脩【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 脩

脩(yǒu )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

(脩(yǒu ),修(xiū ))

I

xiū

ㄒ〡ㄡ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》息(xī )流(liú )切(qiē ),平(píng )尤(yóu ),心(xīn )。〕

1.乾(qián )肉(ròu )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·膳(shàn )夫(fū )》:“凡(fán )肉(ròu )脩(yǒu )之(zhī )颁(bān )赐(cì ),皆(jiē )掌(zhǎng )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )云(yún ):“脩(yǒu ),脯(pú )也(yě )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“加(jiā )薑(jiāng )桂(guì )锻(duàn )治(zhì )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )脩(yǒu ),不(bú )加(jiā )薑(jiāng )桂(guì )以(yǐ )盐(yán )乾(qián )之(zhī )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )脯(pú ),则(zé )脩(yǒu )、脯(pú )异(yì )矣(yǐ )。

先(xiān )郑(zhèng )云(yún ):脩(yǒu ),脯(pú )者(zhě ),散(sàn )文(wén )言(yán )之(zhī ),脩(yǒu ),脯(pú )通(tōng )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )》:“女(nǚ )贽(zhì )不(bú )过(guò )榛(zhēn )栗(lì )枣(zǎo )脩(yǒu ),以(yǐ )告(gào )虔(qián )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )应(yīng )壉(jù )《与(yǔ )从(cóng )弟(dì )君(jūn )苗(miáo )君(jūn )胄(zhòu )书(shū )》:“接(jiē )武(wǔ )茅(máo )茨(cí ),凉(liáng )过(guò )大(dà )夏(xià );扶(fú )寸(cùn )肴(yáo )脩(yǒu ),味(wèi )踰(yáo )方(fāng )丈(zhàng )。”

2.致(zhì )送(sòng )教(jiāo )师(shī )的(de )薪(xīn )金(jīn )。参(cān )见(jiàn )“脩(yǒu )金(jīn )”。

3.乾(qián )枯(kū )。

《诗(shī )·王(wáng )风(fēng )·中(zhōng )谷(gǔ )有(yǒu )蓷(tuī )》:“中(zhōng )谷(gǔ )有(yǒu )蓷(tuī ),暵(hàn )其(qí )脩(yǒu )矣(yǐ )。”

毛(máo )传(chuán ):“脩(yǒu ),且(qiě )乾(qián )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·辩(biàn )土(tǔ )》:“寒(hán )则(zé )凋(diāo ),热(rè )则(zé )脩(yǒu )。”

俞(yú )樾(yuè )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )三(sān )》:“《释(shì )名(míng )·释(shì )饮(yǐn )食(shí )》曰(yuē ):‘脩(yǒu ),脩(yǒu )缩(suō )也(yě ),乾(qián )燥(zào )而(ér )缩(suō )也(yě )。’热(rè )则(zé )脩(yǒu )者(zhě ),言(yán )热(rè )则(zé )乾(qián )缩(suō )也(yě ),正(zhèng )与(yǔ )‘寒(hán )则(zé )凋(diāo )’同(tóng )义(yì )。”

4.同(tóng )“修(xiū )”。修(xiū )饰(shì )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·序(xù )致(zhì )》:“虽(suī )读(dú )《礼(lǐ )传(chuán )》,微(wēi )爱(ài )属(shǔ )文(wén ),颇(pō )为(wéi )凡(fán )人(rén )之(zhī )所(suǒ )陶(táo )染(rǎn ),肆(sì )欲(yù )轻(qīng )言(yán ),不(bú )脩(yǒu )边(biān )幅(fú )。”

元(yuán )刘(liú )祁(qí )《归(guī )潜(qián )志(zhì )》卷(juàn )六(liù ):“为(wéi )人(rén )简(jiǎn )朴(pǔ ),不(bú )脩(yǒu )威(wēi )仪(yí ),恶(è )衣(yī )粝(lì )食(shí )如(rú )贫(pín )士(shì )。”

5.同(tóng )“修(xiū )”。修(xiū )理(lǐ );整(zhěng )修(xiū )。

《易(yì )·井(jǐng )》:“井(jǐng )甃(zhòu )无(wú )咎(jiù ),脩(yǒu )井(jǐng )也(yě )。”

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·无(wú )衣(yī )》:“王(wáng )于(yú )兴(xìng )师(shī ),脩(yǒu )我(wǒ )戈(gē )矛(máo ),与(yǔ )子(zǐ )同(tóng )仇(chóu )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )下(xià )》:“脩(yǒu )我(wǒ )牆(qiáng )屋(wū ),我(wǒ )将(jiāng )反(fǎn )。”

6.同(tóng )“修(xiū )”。治(zhì )理(lǐ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )三(sān )年(nián )》:“若(ruò )不(bú )获(huò )命(mìng ),而(ér )使(shǐ )嗣(sì )宗(zōng )职(zhí ),次(cì )及(jí )于(yú )事(shì ),而(ér )帅(shuài )偏(piān )师(shī )以(yǐ )脩(yǒu )封(fēng )疆(jiāng )。虽(suī )遇(yù )执(zhí )事(shì ),其(qí )弗(fú )敢(gǎn )违(wéi )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《本(běn )朝(cháo )政(zhèng )要(yào )策(cè )·屯(tún )田(tián )》:“得(dé )田(tián )可(kě )治(zhì )者(zhě )二(èr )十(shí )二(èr )万(wàn )顷(qǐng ),欲(yù )脩(yǒu )耕(gēng )屯(tún )之(zhī )业(yè ),度(dù )其(qí )功(gōng )用(yòng )矣(yǐ )。”

7.同(tóng )“修(xiū )”。特(tè )指(zhǐ )整(zhěng )治(zhì )(饮(yǐn )食(shí ))。

唐(táng )张(zhāng )读(dú )《宣(xuān )室(shì )志(zhì )》卷(juàn )七(qī ):“会(huì )尚(shàng )食(shí )厨(chú )吏(lì )脩(yǒu )御(yù )膳(shàn ),以(yǐ )鼎(dǐng )烹(pēng )鸡(jī )卵(luǎn )。”

8.同(tóng )“修(xiū )”。打(dǎ )扫(sǎo )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·大(dà )宰(zǎi )》:“祀(sì )五(wǔ )帝(dì ),则(zé )掌(zhǎng )百(bǎi )官(guān )之(zhī )誓(shì )戒(jiè )与(yǔ )其(qí )具(jù )脩(yǒu )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“脩(yǒu ),扫(sǎo )除(chú )粪(fèn )洒(sǎ )。”

《礼(lǐ )记(jì )·中(zhōng )庸(yōng )》:“春(chūn )秋(qiū )脩(yǒu )其(qí )祖(zǔ )庙(miào ),陈(chén )其(qí )宗(zōng )器(qì ),设(shè )其(qí )裳(shang )衣(yī ),荐(jiàn )其(qí )时(shí )食(shí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“脩(yǒu ),谓(wèi )扫(sǎo )粪(fèn )也(yě )。”

9.同(tóng )“修(xiū )”。兴(xìng )建(jiàn );兴(xìng )修(xiū )。

汉(hàn )班(bān )固(gù )《〈两(liǎng )都(dōu )赋(fù )〉序(xù )》:“京(jīng )师(shī )脩(yǒu )宫(gōng )室(shì ),浚(xùn )城(chéng )隍(huáng ),而(ér )起(qǐ )苑(yuàn )囿(yòu ),以(yǐ )备(bèi )制(zhì )度(dù )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《本(běn )朝(cháo )政(zhèng )要(yào )策(cè )·水(shuǐ )利(lì )》:“自(zì )史(shǐ )起(qǐ )溉(gài )邺(yè )田(tián ),郑(zhèng )国(guó )凿(záo )泾(jīng )水(shuǐ ),李(lǐ )冰(bīng )以(yǐ )区(qū )区(qū )之(zhī )蜀(shǔ ),脩(yǒu )二(èr )江(jiāng )之(zhī )利(lì )。”

10.同(tóng )“修(xiū )”。制(zhì )定(dìng );设(shè )置(zhì )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·本(běn )经(jīng )训(xùn )》:“立(lì )仁(rén )义(yì ),脩(yǒu )礼(lǐ )乐(lè )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“脩(yǒu ),设(shè )也(yě )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“其(qí )令(lìng )郡(jùn )国(guó )各(gè )脩(yǒu )文(wén )学(xué ),县(xiàn )满(mǎn )五(wǔ )百(bǎi )户(hù )置(zhì )校(xiào )官(guān )。”

宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《拟(nǐ )罢(bà )苏(sū )州(zhōu )贡(gòng )橘(jú )诏(zhào )》:“起(qǐ )今(jīn )后(hòu ),本(běn )州(zhōu )所(suǒ )贡(gòng )洞(dòng )庭(tíng )柑(gān )橘(jú ),候(hòu )见(jiàn )敕(chì )旨(zhǐ ),即(jí )得(dé )供(gòng )进(jìn ),不(bú )得(dé )脩(yǒu )为(wéi )常(cháng )贡(gòng )。”

11.同(tóng )“修(xiū )”。举(jǔ )行(háng );行(háng )。

《史(shǐ )记(jì )·孝(xiào )武(wǔ )本(běn )纪(jì )》:“天(tiān )子(zǐ )亲(qīn )至(zhì )泰(tài )山(shān ),以(yǐ )十(shí )一(yī )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ )朔(shuò )旦(dàn )冬(dōng )至(zhì )日(rì )祠(cí )上(shàng )帝(dì )明(míng )堂(táng ),每(měi )脩(yǒu )封(fēng )禅(chán )。”

《汉(hàn )书(shū )·晁(cháo )错(cuò )传(chuán )》:“为(wéi )置(zhì )医(yī )巫(wū ),以(yǐ )救(jiù )疾(jí )病(bìng ),以(yǐ )脩(yǒu )祭(jì )祀(sì )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )酺(pú )传(chuán )》:“帝(dì )先(xiān )备(bèi )弟(dì )子(zǐ )之(zhī )仪(yí ),使(shǐ )酺(pú )讲(jiǎng )《尚(shàng )书(shū )》一(yī )篇(piān ),然(rán )后(hòu )脩(yǒu )君(jūn )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ )。”

12.同(tóng )“修(xiū )”。指(zhǐ )行(háng )动(dòng )。参(cān )见(jiàn )“脩(yǒu )睦(mù )”。

13.同(tóng )“修(xiū )”。从(cóng )事(shì );操(cāo )持(chí )。

汉(hàn )班(bān )固(gù )《东(dōng )都(dōu )赋(fù )》:“女(nǚ )脩(yǒu )织(zhī )紝(rèn ),男(nán )务(wù )耕(gēng )耘(yún )。”

晋(jìn )干(gàn )宝(bǎo )《晋(jìn )纪(jì )总(zǒng )论(lùn )》:“而(ér )其(qí )后(hòu )妃(fēi )躬(gōng )行(háng )四(sì )教(jiāo ),尊(zūn )敬(jìng )师(shī )傅(fù ),服(fú )澣(hàn )濯(zhuó )之(zhī )衣(yī ),脩(yǒu )烦(fán )辱(rǔ )之(zhī )事(shì ),化(huà )天(tiān )下(xià )以(yǐ )妇(fù )道(dào )。”

14.同(tóng )“修(xiū )”。儆(jǐng )戒(jiè )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“吾(wú )冀(jì )而(ér )朝(cháo )夕(xī )脩(yǒu )我(wǒ )曰(yuē ):‘必(bì )无(wú )废(fèi )先(xiān )人(rén )。’”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“脩(yǒu ),儆(jǐng )也(yě )。”

15.同(tóng )“修(xiū )”。谓(wèi )戒(jiè )备(bèi ),防(fáng )备(bèi )。

16.同(tóng )“修(xiū )”。恢(huī )复(fù )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“吾(wú )与(yǔ )女(nǚ )同(tóng )好(hǎo )弃(qì )恶(è ),复(fù )脩(yǒu )旧(jiù )德(dé ),以(yǐ )追(zhuī )念(niàn )前(qián )勳(xūn )。”

《论(lùn )语(yǔ )·尧(yáo )曰(yuē )》:“谨(jǐn )权(quán )量(liàng ),审(shěn )法(fǎ )度(dù ),脩(yǒu )废(fèi )官(guān ),四(sì )方(fāng )之(zhī )政(zhèng )行(háng )焉(yān )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《建(jiàn )康(kāng )府(fǔ )教(jiāo )授(shòu )惠(huì )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“铅(qiān )山(shān )脩(yǒu )废(fèi )决(jué )滞(zhì ),民(mín )畏(wèi )爱(ài )过(guò )于(yú )令(lìng )。”

17.同(tóng )“修(xiū )”。整(zhěng )饬(chì )。整(zhěng )顿(dùn )。

《史(shǐ )记(jì )·老(lǎo )子(zǐ )韩(hán )非(fēi )列(liè )传(chuán )》:“内(nèi )脩(yǒu )政(zhèng )教(jiāo ),外(wài )应(yīng )诸(zhū )侯(hóu )。”

18.同(tóng )“修(xiū )”。整(zhěng )饬(chì )。谓(wèi )处(chù )理(lǐ )合(hé )宜(yí ),有(yǒu )条(tiáo )不(bú )紊(wěn )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《董(dǒng )公(gōng )行(háng )状(zhuàng )》:“职(zhí )事(shì )脩(yǒu ),人(rén )俗(sú )化(huà ),嘉(jiā )禾(hé )生(shēng ),白(bái )鹊(què )集(jí )。”

19.同(tóng )“修(xiū )”。整(zhěng )饬(chì )。齐(qí )备(bèi )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·鲁(lǔ )之(zhī )母(mǔ )师(shī )》:“﹝鲁(lǔ )大(dà )夫(fū )﹞使(shǐ )人(rén )间(jiān )视(shì )其(qí )居(jū )处(chù ),礼(lǐ )节(jiē )甚(shèn )脩(yǒu ),家(jiā )事(shì )甚(shèn )理(lǐ )。”

清(qīng )唐(táng )甄(zhēn )《潜(qián )书(shū )·任(rèn )相(xiàng )》:“国(guó )有(yǒu )贤(xián )相(xiàng ),法(fǎ )度(dù )不(bú )患(huàn )不(bú )脩(yǒu ),赏(shǎng )罚(fá )不(bú )患(huàn )不(bú )中(zhōng )。”

20.同(tóng )“修(xiū )”。整(zhěng )饬(chì )。端(duān )正(zhèng )恭(gōng )谨(jǐn )。

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《都(dōu )官(guān )员(yuán )外(wài )郎(láng )胥(xū )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“居(jū )官(guān ),虽(suī )小(xiǎo )法(fǎ ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )慎(shèn ),而(ér )不(bú )为(wéi )察(chá )察(chá )于(yú )人(rén ),有(yǒu )所(suǒ )能(néng )容(róng )。其(qí )大(dà )意(yì )如(rú )此(cǐ )。故(gù )所(suǒ )至(zhì )士(shì )大(dà )夫(fū )爱(ài )其(qí )脩(yǒu ),而(ér )百(bǎi )姓(xìng )归(guī )其(qí )恕(shù )。”

21.同(tóng )“修(xiū )”。备(bèi )办(bàn )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》:“脩(yǒu )其(qí )簠(fǔ )簋(guǐ ),奉(fèng )其(qí )牺(xī )象(xiàng ),出(chū )其(qí )尊(zūn )彝(yí ),陈(chén )其(qí )鼎(dǐng )俎(zǔ )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“脩(yǒu ),备(bèi )也(yě )。”

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )《长(zhǎng )门(mén )赋(fù )》:“脩(yǒu )薄(báo )具(jù )而(ér )自(zì )设(shè )兮(xī ),君(jūn )曾(céng )不(bú )肯(kěn )兮(xī )幸(xìng )临(lín )。”

《金(jīn )瓶(píng )梅(méi )词(cí )话(huà )》第(dì )五(wǔ )一(yī )回(huí ):“学(xué )生(shēng )不(bú )敢(gǎn )具(jù )酌(zhuó ),只(zhī )脩(yǒu )一(yī )饭(fàn )在(zài )此(cǐ ),以(yǐ )犒(kào )手(shǒu )下(xià )从(cóng )者(zhě )。”

22.同(tóng )“修(xiū )”。修(xiū )养(yǎng )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·文(wén )王(wáng )》:“无(wú )念(niàn )尔(ěr )祖(zǔ ),聿(yù )脩(yǒu )厥(jué )德(dé )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“壮(zhuàng )者(zhě )以(yǐ )暇(xiá )日(rì )脩(yǒu )其(qí )孝(xiào )悌(tì )忠(zhōng )信(xìn ),入(rù )以(yǐ )事(shì )其(qí )父(fù )兄(xiōng ),出(chū )以(yǐ )事(shì )其(qí )长(zhǎng )上(shàng )。”

《史(shǐ )记(jì )·魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )列(liè )传(chuán )》:“臣(chén )脩(yǒu )身(shēn )絜(jié )行(háng )数(shù )十(shí )年(nián ),终(zhōng )不(bú )以(yǐ )监(jiān )门(mén )困(kùn )故(gù )而(ér )受(shòu )公(gōng )子(zǐ )财(cái )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《赠(zèng )大(dà )理(lǐ )寺(sì )丞(chéng )致(zhì )仕(shì )杜(dù )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“为(wéi )人(rén )孝(xiào )友(yǒu )温(wēn )良(liáng ),以(yǐ )清(qīng )静(jìng )为(wéi )学(xué ),而(ér )以(yǐ )澹(dàn )泊(bó )自(zì )足(zú )。行(háng )脩(yǒu )于(yú )家(jiā ),而(ér )誉(yù )闻(wén )于(yú )乡(xiāng )。”

23.同(tóng )“修(xiū )”。特(tè )指(zhǐ )修(xiū )行(háng )。

唐(táng )贾(jiǎ )岛(dǎo )《青(qīng )门(mén )里(lǐ )作(zuò )》诗(shī ):“欲(yù )问(wèn )南(nán )宗(zōng )理(lǐ ),将(jiāng )归(guī )北(běi )岳(yuè )脩(yǒu )。”

24.同(tóng )“修(xiū )”。遵(zūn )循(xún )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·更(gèng )法(fǎ )》:“汤(tāng )武(wǔ )之(zhī )王(wáng )也(yě ),不(bú )脩(yǒu )古(gǔ )而(ér )兴(xìng );殷(yīn )夏(xià )之(zhī )灭(miè )也(yě ),不(bú )易(yì )礼(lǐ )而(ér )亡(wáng )。”

《史(shǐ )记(jì )·商(shāng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》作(zuò )“汤(tāng )武(wǔ )不(bú )循(xún )古(gǔ )而(ér )王(wáng ),夏(xià )殷(yīn )不(bú )易(yì )礼(lǐ )而(ér )亡(wáng )。”

《孔(kǒng )子(zǐ )家(jiā )语(yǔ )·执(zhí )辔(pèi )》:“治(zhì )国(guó )而(ér )无(wú )德(dé )法(fǎ ),则(zé )民(mín )无(wú )脩(yǒu )。民(mín )无(wú )脩(yǒu ),则(zé )迷(mí )惑(huò )失(shī )道(dào )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《华(huá )文(wén )阁(gé )待(dài )制(zhì )知(zhī )庐(lú )州(zhōu )钱(qián )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“初(chū ),孝(xiào )宗(zōng )虽(suī )脩(yǒu )绍(shào )兴(xìng )故(gù )事(shì ),复(fù )与(yǔ )虏(lǔ )通(tōng )使(shǐ ),而(ér )以(yǐ )其(qí )间(jiān )讨(tǎo )军(jūn )政(zhèng ),讲(jiǎng )边(biān )备(bèi ),阴(yīn )择(zé )奇(qí )材(cái ),为(wéi )有(yǒu )事(shì )之(zhī )用(yòng )。”

25.同(tóng )“修(xiū )”。学(xué )习(xí );研(yán )习(xí )。

《礼(lǐ )记(jì )·学(xué )记(jì )》:“故(gù )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )于(yú )学(xué )也(yě ),藏(cáng )焉(yān ),脩(yǒu )焉(yān ),息(xī )焉(yān ),游(yóu )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“脩(yǒu ),习(xí )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )庄(zhuāng )《宋(sòng )孝(xiào )武(wǔ )宣(xuān )贵(guì )妃(fēi )诔(lěi )》:“脩(yǒu )诗(shī )贲(bēn )道(dào ),称(chēng )图(tú )照(zhào )言(yán )。”

《周(zhōu )书(shū )·孝(xiào )义(yì )传(chuán )·张(zhāng )元(yuán )》:“元(yuán )性(xìng )谦(qiān )谨(jǐn ),有(yǒu )孝(xiào )行(háng )。微(wēi )涉(shè )经(jīng )史(shǐ ),然(rán )精(jīng )脩(yǒu )释(shì )典(diǎn )。”

26.同(tóng )“修(xiū )”。指(zhǐ )练(liàn )习(xí )。

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“﹝仲(zhòng )夏(xià )之(zhī )月(yuè )﹞命(mìng )乐(lè )师(shī )脩(yǒu )鞀(táo )鞞(bì )鼓(gǔ ),均(jūn )琴(qín )瑟(sè )管(guǎn )箫(xiāo )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“脩(yǒu ),均(jūn )……治(zhì )其(qí )器(qì )物(wù )习(xí )其(qí )事(shì )之(zhī )言(yán )。”

27.同(tóng )“修(xiū )”。编(biān )纂(zuǎn ),撰(zhuàn )写(xiě )。

汉(hàn )刘(liú )歆(xīn )《移(yí )书(shū )让(ràng )太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )》:“及(jí )《春(chūn )秋(qiū )》,左(zuǒ )氏(shì )丘(qiū )明(míng )所(suǒ )脩(yǒu )。”

晋(jìn )杜(dù )预(yù )《〈春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )〉序(xù )》:“其(qí )发(fā )凡(fán )以(yǐ )言(yán )例(lì ),皆(jiē )经(jīng )国(guó )之(zhī )常(cháng )制(zhì ),周(zhōu )公(gōng )之(zhī )垂(chuí )法(fǎ ),史(shǐ )书(shū )之(zhī )旧(jiù )章(zhāng ),仲(zhòng )尼(ní )从(cóng )而(ér )脩(yǒu )之(zhī ),以(yǐ )成(chéng )一(yī )经(jīng )之(zhī )通(tōng )体(tǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )顺(shùn )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )实(shí )录(lù )表(biǎo )状(zhuàng )》:“﹝臣(chén )等(děng )﹞共(gòng )加(jiā )採(cǎi )访(fǎng ),并(bìng )寻(xún )检(jiǎn )诏(zhào )敕(chì ),脩(yǒu )成(chéng )《顺(shùn )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )实(shí )录(lù )》五(wǔ )卷(juàn )。”

《新(xīn )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·后(hòu )蜀(shǔ )世(shì )家(jiā )·孟(mèng )昶(chǎng )》:“蜀(shǔ )人(rén )夜(yè )表(biǎo )其(qí )(李(lǐ )昊(hào ))门(mén )曰(yuē ):‘世(shì )脩(yǒu )降(jiàng )表(biǎo )李(lǐ )家(jiā )’,当(dāng )时(shí )传(chuán )以(yǐ )为(wéi )笑(xiào )。”

28.同(tóng )“修(xiū )”。长(zhǎng )。指(zhǐ )空(kōng )间(jiān )距(jù )离(lí )大(dà )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·韩(hán )奕(yì )》:“四(sì )牡(mǔ )奕(yì )奕(yì ),孔(kǒng )脩(yǒu )且(qiě )张(zhāng )。”

毛(máo )传(chuán ):“脩(yǒu ),长(zhǎng )。”

《文(wén )选(xuǎn )·何(hé )晏(yàn )〈景(jǐng )福(fú )殿(diàn )赋(fù )〉》:“双(shuāng )枚(méi )既(jì )脩(yǒu ),重(zhòng )桴(fú )乃(nǎi )饰(shì )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“双(shuāng )枚(méi ),屋(wū )内(nèi )重(zhòng )檐(yán )也(yě )……言(yán )重(zhòng )檐(yán )既(jì )长(zhǎng ),因(yīn )达(dá )于(yú )外(wài )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《孟(mèng )生(shēng )诗(shī )》:“秦(qín )吴(wú )脩(yǒu )且(qiě )阻(zǔ ),两(liǎng )地(dì )无(wú )数(shù )金(jīn )。”

29.同(tóng )“修(xiū )”。长(zhǎng )。指(zhǐ )时(shí )间(jiān )久(jiǔ )。

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )贤(xián )中(zhōng )》:“今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )之(zhī )君(jūn )臣(chén )民(mín ),主(zhǔ )社(shè )稷(jì ),治(zhì )国(guó )家(jiā ),欲(yù )脩(yǒu )保(bǎo )而(ér )勿(wù )失(shī ),故(gù )不(bú )察(chá )尚(shàng )贤(xián )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )本(běn )也(yě )?”

《楚(chǔ )辞(cí )·天(tiān )问(wèn )》:“咸(xián )播(bō )秬(jù )黍(shǔ ),莆(pú )雚(guàn )是(shì )营(yíng ),何(hé )由(yóu )并(bìng )投(tóu ),而(ér )鲧(gǔn )疾(jí )脩(yǒu )盈(yíng )?”王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“脩(yǒu ),长(zhǎng )也(yě );盈(yíng ),满(mǎn )也(yě )……乃(nǎi )知(zhī )鲧(gǔn )恶(è )长(zhǎng )满(mǎn )天(tiān )下(xià )也(yě )。”

《鶡(hé )冠(guàn )子(zǐ )·度(dù )万(wàn )》:“形(xíng )神(shén )调(diào )则(zé )生(shēng )理(lǐ )脩(yǒu )。”

30.同(tóng )“修(xiū )”。长(zhǎng )。特(tè )指(zhǐ )寿(shòu )命(mìng )长(zhǎng )。

《陈(chén )书(shū )·高(gāo )祖(zǔ )纪(jì )上(shàng )》:“斯(sī )则(zé )兆(zhào )民(mín )之(zhī )命(mìng ),脩(yǒu )短(duǎn )所(suǒ )县(xiàn );率(lǜ )土(tǔ )之(zhī )基(jī ),兴(xìng )亡(wáng )是(shì )赖(lài )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《赠(zèng )陆(lù )菊(jú )泉(quán )道(dào )士(shì )序(xù )》:“其(qí )事(shì )业(yè )可(kě )为(wéi )世(shì )法(fǎ ),言(yán )语(yǔ )可(kě )为(wéi )世(shì )教(jiāo ),国(guó )用(yòng )之(zhī )则(zé )兴(xìng ),家(jiā )用(yòng )之(zhī )则(zé )和(hé ),人(rén )身(shēn )用(yòng )之(zhī )则(zé )脩(yǒu )。”

31.同(tóng )“修(xiū )”。长(zhǎng )度(dù )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·匠(jiàng )人(rén )》:“夏(xià )后(hòu )氏(shì )世(shì )室(shì ),堂(táng )脩(yǒu )二(èr )七(qī ),广(guǎng )四(sì )脩(yǒu )一(yī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“脩(yǒu ),南(nán )北(běi )之(zhī )深(shēn )也(yě ),夏(xià )度(dù )以(yǐ )步(bù ),令(lìng )堂(táng )脩(yǒu )十(shí )四(sì )步(bù ),其(qí )广(guǎng )益(yì )以(yǐ )四(sì )分(fèn )脩(yǒu )之(zhī )一(yī ),则(zé )堂(táng )广(guǎng )十(shí )七(qī )步(bù )半(bàn )。”

《周(zhōu )髀(bì )算(suàn )经(jīng )》卷(juàn )上(shàng ):“以(yǐ )为(wéi )勾(gōu )广(guǎng )三(sān ),股(gǔ )脩(yǒu )四(sì ),径(jìng )隅(yú )五(wǔ )。”

赵(zhào )爽(shuǎng )注(zhù ):“从(cóng )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )脩(yǒu ),股(gǔ )亦(yì )脩(yǒu ),脩(yǒu ),长(zhǎng )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《洛(luò )神(shén )赋(fù )》:“襛(nóng )纤(xiān )得(dé )中(zhōng ),脩(yǒu )短(duǎn )合(hé )度(dù )。”

32.同(tóng )“修(xiū )”。特(tè )指(zhǐ )直(zhí )径(jìng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·凫(fú )氏(shì )》:“以(yǐ )其(qí )鼓(gǔ )间(jiān )为(wéi )之(zhī )舞(wǔ )脩(yǒu ),去(qù )二(èr )分(fèn )以(yǐ )为(wéi )舞(wǔ )广(guǎng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“舞(wǔ )脩(yǒu ),舞(wǔ )径(jìng )也(yě )。”舞(wǔ ),钟(zhōng )体(tǐ )的(de )顶(dǐng )部(bù )。

33.同(tóng )“修(xiū )”。长(zhǎng )处(chù )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·齐(qí )俗(sú )训(xùn )》:“故(gù )愚(yú )者(zhě )有(yǒu )所(suǒ )脩(yǒu ),智(zhì )者(zhě )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )足(zú )。”

34.同(tóng )“修(xiū )”。美(měi )好(hǎo );善(shàn )良(liáng )。

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“老(lǎo )冉(rǎn )冉(rǎn )其(qí )将(jiāng )至(zhì )兮(xī ),恐(kǒng )脩(yǒu )名(míng )之(zhī )不(bú )立(lì )。”

游(yóu )国(guó )恩(ēn )纂(zuǎn )义(yì )引(yǐn )屈(qū )复(fù )曰(yuē ):“但(dàn )恐(kǒng )衰(shuāi )老(lǎo )渐(jiàn )至(zhì ),美(měi )名(míng )不(bú )立(lì )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈思(sī )玄(xuán )赋(fù )〉》:“伊(yī )中(zhōng )情(qíng )之(zhī )信(xìn )脩(yǒu )兮(xī ),慕(mù )古(gǔ )人(rén )之(zhī )贞(zhēn )节(jiē )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )旧(jiù )注(zhù ):“脩(yǒu ),善(shàn )也(yě )。”

清(qīng )二(èr )石(shí )生(shēng )《十(shí )洲(zhōu )春(chūn )语(yǔ )》卷(juàn )上(shàng ):“﹝胡(hú )睡(shuì )芗(xiāng )﹞慧(huì )而(ér )外(wài )姱(kuā ),颖(yǐng )而(ér )中(zhōng )脩(yǒu )。”

35.同(tóng )“修(xiū )”。指(zhǐ )贤(xián )人(rén )。谓(wèi )修(xiū )德(dé )之(zhī )士(shì )。

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“謇(jiǎn )吾(wú )法(fǎ )夫(fū )前(qián )脩(yǒu )兮(xī ),非(fēi )时(shí )俗(sú )之(zhī )所(suǒ )服(fú )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“言(yán )我(wǒ )忠(zhōng )信(xìn )謇(jiǎn )謇(jiǎn )者(zhě ),乃(nǎi )上(shàng )法(fǎ )前(qián )代(dài )远(yuǎn )贤(xián ),固(gù )非(fēi )今(jīn )时(shí )俗(sú )之(zhī )人(rén )所(suǒ )可(kě )服(fú )行(háng )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·霍(huò )諝(xū )传(chuán )》:“此(cǐ )仲(zhòng )尼(ní )所(suǒ )以(yǐ )垂(chuí )王(wáng )法(fǎ ),汉(hàn )世(shì )所(suǒ )宜(yí )遵(zūn )前(qián )脩(yǒu )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《闵(mǐn )己(jǐ )赋(fù )》:“勤(qín )祖(zǔ )先(xiān )之(zhī )所(suǒ )贻(yí ),勉(miǎn )汲(jí )汲(jí )于(yú )前(qián )脩(yǒu )之(zhī )言(yán )。”

36.同(tóng )“修(xiū )”。勉(miǎn )励(lì ),激(jī )励(lì )。

《国(guó )语(yǔ )·楚(chǔ )语(yǔ )下(xià )》:“若(ruò )其(qí )宠(chǒng )之(zhī ),毅(yì )贪(tān )而(ér )无(wú )猒(yàn ),既(jì )而(ér )得(dé )入(rù ),而(ér )曜(yào )之(zhī )以(yǐ )大(dà )利(lì ),不(bú )仁(rén )以(yǐ )长(zhǎng )之(zhī ),思(sī )旧(jiù )怨(yuàn )以(yǐ )脩(yǒu )其(qí )心(xīn ),苟(gǒu )国(guó )有(yǒu )衅(xìn ),必(bì )不(bú )居(jū )矣(yǐ )。”

清(qīng )俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·国(guó )语(yǔ )二(èr )》“思(sī )旧(jiù )怨(yuàn )以(yǐ )脩(yǒu )其(qí )心(xīn )”:“脩(yǒu )者(zhě ),勉(miǎn )也(yě )……言(yán )思(sī )旧(jiù )怨(yuàn )以(yǐ )勉(miǎn )励(lì )其(qí )心(xīn )也(yě )。”参(cān )阅(yuè )《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·脩(yǒu )务(wù )训(xùn )》题(tí )解(jiě )。

37.同(tóng )“修(xiū )”。致(zhì );表(biǎo )示(shì )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·吴(wú )主(zhǔ )传(chuán )》“此(cǐ )言(yán )之(zhī )诚(chéng ),有(yǒu )如(rú )大(dà )江(jiāng )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )鱼(yú )豢(huàn )《魏(wèi )略(luè )》:“自(zì )道(dào )路(lù )开(kāi )通(tōng ),不(bú )忘(wàng )脩(yǒu )意(yì )。既(jì )新(xīn )奉(fèng )国(guó )命(mìng )加(jiā )知(zhī )起(qǐ )居(jū ),假(jiǎ )归(guī )河(hé )北(běi ),故(gù )使(shǐ )情(qíng )问(wèn )不(bú )获(huò )果(guǒ )至(zhì )。”参(cān )见(jiàn )“脩(yǒu )好(hǎo )”。

38.同(tóng )“修(xiū )”。通(tōng )“羞(xiū )”。进(jìn )献(xiàn )。

《礼(lǐ )记(jì )·文(wén )王(wáng )世(shì )子(zǐ )》:“退(tuì )脩(yǒu )之(zhī ),以(yǐ )孝(xiào )养(yǎng )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“退(tuì )脩(yǒu )之(zhī ),谓(wèi )既(jì )迎(yíng )而(ér )入(rù ),献(xiàn )之(zhī )以(yǐ )醴(lǐ )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·礼(lǐ )记(jì )二(èr )》:“脩(yǒu ),当(dāng )读(dú )为(wéi )羞(xiū )。

《说(shuō )文(wén )·丑(chǒu )部(bù )》:‘羞(xiū ),进(jìn )献(xiàn )也(yě )。’郑(zhèng )以(yǐ )献(xiàn )之(zhī )解(jiě )脩(yǒu )之(zhī ),可(kě )知(zhī )脩(yǒu )之(zhī )犹(yóu )羞(xiū )之(zhī )矣(yǐ )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·天(tiān )地(dì )》:“孝(xiào )子(zǐ )操(cāo )药(yào )以(yǐ )脩(yǒu )慈(cí )父(fù ),其(qí )色(sè )燋(jiāo )然(rán ),圣(shèng )人(rén )羞(xiū )之(zhī )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )《札(zhá )迻(yí )·庄(zhuāng )子(zǐ )郭(guō )象(xiàng )注(zhù )》:“桉(ān )修(xiū )(脩(yǒu ))与(yǔ )羞(xiū )古(gǔ )通(tōng )……《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )》云(yún ):‘羞(xiū ),进(jìn )也(yě )。’”

39.同(tóng )“修(xiū )”。鬍(hú )鬚(xū )。

40.同(tóng )“修(xiū )”。姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )脩(yǒu )炳(bǐng )。见(jiàn )《广(guǎng )韵(yùn )·平(píng )尤(yóu )》。

II

y·u

〡ㄡˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》以(yǐ )九(jiǔ )切(qiē ),上(shàng )有(yǒu ),以(yǐ )。〕

通(tōng )“卣(yǒu )”。

古(gǔ )代(dài )酒(jiǔ )器(qì )。

III

dí

ㄉ〡ˊ

通(tōng )“涤(dí )”。

洗(xǐ )濯(zhuó )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·司(sī )尊(zūn )彝(yí )》:“凡(fán )六(liù )彝(yí )、六(liù )尊(zūn )之(zhī )酌(zhuó ),鬱(yù )齐(qí )献(xiàn )酌(zhuó ),醴(lǐ )齐(qí )缩(suō )酌(zhuó ),盎(àng )齐(qí )涗(shuì )酌(zhuó ),凡(fán )酒(jiǔ )脩(yǒu )酌(zhuó )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“先(xiān )郑(zhèng )云(yún ):‘脩(yǒu )酌(zhuó )者(zhě ),以(yǐ )水(shuǐ )洗(xǐ )勺(sháo )而(ér )酌(zhuó )也(yě )。’脩(yǒu ),读(dú )如(rú )涤(dí )濯(zhuó )之(zhī )涤(dí )。”

IV

tiáo

ㄊ〡ㄠˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》他(tā )彫(diāo )切(qiē ),平(píng )萧(xiāo ),透(tòu )。〕

通(tōng )“条(tiáo )”。

1.纲(gāng )目(mù )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·周(zhōu )祝(zhù )》:“举(jǔ )其(qí )脩(yǒu ),则(zé )有(yǒu )理(lǐ )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“脩(yǒu )……谓(wèi )纲(gāng )例(lì )也(yě )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·逸(yì )周(zhōu )书(shū )四(sì )》:“脩(yǒu ),即(jí )条(tiáo )字(zì )也(yě )。条(tiáo )必(bì )有(yǒu )理(lǐ ),故(gù )曰(yuē )举(jǔ )其(qí )条(tiáo ),则(zé )有(yǒu )理(lǐ )。”

2.古(gǔ )县(xiàn )名(míng )。

汉(hàn )置(zhì ),属(shǔ )冀(jì )州(zhōu )信(xìn )都(dōu )国(guó ),《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )下(xià )》:“脩(yǒu ),莽(mǎng )曰(yuē )脩(yǒu )治(zhì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“脩(yǒu ),音(yīn )条(tiáo )。”

阅读:1615

●脩(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库