休【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 休

休(xiū )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );

I

xiū

ㄒ〡ㄡ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》许(xǔ )尤(yóu )切(qiē ),平(píng )尤(yóu ),晓(xiǎo )。〕

1.休(xiū )息(xī )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·民(mín )劳(láo )》:“民(mín )亦(yì )劳(láo )止(zhǐ ),汔(qì )可(kě )小(xiǎo )休(xiū )。”

《穆(mù )天(tiān )子(zǐ )传(chuán )》卷(juàn )一(yī ):“天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )寒(hán )之(zhī )故(gù ),命(mìng )王(wáng )属(shǔ )休(xiū )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“令(lìng )王(wáng )之(zhī )徒(tú )属(shǔ )休(xiū )息(xī )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《毛(máo )颖(yǐng )传(chuán )》:“独(dú )颖(yǐng )与(yǔ )执(zhí )烛(zhú )者(zhě )常(cháng )侍(shì ),上(shàng )休(xiū )方(fāng )罢(bà )。”

宋(sòng )杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )《寒(hán )食(shí )相(xiàng )将(jiāng )诸(zhū )子(zǐ )游(yóu )翟(zhái )园(yuán )得(dé )十(shí )诗(shī )》之(zhī )四(sì ):“儘(jǐn )忙(máng )也(yě )到(dào )翟(zhái )园(yuán )休(xiū ),只(zhī )见(jiàn )春(chūn )光(guāng )不(bú )见(jiàn )愁(chóu )。”

2.休(xiū )假(jiǎ ),休(xiū )沐(mù )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·蔡(cài )邕(yōng )传(chuán )》:“臣(chén )属(shǔ )吏(lì )张(zhāng )宛(wǎn )长(zhǎng )休(xiū )百(bǎi )日(rì )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“休(xiū ),假(jiǎ )也(yě )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《奉(fèng )同(tóng )郭(guō )给(gěi )事(shì )汤(tāng )东(dōng )灵(líng )湫(qiū )作(zuò )》诗(shī ):“幽(yōu )灵(líng )斯(sī )可(kě )佳(jiā ),王(wáng )命(mìng )官(guān )属(shǔ )休(xiū )。”

仇(chóu )兆(zhào )鳌(áo )注(zhù )引(yǐn )《杜(dù )臆(yì )》:“官(guān )属(shǔ )休(xiū ),谓(wèi )休(xiū )沐(mù )以(yǐ )致(zhì )祭(jì )。”

3.用(yòng )于(yú )制(zhì )止(zhǐ )对(duì )方(fāng )议(yì )论(lùn )或(huò )做(zuò )某(mǒu )事(shì )。带(dài )有(yǒu )不(bú )耐(nài )烦(fán )的(de )语(yǔ )气(qì )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )四(sì )》:“孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )不(bú )说(shuō )曰(yuē ):‘诺(nuò ),先(xiān )生(shēng )休(xiū )矣(yǐ )!’”

《史(shǐ )记(jì )·曹(cáo )相(xiàng )国(guó )世(shì )家(jiā )》:“参(cān )曰(yuē ):‘陛(bì )下(xià )言(yán )之(zhī )是(shì )也(yě )。且(qiě )高(gāo )帝(dì )与(yǔ )萧(xiāo )何(hé )定(dìng )天(tiān )下(xià ),法(fǎ )令(lìng )既(jì )明(míng ),今(jīn )陛(bì )下(xià )垂(chuí )拱(gǒng ),参(cān )等(děng )守(shǒu )职(zhí ),遵(zūn )而(ér )勿(wù )失(shī ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )!’惠(huì )帝(dì )曰(yuē ):‘善(shàn ),君(jūn )休(xiū )矣(yǐ )!’”

4.停(tíng )止(zhǐ );罢(bà )休(xiū )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《典(diǎn )论(lùn )·论(lùn )文(wén )》:“武(wǔ )仲(zhòng )以(yǐ )能(néng )属(shǔ )文(wén ),为(wéi )兰(lán )台(tái )令(lìng )史(shǐ ),下(xià )笔(bǐ )不(bú )能(néng )自(zì )休(xiū )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )许(xǔ )郢(yǐng )州(zhōu )序(xù )》:“财(cái )已(yǐ )竭(jié )而(ér )歛(liǎn )不(bú )休(xiū ),人(rén )已(yǐ )穷(qióng )而(ér )赋(fù )愈(yù )急(jí ),其(qí )不(bú )去(qù )为(wéi )盗(dào )也(yě )亦(yì )幸(xìng )矣(yǐ )。”

闻(wén )一(yī )多(duō )《秋(qiū )之(zhī )末(mò )日(rì )》诗(shī ):“洒(sǎ )了(le )金(jīn )子(zǐ )扯(chě )了(le )锦(jǐn )绣(xiù ),还(hái )呼(hū )呼(hū )地(dì )吼(hǒu )个(gè )不(bú )休(xiū )。”

5.离(lí )开(kāi );诀(jué )别(bié )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·谏(jiàn )上(shàng )八(bā )》:“﹝景(jǐng )公(gōng )﹞曰(yuē ):‘孤(gū )不(bú )仁(rén ),不(bú )能(néng )顺(shùn )教(jiāo ),以(yǐ )至(zhì )此(cǐ )极(jí )。夫(fū )子(zǐ )休(xiū )国(guó )焉(yān )而(ér )往(wǎng )穫(hù ),寡(guǎ )人(rén )将(jiāng )从(cóng )而(ér )后(hòu )。’”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )河(hé )南(nán )张(zhāng )员(yuán )外(wài )文(wén )》:“解(jiě )手(shǒu )背(bèi )面(miàn ),遂(suí )十(shí )一(yī )年(nián )。君(jūn )出(chū )我(wǒ )入(rù ),如(rú )相(xiàng )避(bì )然(rán )。生(shēng )阔(kuò )死(sǐ )休(xiū ),吞(tūn )不(bú )复(fù )宣(xuān )。”

6.辞(cí )去(qù )(官(guān )职(zhí ))。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《旅(lǚ )夜(yè )书(shū )怀(huái )》诗(shī ):“名(míng )岂(qǐ )文(wén )章(zhāng )着(zhe ),官(guān )应(yīng )老(lǎo )病(bìng )休(xiū )。”

元(yuán )汪(wāng )元(yuán )亨(hēng )《朝(cháo )天(tiān )子(zǐ )·归(guī )隐(yǐn )》曲(qǔ ):“鸱(chī )夷(yí )泛(fàn )海(hǎi )槎(chá ),陶(táo )潜(qián )休(xiū )县(xiàn )衙(yá ),入(rù )千(qiān )古(gǔ )渔(yú )樵(qiáo )话(huà )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )八(bā )回(huí ):“自(zì )古(gǔ )道(dào ):‘休(xiū )官(guān )莫(mò )问(wèn )子(zǐ )。’看(kàn )老(lǎo )世(shì )台(tái )这(zhè )等(děng )襟(jīn )怀(huái )高(gāo )旷(kuàng ),尊(zūn )大(dà )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )得(dé )畅(chàng )然(rán )挂(guà )冠(guàn )。”

7.旧(jiù )时(shí )指(zhǐ )丈(zhàng )夫(fū )离(lí )弃(qì )妻(qī )子(zǐ )。

《敦(dūn )煌(huáng )曲(qǔ )子(zǐ )词(cí )·菩(pú )萨(sà )蛮(mán )》:“枕(zhěn )前(qián )发(fā )尽(jìn )千(qiān )般(bān )愿(yuàn ),要(yào )休(xiū )且(qiě )待(dài )青(qīng )山(shān )烂(làn )。”

《清(qīng )平(píng )山(shān )堂(táng )话(huà )本(běn )·简(jiǎn )贴(tiē )和(hé )尚(shàng )》:“松(sōng )如(rú )今(jīn )不(bú )愿(yuàn )同(tóng )妻(qī )子(zǐ )归(guī )去(qù ),情(qíng )愿(yuàn )当(dāng )官(guān )休(xiū )了(le )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )六(liù )八(bā )回(huí ):“凤(fèng )姐(jiě )照(zhào )脸(liǎn )一(yī )口(kǒu )唾(tuò )沫(mò ),啐(cuì )道(dào ):‘……这(zhè )会(huì )子(zǐ )叫(jiào )人(rén )告(gào )我(wǒ )们(men ),连(lián )官(guān )场(chǎng )中(zhōng )都(dōu )知(zhī )道(dào )我(wǒ )利(lì )害(hài ),吃(chī )醋(cù )。如(rú )今(jīn )指(zhǐ )名(míng )提(tí )我(wǒ ),要(yào )休(xiū )我(wǒ )!’”老(lǎo )舍(shě )《四(sì )世(shì )同(tóng )堂(táng )》第(dì )二(èr )部(bù )五(wǔ )四(sì ):“不(bú )是(shì )她(tā )要(yào )离(lí )婚(hūn ),是(shì )咱(zán )们(men )休(xiū )了(le )她(tā )!”

8.指(zhǐ )休(xiū )书(shū )。

《武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu )平(píng )话(huà )》卷(juàn )中(zhōng ):“﹝姜(jiāng )尚(shàng )﹞有(yǒu )妻(qī )马(mǎ )氏(shì ),遂(suí )弃(qì )索(suǒ )休(xiū )而(ér )去(qù )。

子(zǐ )牙(yá )亦(yì )不(bú )苦(kǔ )留(liú ),与(yǔ )休(xiū )了(le )教(jiāo )去(qù )。”

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《渔(yú )樵(qiáo )记(jì )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“兀(wū )那(nà )妇(fù )人(rén ),你(nǐ )在(zài )门(mén )里(lǐ )面(miàn )听(tīng )者(zhě ),你(nǐ )恰(qià )纔(shān )索(suǒ )休(xiū )的(de )言(yán )语(yǔ ),在(zài )我(wǒ )这(zhè )心(xīn )上(shàng ),恰(qià )便(biàn )似(sì )印(yìn )板(bǎn )儿(ér )一(yī )般(bān )记(jì )着(zhe )。”

9.喜(xǐ )庆(qìng );美(měi )善(shàn ):福(fú )禄(lù )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·菁(jīng )菁(jīng )者(zhě )莪(é )》:“既(jì )见(jiàn )君(jūn )子(zǐ ),我(wǒ )心(xīn )则(zé )休(xiū )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“休(xiū )者(zhě ),休(xiū )休(xiū )然(rán )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·毛(máo )诗(shī )上(shàng )》“我(wǒ )心(xīn )则(zé )休(xiū )”:“家(jiā )大(dà )人(rén )曰(yuē ):《菁(jīng )菁(jīng )者(zhě )莪(é )》篇(piān ):‘我(wǒ )心(xīn )则(zé )喜(xǐ )’、‘我(wǒ )心(xīn )则(zé )休(xiū )’。休(xiū )亦(yì )喜(xǐ )也(yě ),语(yǔ )之(zhī )转(zhuǎn )耳(ěr )。

《笺(jiān )》曰(yuē ):‘休(xiū )者(zhě ),休(xiū )休(xiū )然(rán )。’休(xiū )休(xiū )犹(yóu )欣(xīn )欣(xīn ),亦(yì )语(yǔ )之(zhī )转(zhuǎn )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )》:“以(yǐ )礼(lǐ )承(chéng )天(tiān )之(zhī )休(xiū )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“休(xiū ),福(fú )禄(lù )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )峤(qiáo )《晚(wǎn )秋(qiū )喜(xǐ )雨(yǔ )》诗(shī ):“九(jiǔ )农(nóng )欢(huān )岁(suì )阜(fù ),万(wàn )宇(yǔ )庆(qìng )时(shí )休(xiū )。”

王(wáng )闓(kǎi )运(yùn )《鄱(pó )阳(yáng )黄(huáng )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“伊(yī )勇(yǒng )昭(zhāo )孝(xiào ),天(tiān )休(xiū )允(yǔn )终(zhōng )。”

10.称(chēng )赞(zàn ),赞(zàn )美(měi )。

汉(hàn )蔡(cài )邕(yōng )《郭(guō )有(yǒu )道(dào )碑(bēi )文(wén )序(xù )》:“群(qún )公(gōng )休(xiū )之(zhī ),遂(suí )辟(pì )司(sī )徒(tú )掾(yuàn )。”

晋(jìn )袁(yuán )宏(hóng )《后(hòu )汉(hàn )纪(jì )·孝(xiào )章(zhāng )帝(dì )纪(jì )》:“卫(wèi )尉(wèi )阴(yīn )兴(xìng )忠(zhōng )贞(zhēn )爱(ài )国(guó ),先(xiān )帝(dì )休(xiū )之(zhī )。”

唐(táng )颜(yán )真(zhēn )卿(qīng )《徐(xú )府(fǔ )君(jūn )神(shén )道(dào )碑(bēi )》:“公(gōng )曰(yuē ):‘僕(pú )虽(suī )不(bú )材(cái ),岂(qǐ )可(kě )藉(jiè )人(rén )之(zhī )过(guò )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )功(gōng )乎(hū )?’论(lùn )者(zhě )休(xiū )之(zhī )。”

11.树(shù )荫(yīn )。

12.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )荫(yīn )庇(bì )。

《周(zhōu )书(shū )·静(jìng )帝(dì )纪(jì )》:“藉(jiè )祖(zǔ )考(kǎo )之(zhī )休(xiū ),凭(píng )宰(zǎi )辅(fǔ )之(zhī )力(lì )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《仙(xiān )源(yuán )县(xiàn )君(jūn )曾(céng )氏(shì )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“吾(wú )既(jì )孤(gū )而(ér )贫(pín ),有(yǒu )妹(mèi )九(jiǔ )人(rén )……赖(lài )先(xiān )人(rén )遗(yí )休(xiū ),嫁(jià )之(zhī )皆(jiē )以(yǐ )时(shí )。”

13.犹(yóu )完(wán )蛋(dàn )。

《敦(dūn )煌(huáng )曲(qǔ )子(zǐ )词(cí )·定(dìng )风(fēng )波(bō )》:“更(gèng )遇(yù )盲(máng )依(yī )(医(yī ))与(yǔ )宣(xuān )谢(xiè )(泻(xiè )),休(xiū )也(yě ),头(tóu )面(miàn )大(dà )汗(hàn )永(yǒng )分(fèn )离(lí )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )四(sì )二(èr )回(huí ):“宋(sòng )江(jiāng )道(dào ):‘我(wǒ )命(mìng )运(yùn )这(zhè )般(bān )蹇(jiǎn )拙(zhuō ),今(jīn )番(fān )必(bì )是(shì )休(xiū )了(le )。’”清(qīng )洪(hóng )昇(shēng )《长(zhǎng )生(shēng )殿(diàn )·得(dé )信(xìn )》:“广(guǎng )寒(hán )宫(gōng ),容(róng )相(xiàng )就(jiù ),十(shí )分(fèn )愁(chóu )病(bìng )一(yī )时(shí )休(xiū )。”

陈(chén )白(bái )尘(chén )《大(dà )风(fēng )歌(gē )》第(dì )六(liù )幕(mù ):“吕(lǚ )产(chǎn )当(dāng )权(quán ),你(nǐ )我(wǒ )休(xiū )矣(yǐ )!要(yào )快(kuài )立(lì )遗(yí )诏(zhào )!”

14.莫(mò ),不(bú )要(yào )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《诸(zhū )将(jiāng )》诗(shī )之(zhī )三(sān ):“洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )殿(diàn )化(huà )为(wéi )烽(fēng ),休(xiū )道(dào )秦(qín )关(guān )百(bǎi )二(èr )重(zhòng )。”

《前(qián )汉(hàn )书(shū )平(píng )话(huà )》卷(juàn )下(xià ):“太(tài )后(hòu )免(miǎn )死(sǐ ),将(jiāng )刘(liú )友(yǒu )冷(lěng )宫(gōng )后(hòu )面(miàn )三(sān )间(jiān )大(dà )房(fáng ),锁(suǒ )于(yú )里(lǐ )面(miàn ),休(xiū )与(yǔ )饮(yǐn )膳(shàn )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )一(yī )回(huí ):“你(nǐ )休(xiū )上(shàng )去(qù ),山(shān )内(nèi )毒(dú )虫(chóng )勐(měng )兽(shòu )极(jí )多(duō ),恐(kǒng )伤(shāng )害(hài )了(le )你(nǐ )性(xìng )命(mìng )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )五(wǔ )回(huí ):“势(shì )败(bài )休(xiū )云(yún )贵(guì ),家(jiā )亡(wáng )莫(mò )论(lùn )亲(qīn )。”

陈(chén )白(bái )尘(chén )《大(dà )风(fēng )歌(gē )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“郦(lì )商(shāng )是(shì )虚(xū )言(yán )恫(dòng )吓(xià ),辟(pì )阳(yáng )侯(hóu )你(nǐ )休(xiū )中(zhōng )他(tā )奸(jiān )计(jì )!”

15.助(zhù )词(cí )。犹(yóu )耳(ěr )、罢(bà )等(děng )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《徐(xú )卿(qīng )二(èr )子(zǐ )歌(gē )》:“丈(zhàng )夫(fū )生(shēng )儿(ér )有(yǒu )如(rú )此(cǐ )二(èr )雏(chú )者(zhě ),名(míng )位(wèi )岂(qǐ )肯(kěn )卑(bēi )微(wēi )休(xiū )!”宋(sòng )杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )《江(jiāng )行(háng )七(qī )日(rì )阻(zǔ )风(fēng )至(zhì )繁(fán )昌(chāng )捨(shě )舟(zhōu )出(chū )陆(lù )》诗(shī ):“山(shān )行(háng )辛(xīn )苦(kǔ )水(shuǐ )行(háng )愁(chóu ),只(zhī )是(shì )诗(shī )人(rén )薄(báo )命(mìng )休(xiū )!”元(yuán )赵(zhào )孟(mèng )頫(tiào )《后(hòu )庭(tíng )花(huā )》曲(qǔ ):“乱(luàn )云(yún )愁(chóu ),满(mǎn )头(tóu )风(fēng )雨(yǔ ),戴(dài )荷(hé )叶(yè )归(guī )去(qù )休(xiū )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )二(èr )九(jiǔ )回(huí ):“僕(pú )人(rén )慌(huāng )忙(máng )收(shōu )拾(shí )了(le )器(qì )皿(mǐn ),奔(bēn )前(qián )去(qù )了(le )。

武(wǔ )松(sōng )笑(xiào )道(dào ):‘却(què )才(cái )去(qù )肚(dù )里(lǐ )发(fā )一(yī )发(fā ),我(wǒ )们(men )去(qù )休(xiū )。’”清(qīng )朱(zhū )彝(yí )尊(zūn )《折(shé )桂(guì )令(lìng )》曲(qǔ ):“归(guī )去(qù )来(lái )休(xiū ),选(xuǎn )个(gè )溪(xī )亭(tíng ),作(zuò )伴(bàn )沙(shā )鸥(ōu )。”

II

x·

ㄒㄩˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》火(huǒ )羽(yǔ )切(qiē ),上(shàng )噳(yǔ ),晓(xiǎo )。〕

1.通(tōng )“煦(xù )”。以(yǐ )气(qì )温(wēn )之(zhī )。

2.通(tōng )“咻(xiū )”。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )三(sān )年(nián )》:“民(mín )人(rén )痛(tòng )疾(jí ),而(ér )或(huò )燠(yù )休(xiū )之(zhī )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“燠(yù )休(xiū ),痛(tòng )念(niàn )之(zhī )声(shēng )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·蒋(jiǎng )济(jì )传(chuán )》:“夫(fū )欲(yù )大(dà )兴(xìng )功(gōng )之(zhī )君(jūn ),先(xiān )料(liào )其(qí )民(mín )力(lì )而(ér )燠(yù )休(xiū )之(zhī )。”

阅读:3820

●休(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库