大【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 大

大(dà )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):3画(huà );

I

dà

ㄉㄚˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》徒(tú )盖(gài )切(qiē ),去(qù )泰(tài ),定(dìng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》唐(táng )佐(zuǒ )切(qiē ),去(qù )箇(gè ),定(dìng )。〕

亦(yì )作(zuò )“夫(fū )”。

1.与(yǔ )“小(xiǎo )”相(xiàng )对(duì )。形(xíng )容(róng )体(tǐ )积(jī )、面(miàn )积(jī )、数(shù )量(liàng )、力(lì )量(liàng )等(děng )方(fāng )面(miàn )超(chāo )过(guò )一(yī )般(bān )或(huò )超(chāo )过(guò )所(suǒ )比(bǐ )较(jiào )的(de )对(duì )象(xiàng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·吉(jí )日(rì )》:“发(fā )彼(bǐ )小(xiǎo )豝(bā ),殪(yì )此(cǐ )大(dà )兕(sì )。”

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )《子(zǐ )虚(xū )赋(fù )》:“然(rán )在(zài )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )位(wèi ),不(bú )敢(gǎn )言(yán )游(yóu )戏(xì )之(zhī )乐(lè ),苑(yuàn )囿(yòu )之(zhī )大(dà )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )六(liù )六(liù )回(huí ):“城(chéng )内(nèi )有(yǒu )座(zuò )楼(lóu ),唤(huàn )做(zuò )翠(cuì )云(yún )楼(lóu ),楼(lóu )上(shàng )楼(lóu )下(xià ),大(dà )小(xiǎo )有(yǒu )百(bǎi )十(shí )个(gè )阁(gé )子(zǐ )。”

2.大(dà )小(xiǎo )的(de )程(chéng )度(dù )。

《墨(mò )子(zǐ )·备(bèi )城(chéng )门(mén )》:“奚(xī )蠡(lí )大(dà )容(róng )一(yī )斗(dòu )。”

3.粗(cū ),形(xíng )容(róng )条(tiáo )状(zhuàng )物(wù )横(héng )剖(pōu )面(miàn )大(dà )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“其(qí )大(dà )木(mù )拥(yōng )肿(zhǒng )而(ér )不(bú )中(zhōng )绳(shéng )墨(mò ),其(qí )小(xiǎo )枝(zhī )卷(juàn )曲(qǔ )而(ér )不(bú )中(zhōng )规(guī )矩(jǔ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“时(shí )有(yǒu )长(zhǎng )人(rén )巨(jù )无(wú )霸(bà ),长(zhǎng )一(yī )丈(zhàng ),大(dà )十(shí )围(wéi )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·饼(bǐng )法(fǎ )》:“挼(luò )如(rú )箸(zhù )大(dà ),一(yī )尺(chǐ )一(yī )断(duàn ),着(zhe )水(shuǐ )盆(pén )中(zhōng )浸(jìn )。”

4.扩(kuò )大(dà );光(guāng )大(dà )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )下(xià )》:“此(cǐ )匹(pǐ )夫(fū )之(zhī )勇(yǒng ),敌(dí )一(yī )人(rén )者(zhě )也(yě )。王(wáng )请(qǐng )大(dà )之(zhī )!”

《荀(xún )子(zǐ )·成(chéng )相(xiàng )》:“卑(bēi )其(qí )志(zhì )意(yì ),大(dà )其(qí )园(yuán )囿(yòu ),高(gāo )其(qí )台(tái )。”

《陈(chén )书(shū )·周(zhōu )弘(hóng )正(zhèng )传(chuán )》:“庶(shù )改(gǎi )浇(jiāo )竞(jìng )之(zhī )俗(sú ),以(yǐ )大(dà )吴(wú )国(guó )之(zhī )风(fēng )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《故(gù )温(wēn )县(xiàn )主(zhǔ )簿(bù )韩(hán )君(jūn )墓(mù )志(zhì )》:“嗣(sì )以(yǐ )文(wén )行(háng )大(dà )其(qí )家(jiā )业(yè )。”

5.尊(zūn )重(zhòng );重(zhòng )视(shì )。

《荀(xún )子(zǐ )·天(tiān )论(lùn )》:“大(dà )天(tiān )而(ér )思(sī )之(zhī ),孰(shú )与(yǔ )物(wù )畜(chù )而(ér )制(zhì )之(zhī )!”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )》:“会(huì )于(yú )温(wēn ),言(yán )小(xiǎo )诸(zhū )侯(hóu )。

温(wēn ),河(hé )北(běi )地(dì ),以(yǐ )河(hé )阳(yáng )言(yán )之(zhī ),大(dà )天(tiān )子(zǐ )也(yě )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《读(dú )史(shǐ )述(shù )九(jiǔ )章(zhāng )·鲁(lǔ )二(èr )儒(rú )》:“《易(yì )》大(dà )随(suí )时(shí ),迷(mí )变(biàn )则(zé )愚(yú )。”

6.赞(zàn )美(měi );称(chēng )扬(yáng )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )十(shí )九(jiǔ )年(nián )》:“还(hái )者(zhě )何(hé )?善(shàn )辞(cí )也(yě )。何(hé )善(shàn )尔(ěr )?大(dà )其(qí )不(bú )伐(fá )丧(sàng )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·匈(xiōng )奴(nú )列(liè )传(chuán )》:“昔(xī )齐(qí )襄(xiāng )公(gōng )复(fù )九(jiǔ )世(shì )之(zhī )雠(chóu ),《春(chūn )秋(qiū )》大(dà )之(zhī )。”

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·河(hé )水(shuǐ )四(sì )》:“又(yòu )东(dōng )南(nán )迳(jìng )司(sī )马(mǎ )子(zǐ )长(zhǎng )墓(mù )北(běi ),墓(mù )前(qián )有(yǒu )庙(miào ),庙(miào )前(qián )有(yǒu )碑(bēi ),永(yǒng )嘉(jiā )四(sì )年(nián ),汉(hàn )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )殷(yīn )济(jì )瞻(zhān )仰(yǎng )遗(yí )文(wén ),大(dà )其(qí )功(gōng )德(dé ),遂(suí )建(jiàn )石(shí )室(shì ),立(lì )碑(bēi )树(shù )桓(huán )。”

7.敬(jìng )词(cí )。

《史(shǐ )记(jì )·樗(chū )里(lǐ )子(zǐ )甘(gān )茂(mào )列(liè )传(chuán )》:“大(dà )项(xiàng )橐(tuó )生(shēng )七(qī )岁(suì )为(wéi )孔(kǒng )子(zǐ )师(shī )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“尊(zūn )其(qí )道(dào )德(dé ),故(gù )云(yún )‘大(dà )项(xiàng )橐(tuó )’。”如(rú ):大(dà )唐(táng )、大(dà )宋(sòng )、大(dà )皇(huáng )帝(dì );大(dà )作(zuò )、大(dà )札(zhá )。

8.夸(kuā )张(zhāng );夸(kuā )大(dà )。

《礼(lǐ )记(jì )·表(biǎo )记(jì )》:“是(shì )故(gù )君(jūn )子(zǐ )不(bú )自(zì )大(dà )其(qí )事(shì ),不(bú )自(zì )尚(shàng )其(qí )功(gōng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“大(dà ),谓(wèi )夸(kuā )大(dà )。”

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )本(běn )纪(jì )》:“刘(liú )季(jì )固(gù )多(duō )大(dà )言(yán ),少(shǎo )成(chéng )事(shì )。”

9.骄(jiāo )傲(ào );自(zì )大(dà )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“闵(mǐn )马(mǎ )父(fù )笑(xiào ),景(jǐng )伯(bó )问(wèn )之(zhī ),对(duì )曰(yuē ):‘笑(xiào )吾(wú )子(zǐ )之(zhī )大(dà )也(yě )。’”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“谓(wèi )骄(jiāo )满(mǎn )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·皇(huáng )后(hòu )纪(jì )序(xù )》:“秦(qín )併(bìng )天(tiān )下(xià ),多(duō )自(zì )骄(jiāo )大(dà ),宫(gōng )备(bèi )七(qī )国(guó ),爵(jué )列(liè )八(bā )品(pǐn )。”

《警(jǐng )世(shì )通(tōng )言(yán )·王(wáng )安(ān )石(shí )三(sān )难(nán )苏(sū )学(xué )士(shì )》:“因(yīn )苏(sū )爷(yé )久(jiǔ )在(zài )丞(chéng )相(xiàng )门(mén )下(xià )往(wǎng )来(lái ),徐(xú )伦(lún )自(zì )小(xiǎo )书(shū )房(fáng )答(dá )应(yīng ),职(zhí )任(rèn )烹(pēng )茶(chá ),就(jiù )如(rú )旧(jiù )主(zhǔ )人(rén )一(yī )般(bān ),一(yī )时(shí )大(dà )不(bú )起(qǐ )来(lái )。”

10.善(shàn );好(hǎo )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“探(tàn )赜(zé )索(suǒ )隐(yǐn ),钩(gōu )深(shēn )致(zhì )远(yuǎn ),以(yǐ )定(dìng )天(tiān )下(xià )之(zhī )吉(jí )凶(xiōng ),成(chéng )天(tiān )下(xià )之(zhī )亹(wěi )亹(wěi )者(zhě ),莫(mò )大(dà )乎(hū )蓍(shī )龟(guī )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )下(xià )》:“大(dà )哉(zāi )言(yán )矣(yǐ )!”

11.老(lǎo ),时(shí )间(jiān )长(zhǎng )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )木(mù )》:“大(dà )而(ér )皵(què ),楸(qiū )。”

邢(xíng )昺(bǐng )疏(shū )引(yǐn )樊(fán )光(guāng )云(yún ):“大(dà )者(zhě )老(lǎo )也(yě )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《湖(hú )南(nán )农(nóng )民(mín )运(yùn )动(dòng )考(kǎo )察(chá )报(bào )告(gào )》:“旧(jiù )债(zhài )不(bú )仅(jǐn )减(jiǎn )息(xī ),连(lián )老(lǎo )本(běn )也(yě )不(bú )许(xǔ )债(zhài )主(zhǔ )有(yǒu )逼(bī )取(qǔ )之(zhī )事(shì )。贫(pín )农(nóng )说(shuō ):‘怪(guài )不(bú )得(dé ),年(nián )岁(suì )大(dà )了(le ),明(míng )年(nián )再(zài )还(hái )吧(ba )!’”

12.指(zhǐ )年(nián )长(zhǎng )的(de )人(rén )或(huò )尊(zūn )长(zhǎng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·楚(chǔ )茨(cí )》:“既(jì )醉(zuì )既(jì )饱(bǎo ),小(xiǎo )大(dà )稽(jī )首(shǒu )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“小(xiǎo )大(dà ),犹(yóu )长(zhǎng )幼(yòu )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈西(xī )京(jīng )赋(fù )〉》:“小(xiǎo )必(bì )有(yǒu )之(zhī ),大(dà )亦(yì )宜(yí )然(rán )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“小(xiǎo )谓(wèi )庶(shù )人(rén ),大(dà )谓(wèi )王(wáng )者(zhě )。”

《清(qīng )平(píng )山(shān )堂(táng )话(huà )本(běn )·快(kuài )嘴(zuǐ )李(lǐ )翠(cuì )莲(lián )记(jì )》:“婆(pó )婆(pó )休(xiū )得(dé )耍(shuǎ )水(shuǐ )性(xìng ),做(zuò )大(dà )不(bú )尊(zūn )小(xiǎo )不(bú )敬(jìng )。”

13.指(zhǐ )排(pái )行(háng )第(dì )一(yī )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·风(fēng )操(cāo )》:“明(míng )公(gōng )定(dìng )是(shì )陶(táo )朱(zhū )公(gōng )大(dà )儿(ér )耳(ěr )!”唐(táng )高(gāo )适(shì )有(yǒu )《别(bié )董(dǒng )大(dà )二(èr )首(shǒu )》诗(shī )。

14.表(biǎo )示(shì )范(fàn )围(wéi )广(guǎng )。

《礼(lǐ )记(jì )·郊(jiāo )特(tè )牲(shēng )》:“大(dà )报(bào )天(tiān )而(ér )主(zhǔ )日(rì )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“大(dà )犹(yóu )遍(biàn )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“郦(lì )山(shān )事(shì )大(dà )毕(bì ),今(jīn )释(shì )阿(ā )房(fáng )宫(gōng )弗(fú )就(jiù ),则(zé )是(shì )章(zhāng )先(xiān )帝(dì )举(jǔ )事(shì )过(guò )也(yě )。”

15.表(biǎo )示(shì )程(chéng )度(dù )深(shēn )。

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )世(shì )家(jiā )》:“汉(hàn )王(wáng )大(dà )怒(nù )而(ér )骂(mà ),陈(chén )平(píng )蹑(niè )汉(hàn )王(wáng )。”

唐(táng )张(zhāng )鷟(zhuó )《游(yóu )仙(xiān )窟(kū )》:“五(wǔ )嫂(sǎo )大(dà )能(néng )作(zuò )舞(wǔ ),且(qiě )劝(quàn )作(zuò )一(yī )曲(qǔ )。”

宋(sòng )蔡(cài )絛(tāo )《铁(tiě )围(wéi )山(shān )丛(cóng )谈(tán )》卷(juàn )六(liù ):“零(líng )陵(líng )香(xiāng )草(cǎo )……在(zài )岭(lǐng )南(nán ),初(chū )不(bú )大(dà )香(xiāng );一(yī )持(chí )出(chū )岭(lǐng )北(běi ),则(zé )气(qì )顿(dùn )馨(xīn )烈(liè )。”

柳(liǔ )青(qīng )《一(yī )九(jiǔ )五(wǔ )五(wǔ )年(nián )秋(qiū )天(tiān )在(zài )皇(huáng )甫(fǔ )村(cūn )》:“今(jīn )年(nián )扩(kuò )社(shè )和(hé )去(qù )年(nián )大(dà )不(bú )一(yī )样(yàng )。”

16.犹(yóu )大(dà )率(lǜ ),大(dà )概(gài )。

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·数(shù )宁(níng )》:“故(gù )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )起(qǐ ),大(dà )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )为(wéi )纪(jì )。”

《史(shǐ )记(jì )·大(dà )宛(wǎn )列(liè )传(chuán )》:“其(qí )俗(sú )土(tǔ )着(zhe ),大(dà )与(yǔ )大(dà )夏(xià )同(tóng ),而(ér )卑(bēi )溼(shī )暑(shǔ )热(rè )云(yún )。”

17.放(fàng )在(zài )某(mǒu )些(xiē )时(shí )令(lìng )、时(shí )间(jiān )前(qián ),表(biǎo )示(shì )强(qiáng )调(diào )。

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《多(duō )收(shōu )了(le )三(sān )五(wǔ )斗(dòu )》:“那(nà )些(xiē )戴(dài )旧(jiù )毡(zhān )帽(mào )的(de )大(dà )清(qīng )早(zǎo )摇(yáo )船(chuán )出(chū )来(lái ),到(dào )了(le )埠(bù )头(tóu )。”如(rú ):大(dà )热(rè )天(tiān )、大(dà )晴(qíng )天(tiān )。

18.我(wǒ )国(guó )古(gǔ )代(dài )哲(zhé )学(xué )术(shù )语(yǔ )。含(hán )义(yì )与(yǔ )“道(dào )”同(tóng )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“吾(wú )不(bú )知(zhī )其(qí )名(míng ),字(zì )之(zhī )曰(yuē )道(dào )。强(qiáng )为(wéi )之(zhī )名(míng )曰(yuē )大(dà )。”

19.指(zhǐ )大(dà )钱(qián )或(huò )大(dà )子(zǐ )儿(ér )。亦(yì )泛(fàn )指(zhǐ )钱(qián )。

王(wáng )统(tǒng )照(zhào )《五(wǔ )十(shí )元(yuán )》:“值(zhí )几(jǐ )个(gè )大(dà )?怎(zěn )么(me )说(shuō )吧(ba )……我(wǒ )是(shì )土(tǔ )匪(fěi ),我(wǒ )就(jiù )会(huì )上(shàng )你(nǐ )的(de )账(zhàng )。”

杨(yáng )振(zhèn )声(shēng )《报(bào )复(fù )》:“在(zài )渔(yú )家(jiā )的(de )日(rì )月(yuè ),春(chūn )天(tiān )渔(yú )市(shì )一(yī )过(guò ),各(gè )人(rén )腰(yāo )包(bāo )里(lǐ )都(dōu )有(yǒu )几(jǐ )个(gè )大(dà )。”

20.方(fāng )言(yán )。爹(diē ),父(fù )亲(qīn )。

明(míng )沉(chén )榜(bǎng )《宛(wǎn )署(shǔ )杂(zá )记(jì )·民(mín )风(fēng )二(èr )》:“父(fù )曰(yuē )爹(diē ),又(yòu )曰(yuē )别(bié ),又(yòu )曰(yuē )大(dà )。”杜(dù )鹏(péng )程(chéng )《延(yán )安(ān )人(rén )》二(èr ):“我(wǒ )大(dà )我(wǒ )妈(mā ),都(dōu )在(zài )这(zhè )里(lǐ )哩(lǐ )!”

21.用(yòng )以(yǐ )称(chēng )伯(bó )父(fù )或(huò )叔(shū )父(fù )。

欧(ōu )阳(yáng )山(shān )《高(gāo )干(gàn )大(dà )》第(dì )九(jiǔ )章(zhāng ):“他(tā )的(de )二(èr )大(dà )罗(luó )生(shēng )旺(wàng ),就(jiù )是(shì )现(xiàn )今(jīn )的(de )乡(xiāng )长(zhǎng )。”

II

dài

ㄉㄞˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》徒(tú )盖(gài )切(qiē ),去(qù )泰(tài ),定(dìng )。〕

1.见(jiàn )“大(dà )夫(fū )”、“大(dà )王(wáng )”等(děng )。

2.通(tōng )“待(dài )”。

《敦(dūn )煌(huáng )变(biàn )文(wén )集(jí )·八(bā )相(xiàng )变(biàn )》:“未(wèi )向(xiàng )此(cǐ )间(jiān )来(lái )救(jiù )度(dù ),且(qiě )于(yú )何(hé )处(chù )大(dà )基(jī )缘(yuán )。”

蒋(jiǎng )礼(lǐ )鸿(hóng )通(tōng )释(shì ):“‘大(dà )’就(jiù )是(shì )待(dài )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《拜(bài )月(yuè )亭(tíng )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“梅(méi )香(xiāng )!安(ān )排(pái )香(xiāng )桌(zhuō )儿(ér )去(qù ),我(wǒ )大(dà )烧(shāo )炷(zhù )夜(yè )香(xiāng )咱(zán )。”

元(yuán )朱(zhū )庭(tíng )玉(yù )《夜(yè )行(háng )船(chuán )·悔(huǐ )悟(wù )》套(tào )曲(qǔ ):“草(cǎo )草(cǎo )花(huā )花(huā )一(yī )梦(mèng )惊(jīng ),断(duàn )了(le )乔(qiáo )行(háng )径(jìng ),大(dà )着(zhe )多(duō )情(qíng )换(huàn )寡(guǎ )情(qíng )。”

3.通(tōng )“代(dài )”。世(shì )代(dài )。

《敦(dūn )煌(huáng )变(biàn )文(wén )集(jí )·李(lǐ )陵(líng )变(biàn )文(wén )》:“陵(líng )家(jiā )曆(lì )大(dà )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),世(shì )世(shì )从(cóng )军(jūn )为(wéi )国(guó )征(zhēng )。”

III

tài

ㄊㄞˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》他(tā )盖(gài )切(qiē ),去(qù )泰(tài ),透(tòu )。〕

“太(tài )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

《诗(shī )·鄘(yōng )风(fēng )·蝃(dì )蝀(dōng )》:“乃(nǎi )如(rú )之(zhī )人(rén )也(yě ),怀(huái )昏(hūn )姻(yīn )也(yě ),大(dà )无(wú )信(xìn )也(yě ),不(bú )知(zhī )命(mìng )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“大(dà )音(yīn )泰(tài )。”

《论(lùn )语(yǔ )·雍(yōng )也(yě )》:“居(jū )简(jiǎn )而(ér )行(háng )简(jiǎn ),无(wú )乃(nǎi )大(dà )简(jiǎn )乎(hū )?”清(qīng )江(jiāng )沅(yuán )《说(shuō )文(wén )释(shì )例(lì )》:“古(gǔ )只(zhī )作(zuò )‘大(dà )’,不(bú )作(zuò )‘太(tài )’,亦(yì )不(bú )作(zuò )‘泰(tài )’。

《易(yì )》之(zhī )‘大(dà )极(jí )’,《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )‘大(dà )子(zǐ )’、‘大(dà )上(shàng )’,《尚(shàng )书(shū )》之(zhī )‘大(dà )誓(shì )’、‘大(dà )王(wáng )王(wáng )季(jì )’,《史(shǐ )》《汉(hàn )》之(zhī )‘大(dà )上(shàng )皇(huáng )’、‘大(dà )后(hòu )’,后(hòu )人(rén )皆(jiē )读(dú )为(wéi )‘太(tài )’,或(huò )径(jìng )改(gǎi )本(běn )书(shū ),作(zuò )‘太(tài )’及(jí )‘泰(tài )’。”

阅读:3744

●大(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库