密【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 密

密(mì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):11画(huà );

mì

ㄇ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》美(měi )毕(bì )切(qiē ),入(rù )质(zhì ),明(míng )。〕

1.形(xíng )状(zhuàng )像(xiàng )堂(táng )屋(wū )的(de )山(shān )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )山(shān )》:“山(shān )如(rú )堂(táng )者(zhě ),密(mì )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“形(xíng )如(rú )堂(táng )室(shì )者(zhě )。

《尸(shī )子(zǐ )》曰(yuē ):‘松(sōng )柏(bǎi )之(zhī )鼠(shǔ ),不(bú )知(zhī )堂(táng )密(mì )之(zhī )有(yǒu )美(měi )枞(cōng )。’”

2.隐(yǐn )秘(mì )之(zhī )处(chù );隐(yǐn )秘(mì )之(zhī )事(shì )。

《礼(lǐ )记(jì )·少(shǎo )仪(yí )》:“不(bú )窥(kuī )密(mì ),不(bú )旁(páng )狎(xiá )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“嫌(xián )伺(sì )人(rén )之(zhī )私(sī )也(yě )。密(mì ),隐(yǐn )曲(qǔ )处(chù )也(yě )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·制(zhì )分(fèn )》:“发(fā )姦(jiān )之(zhī )密(mì ),告(gào )过(guò )者(zhě )免(miǎn )罪(zuì )受(shòu )赏(shǎng ),失(shī )姦(jiān )者(zhě )必(bì )诛(zhū )连(lián )刑(xíng )。”

3.慎(shèn )密(mì );秘(mì )密(mì )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“君(jūn )不(bú )密(mì )则(zé )失(shī )臣(chén ),臣(chén )不(bú )密(mì )则(zé )失(shī )身(shēn ),几(jǐ )事(shì )不(bú )密(mì )则(zé )害(hài )成(chéng ),是(shì )以(yǐ )君(jūn )子(zǐ )慎(shèn )密(mì )而(ér )不(bú )出(chū )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“君(jūn )不(bú )慎(shèn )密(mì )乃(nǎi )彰(zhāng )露(lù )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )为(wéi ),使(shǐ )在(zài )下(xià )闻(wén )之(zhī ),众(zhòng )共(gòng )嫉(jí )怒(nù )害(hài )此(cǐ )臣(chén )而(ér )杀(shā )之(zhī ),是(shì )失(shī )臣(chén )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“既(jì )乃(nǎi )与(yǔ )巴(bā )姬(jī )密(mì )埋(mái )璧(bì )于(yú )大(dà )室(shì )之(zhī )庭(tíng ),使(shǐ )五(wǔ )人(rén )齐(qí )而(ér )长(zhǎng )入(rù )拜(bài )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·人(rén )间(jiān )世(shì )》:“弟(dì )子(zǐ )曰(yuē ):‘趣(qù )取(qǔ )无(wú )用(yòng ),则(zé )为(wéi )社(shè )何(hé )邪(xié )?’曰(yuē ):‘密(mì )!若(ruò )无(wú )言(yán )!’”成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“汝(rǔ )但(dàn )慎(shèn )密(mì ),莫(mò )轻(qīng )出(chū )言(yán )。”

唐(táng )王(wáng )度(dù )《古(gǔ )镜(jìng )记(jì )》:“﹝王(wáng )度(dù )﹞乃(nǎi )密(mì )悬(xuán )此(cǐ )镜(jìng )于(yú )树(shù )之(zhī )间(jiān )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )九(jiǔ )一(yī )回(huí ):“我(wǒ )是(shì )跟(gēn )奶(nǎi )奶(nǎi )的(de ),还(hái )有(yǒu )两(liǎng )个(gè )心(xīn )么(me )?但(dàn )是(shì )事(shì )情(qíng )要(yào )密(mì )些(xiē ),倘(tǎng )或(huò )声(shēng )张(zhāng )起(qǐ )来(lái ),不(bú )是(shì )玩(wán )的(de )。”如(rú ):密(mì )电(diàn );保(bǎo )密(mì )。

4.闭(bì )藏(cáng );封(fēng )闭(bì )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“道(dào )五(wǔ )常(cháng )之(zhī )行(háng ),使(shǐ )之(zhī )阳(yáng )而(ér )不(bú )散(sàn ),阴(yīn )而(ér )不(bú )密(mì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“密(mì )之(zhī )言(yán )闭(bì )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“密(mì )不(bú )通(tōng )风(fēng )”。

5.严(yán )密(mì );紧(jǐn )密(mì )。

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )功(gōng )臣(chén )侯(hóu )者(zhě )年(nián )表(biǎo )序(xù )》:“至(zhì )太(tài )初(chū )百(bǎi )年(nián )之(zhī )间(jiān )……罔(wǎng )亦(yì )稍(shāo )密(mì )焉(yān )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《和(hé )侯(hóu )协(xié )律(lǜ )咏(yǒng )笋(sǔn )》:“外(wài )恨(hèn )苞(bāo )藏(cáng )密(mì ),中(zhōng )仍(réng )节(jiē )目(mù )繁(fán )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《种(zhǒng )树(shù )郭(guō )橐(tuó )驼(tuó )传(chuán )》:“凡(fán )植(zhí )木(mù )之(zhī )性(xìng ),其(qí )本(běn )欲(yù )舒(shū ),其(qí )培(péi )欲(yù )平(píng ),其(qí )土(tǔ )欲(yù )故(gù ),其(qí )筑(zhù )欲(yù )密(mì )。”

《云(yún )笈(jí )七(qī )籤(qiān )》卷(juàn )六(liù )八(bā ):“若(ruò )药(yào )华(huá )未(wèi )尽(jìn )起(qǐ )者(zhě ),可(kě )更(gèng )合(hé )泥(ní )固(gù )济(jì )如(rú )前(qián )法(fǎ )使(shǐ )密(mì ),更(gèng )烧(shāo )釜(fǔ )腹(fù )顿(dùn )六(liù )十(shí )日(rì ),万(wàn )无(wú )不(bú )成(chéng )。”

6.精(jīng )密(mì );周(zhōu )密(mì )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·省(shěng )事(shì )》:“今(jīn )验(yàn )其(qí )分(fèn )至(zhì )薄(báo )蚀(shí ),则(zé )四(sì )分(fèn )疏(shū )而(ér )减(jiǎn )分(fèn )密(mì )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·齐(qí )明(míng )帝(dì )建(jiàn )武(wǔ )元(yuán )年(nián )》:“朝(cháo )廷(tíng )每(měi )选(xuǎn )人(rén )士(shì ),校(xiào )其(qí )一(yī )婚(hūn )一(yī )宦(huàn )以(yǐ )为(wéi )升(shēng )降(jiàng ),何(hé )其(qí )密(mì )也(yě )!至(zhì )于(yú )度(dù )地(dì )居(jū )民(mín ),则(zé )清(qīng )浊(zhuó )连(lián )甍(méng ),何(hé )其(qí )略(luè )也(yě )!”明(míng )袁(yuán )宏(hóng )道(dào )《送(sòng )叶(yè )使(shǐ )君(jūn )还(hái )朝(cháo )序(xù )》:“叶(yè )使(shǐ )君(jūn )心(xīn )密(mì )而(ér )机(jī )静(jìng ),经(jīng )世(shì )才(cái )也(yě )。”

7.多(duō );稠(chóu )密(mì )。

《墨(mò )子(zǐ )·七(qī )患(huàn )》:“然(rán )而(ér )民(mín )不(bú )冻(dòng )饿(è )者(zhě ),何(hé )也(yě )?其(qí )生(shēng )财(cái )密(mì ),其(qí )用(yòng )之(zhī )节(jiē )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《喜(xǐ )雪(xuě )献(xiàn )裴(péi )尚(shàng )书(shū )》诗(shī ):“喜(xǐ )深(shēn )将(jiāng )策(cè )试(shì ),惊(jīng )密(mì )仰(yǎng )簷(yán )窥(kuī )。”

丁(dīng )玲(líng )《母(mǔ )亲(qīn )》:“竹(zhú )子(zǐ )又(yòu )生(shēng )得(dé )密(mì ),必(bì )好(hǎo )玩(wán )极(jí )了(le )。”

柳(liǔ )青(qīng )《铜(tóng )墙(qiáng )铁(tiě )壁(bì )》第(dì )十(shí )七(qī )章(zhāng ):“邵(shào )参(cān )谋(móu )特(tè )别(bié )注(zhù )意(yì )问(wèn )他(tā )电(diàn )话(huà )线(xiàn )最(zuì )密(mì )的(de )地(dì )方(fāng )在(zài )哪(nǎ )里(lǐ )。”参(cān )见(jiàn )“密(mì )云(yún )不(bú )雨(yǔ )”。

8.贴(tiē )近(jìn );亲(qīn )密(mì )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《南(nán )山(shān )诗(shī )》:“或(huò )戾(lì )若(ruò )仇(chóu )雠(chóu ),或(huò )密(mì )若(ruò )婚(hūn )媾(gòu )。”

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )二(èr ):“却(què )说(shuō )姚(yáo )家(jiā )有(yǒu )个(gè )极(jí )密(mì )的(de )内(nèi )亲(qīn ),叫(jiào )做(zuò )周(zhōu )少(shǎo )溪(xī )。”

清(qīng )纳(nà )兰(lán )性(xìng )德(dé )《如(rú )梦(mèng )令(lìng )》词(cí ):“纤(xiān )月(yuè )黄(huáng )昏(hūn )庭(tíng )院(yuàn ),语(yǔ )密(mì )翻(fān )教(jiāo )醉(zuì )浅(qiǎn )。”参(cān )见(jiàn )“密(mì )迩(ěr )”。

9.寂(jì )静(jìng );静(jìng )默(mò )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“二(èr )十(shí )有(yǒu )八(bā )载(zǎi ),帝(dì )乃(nǎi )殂(cú )落(luò ),百(bǎi )姓(xìng )如(rú )丧(sàng )考(kǎo )妣(bǐ );三(sān )载(zǎi ),四(sì )海(hǎi )遏(è )密(mì )八(bā )音(yīn )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“密(mì ),静(jìng )也(yě )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·达(dá )生(shēng )》:“颜(yán )阖(hé )遇(yù )之(zhī ),入(rù )见(jiàn )曰(yuē ):‘稷(jì )之(zhī )马(mǎ )将(jiāng )败(bài )。’公(gōng )密(mì )而(ér )不(bú )应(yīng )。”

10.宁(níng )静(jìng );安(ān )定(dìng )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·昊(hào )天(tiān )有(yǒu )成(chéng )命(mìng )》:“成(chéng )王(wáng )不(bú )敢(gǎn )康(kāng ),夙(sù )夜(yè )基(jī )命(mìng )宥(yòu )密(mì )。”

毛(máo )传(chuán ):“密(mì ),宁(níng )也(yě )。”又(yòu )《大(dà )雅(yǎ )·公(gōng )刘(liú )》:“夹(jiá )其(qí )皇(huáng )涧(jiàn ),溯(sù )其(qí )过(guò )涧(jiàn )。止(zhǐ )旅(lǚ )乃(nǎi )密(mì ),芮(ruì )鞫(jū )之(zhī )即(jí )。”

毛(máo )传(chuán ):“密(mì ),安(ān )也(yě )。”一(yī )说(shuō )稠(chóu )密(mì ),繁(fán )密(mì )。见(jiàn )朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán )及(jí )马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì )。亦(yì )谓(wèi )确(què )定(dìng )。

《管(guǎn )子(zǐ )·大(dà )匡(kuāng )》:“夫(fū )诈(zhà )密(mì )而(ér )后(hòu )动(dòng )者(zhě )胜(shèng )。”

11.古(gǔ )国(guó )名(míng )。即(jí )密(mì )须(xū )。在(zài )今(jīn )甘(gān )肃(sù )省(shěng )灵(líng )台(tái )县(xiàn )西(xī )。参(cān )见(jiàn )“密(mì )须(xū )”。

12.地(dì )名(míng )。

春(chūn )秋(qiū )莒(jǔ )邑(yì )。在(zài )今(jīn )山(shān )东(dōng )昌(chāng )邑(yì )县(xiàn )东(dōng )南(nán )。

《春(chūn )秋(qiū )·隐(yǐn )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“纪(jì )子(zǐ )帛(bó )、莒(jǔ )子(zǐ )盟(méng )于(yú )密(mì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“密(mì ),莒(jǔ )邑(yì )。

城(chéng )阳(yáng )淳(chún )于(yú )县(xiàn )东(dōng )北(běi )有(yǒu )密(mì )乡(xiāng )。”

13.地(dì )名(míng )。

春(chūn )秋(qiū )鲁(lǔ )地(dì )。在(zài )今(jīn )山(shān )东(dōng )费(fèi )县(xiàn )北(běi )。

《左(zuǒ )传(chuán )·闵(mǐn )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“以(yǐ )赂(lù )求(qiú )共(gòng )仲(zhòng )于(yú )莒(jǔ ),莒(jǔ )人(rén )归(guī )之(zhī ),及(jí )密(mì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“密(mì ),鲁(lǔ )地(dì )。

琅(láng )琊(yá )费(fèi )县(xiàn )北(běi )有(yǒu )密(mì )如(rú )亭(tíng )。”

14.通(tōng )“蔤(mì )”。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·说(shuō )山(shān )训(xùn )》“譬(pì )若(ruò )树(shù )荷(hé )山(shān )上(shàng )”汉(hàn )高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“荷(hé ),水(shuǐ )菜(cài ),夫(fū )渠(qú )也(yě )。其(qí )茎(jīng )曰(yuē )茄(qié ),其(qí )本(běn )曰(yuē )密(mì )。”

15.通(tōng )“峚(mì )”。参(cān )见(jiàn )“密(mì )山(shān )”。

16.“蜜(mì )”的(de )借(jiè )字(zì )。参(cān )见(jiàn )“密(mì )印(yìn )”。

17.姓(xìng )。

宋(sòng )有(yǒu )密(mì )佑(yòu )。见(jiàn )《宋(sòng )史(shǐ )·忠(zhōng )义(yì )传(chuán )六(liù )·密(mì )佑(yòu )》。

阅读:2861

●密(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库