役【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 役

役(yì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):7画(huà );

yī

〡

〔《广(guǎng )韵(yùn )》营(yíng )只(zhī )切(qiē ),入(rù )昔(xī ),以(yǐ )。〕

1.服(fú )兵(bīng )役(yì );戍(shù )守(shǒu )边(biān )疆(jiāng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )一(yī )》:“士(shì )蒍(wěi )以(yǐ )告(gào ),公(gōng )说(shuō ),乃(nǎi )伐(fá )翟(zhái )柤(zhā )。

郄(qiè )叔(shū )虎(hǔ )将(jiāng )乘(chéng )城(chéng ),其(qí )徒(tú )曰(yuē ):‘弃(qì )政(zhèng )从(cóng )役(yì ),非(fēi )其(qí )任(rèn )也(yě )。’”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“役(yì ),服(fú )戎(róng )役(yì )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )傅(fù )亮(liàng )《为(wéi )宋(sòng )公(gōng )求(qiú )加(jiā )赠(zèng )刘(liú )前(qián )军(jūn )表(biǎo )》:“顷(qǐng )戎(róng )车(chē )远(yuǎn )役(yì ),居(jū )中(zhōng )作(zuò )捍(hàn )。”

宋(sòng )岳(yuè )珂(kē )《桯(yíng )史(shǐ )·黠(xiá )鬼(guǐ )酝(yùn )梦(mèng )》:“二(èr )千(qiān )里(lǐ )远(yuǎn )役(yì ),今(jīn )复(fù )已(yǐ )矣(yǐ )。”

2.服(fú )兵(bīng )役(yì )的(de )人(rén ),士(shì )兵(bīng )。

《国(guó )语(yǔ )·吴(wú )语(yǔ )》:“寡(guǎ )人(rén )帅(shuài )不(bú )腆(tiǎn )吴(wú )国(guó )之(zhī )役(yì ),遵(zūn )汶(wèn )之(zhī )上(shàng ),不(bú )敢(gǎn )左(zuǒ )右(yòu ),唯(wéi )好(hǎo )之(zhī )故(gù )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“役(yì ),兵(bīng )也(yě )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·渐(jiàn )渐(jiàn )之(zhī )石(shí )序(xù )》:“戎(róng )狄(dí )叛(pàn )之(zhī ),荆(jīng )舒(shū )不(bú )至(zhì ),乃(nǎi )命(mìng )将(jiāng )率(lǜ )东(dōng )征(zhēng ),役(yì )久(jiǔ )病(bìng )在(zài )外(wài ),故(gù )作(zuò )是(shì )诗(shī )也(yě )。”

毛(máo )传(chuán ):“役(yì )谓(wèi )士(shì )卒(zú )也(yě )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )元(yuán )帝(dì )永(yǒng )光(guāng )元(yuán )年(nián )》:“羌(qiāng )人(rén )乘(chéng )利(lì ),诸(zhū )种(zhǒng )并(bìng )和(hé ),相(xiàng )扇(shàn )而(ér )起(qǐ ),臣(chén )恐(kǒng )中(zhōng )国(guó )之(zhī )役(yì )不(bú )得(dé )止(zhǐ )于(yú )四(sì )万(wàn )。”

3.事(shì )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )五(wǔ )》:“国(guó )有(yǒu )大(dà )役(yì )。”参(cān )见(jiàn )“役(yì )事(shì )”。

4.战(zhàn )役(yì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“城(chéng )濮(pú )之(zhī )役(yì ),晋(jìn )无(wú )楚(chǔ )备(bèi ),以(yǐ )败(bài )于(yú )邲(bì )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《史(shǐ )记(jì )辨(biàn )惑(huò )二(èr )》:“秦(qín )穆(mù )公(gōng )伐(fá )郑(zhèng )之(zhī )役(yì ),考(kǎo )之(zhī )《左(zuǒ )传(chuán )》,其(qí )谏(jiàn )而(ér )止(zhǐ )之(zhī ),哭(kū )而(ér )送(sòng )其(qí )子(zǐ )者(zhě ),独(dú )蹇(jiǎn )叔(shū )而(ér )已(yǐ )。”

姚(yáo )锡(xī )光(guāng )《东(dōng )方(fāng )兵(bīng )事(shì )纪(jì )略(luè )·中(zhōng )日(rì )战(zhàn )争(zhēng )·海(hǎi )军(jūn )篇(piān )》:“是(shì )役(yì )也(yě ),德(dé )员(yuán )汉(hàn )纳(nà )根(gēn )与(yǔ )战(zhàn )争(zhēng ),偕(xié )汝(rǔ )昌(chāng )驻(zhù )定(dìng )远(yuǎn )舰(jiàn )。”

5.借(jiè )指(zhǐ )大(dà )规(guī )模(mó )的(de )政(zhèng )治(zhì )运(yùn )动(dòng )。

梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )《新(xīn )民(mín )说(shuō )》九(jiǔ ):“日(rì )本(běn )维(wéi )新(xīn )之(zhī )役(yì ),其(qí )倡(chàng )之(zhī )成(chéng )之(zhī )者(zhě ),非(fēi )有(yǒu )得(dé )于(yú )王(wáng )学(xué ),即(jí )有(yǒu )得(dé )于(yú )禅(chán )宗(zōng )。”

梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )《新(xīn )民(mín )说(shuō )》九(jiǔ ):“曾(céng )不(bú )审(shěn )夫(fū )泰(tài )西(xī )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )自(zì )由(yóu )者(zhě ),在(zài )前(qián )此(cǐ )之(zhī )诸(zhū )大(dà )问(wèn )题(tí ),无(wú )一(yī )役(yì )非(fēi )为(wéi )团(tuán )体(tǐ )公(gōng )益(yì )计(jì )。”

6.役(yì )使(shǐ );差(chà )遣(qiǎn )。

《书(shū )·大(dà )诰(gào )》:“予(yǔ )造(zào )天(tiān )役(yì ),遗(yí )大(dà )投(tóu )艰(jiān )于(yú )朕(zhèn )身(shēn )。”

蔡(cài )沉(chén )集(jí )传(chuán ):“然(rán )我(wǒ )之(zhī )所(suǒ )为(wéi ),皆(jiē )天(tiān )之(zhī )所(suǒ )役(yì )使(shǐ )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《归(guī )去(qù )来(lái )辞(cí )》:“既(jì )自(zì )以(yǐ )心(xīn )为(wéi )形(xíng )役(yì ),奚(xī )惆(chóu )怅(chàng )而(ér )独(dú )悲(bēi )?”宋(sòng )赵(zhào )彦(yàn )卫(wèi )《云(yún )麓(lù )漫(màn )钞(chāo )》卷(juàn )七(qī ):“取(qǔ )吴(wú )中(zhōng )水(shuǐ )窠(kē )以(yǐ )进(jìn ),并(bìng )以(yǐ )工(gōng )巧(qiǎo )之(zhī )物(wù )输(shū )上(shàng )方(fāng ),就(jiù )平(píng )江(jiāng )为(wéi )应(yīng )奉(fèng )局(jú ),百(bǎi )工(gōng )技(jì )艺(yì )皆(jiē )役(yì )之(zhī )。”

梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )《新(xīn )民(mín )说(shuō )》十(shí )一(yī ):“役(yì )之(zhī )如(rú )奴(nú )隶(lì ),防(fáng )之(zhī )如(rú )盗(dào )贼(zéi )。”

7.劳(láo )役(yì );役(yì )作(zuò )之(zhī )事(shì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·小(xiǎo )司(sī )徒(tú )》:“乃(nǎi )会(huì )万(wàn )民(mín )之(zhī )卒(zú )伍(wǔ )而(ér )用(yòng )之(zhī )……以(yǐ )起(qǐ )军(jūn )旅(lǚ ),以(yǐ )作(zuò )田(tián )役(yì )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“以(yǐ )作(zuò )田(tián )役(yì )者(zhě ),谓(wèi )田(tián )猎(liè )役(yì )作(zuò )皆(jiē )是(shì )也(yě )。”

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《藉(jiè )田(tián )赋(fù )》:“此(cǐ )一(yī )役(yì )也(yě ),而(ér )二(èr )美(měi )具(jù )焉(yān )。”

宋(sòng )孙(sūn )升(shēng )《孙(sūn )公(gōng )谈(tán )圃(pǔ )》卷(juàn )上(shàng ):“元(yuán )丰(fēng )修(xiū )城(chéng ),李(lǐ )士(shì )京(jīng )主(zhǔ )其(qí )役(yì ),日(rì )费(fèi )四(sì )百(bǎi )千(qiān )为(wéi )佣(yòng )直(zhí )。”

8.服(fú )劳(láo )役(yì )的(de )人(rén )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián )》:“季(jì )氏(shì )使(shǐ )其(qí )乘(chéng )之(zhī )人(rén ),以(yǐ )其(qí )役(yì )邑(yì )入(rù )者(zhě )无(wú )征(zhēng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“役(yì )谓(wèi )供(gòng )官(guān )力(lì )役(yì ),则(zé )今(jīn )之(zhī )丁(dīng )也(yě )。”

9.职(zhí )任(rèn ),职(zhí )务(wù )。

《文(wén )选(xuǎn )·潘(pān )岳(yuè )〈悼(dào )亡(wáng )诗(shī )〉》:“僶(mǐn )俛(miǎn )恭(gōng )朝(cháo )命(mìng ),迴(huí )心(xīn )反(fǎn )初(chū )役(yì )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“役(yì )谓(wèi )所(suǒ )任(rèn )也(yě )。

王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )》曰(yuē ):‘充(chōng )罢(bà )州(zhōu )役(yì )。’”梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )《新(xīn )中(zhōng )国(guó )未(wèi )来(lái )记(jì )·绪(xù )言(yán )》:“况(kuàng )年(nián )来(lái )身(shēn )兼(jiān )数(shù )役(yì ),日(rì )无(wú )寸(cùn )暇(xiá )。”

10.充(chōng )任(rèn );供(gòng )职(zhí )。

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“桓(huán )公(gōng )亲(qīn )见(jiàn )之(zhī ),遂(suí )使(shǐ )役(yì )官(guān )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“役(yì ),为(wéi )也(yě )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《归(guī )去(qù )来(lái )辞(cí )》序(xù ):“余(yú )家(jiā )贫(pín ),又(yòu )心(xīn )惮(dàn )远(yuǎn )役(yì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )孟(mèng )东(dōng )野(yě )序(xù )》:“东(dōng )野(yě )之(zhī )役(yì )于(yú )江(jiāng )南(nán )也(yě ),有(yǒu )若(ruò )不(bú )释(shì )然(rán )者(zhě )。”

11.僕(pú )役(yì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“季(jì )孙(sūn )使(shǐ )役(yì )如(rú )阚(kàn )公(gōng )氏(shì )。”

《南(nán )史(shǐ )·隐(yǐn )逸(yì )传(chuán )上(shàng )·陶(táo )潜(qián )》:“家(jiā )贫(pín )无(wú )役(yì )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《〈送(sòng )宁(níng )国(guó )范(fàn )明(míng )府(fǔ )诗(shī )〉序(xù )》:“夫(fū )为(wéi )吏(lì )者(zhě ),人(rén )役(yì )也(yě )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《滹(hū )南(nán )诗(shī )话(huà )》卷(juàn )上(shàng ):“主(zhǔ )强(qiáng )而(ér )役(yì )弱(ruò ),则(zé )无(wú )使(shǐ )不(bú )从(cóng )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《欢(huān )迎(yíng )会(huì )》:“李(lǐ )校(xiào )长(zhǎng )忙(máng )着(zhe )叫(jiào )校(xiào )役(yì )请(qǐng )庶(shù )务(wù )主(zhǔ )任(rèn )来(lái )。”

12.门(mén )徒(tú ),弟(dì )子(zǐ )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·庚(gēng )桑(sāng )楚(chǔ )》:“老(lǎo )聃(dān )之(zhī )役(yì )有(yǒu )庚(gēng )桑(sāng )楚(chǔ )者(zhě ),偏(piān )得(dé )老(lǎo )聃(dān )之(zhī )道(dào )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén )引(yǐn )司(sī )马(mǎ )彪(biāo )云(yún ):“役(yì ),学(xué )徒(tú ),弟(dì )子(zǐ )也(yě )。”

《列(liè )子(zǐ )·仲(zhòng )尼(ní )》:“圃(pǔ )泽(zé )之(zhī )役(yì )有(yǒu )伯(bó )丰(fēng )子(zǐ )者(zhě ),行(háng )过(guò )东(dōng )里(lǐ ),遇(yù )邓(dèng )析(xī )。”

张(zhāng )湛(zhàn )注(zhù ):“役(yì )犹(yóu )弟(dì )子(zǐ )。”

《亢(kàng )仓(cāng )子(zǐ )·全(quán )道(dào )》:“秦(qín )佚(yì )死(sǐ ),亢(kàng )仓(cāng )子(zǐ )哭(kū )之(zhī )。其(qí )役(yì )曰(yuē ):‘天(tiān )下(xià )皆(jiē )死(sǐ ),先(xiān )生(shēng )何(hé )哭(kū )也(yě )?’”

13.使(shǐ )被(bèi )吸(xī )引(yǐn )而(ér )不(bú )由(yóu )自(zì )主(zhǔ )。

唐(táng )孟(mèng )郊(jiāo )《古(gǔ )离(lí )别(bié )》诗(shī ):“春(chūn )芳(fāng )役(yì )双(shuāng )眼(yǎn ),春(chūn )色(sè )柔(róu )四(sì )肢(zhī )。”

14.引(yǐn )申(shēn )指(zhǐ )牵(qiān )缠(chán ),羁(jī )束(shù )。

后(hòu )蜀(shǔ )顾(gù )敻(xiòng )《浣(huàn )溪(xī )沙(shā )》词(cí ):“露(lù )白(bái )蟾(chán )明(míng )又(yòu )到(dào )秋(qiū ),佳(jiā )期(qī )幽(yōu )会(huì )两(liǎng )悠(yōu )悠(yōu ),梦(mèng )牵(qiān )情(qíng )役(yì )几(jǐ )时(shí )休(xiū )?”宋(sòng )杨(yáng )无(wú )咎(jiù )《双(shuāng )雁(yàn )儿(ér )》词(cí ):“利(lì )名(míng )牵(qiān )役(yì )几(jǐ )时(shí )閒(jiān )?还(hái )又(yòu )惊(jīng ),一(yī )岁(suì )圆(yuán )。”

15.营(yíng )卫(wèi ),保(bǎo )养(yǎng )。参(cān )见(jiàn )“役(yì )心(xīn )”。

16.施(shī )行(háng )。

《礼(lǐ )记(jì )·表(biǎo )记(jì )》:“是(shì )故(gù )君(jūn )子(zǐ )恭(gōng )俭(jiǎn )以(yǐ )求(qiú )役(yì )仁(rén ),信(xìn )让(ràng )以(yǐ )求(qiú )役(yì )礼(lǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“役(yì )之(zhī )言(yán )为(wéi )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“役(yì ),为(wéi )也(yě )。言(yán )以(yǐ )此(cǐ )求(qiú )施(shī )为(wéi )仁(rén )道(dào )也(yě )。”

17.行(háng )列(liè )。亦(yì )指(zhǐ )排(pái )成(chéng )行(háng )列(liè )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·生(shēng )民(mín )》:“荏(rěn )菽(shū )旆(pèi )旆(pèi ),禾(hé )役(yì )穟(suì )穟(suì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“役(yì ),列(liè )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“种(zhǒng )禾(hé )则(zé )使(shǐ )有(yǒu )行(háng )列(liè ),其(qí )苗(miáo )则(zé )穟(suì )穟(suì )然(rán )美(měi )好(hǎo )。”一(yī )说(shuō )通(tōng )“颖(yǐng )”,禾(hé )茎(jīng )。

《说(shuō )文(wén )·禾(hé )部(bù )》“穟(suì )”字(zì )下(xià )引(yǐn )作(zuò )“禾(hé )颖(yǐng )穟(suì )穟(suì )”,段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“按(àn )古(gǔ )音(yīn )支(zhī )清(qīng )二(èr )部(bù )互(hù )转(zhuǎn ),役(yì )在(zài )支(zhī )部(bù ),即(jí )颖(yǐng )之(zhī )入(rù )声(shēng ),盖(gài )则(zé )颖(yǐng )之(zhī )假(jiǎ )借(jiè )字(zì )。

许(xǔ )此(cǐ )句(jù )盖(gài )用(yòng )三(sān )家(jiā )诗(shī )。”

阅读:2694

●役(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库