右【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 右

右(yòu )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

yòu

〡ㄡˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )救(jiù )切(qiē ),去(qù )宥(yòu ),云(yún )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》云(yún )久(jiǔ )切(qiē ),上(shàng )有(yǒu ),云(yún )。〕

1.助(zhù ),帮(bāng )助(zhù )。后(hòu )多(duō )作(zuò )“佑(yòu )”。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·大(dà )明(míng )》:“笃(dǔ )生(shēng )武(wǔ )王(wáng ),保(bǎo )右(yòu )命(mìng )尔(ěr )。”

毛(máo )传(chuán ):“右(yòu ),助(zhù )。”

宋(sòng )陈(chén )亮(liàng )《甲(jiǎ )辰(chén )秋(qiū )答(dá )朱(zhū )元(yuán )晦(huì )秘(mì )书(shū )》:“只(zhī )如(rú )太(tài )宗(zōng )亦(yì )只(zhī )是(shì )发(fā )他(tā )英(yīng )雄(xióng )之(zhī )心(xīn ),误(wù )处(chù )本(běn )秒(miǎo )忽(hū )而(ér )后(hòu )断(duàn )之(zhī )以(yǐ )大(dà )义(yì ),岂(qǐ )右(yòu )其(qí )为(wéi )霸(bà )哉(zāi )!”鲁(lǔ )迅(xùn )《坟(fén )·摩(mó )罗(luó )诗(shī )力(lì )说(shuō )》:“千(qiān )八(bā )百(bǎi )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )波(bō )阑(lán )抗(kàng )俄(é ),西(xī )欧(ōu )诸(zhū )国(guó )右(yòu )波(bō )阑(lán ),于(yú )俄(é )多(duō )所(suǒ )憎(zēng )恶(è )。”

2.保(bǎo )祐(yòu )。后(hòu )多(duō )作(zuò )“祐(yòu )”。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·雝(yōng )》:“绥(suí )我(wǒ )眉(méi )寿(shòu ),介(jiè )以(yǐ )繁(fán )祉(zhǐ );既(jì )右(yòu )烈(liè )考(kǎo ),亦(yì )右(yòu )文(wén )母(mǔ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“子(zǐ )孙(sūn )所(suǒ )以(yǐ )得(dé )考(kǎo )寿(shòu )与(yǔ )多(duō )福(fú )者(zhě ),乃(nǎi )以(yǐ )见(jiàn )右(yòu )助(zhù )于(yú )光(guāng )明(míng )之(zhī )考(kǎo ),与(yǔ )文(wén )德(dé )之(zhī )母(mǔ )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“右(yòu ),音(yīn )祐(yòu )。”

《汉(hàn )书(shū )·翟(zhái )方(fāng )进(jìn )传(chuán )》:“是(shì )天(tiān )反(fǎn )复(fù )右(yòu )我(wǒ )汉(hàn )国(guó )也(yě )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“右(yòu )读(dú )曰(yuē )祐(yòu )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《南(nán )海(hǎi )神(shén )庙(miào )碑(bēi )》:“明(míng )用(yòng )享(xiǎng )锡(xī ),右(yòu )我(wǒ )家(jiā )邦(bāng )。”

3.亲(qīn )近(jìn );袒(tǎn )护(hù )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·魏(wèi )策(cè )二(èr )》:“张(zhāng )仪(yí )相(xiàng )魏(wèi ),必(bì )右(yòu )秦(qín )而(ér )左(zuǒ )魏(wèi )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“右(yòu ),亲(qīn )也(yě )。左(zuǒ ),疏(shū )外(wài )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·魏(wèi )谟(mó )传(chuán )》:“教(jiāo )坊(fāng )有(yǒu )工(gōng )善(shàn )为(wéi )新(xīn )声(shēng )者(zhě ),诏(zhào )授(shòu )扬(yáng )州(zhōu )司(sī )马(mǎ ),议(yì )者(zhě )颇(pō )言(yán )司(sī )马(mǎ )品(pǐn )高(gāo ),郎(láng )官(guān )、刺(cì )史(shǐ )迭(dié )处(chù ),不(bú )可(kě )以(yǐ )授(shòu )贱(jiàn )工(gōng ),帝(dì )意(yì )右(yòu )之(zhī )。宰(zǎi )相(xiàng )谕(yù )谏(jiàn )官(guān )勿(wù )复(fù )言(yán ),谟(mó )独(dú )固(gù )谏(jiàn )不(bú )可(kě ),工(gōng )降(jiàng )润(rùn )州(zhōu )司(sī )马(mǎ )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《书(shū )吴(wú )潘(pān )二(èr )子(zǐ )事(shì )》:“之(zhī )荣(róng )告(gào )诸(zhū )大(dà )吏(lì ),大(dà )吏(lì )右(yòu )庄(zhuāng )氏(shì ),不(bú )直(zhí )之(zhī )荣(róng )。”

4.右(yòu )手(shǒu )。

《书(shū )·牧(mù )誓(shì )》:“右(yòu )秉(bǐng )白(bái )旄(máo )以(yǐ )麾(huī )。”

《国(guó )语(yǔ )·越(yuè )语(yǔ )下(xià )》:“范(fàn )蠡(lí )乃(nǎi )左(zuǒ )提(tí )鼓(gǔ ),右(yòu )援(yuán )枹(bāo ),以(yǐ )应(yīng )使(shǐ )者(zhě )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《江(jiāng )城(chéng )子(zǐ )·密(mì )州(zhōu )出(chū )猎(liè )》词(cí ):“老(lǎo )夫(fū )聊(liáo )发(fā )少(shǎo )年(nián )狂(kuáng ),左(zuǒ )牵(qiān )黄(huáng ),右(yòu )擎(qíng )苍(cāng )。”

查(chá )为(wéi )仁(rén )《莲(lián )坡(pō )诗(shī )话(huà )》一(yī )八(bā )一(yī )引(yǐn )清(qīng )吴(wú )廷(tíng )华(huá )《王(wáng )道(dào )士(shì )画(huà )龙(lóng )歌(gē )》:“酒(jiǔ )酣(hān )兴(xìng )发(fā )重(zhòng )引(yǐn )满(mǎn ),左(zuǒ )执(zhí )酒(jiǔ )杯(bēi )右(yòu )执(zhí )管(guǎn )。”

5.右(yòu )手(shǒu )一(yī )边(biān )的(de )方(fāng )位(wèi ),与(yǔ )“左(zuǒ )”相(xiàng )对(duì )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“效(xiào )驾(jià ),奋(fèn )衣(yī )由(yóu )右(yòu )上(shàng )。”

明(míng )李(lǐ )东(dōng )阳(yáng )《灵(líng )寿(shòu )杖(zhàng )歌(gē )》:“左(zuǒ )扶(fú )右(yòu )策(cè )夹(jiá )以(yǐ )二(èr )童(tóng )子(zǐ ),下(xià )可(kě )涉(shè )园(yuán )径(jìng ),上(shàng )可(kě )凌(líng )坡(pō )陀(tuó )。”

周(zhōu )立(lì )波(bō )《山(shān )乡(xiāng )巨(jù )变(biàn )》上(shàng )二(èr ):“她(tā )们(men )往(wǎng )右(yòu )拐(guǎi )进(jìn )一(yī )个(gè )小(xiǎo )小(xiǎo )横(héng )村(cūn )子(zǐ )。”

6.西(xī )边(biān )。取(qǔ )面(miàn )向(xiàng )南(nán ),则(zé )右(yòu )为(wéi )西(xī )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )虞(yú )礼(lǐ )》:“陈(chén )三(sān )鼎(dǐng )于(yú )门(mén )外(wài )之(zhī )右(yòu )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“门(mén )外(wài )之(zhī )右(yòu ),门(mén )西(xī )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·王(wáng )粲(càn )〈从(cóng )军(jūn )〉诗(shī )之(zhī )一(yī )》:“相(xiàng )公(gōng )征(zhēng )关(guān )右(yòu ),赫(hè )怒(nù )震(zhèn )天(tiān )威(wēi )。”

李(lǐ )周(zhōu )翰(hàn )注(zhù ):“关(guān )右(yòu ),关(guān )西(xī )也(yě )。”

宋(sòng )刘(liú )昌(chāng )诗(shī )《芦(lú )浦(pǔ )笔(bǐ )记(jì )·资(zī )政(zhèng )庄(zhuāng )节(jiē )王(wáng )公(gōng )家(jiā )传(chuán )》:“陝(shǎn )右(yòu )民(mín )号(hào )难(nán )理(lǐ ),公(gōng )至(zhì ),开(kāi )布(bù )威(wēi )信(xìn ),不(bú )两(liǎng )月(yuè ),大(dà )治(zhì ),民(mín )皆(jiē )悦(yuè )服(fú )。”

7.面(miàn )北(běi )背(bèi )南(nán )则(zé )以(yǐ )东(dōng )为(wéi )右(yòu )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )相(xiàng )见(jiàn )礼(lǐ )》:“主(zhǔ )人(rén )揖(yī )入(rù )门(mén )右(yòu )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“入(rù )门(mén )则(zé )以(yǐ )东(dōng )为(wéi )右(yòu ),以(yǐ )西(xī )为(wéi )左(zuǒ ),依(yī )宾(bīn )西(xī )主(zhǔ )东(dōng )之(zhī )位(wèi )也(yě )。”

8.往(wǎng )右(yòu )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·外(wài )储(chǔ )说(shuō )左(zuǒ )下(xià )》:“寡(guǎ )人(rén )将(jiāng )立(lì )管(guǎn )仲(zhòng )为(wéi )仲(zhòng )父(fù ),善(shàn )者(zhě )入(rù )门(mén )而(ér )左(zuǒ ),不(bú )善(shàn )者(zhě )入(rù )门(mén )而(ér )右(yòu )。”

《史(shǐ )记(jì )·殷(yīn )本(běn )纪(jì )》:“乃(nǎi )去(qù )其(qí )三(sān )面(miàn ),祝(zhù )曰(yuē ):‘欲(yù )左(zuǒ ),左(zuǒ )。欲(yù )右(yòu ),右(yòu )。不(bú )用(yòng )命(mìng ),乃(nǎi )入(rù )吾(wú )网(wǎng )。’”唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《梓(zǐ )人(rén )传(chuán )》:“量(liàng )栋(dòng )宇(yǔ )之(zhī )任(rèn ),视(shì )木(mù )之(zhī )能(néng ),举(jǔ )挥(huī )其(qí )杖(zhàng )曰(yuē ):‘斧(fǔ )!’彼(bǐ )执(zhí )斧(fǔ )者(zhě )奔(bēn )而(ér )右(yòu )。”

9.车(chē )右(yòu )。亦(yì )名(míng )骖(cān )乘(chéng )。古(gǔ )制(zhì )一(yī )车(chē )乘(chéng )三(sān )人(rén ),尊(zūn )者(zhě )居(jū )左(zuǒ ),御(yù )车(chē )人(rén )居(jū )中(zhōng ),骖(cān )乘(chéng )居(jū )右(yòu ),以(yǐ )有(yǒu )勇(yǒng )力(lì )的(de )人(rén )担(dān )任(rèn )。

《书(shū )·甘(gān )誓(shì )》:“右(yòu )不(bú )攻(gōng )于(yú )右(yòu ),汝(rǔ )不(bú )恭(gōng )命(mìng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“右(yòu ),车(chē )右(yòu ),勇(yǒng )力(lì )之(zhī )士(shì ),执(zhí )戈(gē )矛(máo )以(yǐ )退(tuì )敌(dí )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“晋(jìn )侯(hóu )饮(yǐn )赵(zhào )盾(dùn )酒(jiǔ ),伏(fú )甲(jiǎ )将(jiāng )攻(gōng )之(zhī )。其(qí )右(yòu )提(tí )弥(mí )明(míng )知(zhī )之(zhī )。”

汉(hàn )枚(méi )乘(chéng )《七(qī )发(fā )》:“于(yú )是(shì )伯(bó )乐(lè )相(xiàng )其(qí )前(qián )后(hòu ),王(wáng )良(liáng )、造(zào )父(fù )为(wéi )之(zhī )御(yù ),秦(qín )缺(quē )、楼(lóu )季(jì )为(wéi )之(zhī )右(yòu )。”

10.指(zhǐ )右(yòu )军(jūn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》:“吴(wú )为(wéi )三(sān )军(jūn )以(yǐ )繫(jì )于(yú )后(hòu ),中(zhōng )军(jūn )从(cóng )王(wáng ),光(guāng )帅(shuài )右(yòu ),掩(yǎn )馀(yú )帅(shuài )左(zuǒ )。”

11.古(gǔ )代(dài )崇(chóng )右(yòu ),故(gù )以(yǐ )右(yòu )为(wéi )上(shàng ),为(wéi )贵(guì ),为(wéi )高(gāo )。

《管(guǎn )子(zǐ )·七(qī )法(fǎ )》:“春(chūn )秋(qiū )角(jiǎo )试(shì ),以(yǐ )练(liàn )精(jīng )锐(ruì )为(wéi )右(yòu )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“右(yòu ),上(shàng )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·廉(lián )颇(pō )蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》:“既(jì )罢(bà )归(guī )国(guó ),以(yǐ )相(xiàng )如(rú )功(gōng )大(dà ),拜(bài )为(wéi )上(shàng )卿(qīng ),位(wèi )在(zài )廉(lián )颇(pō )之(zhī )右(yòu )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“王(wáng )劭(shào )按(àn ):董(dǒng )勋(xūn )《答(dá )礼(lǐ )》曰(yuē )‘职(zhí )高(gāo )者(zhě )名(míng )录(lù )在(zài )上(shàng ),于(yú )人(rén )为(wéi )右(yòu );职(zhí )卑(bēi )者(zhě )名(míng )录(lù )在(zài )下(xià ),于(yú )人(rén )为(wéi )左(zuǒ ),是(shì )以(yǐ )谓(wèi )下(xià )迁(qiān )为(wéi )左(zuǒ )’。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“秦(qín )汉(hàn )以(yǐ )前(qián ),用(yòng )右(yòu )为(wéi )上(shàng )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《投(tóu )壶(hú )新(xīn )格(gé )》:“余(yú )今(jīn )更(gèng )定(dìng )新(xīn )格(gé ),增(zēng )损(sǔn )旧(jiù )图(tú ),以(yǐ )精(jīng )密(mì )者(zhě )为(wéi )右(yòu ),偶(ǒu )中(zhōng )者(zhě )为(wéi )下(xià )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )二(èr ):“吾(wú )辈(bèi )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )锺(zhōng ),便(biàn )是(shì )最(zuì )胜(shèng ),那(nà )见(jiàn )还(hái )有(yǒu )出(chū )其(qí )右(yòu )者(zhě )?”

12.谓(wèi )胜(shèng )过(guò );超(chāo )过(guò )。

宋(sòng )洪(hóng )适(shì )《〈隶(lì )续(xù )〉序(xù )》:“意(yì )世(shì )间(jiān )所(suǒ )谓(wèi )乐(lè )事(shì ),直(zhí )无(wú )以(yǐ )右(yòu )此(cǐ )者(zhě )。”

13.尊(zūn )崇(chóng );崇(chóng )尚(shàng )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·氾(fán )论(lùn )训(xùn )》:“兼(jiān )爱(ài ),尚(shàng )贤(xián ),右(yòu )鬼(guǐ ),非(fēi )命(mìng ),墨(mò )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )立(lì )也(yě )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“右(yòu ),犹(yóu )尊(zūn )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·元(yuán )稹(zhěn )传(chuán )》:“然(rán )稹(zhěn )素(sù )无(wú )检(jiǎn ),望(wàng )轻(qīng ),不(bú )为(wéi )公(gōng )议(yì )所(suǒ )右(yòu )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《滹(hū )南(nán )诗(shī )话(huà )》卷(juàn )中(zhōng ):“或(huò )谓(wèi )‘论(lùn )文(wén )者(zhě )尊(zūn )东(dōng )坡(pō ),言(yán )诗(shī )者(zhě )右(yòu )山(shān )谷(gǔ )’,此(cǐ )门(mén )生(shēng )亲(qīn )党(dǎng )之(zhī )偏(piān )说(shuō ),而(ér )至(zhì )今(jīn )词(cí )人(rén )多(duō )以(yǐ )为(wéi )口(kǒu )寔(shí )。”

姚(yáo )华(huá )《曲(qǔ )海(hǎi )一(yī )勺(sháo )》:“论(lùn )者(zhě )独(dú )尊(zūn )古(gǔ )而(ér )卑(bēi )今(jīn ),右(yòu )诸(zhū )体(tǐ )而(ér )左(zuǒ )曲(qǔ ),几(jǐ )于(yú )众(zhòng )口(kǒu )所(suǒ )同(tóng ),此(cǐ )殆(dài )恒(héng )情(qíng )之(zhī )弊(bì )也(yě )。”

14.权(quán )贵(guì )。

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈四(sì )愁(chóu )诗(shī )〉序(xù )》:“又(yòu )多(duō )豪(háo )右(yòu )并(bìng )兼(jiān )之(zhī )家(jiā )。”

吕(lǚ )延(yán )济(jì )注(zhù ):“右(yòu )谓(wèi )权(quán )势(shì )交(jiāo )者(zhě )。”

《宋(sòng )书(shū )·何(hé )承(chéng )天(tiān )传(chuán )》:“承(chéng )天(tiān )为(wéi )性(xìng )刚(gāng )愎(bì ),不(bú )能(néng )屈(qū )意(yì )朝(cháo )右(yòu )。”

15.迂(yū )曲(qǔ )。

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·蒹(jiān )葭(jiā )》:“溯(sù )洄(huí )从(cóng )之(zhī ),道(dào )阻(zǔ )且(qiě )右(yòu )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“右(yòu )者(zhě ),言(yán )其(qí )迂(yū )迴(huí )也(yě )。”

16.指(zhǐ )政(zhèng )治(zhì )上(shàng )、思(sī )想(xiǎng )上(shàng )属(shǔ )于(yú )保(bǎo )守(shǒu )的(de )或(huò )反(fǎn )动(dòng )的(de )。

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《在(zài )中(zhōng )国(guó )共(gòng )产(chǎn )党(dǎng )全(quán )国(guó )代(dài )表(biǎo )会(huì )议(yì )上(shàng )的(de )讲(jiǎng )话(huà )》三(sān ):“落(luò )在(zài )时(shí )代(dài )的(de )后(hòu )面(miàn ),落(luò )在(zài )当(dāng )前(qián )情(qíng )况(kuàng )的(de )后(hòu )面(miàn ),缺(quē )乏(fá )斗(dòu )争(zhēng )性(xìng ),这(zhè )是(shì )右(yòu ),这(zhè )个(gè )也(yě )不(bú )好(hǎo )。”

茹(rú )志(zhì )鹃(juān )《剪(jiǎn )辑(jí )错(cuò )了(le )的(de )故(gù )事(shì )》:“可(kě )见(jiàn )这(zhè )场(chǎng )革(gé )命(mìng )考(kǎo )人(rén ),他(tā )要(yào )向(xiàng )右(yòu )倒(dǎo ),想(xiǎng )拉(lā )也(yě )拉(lā )不(bú )住(zhù )啊(ā )!”

17.通(tōng )“侑(yòu )”。劝(quàn )酒(jiǔ );劝(quàn )食(shí )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·彤(tóng )弓(gōng )》:“钟(zhōng )鼓(gǔ )既(jì )设(shè ),一(yī )朝(cháo )右(yòu )之(zhī )。”

毛(máo )传(chuán ):“右(yòu ),劝(quàn )也(yě )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )祝(zhù )》:“以(yǐ )享(xiǎng )右(yòu )祭(jì )祀(sì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“右(yòu )读(dú )为(wéi )侑(yòu )。侑(yòu )劝(quàn )尸(shī )食(shí )而(ér )拜(bài )。”

18.姓(xìng )。

宋(sòng )邓(dèng )名(míng )世(shì )《古(gǔ )今(jīn )姓(xìng )氏(shì )书(shū )辨(biàn )证(zhèng )·宥(yòu )》:“右(yòu ),《元(yuán )和(hé )姓(xìng )纂(zuǎn )》曰(yuē ):‘晋(jìn )屠(tú )击(jī )将(jiāng )右(yòu )行(háng ),因(yīn )氏(shì )焉(yān )。’谨(jǐn )按(àn ),左(zuǒ )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )后(hòu )为(wéi )左(zuǒ )氏(shì ),则(zé )右(yòu )氏(shì )亦(yì )右(yòu )公(gōng )子(zǐ )后(hòu )。

《姓(xìng )纂(zuǎn )》以(yǐ )为(wéi )右(yòu )公(gōng )氏(shì ),故(gù )取(qǔ )屠(tú )击(jī )为(wéi )证(zhèng )。”

阅读:3346

●右(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库