施【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 施

施(shī )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

I

shī

ㄕ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》式(shì )支(zhī )切(qiē ),平(píng )支(zhī ),书(shū )。〕

“弛(chí )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.旌(jīng )旗(qí )摇(yáo )曳(yè )貌(mào )。

2.旄(máo )羽(yǔ )珥(ěr ),旌(jīng )旗(qí )竿(gān )头(tóu )饰(shì )物(wù )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·王(wáng )会(huì )》:“楼(lóu )烦(fán )以(yǐ )星(xīng )施(shī )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“施(shī ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )旄(máo )羽(yǔ )珥(ěr )。”

3.散(sàn )布(bù );铺(pù )陈(chén )。

《易(yì )·乾(qián )》:“云(yún )行(háng )雨(yǔ )施(shī ),品(pǐn )物(wù )流(liú )形(xíng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“使(shǐ )云(yún )气(qì )流(liú )行(háng ),雨(yǔ )泽(zé )施(shī )布(bù ),故(gù )品(pǐn )类(lèi )之(zhī )物(wù )流(liú )布(bù )成(chéng )形(xíng )。”

《荀(xún )子(zǐ )·劝(quàn )学(xué )》:“施(shī )薪(xīn )若(ruò )一(yī ),火(huǒ )就(jiù )燥(zào )也(yě )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“布(bù )薪(xīn )于(yú )地(dì )均(jūn )若(ruò )一(yī )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《大(dà )雨(yǔ )》诗(shī ):“风(fēng )雷(léi )飒(sà )万(wàn )里(lǐ ),霈(pèi )泽(zé )施(shī )蓬(péng )蒿(hāo )。”

明(míng )方(fāng )孝(xiào )孺(rú )《赠(zèng )林(lín )公(gōng )辅(fǔ )序(xù )》:“可(kě )以(yǐ )与(yǔ )日(rì )月(yuè )同(tóng )其(qí )明(míng ),河(hé )海(hǎi )同(tóng )其(qí )容(róng ),施(shī )之(zhī )泽(zé )四(sì )表(biǎo ),歛(liǎn )之(zhī )善(shàn )一(yī )身(shēn )。”

4.设(shè )置(zhì );安(ān )放(fàng )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )操(cāo )《奏(zòu )定(dìng )制(zhì )度(dù )》:“三(sān )公(gōng )列(liè )侯(hóu ),门(mén )施(shī )内(nèi )外(wài )塾(shú ),方(fāng )三(sān )十(shí )亩(mǔ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《元(yuán )和(hé )圣(shèng )德(dé )诗(shī )》:“庐(lú )幕(mù )周(zhōu )施(shī ),开(kāi )揭(jiē )磊(lěi )砢(luǒ )。”

《太(tài )平(píng )广(guǎng )记(jì )》卷(juàn )七(qī )五(wǔ )引(yǐn )唐(táng )段(duàn )成(chéng )式(shì )《酉(yǒu )阳(yáng )杂(zá )俎(zǔ )·王(wáng )先(xiān )生(shēng )》:“既(jì )而(ér )谓(wèi )七(qī )娘(niáng )曰(yuē ):‘汝(rǔ )为(wéi )吾(wú )刻(kè )纸(zhǐ )状(zhuàng )今(jīn )夕(xī )之(zhī )月(yuè ),置(zhì )于(yú )室(shì )东(dōng )垣(yuán )上(shàng )。’有(yǒu )顷(qǐng )七(qī )娘(niáng )以(yǐ )纸(zhǐ )月(yuè )施(shī )于(yú )垣(yuán )上(shàng ),夕(xī )有(yǒu )奇(qí )光(guāng )自(zì )发(fā )。”

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )八(bā ):“方(fāng )就(jiù )竹(zhú )榻(tà )上(shàng )施(shī )衾(qīn )褥(rù ),命(mìng )程(chéng )元(yuán )玉(yù )宿(xiǔ )卧(wò )。”

5.施(shī )行(háng );施(shī )展(zhǎn )。

《国(guó )语(yǔ )·吴(wú )语(yǔ )》:“勾(gōu )践(jiàn )恐(kǒng )惧(jù )而(ér )改(gǎi )其(qí )谋(móu ),舍(shě )其(qí )愆(qiān )令(lìng ),轻(qīng )其(qí )徵(zhēng )赋(fù ),施(shī )民(mín )所(suǒ )善(shàn ),去(qù )民(mín )所(suǒ )恶(è )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·勉(miǎn )学(xué )》:“求(qiú )诸(zhū )身(shēn )而(ér )无(wú )所(suǒ )得(dé ),施(shī )之(zhī )世(shì )而(ér )无(wú )所(suǒ )用(yòng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《与(yǔ )孟(mèng )尚(shàng )书(shū )书(shū )》:“孟(mèng )子(zǐ )虽(suī )贤(xián )圣(shèng ),不(bú )得(dé )位(wèi ),空(kōng )言(yán )无(wú )施(shī ),虽(suī )切(qiē )何(hé )补(bǔ )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《五(wǔ )侯(hóu )宴(yàn )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“十(shí )万(wàn )军(jūn )中(zhōng )施(shī )英(yīng )勇(yǒng ),生(shēng )擒(qín )彦(yàn )章(zhāng )建(jiàn )头(tóu )功(gōng )。”

碧(bì )野(yě )《我(wǒ )们(men )的(de )力(lì )量(liàng )是(shì )无(wú )敌(dí )的(de )》第(dì )五(wǔ )章(zhāng ):“卫(wèi )生(shēng )员(yuán )在(zài )叫(jiào )医(yī )生(shēng )过(guò )去(qù )施(shī )手(shǒu )术(shù )了(le )。”

6.给(gěi )予(yǔ );施(shī )捨(shě )。

《广(guǎng )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )三(sān )》:“施(shī ),予(yǔ )也(yě )。”

唐(táng )拾(shí )得(dé )《诗(shī )》之(zhī )十(shí )八(bā ):“辍(chuò )己(jǐ )惠(huì )于(yú )人(rén ),方(fāng )可(kě )名(míng )为(wéi )施(shī )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《送(sòng )张(zhāng )拱(gǒng )微(wēi )出(chū )都(dōu )》诗(shī ):“塞(sāi )责(zé )以(yǐ )区(qū )区(qū ),一(yī )毛(máo )施(shī )万(wàn )牛(niú )。”

《金(jīn )史(shǐ )·逆(nì )臣(chén )传(chuán )·秉(bǐng )德(dé )》:“徒(tú )单(dān )遇(yù )害(hài ),世(shì )宗(zōng )恶(è )其(qí )不(bú )祥(xiáng ),施(shī )为(wéi )佛(fó )寺(sì )。”

清(qīng )潘(pān )荣(róng )陛(bì )《帝(dì )京(jīng )岁(suì )时(shí )纪(jì )胜(shèng )·赦(shè )孤(gū )》:“广(guǎng )宁(níng )门(mén )外(wài )普(pǔ )济(jì )堂(táng )收(shōu )养(yǎng )异(yì )乡(xiāng )孤(gū )贫(pín )疾(jí )瘵(zhài )人(rén ),冬(dōng )施(shī )粥(zhōu )饘(zhān ),夏(xià )施(shī )冰(bīng )茶(chá )。”

7.谓(wèi )施(shī )加(jiā )。

《论(lùn )语(yǔ )·卫(wèi )灵(líng )公(gōng )》:“己(jǐ )所(suǒ )不(bú )欲(yù ),勿(wù )施(shī )于(yú )人(rén )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě ):“言(yán )己(jǐ )之(zhī )所(suǒ )恶(è ),勿(wù )加(jiā )施(shī )于(yú )人(rén )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·奇(qí )怪(guài )》:“夫(fū )令(lìng )鸠(jiū )雀(què )施(shī )气(qì )于(yú )雁(yàn )鹄(hú ),终(zhōng )不(bú )成(chéng )子(zǐ )者(zhě ),何(hé )也(yě )?”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )二(èr )十(shí ):“今(jīn )日(rì )贾(jiǎ )廉(lián )访(fǎng )所(suǒ )为(wéi ),正(zhèng )似(sì )此(cǐ )二(èr )诗(shī )所(suǒ )言(yán ),‘官(guān )人(rén )与(yǔ )贼(zéi )不(bú )争(zhēng )多(duō )’,‘做(zuò )官(guān )却(què )做(zuò )贼(zéi )’了(le )。却(què )又(yòu )施(shī )在(zài )至(zhì )亲(qīn )面(miàn )上(shàng ),欺(qī )孤(gū )骗(piàn )寡(guǎ ),尤(yóu )为(wéi )可(kě )恨(hèn )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《论(lùn )持(chí )久(jiǔ )战(zhàn )》二(èr )一(yī ):“敌(dí )人(rén )的(de )这(zhè )一(yī )掠(luě )夺(duó )的(de )即(jí )灭(miè )亡(wáng )中(zhōng )国(guó )的(de )政(zhèng )策(cè ),分(fèn )为(wéi )物(wù )质(zhì )的(de )和(hé )精(jīng )神(shén )的(de )两(liǎng )方(fāng )面(miàn ),都(dōu )是(shì )普(pǔ )遍(biàn )地(dì )施(shī )之(zhī )于(yú )中(zhōng )国(guó )人(rén )的(de )。”

8.教(jiāo )。

《礼(lǐ )记(jì )·学(xué )记(jì )》:“不(bú )陵(líng )节(jiē )而(ér )施(shī )之(zhī )谓(wèi )孙(sūn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“施(shī ),犹(yóu )教(jiāo )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·学(xué )记(jì )》:“杂(zá )施(shī )而(ér )不(bú )孙(sūn ),则(zé )坏(huài )乱(luàn )而(ér )不(bú )脩(yǒu )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“杂(zá )施(shī ),谓(wèi )教(jiāo )杂(zá )乱(luàn )无(wú )次(cì ),越(yuè )节(jiē )。”

9.恩(ēn )惠(huì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )》:“报(bào )施(shī )救(jiù )患(huàn ),取(qǔ )威(wēi )定(dìng )霸(bà ),于(yú )是(shì )乎(hū )在(zài )矣(yǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《元(yuán )和(hé )圣(shèng )德(dé )诗(shī )》:“续(xù )功(gōng )臣(chén )嗣(sì ),拔(bá )贤(xián )任(rèn )耇(gǒu ),孩(hái )养(yǎng )无(wú )告(gào ),仁(rén )滂(pāng )施(shī )厚(hòu )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )仁(rén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )言(yán )事(shì )书(shū )》:“九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )大(dà ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )远(yuǎn ),孰(shú )能(néng )称(chēng )陛(bì )下(xià )之(zhī )旨(zhǐ ),以(yǐ )一(yī )一(yī )推(tuī )行(háng )此(cǐ ),而(ér )人(rén )人(rén )蒙(méng )其(qí )施(shī )者(zhě )乎(hū )!”

10.显(xiǎn )扬(yáng );表(biǎo )白(bái )。

《礼(lǐ )记(jì )·祭(jì )统(tǒng )》:“对(duì )扬(yáng )以(yǐ )辟(pì )之(zhī ),勤(qín )大(dà )命(mìng ),施(shī )于(yú )烝(zhēng )彝(yí )鼎(dǐng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“施(shī ),犹(yóu )着(zhe )也(yě ),言(yán )我(wǒ )将(jiāng )行(háng )君(jūn )之(zhī )命(mìng ),又(yòu )刻(kè )着(zhe )于(yú )烝(zhēng )祭(jì )之(zhī )彝(yí )鼎(dǐng )彝(yí )尊(zūn )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“施(shī ),如(rú )字(zì )。”

《论(lùn )语(yǔ )·公(gōng )冶(yě )长(zhǎng )》:“愿(yuàn )无(wú )伐(fá )善(shàn ),无(wú )施(shī )劳(láo )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“施(shī ),即(jí )表(biǎo )白(bái )的(de )意(yì )思(sī )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·诠(quán )言(yán )训(xùn )》:“功(gōng )盖(gài )天(tiān )下(xià ),不(bú )施(shī )其(qí )美(měi );泽(zé )及(jí )后(hòu )世(shì ),不(bú )有(yǒu )其(qí )名(míng )。”

11.搽(chá )抹(mò )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《北(běi )征(zhēng )》诗(shī ):“移(yí )时(shí )施(shī )朱(zhū )铅(qiān ),狼(láng )藉(jiè )画(huà )眉(méi )阔(kuò )。”

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《古(gǔ )今(jīn )谭(tán )概(gài )·越(yuè )情(qíng )》:“参(cān )军(jūn )遂(suí )施(shī )粉(fěn )黛(dài ),高(gāo )髻(jì )笄(jī )钗(chāi )。”

清(qīng )徐(xú )士(shì )銮(luán )《宋(sòng )艳(yàn )·驳(bó )辨(biàn )》:“行(háng )云(yún )行(háng )雨(yǔ )今(jīn )是(shì )梦(mèng ),施(shī )朱(zhū )施(shī )粉(fěn )未(wèi )相(xiàng )宜(yí )。”

巴(bā )金(jīn )《春(chūn )》二(èr )四(sì ):“蕙(huì )躺(tǎng )在(zài )床(chuáng )上(shàng ),身(shēn )上(shàng )盖(gài )了(le )一(yī )床(chuáng )薄(báo )被(bèi ),脸(liǎn )上(shàng )未(wèi )施(shī )脂(zhī )粉(fěn ),显(xiǎn )得(dé )十(shí )分(fèn )黄(huáng )瘦(shòu )。”

12.用(yòng )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“夫(fū )道(dào )者(zhě )……施(shī )之(zhī )无(wú )穷(qióng )而(ér )无(wú )所(suǒ )朝(cháo )夕(xī )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“施(shī ),用(yòng )也(yě )。用(yòng )之(zhī )无(wú )穷(qióng )竭(jié )也(yě ),无(wú )所(suǒ )朝(cháo )夕(xī )盛(shèng )衰(shuāi )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·风(fēng )操(cāo )》:“吾(wú )尝(cháng )问(wèn )周(zhōu )弘(hóng )让(ràng )曰(yuē ):‘父(fù )母(mǔ )中(zhōng )外(wài )姊(zǐ )妹(mèi ),何(hé )以(yǐ )称(chēng )之(zhī )?’周(zhōu )曰(yuē ):‘亦(yì )呼(hū )为(wéi )丈(zhàng )人(rén )。’自(zì )古(gǔ )未(wèi )见(jiàn )丈(zhàng )人(rén )之(zhī )施(shī )于(yú )妇(fù )人(rén )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )张(zhāng )道(dào )士(shì )序(xù )》:“大(dà )匠(jiàng )无(wú )弃(qì )材(cái ),寻(xún )尺(chǐ )各(gè )有(yǒu )施(shī )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《〈新(xīn )唐(táng )书(shū )〉辨(biàn )》中(zhōng ):“古(gǔ )人(rén )言(yán )叵(pǒ )信(xìn )、叵(pǒ )测(cè )、叵(pǒ )量(liàng )之(zhī )类(lèi ),叵(pǒ )字(zì )固(gù )可(kě )训(xùn )不(bú )可(kě ),然(rán )施(shī )于(yú )戒(jiè )辞(cí )则(zé )不(bú )顺(shùn )矣(yǐ )。”

13.判(pàn )罪(zuì );劾(hé )捕(bǔ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián )》:“乃(nǎi )施(shī )邢(xíng )侯(hóu ),而(ér )尸(shī )雍(yōng )子(zǐ )与(yǔ )叔(shū )鱼(yú )于(yú )市(shì )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“施(shī ),犹(yóu )劾(hé )也(yě )。

邢(xíng )侯(hóu )亡(wáng ),故(gù )劾(hé )之(zhī )。”

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )九(jiǔ )》:“邢(xíng )侯(hóu )闻(wén )之(zhī )逃(táo ),遂(suí )施(shī )邢(xíng )侯(hóu )氏(shì )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“施(shī ),劾(hé )捕(bǔ )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“施(shī )生(shēng )”。

14.陈(chén )尸(shī )示(shì )众(zhòng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )三(sān )》:“秦(qín )人(rén )杀(shā )冀(jì )芮(ruì )而(ér )施(shī )之(zhī )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“陈(chén )尸(shī )曰(yuē )施(shī )。”

15.谓(wèi )小(xiǎo )便(biàn )。

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )九(jiǔ ):“汝(rǔ )独(dú )不(bú )见(jiàn )夫(fū )丧(sàng )家(jiā )之(zhī )狗(gǒu )欤(yú )?既(jì )敛(liǎn )而(ér )椁(guǒ ),布(bù )席(xí )而(ér )祭(jì ),顾(gù )望(wàng )无(wú )人(rén ),意(yì )欲(yù )施(shī )之(zhī )。”

16.助(zhù )词(cí )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“孟(mèng )施(shī )舍(shě )之(zhī )所(suǒ )养(yǎng )勇(yǒng )也(yě )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“孟(mèng ),姓(xìng );舍(shě ),名(míng );施(shī ),发(fā )音(yīn )也(yě )。”

17.姓(xìng )。

II

sh·

ㄕˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》施(shī )智(zhì )切(qiē ),去(qù )寘(tián ),书(shū )。〕

通(tōng )“弛(chí )”。

1.弃(qì )置(zhì ),忘(wàng )却(què )。

《论(lùn )语(yǔ )·微(wēi )子(zǐ )》:“君(jūn )子(zǐ )不(bú )施(shī )其(qí )亲(qīn ),不(bú )使(shǐ )大(dà )臣(chén )怨(yuàn )乎(hū )不(bú )以(yǐ )。”

刘(liú )宝(bǎo )楠(nán )正(zhèng )义(yì ):“《释(shì )文(wén )》作(zuò )‘不(bú )弛(chí )’。施(shī )、弛(chí )二(èr )字(zì )古(gǔ )多(duō )通(tōng )用(yòng )……郑(zhèng )注(zhù )《坊(fāng )记(jì )》云(yún ):‘弛(chí ),弃(qì )忘(wàng )也(yě )’。以(yǐ )训(xùn )此(cǐ )文(wén )最(zuì )当(dāng )。”

2.解(jiě )除(chú )。

《楚(chǔ )辞(cí )·天(tiān )问(wèn )》:“永(yǒng )遏(è )在(zài )羽(yǔ )山(shān ),夫(fū )何(hé )三(sān )年(nián )不(bú )施(shī )?”王(wáng )夫(fū )之(zhī )通(tōng )释(shì ):“施(shī ),与(yǔ )‘弛(chí )’同(tóng ),释(shì )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )上(shàng )》:“《春(chūn )秋(qiū )·成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:‘正(zhèng )月(yuè ),雨(yǔ ),木(mù )冰(bīng )。’刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )上(shàng )阳(yáng )施(shī )不(bú )下(xià )通(tōng ),下(xià )阴(yīn )施(shī )不(bú )上(shàng )达(dá ),故(gù )雨(yǔ ),而(ér )木(mù )为(wéi )之(zhī )冰(bīng ),雰(fēn )气(qì )寒(hán ),木(mù )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )也(yě )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )补(bǔ )注(zhù )引(yǐn )王(wáng )念(niàn )孙(sūn )曰(yuē ):“施(shī ),皆(jiē )读(dú )为(wéi )‘弛(chí )’。弛(chí ),解(jiě )也(yě )。言(yán )阴(yīn )阳(yáng )俱(jù )解(jiě ),故(gù )上(shàng )下(xià )不(bú )交(jiāo )也(yě )。

《开(kāi )元(yuán )占(zhàn )经(jīng )·冰(bīng )占(zhàn )篇(piān )》引(yǐn )此(cǐ )正(zhèng )作(zuò )‘弛(chí )’。”

宋(sòng )蔡(cài )絛(tāo )《铁(tiě )围(wéi )山(shān )丛(cóng )谈(tán )》卷(juàn )三(sān ):“刘(liú )尚(shàng )书(shū )赓(gēng )……一(yī )日(rì )来(lái )诣(yì )东(dōng )府(fǔ )见(jiàn )鲁(lǔ )公(gōng )。公(gōng )时(shí )在(zài )便(biàn )坐(zuò ),与(yǔ )魏(wèi )先(xiān )生(shēng )汉(hàn )津(jīn )对(duì ),因(yīn )延(yán )刘(liú )尚(shàng )书(shū )施(shī )公(gōng )裳(shang ),即(jí )燕(yàn )坐(zuò )焉(yān )。”

3.宽(kuān )缓(huǎn )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )李(lǐ )翱(áo )》诗(shī ):“人(rén )生(shēng )一(yī )世(shì )间(jiān ),不(bú )自(zì )张(zhāng )与(yǔ )施(shī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《曹(cáo )成(chéng )王(wáng )碑(bēi )》:“法(fǎ )成(chéng )令(lìng )脩(yǒu ),治(zhì )出(chū )张(zhāng )施(shī ),声(shēng )生(shēng )势(shì )长(zhǎng )。”

III

yí

〡ˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》余(yú )支(zhī )切(qiē ),平(píng )支(zhī ),以(yǐ )。〕

1.邪(xié )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“使(shǐ )我(wǒ )介(jiè )然(rán )有(yǒu )知(zhī ),行(háng )于(yú )大(dà )道(dào ),唯(wéi )施(shī )是(shì )畏(wèi )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )馀(yú )编(biān )上(shàng )·老(lǎo )子(zǐ )》:“施(shī ),读(dú )为(wéi )‘迆(tuó )’。迆(tuó ),邪(xié )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·要(yào )略(luè )》:“接(jiē )径(jìng )直(zhí )施(shī ),以(yǐ )推(tuī )本(běn )朴(pǔ ),而(ér )兆(zhào )见(jiàn )得(dé )失(shī )之(zhī )变(biàn ),利(lì )病(bìng )之(zhī )反(fǎn )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“施(shī ),邪(xié )。”

2.谓(wèi )太(tài )阳(yáng )西(xī )斜(xié )。

《史(shǐ )记(jì )·屈(qū )原(yuán )贾(jiǎ )生(shēng )列(liè )传(chuán )》:“单(dān )阏(è )之(zhī )岁(suì )兮(xī ),四(sì )月(yuè )孟(mèng )夏(xià ),庚(gēng )子(zǐ )日(rì )施(shī )兮(xī ),服(fú )集(jí )予(yǔ )舍(shě )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě ):“徐(xú )广(guǎng )曰(yuē ):施(shī ),一(yī )作(zuò )‘斜(xié )’。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“施(shī ),音(yīn )移(yí )。施(shī ),犹(yóu )西(xī )斜(xié )也(yě )。

《汉(hàn )书(shū )》作(zuò )‘斜(xié )’也(yě )。”

3.逶(wēi )迤(yǐ )斜(xié )行(háng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )下(xià )》:“蚤(zǎo )起(qǐ ),施(shī )从(cóng )良(liáng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )之(zhī )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“施(shī )者(zhě ),邪(xié )施(shī )而(ér )行(háng ),不(bú )欲(yù )使(shǐ )良(liáng )人(rén )觉(jiào )也(yě )。”

4.大(dà )尺(chǐ )名(míng )。

《管(guǎn )子(zǐ )·地(dì )员(yuán )》:“夫(fū )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )匡(kuāng )天(tiān )下(xià )也(yě ),其(qí )施(shī )七(qī )尺(chǐ )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“施(shī )者(zhě ),大(dà )尺(chǐ )之(zhī )名(míng )也(yě ),其(qí )长(zhǎng )七(qī )尺(chǐ )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·地(dì )员(yuán )》:“坟(fén )延(yán )者(zhě ),六(liù )施(shī ),六(liù )七(qī )四(sì )十(shí )二(èr )尺(chǐ )而(ér )至(zhì )于(yú )泉(quán );陝(shǎn )之(zhī )芳(fāng ),七(qī )施(shī ),七(qī )七(qī )四(sì )十(shí )九(jiǔ )尺(chǐ )而(ér )至(zhì )于(yú )泉(quán )。”

IV

yì

〡ˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》以(yǐ )豉(chǐ )切(qiē ),去(qù )寘(tián ),以(yǐ )。〕

1.延(yán )续(xù );延(yán )伸(shēn )。

《书(shū )·君(jūn )奭(shì )》:“在(zài )今(jīn )予(yǔ )小(xiǎo )子(zǐ )旦(dàn ),非(fēi )克(kè )有(yǒu )正(zhèng ),迪(dí )惟(wéi )前(qián )人(rén )光(guāng ),施(shī )于(yú )我(wǒ )冲(chōng )子(zǐ )。”

孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )疏(shū ):“惟(wéi )道(dào )扬(yáng )前(qián )人(rén )光(guāng )美(měi ),延(yán )于(yú )我(wǒ )幼(yòu )君(jūn )而(ér )已(yǐ )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·頍(kuǐ )弁(biàn )》:“茑(niǎo )与(yǔ )女(nǚ )萝(luó ),施(shī )于(yú )松(sōng )柏(bǎi )。”

秦(qín )李(lǐ )斯(sī )《谏(jiàn )逐(zhú )客(kè )书(shū )》:“使(shǐ )西(xī )事(shì )秦(qín ),功(gōng )施(shī )到(dào )今(jīn )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·窦(dòu )融(róng )传(chuán )》:“昔(xī )魏(wèi )其(qí )一(yī )言(yán ),继(jì )统(tǒng )以(yǐ )正(zhèng ),长(zhǎng )君(jūn )、少(shǎo )君(jūn )尊(zūn )奉(fèng )师(shī )傅(fù ),修(xiū )成(chéng )淑(shū )德(dé ),施(shī )及(jí )子(zǐ )孙(sūn )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“施(shī ),延(yán )也(yě ),音(yīn )羊(yáng )豉(chǐ )反(fǎn )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《祖(zǔ )母(mǔ )丘(qiū )氏(shì )追(zhuī )封(fēng )魏(wèi )国(guó )太(tài )夫(fū )人(rén )诰(gào )》:“故(gù )宠(chǒng )禄(lù )在(zài )其(qí )子(zǐ )孙(sūn ),则(zé )裒(póu )荣(róng )施(shī )其(qí )祖(zǔ )祢(mí )。”

2.移(yí )易(yì );改(gǎi )变(biàn )。

《诗(shī )·周(zhōu )南(nán )·葛(gě )覃(tán )》:“葛(gě )之(zhī )覃(tán )兮(xī ),施(shī )于(yú )中(zhōng )谷(gǔ )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“《传(chuán )》:施(shī ),移(yí )也(yě );中(zhōng )谷(gǔ ),谷(gǔ )中(zhōng )也(yě )。

瑞(ruì )辰(chén )按(àn )……葛(gě )出(chū )于(yú )山(shān ),不(bú )水(shuǐ )生(shēng ),殆(dài )移(yí )易(yì )谷(gǔ )旁(páng )多(duō )石(shí )之(zhī )地(dì ),非(fēi )谷(gǔ )中(zhōng )出(chū )水(shuǐ )地(dì )也(yě )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·国(guó )蓄(xù )》:“黄(huáng )金(jīn )刀(dāo )币(bì ),民(mín )之(zhī )通(tōng )施(shī )也(yě )。”

马(mǎ )非(fēi )百(bǎi )新(xīn )诠(quán ):“通(tōng )施(shī ),即(jí )通(tōng )货(huò )……言(yán )得(dé )此(cǐ )则(zé )有(yǒu )无(wú )可(kě )以(yǐ )互(hù )相(xiàng )交(jiāo )通(tōng )移(yí )易(yì )也(yě )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《王(wáng )珪(guī )父(fù )准(zhǔn )追(zhuī )封(fēng )汉(hàn )国(guó )公(gōng )制(zhì )》:“材(cái )通(tōng )世(shì )用(yòng ),行(háng )蹈(dǎo )天(tiān )常(cháng )。德(dé )畜(chù )不(bú )施(shī ),泽(zé )流(liú )及(jí )远(yuǎn )。”

阅读:5341

●施(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库