戾【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 戾

戾(lì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );

I

lì

ㄌ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》郎(láng )计(jì )切(qiē ),去(qù )霁(jì ),来(lái )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》练(liàn )结(jié )切(qiē ),入(rù )屑(xiè ),来(lái )。〕

“盭(lì )”的(de )今(jīn )字(zì )。

1.弯(wān )曲(qǔ )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·尽(jìn )数(shù )》:“饮(yǐn )必(bì )小(xiǎo )咽(yān ),端(duān )直(zhí )无(wú )戾(lì )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·刘(liú )向(xiàng )〈九(jiǔ )叹(tàn )·逢(féng )纷(fēn )〉》:“龙(lóng )邛(qióng )脟(liè )圈(quān ),缭(liáo )戾(lì )宛(wǎn )转(zhuǎn ),阻(zǔ )相(xiàng )薄(báo )兮(xī )。”

洪(hóng )兴(xìng )祖(zǔ )补(bǔ )注(zhù ):“戾(lì ),力(lì )结(jié )切(qiē ),曲(qǔ )也(yě )。”

2.乖(guāi )张(zhāng );违(wéi )逆(nì )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·节(jiē )南(nán )山(shān )》:“昊(hào )天(tiān )不(bú )惠(huì ),降(jiàng )此(cǐ )大(dà )戾(lì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“戾(lì ),乖(guāi )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·览(lǎn )冥(míng )训(xùn )》:“举(jǔ )事(shì )戾(lì )苍(cāng )天(tiān ),发(fā )号(hào )逆(nì )四(sì )时(shí )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“戾(lì ),反(fǎn )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《上(shàng )贾(jiǎ )滑(huá )州(zhōu )书(shū )》:“读(dú )书(shū )学(xué )文(wén )十(shí )五(wǔ )年(nián ),言(yán )行(háng )不(bú )敢(gǎn )戾(lì )于(yú )古(gǔ )人(rén )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·职(zhí )官(guān )志(zhì )五(wǔ )》:“凡(fán )诸(zhū )生(shēng )之(zhī )戾(lì )规(guī )矩(jǔ )者(zhě ),待(dài )以(yǐ )五(wǔ )等(děng )之(zhī )罚(fá )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《喻(yù )性(xìng )》:“韩(hán )子(zǐ )曰(yuē ):性(xìng )之(zhī )品(pǐn )有(yǒu )上(shàng )中(zhōng )下(xià )……是(shì )以(yǐ )才(cái )言(yán )性(xìng )也(yě ),戾(lì )乎(hū )孟(mèng )子(zǐ )即(jí )戾(lì )乎(hū )孔(kǒng )子(zǐ )者(zhě )也(yě )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《訄(kāo )书(shū )·商(shāng )鞅(yāng )》:“人(rén )言(yán )之(zhī )戾(lì )也(yě ),一(yī )至(zhì )是(shì )哉(zāi )!”

3.暴(bào )虐(nuè );暴(bào )戾(lì )。

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“杀(shā )管(guǎn )叔(shū ),虚(xū )殷(yīn )国(guó ),而(ér )天(tiān )下(xià )不(bú )称(chēng )戾(lì )焉(yān )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“戾(lì ),暴(bào )也(yě )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·道(dào )术(shù )》:“心(xīn )兼(jiān )爱(ài )人(rén )谓(wèi )之(zhī )仁(rén ),反(fǎn )仁(rén )为(wéi )戾(lì )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·奏(zòu )启(qǐ )》:“是(shì )以(yǐ )世(shì )人(rén )为(wéi )文(wén ),竞(jìng )于(yú )诋(dǐ )诃(hē ),吹(chuī )毛(máo )取(qǔ )瑕(xiá ),次(cì )骨(gǔ )为(wéi )戾(lì )。”

詹(zhān )鉠(yāng )义(yì )证(zhèng ):“戾(lì ),暴(bào )戾(lì )。”

唐(táng )司(sī )空(kōng )图(tú )《铭(míng )秦(qín )坑(kēng )》:“秦(qín )术(shù )戾(lì )儒(rú ),厥(jué )民(mín )斯(sī )酷(kù )。

秦(qín )儒(rú )既(jì )坑(kēng ),厥(jué )祀(sì )随(suí )覆(fù )。”

4.罪(zuì )行(háng )。

《书(shū )·汤(tāng )诰(gào )》:“兹(zī )朕(zhèn )未(wèi )知(zhī )获(huò )戾(lì )于(yú )上(shàng )下(xià )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“未(wèi )知(zhī )得(dé )罪(zuì )于(yú )天(tiān )地(dì )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《责(zé )躬(gōng )》诗(shī ):“危(wēi )躯(qū )授(shòu )命(mìng ),知(zhī )足(zú )免(miǎn )戾(lì )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·皇(huáng )甫(fǔ )鎛(bó )传(chuán )》:“臣(chén )知(zhī )一(yī )言(yán )出(chū )口(kǒu ),必(bì )犯(fàn )天(tiān )威(wēi ),但(dàn )使(shǐ )言(yán )行(háng ),甘(gān )心(xīn )获(huò )戾(lì )。”

清(qīng )薛(xuē )福(fú )成(chéng )《〈筹(chóu )洋(yáng )刍(chú )议(yì )〉序(xù )》:“余(yú )谓(wèi )此(cǐ )特(tè )一(yī )时(shí )私(sī )论(lùn ),大(dà )端(duān )所(suǒ )宜(yí )发(fā )挥(huī )者(zhě )十(shí )未(wèi )得(dé )一(yī )二(èr ),遑(huáng )敢(gǎn )张(zhāng )之(zhī )以(yǐ )速(sù )戾(lì )也(yě )!”

5.率(lǜ ),率(lǜ )领(lǐng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )六(liù )》:“夫(fū )以(yǐ )果(guǒ )戾(lì )顺(shùn )行(háng ),民(mín )不(bú )犯(fàn )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“戾(lì ),帅(shuài )也(yě ),以(yǐ )果(guǒ )敢(gǎn )帅(shuài )顺(shùn )道(dào )而(ér )行(háng )之(zhī ),故(gù )民(mín )不(bú )犯(fàn )。”

6.至(zhì ),到(dào )达(dá )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·采(cǎi )芑(qǐ )》:“鴥(yù )彼(bǐ )飞(fēi )隼(sǔn ),其(qí )飞(fēi )戾(lì )天(tiān )。”

毛(máo )传(chuán ):“戾(lì ),至(zhì )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·韦(wéi )贤(xián )传(chuán )》:“爰(yuán )戾(lì )于(yú )邹(zōu ),鬋(jiǎn )茅(máo )作(zuò )堂(táng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“戾(lì ),至(zhì )也(yě )。”

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《藉(jiè )田(tián )赋(fù )》:“长(zhǎng )幼(yòu )杂(zá )遝(tà )以(yǐ )交(jiāo )集(jí ),士(shì )女(nǚ )颁(bān )斌(bīn )而(ér )咸(xián )戾(lì )。”

唐(táng )纪(jì )元(yuán )皋(gāo )《鱼(yú )上(shàng )冰(bīng )》诗(shī ):“傥(tǎng )得(dé )随(suí )鲲(kūn )化(huà ),终(zhōng )能(néng )戾(lì )太(tài )虚(xū )。”

7.安(ān )定(dìng );止(zhǐ )息(xī )。

《书(shū )·康(kāng )诰(gào )》:“今(jīn )惟(wéi )民(mín )不(bú )静(jìng ),未(wèi )戾(lì )厥(jué )心(xīn )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“未(wèi )定(dìng )其(qí )心(xīn )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·采(cǎi )菽(shū )》:“优(yōu )哉(zāi )游(yóu )哉(zāi ),亦(yì )是(shì )戾(lì )矣(yǐ )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“戾(lì ),亦(yì )当(dāng )训(xùn )‘定(dìng )’为(wéi )允(yǔn )……《笺(jiān )》训(xùn )为(wéi )‘安(ān )止(zhǐ )’,义(yì )与(yǔ )‘定(dìng )’正(zhèng )相(xiàng )近(jìn )耳(ěr )。”

《文(wén )选(xuǎn )·何(hé )晏(yàn )〈景(jǐng )福(fú )殿(diàn )赋(fù )〉》:“且(qiě )许(xǔ )昌(chāng )者(zhě ),乃(nǎi )大(dà )运(yùn )之(zhī )攸(yōu )戾(lì )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )杜(dù )预(yù )《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》注(zhù ):“戾(lì ),定(dìng )也(yě )。”

李(lǐ )周(zhōu )翰(hàn )注(zhù ):“戾(lì ),止(zhǐ )也(yě )。”

8.劲(jìn )疾(jí )貌(mào )。

《文(wén )选(xuǎn )·潘(pān )岳(yuè )〈秋(qiū )兴(xìng )赋(fù )〉》:“庭(tíng )树(shù )槭(qì )以(yǐ )洒(sǎ )落(luò )兮(xī ),劲(jìn )风(fēng )戾(lì )而(ér )吹(chuī )帷(wéi )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“戾(lì ),劲(jìn )疾(jí )之(zhī )貌(mào )。”

9.吹(chuī )乾(qián )。

《礼(lǐ )记(jì )·祭(jì )义(yì )》:“桑(sāng )于(yú )公(gōng )桑(sāng ),风(fēng )戾(lì )以(yǐ )食(shí )之(zhī )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《东(dōng )坡(pō )酒(jiǔ )经(jīng )》:“吾(wú )始(shǐ )取(qǔ )麵(miàn )而(ér )起(qǐ )肥(féi )之(zhī ),和(hé )之(zhī )以(yǐ )薑(jiāng )液(yè ),烝(zhēng )之(zhī )使(shǐ )十(shí )裂(liè ),绳(shéng )穿(chuān )而(ér )风(fēng )戾(lì )之(zhī ),愈(yù )久(jiǔ )而(ér )益(yì )悍(hàn ),此(cǐ )麴(qū )之(zhī )精(jīng )者(zhě )也(yě )。”

10.法(fǎ )。

汉(hàn )赵(zhào )晔(yè )《吴(wú )越(yuè )春(chūn )秋(qiū )·王(wáng )僚(liáo )使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )光(guāng )传(chuán )》:“胥(xū )为(wéi )人(rén )……执(zhí )纲(gāng )守(shǒu )戾(lì ),蒙(méng )垢(gòu )受(shòu )耻(chǐ ),虽(suī )冤(yuān )不(bú )争(zhēng ),能(néng )成(chéng )大(dà )事(shì )。”

11.建(jiàn )立(lì )。

晋(jìn )郭(guō )璞(pú )《南(nán )郊(jiāo )赋(fù )》:“尔(ěr )乃(nǎi )造(zào )广(guǎng )场(chǎng ),戾(lì )坛(tán )庭(tíng )。”

《玉(yù )篇(piān )·犬(quǎn )部(bù )》:“戾(lì ),立(lì )也(yě )。”

12.分(fèn )明(míng );清(qīng )晰(xī )。参(cān )见(jiàn )“戾(lì )戾(lì )”。

13.通(tōng )“疠(lì )”。瘟(wēn )疫(yì )。参(cān )见(jiàn )“戾(lì )疫(yì )”。

14.通(tōng )“厉(lì )”。磨(mó )砺(lì );砥(dǐ )砺(lì )。参(cān )见(jiàn )“戾(lì )行(háng )”。

II

liè

ㄌ〡ㄝˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》练(liàn )结(jié )切(qiē ),入(rù )屑(xiè ),来(lái )。〕

1.象(xiàng )声(shēng )词(cí )。参(cān )见(jiàn )“戾(lì )戾(lì )”。

2.同(tóng )“奊(liè )”。参(cān )见(jiàn )“戾(lì )契(qì )”。

3.通(tōng )“捩(liè )”。扭(niǔ )转(zhuǎn )。

《文(wén )选(xuǎn )·潘(pān )岳(yuè )〈射(shè )雉(zhì )赋(fù )〉》:“戾(lì )翳(yì )旋(xuán )把(bǎ ),萦(yíng )随(suí )所(suǒ )历(lì )。”

徐(xú )爰(yuán )注(zhù ):“戾(lì ),转(zhuǎn )也(yě )。”

《北(běi )史(shǐ )·刘(liú )昶(chǎng )传(chuán )》:“诸(zhū )王(wáng )每(měi )侮(wǔ )弄(nòng )之(zhī ),或(huò )戾(lì )手(shǒu )齧(niè )臂(bì ),至(zhì )于(yú )痛(tòng )伤(shāng )。”

4.通(tōng )“捩(liè )”。折(shé )断(duàn )。

《古(gǔ )文(wén )苑(yuàn )·宋(sòng )玉(yù )〈大(dà )言(yán )赋(fù )〉》:“北(běi )斗(dòu )戾(lì )兮(xī )太(tài )山(shān )夷(yí )。”

章(zhāng )樵(qiáo )注(zhù ):“戾(lì ),折(shé )也(yě )。”

晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《蜀(shǔ )都(dōu )赋(fù )》:“拔(bá )象(xiàng )齿(chǐ ),戾(lì )犀(xī )角(jiǎo )。”

《北(běi )史(shǐ )·魏(wèi )常(cháng )山(shān )王(wáng )遵(zūn )传(chuán )》:“以(yǐ )刀(dāo )子(zǐ )戾(lì )其(qí )颈(jǐng ),使(shǐ )身(shēn )首(shǒu )异(yì )处(chù )。”

阅读:2502

●戾(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库