng )·墙(qiáng )有(yǒu )茨(cí )》:“中(zhōng )冓(gōu )之(zhī )言(yán ),不(bú )可(kě )道(dào )也(yě )。”

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《竹(zhú )枝(zhī )词(cí )》之(zhī )一(yī ):“东(dōng )边(biān )日(rì )出(chū )西(xī )边(biān )雨(yǔ ),道(dào )是(shì )无(wú )情(qíng )还(hái )有(yǒu )晴(qíng )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )十(shí )回(huí ):“次(cì )日(rì )午(wǔ )间(jiān ),人(rén )回(huí )道(dào ):‘请(qǐng )的(de )那(nà )张(zhāng )先(xiān )生(shēng )来(lái )了(le )。’”郭(guō )沫(mò )若(ruò )《瓶(píng )》诗(shī )之(zhī )二(èr )八(bā ):“你(nǐ )假(jiǎ )如(rú )遇(yù )着(zhe )我(wǒ )那(nà )姑(gū )娘(niáng ),你(nǐ )请(qǐng )道(dào )我(wǒ )呀(ya )平(píng )安(ān )无(wú )恙(yàng )。”

28.知(zhī )道(dào );觉(jiào )得(dé )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )吴(wú )均(jūn )《咏(yǒng )雪(xuě )》:“零(líng )泪(lèi )无(wú )人(rén )道(dào ),相(xiàng )思(sī )空(kōng )何(hé )益(yì )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《幽(yōu )州(zhōu )胡(hú )马(mǎ )客(kè )歌(gē )》:“虽(suī )居(jū )燕(yàn )支(zhī )山(shān ),不(bú )道(dào )朔(shuò )雪(xuě )寒(hán )。”

清(qīng )纳(nà )兰(lán )性(xìng )德(dé )《采(cǎi )桑(sāng )子(zǐ )》词(cí ):“而(ér )今(jīn )才(cái )道(dào )当(dāng )时(shí )错(cuò ),心(xīn )绪(xù )凄(qī )迷(mí )。”

29.料(liào )想(xiǎng );以(yǐ )为(wéi )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《承(chéng )闻(wén )河(hé )北(běi )诸(zhū )道(dào )节(jiē )度(dù )入(rù )朝(cháo )欢(huān )喜(xǐ )口(kǒu )号(hào )绝(jué )句(jù )》:“不(bú )道(dào )诸(zhū )公(gōng )无(wú )表(biǎo )来(lái ),茫(máng )茫(máng )庶(shù )事(shì )遣(qiǎn )人(rén )猜(cāi )。”

明(míng )汤(tāng )显(xiǎn )祖(zǔ )《南(nán )柯(kē )记(jì )·拜(bài )郡(jùn )》:“俺(ǎn )的(de )爹(diē ),相(xiàng )去(qù )十(shí )七(qī )八(bā )年(nián ),只(zhī )道(dào )故(gù )了(le )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )一(yī )六(liù )回(huí ):“众(zhòng )人(rén )都(dōu )见(jiàn )他(tā )忽(hū )笑(xiào )忽(hū )悲(bēi ),也(yě )不(bú )解(jiě )是(shì )何(hé )意(yì ),只(zhī )道(dào )是(shì )他(tā )的(de )旧(jiù )病(bìng )。”

30.是(shì )。

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《南(nán )湖(hú )早(zǎo )春(chūn )》诗(shī ):“不(bú )道(dào )江(jiāng )南(nán )春(chūn )不(bú )好(hǎo ),年(nián )年(nián )衰(shuāi )病(bìng )减(jiǎn )心(xīn )情(qíng )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《窦(dòu )娥(é )冤(yuān )》第(dì )四(sì )摺(zhé ):“便(biàn )万(wàn )剐(guǎ )了(le )乔(qiáo )才(cái ),还(hái )道(dào )报(bào )冤(yuān )雠(chóu )不(bú )畅(chàng )怀(huái )。”

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )三(sān )八(bā ):“你(nǐ )在(zài )那(nà )里(lǐ )来(lái )?可(kě )不(bú )道(dào )逃(táo )走(zǒu )了(le )?”

31.倒(dǎo ),反(fǎn )到(dào )。

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《望(wàng )江(jiāng )亭(tíng )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“则(zé )你(nǐ )那(nà )观(guān )名(míng )儿(ér )唤(huàn )做(zuò )清(qīng )安(ān ),你(nǐ )道(dào )是(shì )蜂(fēng )媒(méi )蝶(dié )使(shǐ )从(cóng )来(lái )惯(guàn )。”

元(yuán )李(lǐ )好(hǎo )古(gǔ )《张(zhāng )生(shēng )煮(zhǔ )海(hǎi )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“你(nǐ )穷(qióng )则(zé )穷(qióng ),道(dào )与(yǔ )他(tā )门(mén )户(hù )辉(huī )光(guāng )。”

32.用(yòng )同(tóng )“到(dào )”。

宋(sòng )辛(xīn )弃(qì )疾(jí )《昭(zhāo )君(jūn )怨(yuàn )》词(cí ):“落(luò )叶(yè )西(xī )风(fēng )时(shí )候(hòu ),人(rén )共(gòng )青(qīng )山(shān )都(dōu )瘦(shòu )。说(shuō )道(dào )梦(mèng )阳(yáng )台(tái ),几(jǐ )曾(céng )来(lái )?”

33.相(xiàng )当(dāng )于(yú )“看(kàn )”、“见(jiàn )”。

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《鸳(yuān )鸯(yāng )被(bèi )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“我(wǒ )道(dào )小(xiǎo )娘(niáng )子(zǐ )注(zhù )中(zhōng )模(mó )样(yàng ),不(bú )是(shì )受(shòu )贫(pín )的(de ),为(wéi )甚(shèn )么(me )在(zài )这(zhè )酒(jiǔ )店(diàn )中(zhōng )替(tì )他(tā )卖(mài )酒(jiǔ )。”

明(míng )汤(tāng )显(xiǎn )祖(zǔ )《邯(hán )郸(dān )记(jì )·合(hé )仙(xiān )》:“幸(xìng )直(zhí )着(zhe )小(xiǎo )二(èr )店(diàn )乾(qián )坤(kūn )逆(nì )旅(lǚ ),过(guò )去(qù )了(le )八(bā )十(shí )载(zǎi )人(rén )我(wǒ )是(shì )非(fēi )。挣(zhèng )醒(xǐng )来(lái )端(duān )然(rán )一(yī )梦(mèng ),道(dào )人(rén )间(jiān )饭(fàn )熟(shú )多(duō )时(shí )。”

34.助(zhù )词(cí )。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“得(dé )”。

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《和(hé )高(gāo )僕(pú )射(shè )》:“鞍(ān )辔(pèi )闹(nào )装(zhuāng )光(guāng )满(mǎn )马(mǎ ),何(hé )人(rén )信(xìn )道(dào )是(shì )书(shū )生(shēng )?”元(yuán )本(běn )高(gāo )明(míng )《琵(pí )琶(pá )记(jì )·五(wǔ )娘(niáng )葬(zàng )公(gōng )婆(pó )》:“怨(yuàn )苦(kǔ )知(zhī )多(duō )少(shǎo ),两(liǎng )三(sān )人(rén )只(zhī )道(dào )同(tóng )做(zuò )饿(è )莩(piǎo )。”

35.助(zhù )词(cí )。用(yòng )在(zài )句(jù )首(shǒu )或(huò )句(jù )中(zhōng ),无(wú )实(shí )义(yì )。

元(yuán )孙(sūn )仲(zhòng )章(zhāng )《勘(kān )头(tóu )巾(jīn )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“[正(zhèng )末(mò )云(yún )]你(nǐ )真(zhēn )个(gè )不(bú )曾(céng )说(shuō )甚(shèn )么(me ),不(bú )曾(céng )见(jiàn )人(rén )?[丑(chǒu )云(yún )]道(dào )我(wǒ )不(bú )曾(céng )说(shuō ),也(yě )不(bú )曾(céng )见(jiàn )人(rén )。”

元(yuán )郑(zhèng )廷(tíng )玉(yù )《看(kàn )钱(qián )奴(nú )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“问(wèn )甚(shèn )么(me )先(xiān )达(dá ),那(nà )肯(kěn )道(dào )攀(pān )鞍(ān )下(xià )马(mǎ ),直(zhí )将(jiāng )穷(qióng )民(mín )来(lái )傲(ào )慢(màn )杀(shā )。”

36.名(míng )词(cí )后(hòu )缀(zhuì )。

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )三(sān ):“沉(chén )郎(láng )腰(yāo )道(dào ),与(yǔ )绛(jiàng )絛(tāo )儿(ér )厮(sī )称(chēng )。”

元(yuán )王(wáng )嘉(jiā )甫(fǔ )《八(bā )声(shēng )甘(gān )州(zhōu )》套(tào )曲(qǔ ):“窄(zhǎi )弓(gōng )弓(gōng )撇(piě )道(dào ),熘(liū )刀(dāo )刀(dāo )渌(lù )老(lǎo ),称(chēng )霞(xiá )腮(sāi )一(yī )点(diǎn )珠(zhū )樱(yīng )小(xiǎo )。”

茹(rú )志(zhì )鹃(juān )《高(gāo )高(gāo )的(de )白(bái )杨(yáng )树(shù )·如(rú )愿(yuàn )》:“唉(āi )!还(hái )小(xiǎo )组(zǔ )长(zhǎng )呢(ne )!干(gàn )起(qǐ )来(lái )到(dào )底(dǐ )没(méi )你(nǐ )们(men )年(nián )青(qīng )人(rén )劲(jìn )道(dào )足(zú )了(le )。”

37.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )条(tiáo )形(xíng )物(wù )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《佐(zuǒ )还(hái )山(shān )后(hòu )寄(jì )》诗(shī )之(zhī )三(sān ):“几(jǐ )道(dào )泉(quán )浇(jiāo )圃(pǔ ),交(jiāo )横(héng )落(luò )幔(màn )坡(pō )。”

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )六(liù )回(huí ):“只(zhī )见(jiàn )斜(xié )刺(cì )里(lǐ )一(yī )道(dào )白(bái )光(guāng )儿(ér ),闪(shǎn )烁(shuò )烁(shuò )从(cóng )半(bàn )空(kōng )里(lǐ )扑(pū )了(le )来(lái )。”

韩(hán )蔼(ǎi )丽(lì )《眸(móu )子(zǐ )》:“那(nà )柔(róu )嫩(nèn )的(de )眼(yǎn )皮(pí )上(shàng ),新(xīn )添(tiān )了(le )两(liǎng )道(dào )疤(bā )痕(hén )。”

38.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )门(mén )、墙(qiáng )等(děng )。

《晋(jìn )书(shū )·石(shí )勒(lè )载(zǎi )记(jì )上(shàng )》:“速(sù )凿(záo )北(běi )垒(lěi ),为(wéi )突(tū )门(mén )二(èr )十(shí )馀(yú )道(dào )。”

唐(táng )杜(dù )宝(bǎo )《大(dà )业(yè )杂(zá )记(jì )》:“﹝渠(qú )﹞上(shàng )有(yǒu )通(tōng )仙(xiān )桥(qiáo )五(wǔ )道(dào ),时(shí )人(rén )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )五(wǔ )桥(qiáo )。”

巴(bā )金(jīn )《家(jiā )》十(shí ):“他(tā )进(jìn )了(le )一(yī )道(dào )月(yuè )洞(dòng )门(mén )。”

39.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )题(tí )目(mù )、文(wén )书(shū )等(děng )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·选(xuǎn )举(jǔ )志(zhì )上(shàng )》:“进(jìn )士(shì )试(shì )诗(shī )赋(fù )及(jí )时(shí )务(wù )策(cè )五(wǔ )道(dào ),明(míng )经(jīng )策(cè )三(sān )道(dào )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《题(tí )宋(sòng )熙(xī )陵(líng )御(yù )书(shū )后(hòu )》:“宋(sòng )熙(xī )陵(líng )御(yù )札(zhá ),前(qián )一(yī )道(dào )凡(fán )二(èr )十(shí )九(jiǔ )字(zì )……后(hòu )一(yī )道(dào )凡(fán )六(liù )十(shí )九(jiǔ )字(zì )。”

铁(tiě )凝(níng )《没(méi )有(yǒu )纽(niǔ )扣(kòu )的(de )红(hóng )衬(chèn )衫(shān )》九(jiǔ ):“离(lí )交(jiāo )卷(juàn )还(hái )有(yǒu )十(shí )五(wǔ )分(fèn )钟(zhōng )……做(zuò )完(wán )这(zhè )道(dào )大(dà )题(tí ),起(qǐ )码(mǎ )得(dé )用(yòng )二(èr )十(shí )分(fèn )钟(zhōng ),怎(zěn )么(me )办(bàn )?”

40.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )景(jǐng )物(wù ),犹(yóu )片(piàn )。

唐(táng )欧(ōu )阳(yáng )詹(zhān )《小(xiǎo )苑(yuàn )春(chūn )望(wàng )宫(gōng )池(chí )柳(liǔ )色(sè )》诗(shī ):“媚(mèi )作(zuò )千(qiān )门(mén )秀(xiù ),连(lián )为(wéi )一(yī )道(dào )春(chūn )。”

唐(táng )杜(dù )牧(mù )《汴(biàn )人(rén )舟(zhōu )行(háng )答(dá )张(zhāng )祜(hù )》诗(shī ):“春(chūn )风(fēng )野(yě )岸(àn )名(míng )花(huā )发(fā ),一(yī )道(dào )帆(fān )樯(qiáng )画(huà )柳(liǔ )烟(yān )。”

41.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )反(fǎn )覆(fù )出(chū )现(xiàn )的(de )事(shì )情(qíng ),犹(yóu )次(cì )、遍(biàn )。

《镜(jìng )花(huā )缘(yuán )》第(dì )七(qī )八(bā )回(huí ):“丫(yā )鬟(huán )送(sòng )了(le )酒(jiǔ ),上(shàng )了(le )几(jǐ )道(dào )菜(cài )。”

曹(cáo )禺(yú )《北(běi )京(jīng )人(rén )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“漆(qī )棺(guān )材(cái )的(de )时(shí )候(hòu ),老(lǎo )太(tài )爷(yé )挑(tiāo )那(nà )个(gè ),选(xuǎn )这(zhè )个(gè ),非(fēi )漆(qī )上(shàng )三(sān )五(wǔ )十(shí )道(dào )不(bú )可(kě )。”

《人(rén )民(mín )日(rì )报(bào )》1953.12.5:“到(dào )了(le )薅(hāo )头(tóu )道(dào )田(tián )时(shí ),他(tā )施(shī )了(le )五(wǔ )斤(jīn )石(shí )膏(gāo ),薅(hāo )二(èr )道(dào )时(shí ),又(yòu )追(zhuī )了(le )十(shí )斤(jīn )硫(liú )酸(suān )錏(yā )。”

42.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。

汉(hàn )代(dài )在(zài )少(shǎo )数(shù )民(mín )族(zú )聚(jù )居(jū )区(qū )所(suǒ )设(shè )的(de )县(xiàn )。

《史(shǐ )记(jì )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》:“檄(xí )到(dào ),亟(jí )下(xià )县(xiàn )道(dào ),使(shǐ )咸(xián )知(zhī )陛(bì )下(xià )之(zhī )意(yì ),唯(wéi )毋(wú )忽(hū )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·百(bǎi )官(guān )公(gōng )卿(qīng )表(biǎo )上(shàng )》:“列(liè )侯(hóu )所(suǒ )食(shí )县(xiàn )曰(yuē )国(guó ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )、皇(huáng )后(hòu )、公(gōng )主(zhǔ )所(suǒ )食(shí )曰(yuē )邑(yì ),有(yǒu )蛮(mán )夷(yí )曰(yuē )道(dào )。”

43.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。

唐(táng )初(chū )分(fèn )全(quán )国(guó )为(wéi )十(shí )道(dào ),后(hòu )增(zēng )为(wéi )十(shí )五(wǔ )道(dào )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )一(yī )》:“太(tài )宗(zōng )元(yuán )年(nián ),始(shǐ )命(mìng )併(bìng )省(shěng ),又(yòu )因(yīn )山(shān )川(chuān )形(xíng )便(biàn ),分(fèn )天(tiān )下(xià )为(wéi )十(shí )道(dào )……开(kāi )元(yuán )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),又(yòu )因(yīn )十(shí )道(dào )分(fèn )山(shān )南(nán )、江(jiāng )南(nán )为(wéi )东(dōng )西(xī )道(dào ),增(zēng )置(zhì )黔(qián )中(zhōng )道(dào )及(jí )京(jīng )畿(jī )、都(dōu )畿(jī ),置(zhì )十(shí )五(wǔ )採(cǎi )访(fǎng )使(shǐ )。”

44.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。

清(qīng )代(dài )在(zài )省(shěng )级(jí )设(shè )有(yǒu )主(zhǔ )管(guǎn )专(zhuān )职(zhí )的(de )道(dào ),并(bìng )在(zài )省(shěng )与(yǔ )州(zhōu )、府(fǔ )之(zhī )间(jiān )设(shè )分(fèn )守(shǒu )道(dào )。道(dào )设(shè )道(dào )员(yuán )。

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·职(zhí )官(guān )志(zhì )三(sān )》:“道(dào )员(yuán )。粮(liáng )道(dào )。海(hǎi )关(guān )道(dào )。巡(xún )警(jǐng )道(dào )。劝(quàn )业(yè )道(dào )。分(fèn )守(shǒu )道(dào ):山(shān )东(dōng )济(jì )东(dōng )泰(tài )武(wǔ )临(lín )道(dào ),山(shān )西(xī )雁(yàn )平(píng )道(dào )……各(gè )掌(zhǎng )分(fèn )守(shǒu )、分(fèn )巡(xún ),及(jí )河(hé )、粮(liáng )、盐(yán )、茶(chá ),或(huò )兼(jiān )水(shuǐ )利(lì )、驿(yì )传(chuán ),或(huò )兼(jiān )关(guān )务(wù )、屯(tún )田(tián )。”

45.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。

民(mín )国(guó )初(chū )年(nián )亦(yì )曾(céng )将(jiāng )一(yī )省(shěng )划(huá )分(fèn )为(wéi )若(ruò )工(gōng )道(dào )。

《红(hóng )色(sè )歌(gē )谣(yáo )·红(hóng )军(jūn )十(shí )大(dà )纪(jì )律(lǜ )歌(gē )》:“外(wài )国(guó )占(zhàn )了(le )中(zhōng )国(guó )多(duō )少(shǎo )道(dào ),铁(tiě )路(lù )矿(kuàng )山(shān )一(yī )律(lǜ )占(zhàn )完(wán )了(le )。”

46.春(chūn )秋(qiū )时(shí )国(guó )名(míng )。在(zài )今(jīn )河(hé )南(nán )省(shěng )确(què )山(shān )县(xiàn )附(fù )近(jìn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“于(yú )是(shì )江(jiāng )、黄(huáng )、道(dào )、柏(bǎi )方(fāng )睦(mù )于(yú )齐(qí ),皆(jiē )弦(xián )姻(yīn )也(yě )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“道(dào )国(guó )在(zài )汝(rǔ )南(nán )安(ān )阳(yáng )县(xiàn )南(nán )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“道(dào ),国(guó )名(míng ),其(qí )故(gù )城(chéng )当(dāng )在(zài )今(jīn )河(hé )南(nán )省(shěng )确(què )山(shān )县(xiàn )北(běi ),或(huò )云(yún )在(zài )息(xī )县(xiàn )西(xī )南(nán )。”

47.通(tōng )“首(shǒu )”。头(tóu );起(qǐ )始(shǐ )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·芮(ruì )良(liáng )夫(fū )》:“予(yǔ )小(xiǎo )臣(chén )良(liáng )夫(fū )稽(jī )道(dào )谋(móu )告(gào )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·逸(yì )周(zhōu )书(shū )四(sì )》:“稽(jī )道(dào )即(jí )稽(jī )首(shǒu )也(yě )。道(dào )从(cóng )首(shǒu )声(shēng ),故(gù )与(yǔ )首(shǒu )字(zì )通(tōng )用(yòng )。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“群(qún )臣(chén )诵(sòng )功(gōng ),本(běn )原(yuán )事(shì )迹(jì ),追(zhuī )首(shǒu )高(gāo )明(míng )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“今(jīn )检(jiǎn )《会(huì )稽(jī )刻(kè )石(shí )》文(wén )‘首(shǒu )’字(zì )作(zuò )‘道(dào )’,雅(yǎ )符(fú )人(rén )情(qíng )也(yě )。”

48.姓(xìng )。

战(zhàn )国(guó )时(shí )秦(qín )有(yǒu )道(dào )穴(xué )。见(jiàn )《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·外(wài )储(chǔ )说(shuō )右(yòu )上(shàng )》。

II

d·o

ㄉㄠˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》大(dà )到(dào )切(qiē ),去(qù )号(hào ),定(dìng )。〕

1.疏(shū )通(tōng )。

《书(shū )·禹(yǔ )贡(gòng )》:“九(jiǔ )河(hé )既(jì )道(dào ),雷(léi )夏(xià )既(jì )泽(zé ),灉(yōng )沮(jǔ )会(huì )同(tóng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū )引(yǐn )李(lǐ )巡(xún )曰(yuē ):“禹(yǔ )疏(shū )九(jiǔ )河(hé )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )》:“大(dà )决(jué )所(suǒ )犯(fàn ),伤(shāng )人(rén )必(bì )多(duō ),吾(wú )不(bú )克(kè )救(jiù )也(yě )。不(bú )如(rú )小(xiǎo )决(jué )使(shǐ )道(dào )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“道(dào ),通(tōng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·沟(gōu )洫(xù )志(zhì )》:“故(gù )道(dào )河(hé )自(zì )积(jī )石(shí ),历(lì )龙(lóng )门(mén ),南(nán )到(dào )华(huá )阴(yīn )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“从(cóng )积(jī )石(shí )山(shān )而(ér )治(zhì )引(yǐn )之(zhī )令(lìng )通(tōng )流(liú )也(yě )。道(dào ),读(dú )曰(yuē )导(dǎo )。”

2.先(xiān )导(dǎo );引(yǐn )导(dǎo )。

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“请(qǐng )君(jūn )释(shì )憾(hàn )于(yú )宋(sòng ),敝(bì )邑(yì )为(wéi )道(dào )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“道(dào )音(yīn )导(dǎo ),本(běn )亦(yì )作(zuò )导(dǎo )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“乘(chéng )骐(qí )骥(jì )以(yǐ )驰(chí )骋(chěng )兮(xī ),来(lái )吾(wú )道(dào )夫(fū )先(xiān )路(lù )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“言(yán )己(jǐ )如(rú )得(dé )任(rèn )用(yòng ),将(jiāng )驱(qū )先(xiān )行(háng ),愿(yuàn )来(lái )随(suí )我(wǒ ),遂(suí )为(wéi )君(jūn )导(dǎo )入(rù )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

3.开(kāi )导(dǎo );教(jiāo )导(dǎo )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·田(tián )子(zǐ )方(fāng )》:“其(qí )谏(jiàn )我(wǒ )也(yě )似(sì )子(zǐ ),其(qí )道(dào )我(wǒ )也(yě )似(sì )父(fù )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“训(xùn )导(dǎo )我(wǒ )也(yě )似(sì )父(fù )之(zhī )教(jiāo )子(zǐ )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“道(dào ),音(yīn )导(dǎo )。”

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“上(shàng )则(zé )能(néng )大(dà )其(qí )所(suǒ )隆(lóng ),下(xià )则(zé )能(néng )开(kāi )道(dào )不(bú )己(jǐ )若(ruò )者(zhě )。”

4.治(zhì )理(lǐ )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“道(dào )千(qiān )乘(chéng )之(zhī )国(guó ),敬(jìng )事(shì )而(ér )信(xìn ),节(jiē )用(yòng )而(ér )爱(ài )人(rén ),使(shǐ )民(mín )以(yǐ )时(shí )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )包(bāo )咸(xián )曰(yuē ):“道(dào ),治(zhì )也(yě )。”

5.谄(chǎn )媚(mèi )。参(cān )见(jiàn )“道(dào )言(yán )”、“道(dào )谀(yú )”。

6.介(jiè )词(cí )。从(cóng );由(yóu )。

《管(guǎn )子(zǐ )·禁(jìn )藏(cáng )》:“故(gù )凡(fán )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )情(qíng ),皆(jiē )道(dào )上(shàng )始(shǐ )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“道(dào ),从(cóng )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )本(běn )纪(jì )》:“太(tài )尉(wèi )周(zhōu )勃(bó )道(dào )太(tài )原(yuán )入(rù ),定(dìng )代(dài )地(dì )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )韦(wéi )昭(zhāo )曰(yuē ):“道(dào ),犹(yóu )从(cóng )。”

清(qīng )唐(táng )甄(zhēn )《潜(qián )书(shū )·五(wǔ )形(xíng )》:“张(zhāng )献(xiàn )忠(zhōng )数(shù )十(shí )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )……将(jiāng )道(dào )达(dá )而(ér )西(xī )。”

7.通(tōng )“蹈(dǎo )”。赴(fù )。

《列(liè )子(zǐ )·黄(huáng )帝(dì )》:“吕(lǚ )梁(liáng )悬(xuán )水(shuǐ )三(sān )十(shí )仞(rèn ),流(liú )沫(mò )三(sān )十(shí )里(lǐ ),鼋(yuán )鼍(tuó )鱼(yú )鳖(biē )所(suǒ )不(bú )能(néng )游(yóu )。向(xiàng )吾(wú )见(jiàn )子(zǐ )道(dào )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )有(yǒu )苦(kǔ )而(ér )欲(yù )死(sǐ )者(zhě )。”

张(zhāng )湛(zhàn )注(zhù ):“道(dào ),当(dāng )为(wéi )蹈(dǎo )。”

阅读:6848

●道(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库