止【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 止

止(zhǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

zh·

ㄓˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》诸(zhū )市(shì )切(qiē ), 上(shàng )止(zhǐ ), 章(zhāng )。 〕

1.足(zú ), 脚(jiǎo )。 后(hòu )通(tōng )作(zuò )“趾(zhǐ )”。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )昏(hūn )礼(lǐ )》: “御(yù )衽(rèn )于(yú )奥(ào ), 媵(yìng )衽(rèn )良(liáng )席(xí )在(zài )东(dōng ), 皆(jiē )有(yǒu )枕(zhěn ), 北(běi )止(zhǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ): “止(zhǐ ), 足(zú )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·刑(xíng )法(fǎ )志(zhì )》: “当(dāng )斩(zhǎn )左(zuǒ )止(zhǐ )者(zhě ), 笞(chī )五(wǔ )百(bǎi )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ): “止(zhǐ ), 足(zú )也(yě )。”

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )三(sān ): “忽(hū )闻(wén )溪(xī )边(biān )林(lín )中(zhōng )响(xiǎng )甚(shèn ), 往(wǎng )看(kàn )之(zhī ), 乃(nǎi )无(wú )止(zhǐ )蜥(xī )蜴(yì )。”

2.栖(qī )息(xī )。 多(duō )用(yòng )于(yú )鸟(niǎo )类(lèi )。

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·黄(huáng )鸟(niǎo )》: “交(jiāo )交(jiāo )黄(huáng )鸟(niǎo ), 止(zhǐ )于(yú )棘(jí )。”

《晋(jìn )书(shū )·苻(fú )坚(jiān )载(zǎi )记(jì )下(xià )》: “长(zhǎng )安(ān )又(yòu )谣(yáo )曰(yuē ): ‘凤(fèng )凰(huáng )凤(fèng )凰(huáng )止(zhǐ )阿(ā )房(fáng )。 ’”

3.居(jū )住(zhù )。

《诗(shī )·商(shāng )颂(sòng )·玄(xuán )鸟(niǎo )》: “邦(bāng )畿(jī )千(qiān )里(lǐ ), 维(wéi )民(mín )所(suǒ )止(zhǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ): “止(zhǐ ), 犹(yóu )居(jū )也(yě )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《尚(shàng )书(shū )都(dōu )官(guān )员(yuán )外(wài )郎(láng )陈(chén )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》: “泉(quán )州(zhōu )岁(suì )凶(xiōng ), 君(jūn )筑(zhù )室(shì ), 止(zhǐ )穷(qióng )民(mín )。”

4.指(zhǐ )住(zhù )所(suǒ )。

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《与(yǔ )薛(xuē )少(shǎo )卿(qīng )书(shū )》: “某(mǒu )到(dào )此(cǐ ), 以(yǐ )敝(bì )止(zhǐ )未(wèi )完(wán )固(gù ), 少(shǎo )留(liú )以(yǐ )葺(qì )。”

5.至(zhì );到(dào )。

《诗(shī )·鲁(lǔ )颂(sòng )·泮(pàn )水(shuǐ )》: “鲁(lǔ )侯(hóu )戾(lì )止(zhǐ ), 言(yán )观(guān )其(qí )旂(qí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ): “戾(lì ), 来(lái )。 止(zhǐ ), 至(zhì )也(yě )。”

汉(hàn )严(yán )遵(zūn )《道(dào )德(dé )指(zhǐ )归(guī )论(lùn )·万(wàn )物(wù )之(zhī )奥(ào )》: “俊(jùn )雄(xióng )英(yīng )豪(háo ), 辐(fú )至(zhì )蜂(fēng )止(zhǐ )。”

6.停(tíng )止(zhǐ );终(zhōng )止(zhǐ )。

《易(yì )·蒙(méng )》: “山(shān )下(xià )有(yǒu )险(xiǎn ), 险(xiǎn )而(ér )止(zhǐ )。”

《国(guó )语(yǔ )·吴(wú )语(yǔ )》: “吾(wú )见(jiàn )子(zǐ ), 于(yú )此(cǐ )止(zhǐ )矣(yǐ )!”晋(jìn )羊(yáng )祜(hù )《让(ràng )开(kāi )府(fǔ )表(biǎo )》: “大(dà )臣(chén )之(zhī )节(jiē ), 不(bú )可(kě )则(zé )止(zhǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《别(bié )知(zhī )赋(fù )》: “雨(yǔ )浪(làng )浪(làng )其(qí )不(bú )止(zhǐ )。”

曹(cáo )禺(yú )《北(běi )京(jīng )人(rén )》第(dì )一(yī )幕(mù ): “袁(yuán )圆(yuán )大(dà )笑(xiào ),小(xiǎo )柱(zhù )儿(ér )站(zhàn )在(zài )门(mén )口(kǒu )也(yě )哈(hā )哈(hā )不(bú )止(zhǐ )。”

7.谓(wèi )使(shǐ )停(tíng )止(zhǐ )。 参(cān )见(jiàn )“止(zhǐ )雨(yǔ )”。

8.挽(wǎn )留(liú );收(shōu )留(liú )。

《论(lùn )语(yǔ )·微(wēi )子(zǐ )》: “止(zhǐ )子(zǐ )路(lù )宿(xiǔ ), 杀(shā )鸡(jī )为(wéi )黍(shǔ )而(ér )食(shí )之(zhī )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·党(dǎng )锢(gù )传(chuán )·范(fàn )滂(pāng )》: “时(shí )陈(chén )蕃(fān )为(wéi )光(guāng )禄(lù )勳(xūn ),滂(pāng )执(zhí )公(gōng )仪(yí )诣(yì )蕃(fān ),蕃(fān )不(bú )止(zhǐ )之(zhī ),滂(pāng )怀(huái )恨(hèn ), 投(tóu )版(bǎn )弃(qì )官(guān )而(ér )去(qù )。”

《魏(wèi )书(shū )·酷(kù )吏(lì )传(chuán )·张(zhāng )赦(shè )提(tí )》: “其(qí )灵(líng )丘(qiū )罗(luó )思(sī )祖(zǔ )宗(zōng )门(mén )豪(háo )溢(yì ), 家(jiā )处(chù )隘(ài )险(xiǎn ), 多(duō )止(zhǐ )亡(wáng )命(mìng ), 与(yǔ )之(zhī )为(wéi )劫(jié )。”

9.扣(kòu )留(liú )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )三(sān )》: “丕(pī )郑(zhèng )如(rú )秦(qín )谢(xiè )缓(huǎn )赂(lù ), 乃(nǎi )谓(wèi )穆(mù )公(gōng )曰(yuē ): ‘君(jūn )厚(hòu )问(wèn )以(yǐ )召(zhào )吕(lǚ )甥(shēng )、郄(qiè )称(chēng )、冀(jì )芮(ruì )而(ér )止(zhǐ )之(zhī )。 ’”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ): “止(zhǐ ), 留(liú )也(yě )。”

《战(zhàn )国(guó )纵(zòng )横(héng )家(jiā )书(shū )·苏(sū )秦(qín )使(shǐ )韩(hán )山(shān )献(xiàn )书(shū )燕(yàn )王(wáng )章(zhāng )》: “今(jīn )齐(qí )王(wáng )使(shǐ )李(lǐ )终(zhōng )之(zhī )勺(sháo )(赵(zhào )), 怒(nù )于(yú )勺(sháo )(赵(zhào ))之(zhī )止(zhǐ )臣(chén )也(yě )。”

10.俘(fú )获(huò )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》: “使(shǐ )叔(shū )孙(sūn )豹(bào )悉(xī )帅(shuài )敝(bì )赋(fù )兵(bīng )……与(yǔ )邯(hán )郸(dān )胜(shèng )击(jī )齐(qí )之(zhī )左(zuǒ ), 掎(jǐ )止(zhǐ )晏(yàn )莱(lái )焉(yān )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ): “从(cóng )后(hòu )曰(yuē )掎(jǐ )。 止(zhǐ ), 获(huò )也(yě )。”

《魏(wèi )书(shū )·鹿(lù )悆(yù )传(chuán )》: “﹝鹿(lù )悆(yù )﹞为(wéi )综(zōng )(萧(xiāo )综(zōng ))军(jūn )主(zhǔ )程(chéng )兵(bīng )润(rùn )所(suǒ )止(zhǐ )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·徐(xú )之(zhī )才(cái )传(chuán )》: “三(sān )军(jūn )散(sàn )走(zǒu ),之(zhī )才(cái )退(tuì )至(zhì )吕(lǚ )梁(liáng ), 桥(qiáo )断(duàn )路(lù )绝(jué ), 遂(suí )为(wéi )魏(wèi )统(tǒng )军(jūn )石(shí )茂(mào )孙(sūn )所(suǒ )止(zhǐ )。”

11.等(děng )待(dài )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )上(shàng )》: “故(gù )丧(sàng )事(shì )虽(suī )遽(jù )不(bú )陵(líng )节(jiē ), 吉(jí )事(shì )虽(suī )止(zhǐ )不(bú )怠(dài )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ): “止(zhǐ ), 立(lì )俟(sì )事(shì )时(shí )也(yě )。”

陈(chén )澔(gǎo )说(shuō ): “吉(jí )事(shì )虽(suī )有(yǒu )立(lì )而(ér )待(dài )事(shì )之(zhī )时(shí ), 而(ér )不(bú )可(kě )失(shī )于(yú )怠(dài )惰(duò )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》: “子(zǐ )姑(gū )止(zhǐ )之(zhī )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·尔(ěr )雅(yǎ )上(shàng )》: “子(zǐ )姑(gū )止(zhǐ )之(zhī ), 犹(yóu )子(zǐ )姑(gū )待(dài )之(zhī )也(yě )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·晋(jìn )穆(mù )帝(dì )升(shēng )平(píng )二(èr )年(nián )》: “﹝苻(fú )坚(jiān )﹞乃(nǎi )谓(wèi )将(jiāng )士(shì )曰(yuē ): ‘今(jīn )危(wēi )困(kùn ), 计(jì )无(wú )所(suǒ )设(shè ), 卿(qīng )等(děng )可(kě )去(qù ), 吾(wú )将(jiāng )止(zhǐ )死(sǐ )。 ’”

12.阻(zǔ )止(zhǐ );制(zhì )止(zhǐ )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )三(sān )》: “孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )将(jiāng )入(rù )秦(qín ), 止(zhǐ )者(zhě )千(qiān )数(shù )而(ér )弗(fú )听(tīng )。”

《史(shǐ )记(jì )·廉(lián )颇(pō )蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》: “臣(chén )尝(cháng )有(yǒu )罪(zuì ), 窃(qiè )计(jì )欲(yù )亡(wáng )走(zǒu )燕(yàn ), 臣(chén )舍(shě )人(rén )相(xiàng )如(rú )止(zhǐ )臣(chén )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《辩(biàn )亡(wáng )论(lùn )下(xià )》: “襟(jīn )带(dài )要(yào )害(hài ), 以(yǐ )止(zhǐ )吴(wú )人(rén )之(zhī )西(xī )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )一(yī ): “﹝满(mǎn )少(shǎo )卿(qīng )﹞又(yòu )恐(kǒng )怕(pà )外(wài )边(biān )有(yǒu )人(rén )知(zhī )觉(jiào ), 连(lián )忙(máng )止(zhǐ )他(tā )道(dào ): ‘多(duō )是(shì )我(wǒ )的(de )不(bú )是(shì )。 你(nǐ )而(ér )今(jīn )不(bú )必(bì )啼(tí )哭(kū ), 管(guǎn )还(hái )你(nǐ )好(hǎo )处(chù )。 ’”巴(bā )金(jīn )《家(jiā )》五(wǔ ): “她(tā )还(hái )要(yào )说(shuō )下(xià )去(qù ), 可(kě )是(shì )母(mǔ )亲(qīn )止(zhǐ )住(zhù )了(le )她(tā )。”

13.减(jiǎn )省(shěng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·仓(cāng )人(rén )》: “若(ruò )穀(yù )不(bú )足(zú ), 则(zé )止(zhǐ )馀(yú )法(fǎ )用(yòng );有(yǒu )馀(yú ), 则(zé )藏(cáng )之(zhī ), 以(yǐ )待(dài )凶(xiōng )而(ér )颁(bān )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ): “止(zhǐ ), 犹(yóu )杀(shā )也(yě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ): “注(zhù )云(yún )‘止(zhǐ ), 犹(yóu )杀(shā )也(yě )’者(zhě ), 犹(yóu )《廪(lǐn )人(rén )》‘杀(shā )邦(bāng )用(yòng )’之(zhī )杀(shā ), 谓(wèi )减(jiǎn )省(shěng )之(zhī )也(yě )。”

14.人(rén )的(de )仪(yí )态(tài )举(jǔ )止(zhǐ )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·抑(yì )》: “淑(shū )慎(shèn )尔(ěr )止(zhǐ ), 不(bú )愆(qiān )于(yú )仪(yí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ): “止(zhǐ ), 容(róng )止(zhǐ )也(yě )。”

汉(hàn )蔡(cài )邕(yōng )《济(jì )北(běi )相(xiàng )崔(cuī )君(jūn )夫(fū )人(rén )诔(lěi )》: “令(lìng )仪(yí )令(lìng )色(sè ), 爱(ài )以(yǐ )资(zī )始(shǐ )。 塞(sāi )渊(yuān )其(qí )心(xīn ), 淑(shū )慎(shèn )其(qí )止(zhǐ )。”

15.尽(jìn )头(tóu );止(zhǐ )境(jìng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《曹(cáo )成(chéng )王(wáng )碑(bēi )》: “刻(kè )诗(shī )其(qí )碑(bēi ), 为(wéi )示(shì )无(wú )止(zhǐ )。”

明(míng )谢(xiè )榛(zhēn )《四(sì )溟(míng )诗(shī )话(huà )》卷(juàn )四(sì ): “使(shǐ )遇(yù )宽(kuān )韵(yùn )而(ér )愈(yù )加(jiā )思(sī )索(suǒ ), 则(zé )他(tā )日(rì )造(zào )诣(yì ), 未(wèi )见(jiàn )其(qí )止(zhǐ )也(yě )。”

16.椎(zhuī )名(míng )。 用(yòng )以(yǐ )击(jī )柷(zhù )止(zhǐ )乐(lè )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )乐(lè )》: “所(suǒ )以(yǐ )鼓(gǔ )柷(zhù )谓(wèi )之(zhī )止(zhǐ )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ): “柷(zhù )如(rú )漆(qī )桶(tǒng ), 方(fāng )二(èr )尺(chǐ )四(sì )寸(cùn ), 深(shēn )一(yī )尺(chǐ )八(bā )寸(cùn ), 中(zhōng )有(yǒu )椎(zhuī )柄(bǐng )连(lián )底(dǐ )挏(dòng )之(zhī ), 令(lìng )左(zuǒ )右(yòu )击(jī )。 止(zhǐ )者(zhě ), 其(qí )椎(zhuī )名(míng )。”

17.梵(fàn )文(wén )“奢(shē )摩(mó )他(tā )”之(zhī )意(yì )译(yì )。

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《释(shì )二(èr )门(mén )三(sān )点(diǎn )同(tóng )异(yì )》: “二(èr )门(mén )三(sān )点(diǎn ), 有(yǒu )二(èr )种(zhǒng )释(shì ): 先(xiān )释(shì )二(èr )门(mén ), 止(zhǐ )、观(guān )是(shì );乃(nǎi )释(shì )三(sān )点(diǎn ), 空(kōng )、假(jiǎ )、中(zhōng )是(shì )。”详(xiáng )“止(zhǐ )观(guān )”。

18.仅(jǐn );只(zhī )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·天(tiān )运(yùn )》: “仁(rén )义(yì ), 先(xiān )王(wáng )之(zhī )蘧(qú )庐(lú )也(yě ), 止(zhǐ )可(kě )以(yǐ )一(yī )宿(xiǔ )而(ér )不(bú )可(kě )久(jiǔ )处(chù )。”

五(wǔ )代(dài )大(dà )愚(yú )《乞(qǐ )荆(jīng )浩(hào )画(huà )》诗(shī ): “不(bú )求(qiú )千(qiān )涧(jiàn )水(shuǐ ), 止(zhǐ )要(yào )两(liǎng )株(zhū )松(sōng )。”

清(qīng )纳(nà )兰(lán )性(xìng )德(dé )《临(lín )江(jiāng )仙(xiān )·卢(lú )龙(lóng )大(dà )树(shù )》词(cí ): “九(jiǔ )秋(qiū )黄(huáng )叶(yè )五(wǔ )更(gèng )烟(yān ), 止(zhǐ )应(yīng )摇(yáo )落(luò )尽(jìn ), 不(bú )必(bì )问(wèn )当(dāng )年(nián )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《华(huá )盖(gài )集(jí )续(xù )编(biān )·谈(tán )皇(huáng )帝(dì )》: “但(dàn )那(nà )些(xiē )书(shū )上(shàng ), 至(zhì )多(duō )就(jiù )止(zhǐ )记(jì )着(zhe )‘愚(yú )民(mín )政(zhèng )策(cè )’和(hé )‘愚(yú )君(jūn )政(zhèng )策(cè )’全(quán )都(dōu )不(bú )成(chéng )功(gōng )。”

19.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。 用(yòng )于(yú )句(jù )末(mò ), 表(biǎo )确(què )定(dìng )语(yǔ )气(qì )。

《诗(shī )·召(zhào )南(nán )·草(cǎo )虫(chóng )》: “亦(yì )既(jì )见(jiàn )止(zhǐ ), 亦(yì )既(jì )觏(gòu )止(zhǐ ), 我(wǒ )心(xīn )则(zé )降(jiàng )。”

毛(máo )传(chuán ): “止(zhǐ ), 辞(cí )也(yě )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《命(mìng )子(zǐ )》诗(shī ): “于(yú )皇(huáng )仁(rén )考(kǎo ), 澹(dàn )焉(yān )虚(xū )止(zhǐ )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《潭(tán )州(zhōu )新(xīn )学(xué )》诗(shī ): “潭(tán )人(rén )来(lái )止(zhǐ ), 相(xiàng )语(yǔ )而(ér )喜(xǐ ): ‘我(wǒ )知(zhī )视(shì )成(chéng ), 无(wú )豫(yù )经(jīng )始(shǐ )。 ’”

20.地(dì )基(jī )。 后(hòu )作(zuò )阯(zhǐ )、址(zhǐ )。

明(míng )徐(xú )弘(hóng )祖(zǔ )《徐(xú )霞(xiá )客(kè )游(yóu )记(jì )·滇(diān )游(yóu )日(rì )记(jì )八(bā )》: “岰(ào )间(jiān )有(yǒu )穨(tuí )垣(yuán )遗(yí )构(gòu ), 为(wéi )玉(yù )峰(fēng )寺(sì )废(fèi )止(zhǐ )。”一(yī )本(běn )作(zuò )“址(zhǐ )”。

21.通(tōng )“职(zhí )”。 职(zhí )分(fèn ), 职(zhí )事(shì )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·巧(qiǎo )言(yán )》: “匪(fěi )其(qí )止(zhǐ )共(gòng ), 维(wéi )王(wáng )之(zhī )邛(qióng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ): “小(xiǎo )人(rén )好(hǎo )为(wéi )谗(chán )佞(nìng ), 既(jì )不(bú )共(gòng )其(qí )职(zhí )事(shì ), 又(yòu )为(wéi )王(wáng )作(zuò )病(bìng )。”

22.通(tōng )“沚(zhǐ )”。 水(shuǐ )中(zhōng )小(xiǎo )块(kuài )陆(lù )地(dì )。

《说(shuō )文(wén )·水(shuǐ )部(bù )》“湜(shí )”字(zì )下(xià )引(yǐn )《诗(shī )》: “湜(shí )湜(shí )其(qí )止(zhǐ )。”今(jīn )本(běn )《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·谷(gǔ )风(fēng )》作(zuò )“湜(shí )湜(shí )其(qí )沚(zhǐ )”。

23.通(tōng )“豸(zhì )”。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·在(zài )宥(yòu )》: “灾(zāi )及(jí )草(cǎo )木(mù ), 祸(huò )及(jí )止(zhǐ )虫(chóng )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě )引(yǐn )苏(sū )舆(yú )曰(yuē ): “止(zhǐ )、豸(zhì )同(tóng )。”

俞(yú )樾(yuè )曰(yuē ): “按(àn )止(zhǐ )虫(chóng )即(jí )豸(zhì )虫(chóng )也(yě ), 《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )虫(chóng )》‘有(yǒu )足(zú )谓(wèi )之(zhī )虫(chóng ), 无(wú )足(zú )谓(wèi )之(zhī )豸(zhì )’是(shì )也(yě )。”见(jiàn )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·庄(zhuāng )子(zǐ )一(yī )》。

24.姓(xìng )。 见(jiàn )汉(hàn )王(wáng )符(fú )《潜(qián )夫(fū )论(lùn )·志(zhì )氏(shì )姓(xìng )》。

阅读:3569

●止(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库