鄙【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 鄙

鄙(bǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):13画(huà );

b·

ㄅ〡ˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》方(fāng )美(měi )切(qiē ),上(shàng )旨(zhǐ ),帮(bāng )。〕

1.周(zhōu )代(dài )地(dì )方(fāng )行(háng )政(zhèng )单(dān )位(wèi )。王(wáng )城(chéng )郊(jiāo )外(wài )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )为(wéi )“鄙(bǐ )”。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·遂(suí )人(rén )》:“五(wǔ )家(jiā )为(wéi )邻(lín ),五(wǔ )邻(lín )为(wéi )里(lǐ ),四(sì )里(lǐ )为(wéi )酇(zàn ),五(wǔ )酇(zàn )为(wéi )鄙(bǐ )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·孟(mèng )夏(xià )纪(jì )》:“命(mìng )司(sī )徒(tú )循(xún )行(háng )县(xiàn )鄙(bǐ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“鄙(bǐ ),五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )也(yě )。”

2.采(cǎi )邑(yì );小(xiǎo )邑(yì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·大(dà )宰(zǎi )》:“以(yǐ )八(bā )则(zé )治(zhì )都(dōu )鄙(bǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“都(dōu )之(zhī )所(suǒ )居(jū )曰(yuē )鄙(bǐ )……都(dōu )鄙(bǐ ),公(gōng )卿(qīng )大(dà )夫(fū )之(zhī )采(cǎi )邑(yì ),王(wáng )子(zǐ )弟(dì )所(suǒ )食(shí )邑(yì )在(zài )畿(jī )内(nèi )者(zhě )。”

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·杂(zá )下(xià )十(shí )五(wǔ )》:“庆(qìng )氏(shì )亡(wáng ),分(fèn )其(qí )邑(yì ),与(yǔ )晏(yàn )子(zǐ )邶(bèi )殿(diàn ),其(qí )鄙(bǐ )六(liù )十(shí ),晏(yàn )子(zǐ )勿(wù )受(shòu )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·房(fáng )式(shì )传(chuán )》:“诏(zhào )可(kě ),都(dōu )鄙(bǐ )安(ān )之(zhī )。”

3.边(biān )邑(yì );边(biān )境(jìng )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )十(shí )九(jiǔ )年(nián )》:“冬(dōng ),齐(qí )人(rén )、宋(sòng )人(rén )、陈(chén )人(rén )伐(fá )我(wǒ )西(xī )鄙(bǐ )。”

何(hé )休(xiū )注(zhù ):“鄙(bǐ )者(zhě ),边(biān )垂(chuí )之(zhī )辞(cí )。”

汉(hàn )张(zhāng )衡(héng )《西(xī )京(jīng )赋(fù )》:“鬻(yù )良(liáng )杂(zá )苦(kǔ ),蚩(chī )眩(xuàn )边(biān )鄙(bǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《次(cì )邓(dèng )州(zhōu )界(jiè )》诗(shī ):“商(shāng )颜(yán )暮(mù )雪(xuě )逢(féng )人(rén )少(shǎo ),邓(dèng )鄙(bǐ )春(chūn )泥(ní )见(jiàn )驿(yì )赊(shē )。”

《明(míng )史(shǐ )·刘(liú )聚(jù )传(chuán )赞(zàn )》:“其(qí )后(hòu )四(sì )镇(zhèn )凉(liáng )州(zhōu ),威(wēi )着(zhe )西(xī )鄙(bǐ )。”

4.郊(jiāo )野(yě );郊(jiāo )外(wài )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·作(zuò )雒(luò )》:“农(nóng )居(jū )鄙(bǐ ),得(dé )以(yǐ )庶(shù )士(shì )。”

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“昔(xī )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )治(zhì )天(tiān )下(xià )也(yě ),参(cān )其(qí )国(guó )而(ér )伍(wǔ )其(qí )鄙(bǐ )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“鄙(bǐ ),郊(jiāo )以(yǐ )外(wài )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·商(shāng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》:“君(jūn )之(zhī )危(wēi )若(ruò )朝(cháo )露(lù ),尚(shàng )将(jiāng )欲(yù )延(yán )年(nián )益(yì )寿(shòu )乎(hū )?则(zé )何(hé )不(bú )归(guī )十(shí )五(wǔ )都(dōu ),灌(guàn )园(yuán )于(yú )鄙(bǐ )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《新(xīn )田(tián )》诗(shī ):“僦(jiù )船(chuán )与(yǔ )车(chē ),四(sì )鄙(bǐ )出(chū )穀(yù )。”

5.谓(wèi )退(tuì )处(chù )于(yú )野(yě )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )年(nián )》:“彼(bǐ )将(jiāng )有(yǒu )他(tā )志(zhì ),余(yú )姑(gū )为(wéi )之(zhī )求(qiú )士(shì ),而(ér )鄙(bǐ )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )传(chuán )下(xià )》:“古(gǔ )谓(wèi )野(yě )为(wéi )鄙(bǐ )。‘鄙(bǐ )以(yǐ )待(dài )之(zhī )’,谓(wèi )退(tuì )处(chù )于(yú )野(yě )以(yǐ )待(dài )之(zhī )也(yě )。”

6.狭(xiá )小(xiǎo )。

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )下(xià )》:“闻(wén )柳(liǔ )下(xià )惠(huì )之(zhī )风(fēng )者(zhě ),鄙(bǐ )夫(fū )宽(kuān ),薄(báo )夫(fū )敦(dūn )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“鄙(bǐ ),狭(xiá )。”

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“邯(hán )郸(dān )虽(suī )鄙(bǐ ),君(jūn )臣(chén )并(bìng )力(lì )城(chéng )守(shǒu ),尚(shàng )可(kě )支(zhī )一(yī )岁(suì )。”

7.粗(cū )俗(sú );质(zhì )朴(pǔ )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·胠(qū )箧(qiè )》:“焚(fén )符(fú )破(pò )玺(xǐ )而(ér )民(mín )朴(pǔ )鄙(bǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·仲(zhòng )尼(ní )弟(dì )子(zǐ )列(liè )传(chuán )》:“子(zǐ )路(lù )性(xìng )鄙(bǐ ),好(hǎo )勇(yǒng )力(lì )。”

8.浅(qiǎn )陋(lòu );低(dī )贱(jiàn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“肉(ròu )食(shí )者(zhě )鄙(bǐ ),未(wèi )能(néng )远(yuǎn )谋(móu )。”

汉(hàn )祢(mí )衡(héng )《鹦(yīng )鹉(wǔ )赋(fù )》:“託(tuō )轻(qīng )鄙(bǐ )之(zhī )微(wēi )命(mìng ),委(wěi )陋(lòu )贱(jiàn )之(zhī )薄(báo )躯(qū )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )任(rèn )昉(fǎng )《奉(fèng )答(dá )敕(chì )示(shì )七(qī )夕(xī )诗(shī )启(qǐ )》:“拙(zhuō )速(sù )虽(suī )效(xiào ),蚩(chī )鄙(bǐ )已(yǐ )彰(zhāng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《许(xǔ )国(guó )公(gōng )神(shén )道(dào )碑(bēi )铭(míng )》:“从(cóng )舅(jiù )氏(shì )学(xué )将(jiāng )兵(bīng )数(shù )百(bǎi )人(rén ),悉(xī )识(shí )其(qí )材(cái )鄙(bǐ )怯(qiè )勇(yǒng )。”

9.鄙(bǐ )视(shì );轻(qīng )蔑(miè )。

《书(shū )·大(dà )诰(gào )》:“反(fǎn )鄙(bǐ )我(wǒ )周(zhōu )邦(bāng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“反(fǎn )鄙(bǐ )薄(báo )轻(qīng )易(yì )我(wǒ )周(zhōu )家(jiā )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )颜(yán )延(yán )之(zhī )《五(wǔ )君(jūn )咏(yǒng )·向(xiàng )常(cháng )侍(shì )》:“探(tàn )道(dào )好(hǎo )渊(yuān )玄(xuán ),观(guān )书(shū )鄙(bǐ )章(zhāng )句(jù )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《五(wǔ )经(jīng )辨(biàn )惑(huò )下(xià )》:“王(wáng )樵(qiáo )林(lín )东(dōng ),独(dú )鄙(bǐ )其(qí )说(shuō )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·黄(huáng )英(yīng )》:“马(mǎ )素(sù )介(jiè ),闻(wén )陶(táo )言(yán ),甚(shèn )鄙(bǐ )之(zhī )。”

10.以(yǐ )为(wéi )羞(xiū )耻(chǐ )。

《楚(chǔ )辞(cí )·怀(huái )沙(shā )》:“易(yì )初(chū )本(běn )迪(dí )兮(xī ),君(jūn )子(zǐ )所(suǒ )鄙(bǐ )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“鄙(bǐ ),耻(chǐ )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·司(sī )马(mǎ )迁(qiān )〈报(bào )任(rèn )少(shǎo )卿(qīng )书(shū )〉》:“恨(hèn )私(sī )心(xīn )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )尽(jìn ),鄙(bǐ )陋(lòu )没(méi )世(shì )而(ér )文(wén )采(cǎi )不(bú )表(biǎo )于(yú )后(hòu )世(shì )也(yě )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )曰(yuē ):“‘鄙(bǐ )陋(lòu )没(méi )世(shì )’,本(běn )作(zuò )‘鄙(bǐ )没(méi )世(shì )’。鄙(bǐ ),耻(chǐ )也(yě )。耻(chǐ )没(méi )世(shì )而(ér )文(wén )不(bú )着(zhe )也(yě )。”见(jiàn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )馀(yú )编(biān )·文(wén )选(xuǎn )》。

11.贪(tān )吝(lìn )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·五(wǔ )蠹(dù )》:“今(jīn )之(zhī )争(zhēng )夺(duó ),非(fēi )鄙(bǐ )也(yě ),财(cái )寡(guǎ )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·本(běn )经(jīng )训(xùn )》:“民(mín )性(xìng )善(shàn )而(ér )天(tiān )地(dì )阴(yīn )阳(yáng )从(cóng )而(ér )包(bāo )之(zhī ),则(zé )财(cái )足(zú )而(ér )人(rén )澹(dàn )矣(yǐ ),贪(tān )鄙(bǐ )忿(fèn )争(zhēng )不(bú )得(dé )生(shēng )焉(yān )。”

12.蔽(bì )固(gù ),不(bú )通(tōng )达(dá )。

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈东(dōng )京(jīng )赋(fù )〉》:“鄙(bǐ )哉(zāi )予(yǔ )乎(hū ),习(xí )非(fēi )而(ér )遂(suí )迷(mí )也(yě )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )《广(guǎng )雅(yǎ )》:“鄙(bǐ ),固(gù )陋(lòu )不(bú )惠(huì )。”

13.鄙(bǐ )人(rén )。自(zì )称(chēng )的(de )谦(qiān )词(cí )。

唐(táng )李(lǐ )复(fù )言(yán )《续(xù )玄(xuán )怪(guài )录(lù )·琴(qín )台(tái )子(zǐ )》:“鄙(bǐ )为(wéi )崔(cuī )氏(shì )妻(qī ),二(èr )男(nán )一(yī )女(nǚ ),男(nán )名(míng )琴(qín )台(tái )子(zǐ ),鄙(bǐ )尤(yóu )锺(zhōng )念(niàn )。”

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )七(qī ):“至(zhì )于(yú )终(zhōng )始(shǐ )之(zhī )盟(méng ),则(zé )固(gù )不(bú )在(zài )忒(tuī ),鄙(bǐ )昔(xī )中(zhōng )表(biǎo )相(xiàng )因(yīn ),或(huò )同(tóng )宴(yàn )处(chù );婢(bì )僕(pú )见(jiàn )诱(yòu ),遂(suí )致(zhì )私(sī )诚(chéng )。”

14.用(yòng )在(zài )名(míng )词(cí )前(qián ),用(yòng )以(yǐ )谦(qiān )称(chēng )自(zì )己(jǐ )或(huò )与(yǔ )自(zì )己(jǐ )有(yǒu )关(guān )的(de )事(shì )物(wù )。参(cān )见(jiàn )“鄙(bǐ )心(xīn )”、“鄙(bǐ )言(yán )”、“鄙(bǐ )臣(chén )”、“鄙(bǐ )土(tǔ )”。

阅读:4584

●鄙(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库