开明【登录】

ok8.org > 词典 > 开明

(开(kāi )明(míng ),开(kāi )明(míng ))

1.通(tōng )达(dá ),明(míng )智(zhì )。

《史(shǐ )记(jì )·五(wǔ )帝(dì )本(běn )纪(jì )》:“尧(yáo )曰(yuē ):‘谁(shuí )可(kě )顺(shùn )此(cǐ )事(shì )?’放(fàng )齐(qí )曰(yuē ):‘嗣(sì )子(zǐ )丹(dān )朱(zhū )开(kāi )明(míng )。’”张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“开(kāi ),解(jiě )而(ér )达(dá )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )邕(yōng )《大(dà )照(zhào )禅(chán )师(shī )塔(tǎ )铭(míng )》:“生(shēng )而(ér )茂(mào )异(yì ),长(zhǎng )而(ér )开(kāi )明(míng )。”

宋(sòng )罗(luó )大(dà )经(jīng )《鹤(hè )林(lín )玉(yù )露(lù )》卷(juàn )十(shí )四(sì ):“旂(qí )叟(sǒu )号(hào )西(xī )堂(táng )先(xiān )生(shēng ),开(kāi )明(míng )练(liàn )达(dá ),遇(yù )事(shì )如(rú )破(pò )竹(zhú )。”

2.使(shǐ )开(kāi )通(tōng )、明(míng )智(zhì )。

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·问(wèn )道(dào )》:“吾(wú )焉(yān )开(kāi )明(míng )哉(zāi )?惟(wéi )圣(shèng )人(rén )为(wéi )可(kě )以(yǐ )开(kāi )明(míng ),它(tā )则(zé )苓(líng )。”

汪(wāng )荣(róng )宝(bǎo )义(yì )疏(shū ):“‘开(kāi )明(míng )’即(jí )发(fā )矇(měng )之(zhī )意(yì ),言(yán )开(kāi )矇(měng )以(yǐ )为(wéi )明(míng )也(yě )。”

3.清(qīng )醒(xǐng ),明(míng )白(bái )。

宋(sòng )陈(chén )亮(liàng )《跋(bá )朱(zhū )晦(huì )庵(ān )<送(sòng )写(xiě )照(zhào )郭(guō )秀(xiù )才(cái )序(xù )>后(hòu )》:“其(qí )不(bú )得(dé )见(jiàn )于(yú )世(shì ),则(zé )圣(shèng )贤(xián )之(zhī )命(mìng )脉(mò )犹(yóu )在(zài ),而(ér )人(rén )心(xīn )终(zhōng )有(yǒu )时(shí )而(ér )开(kāi )明(míng )也(yě )。”

《古(gǔ )今(jīn )小(xiǎo )说(shuō )·梁(liáng )武(wǔ )帝(dì )累(lèi )修(xiū )归(guī )极(jí )乐(lè )》:“此(cǐ )时(shí )武(wǔ )帝(dì )心(xīn )地(dì )不(bú )知(zhī )怎(zěn )地(dì )忽(hū )然(rán )开(kāi )明(míng ),就(jiù )省(shěng )悟(wù )前(qián )世(shì )黄(huáng )复(fù )仁(rén )、童(tóng )小(xiǎo )姐(jiě )之(zhī )事(shì )。”

4.政(zhèng )治(zhì )、社(shè )会(huì )清(qīng )明(míng )、文(wén )明(míng );不(bú )黑(hēi )暗(àn ),不(bú )野(yě )蛮(mán )。

《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·雅(yǎ )量(liàng )》“嵇(jī )中(zhōng )散(sàn )临(lín )刑(xíng )东(dōng )市(shì )”刘(liú )孝(xiào )标(biāo )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )张(zhāng )隐(yǐn )《文(wén )士(shì )传(chuán )》:“今(jīn )皇(huáng )道(dào )开(kāi )明(míng ),四(sì )海(hǎi )风(fēng )靡(mí )。边(biān )鄙(bǐ )无(wú )诡(guǐ )随(suí )之(zhī )民(mín ),街(jiē )巷(xiàng )无(wú )异(yì )口(kǒu )之(zhī )议(yì )。”

严(yán )复(fù )《原(yuán )强(qiáng )》:“于(yú )五(wǔ )洲(zhōu )殊(shū )种(zhǒng ),由(yóu )狉(pī )榛(zhēn )蛮(mán )夷(yí ),以(yǐ )至(zhì )着(zhe )号(hào )开(kāi )明(míng )之(zhī )国(guó ),挥(huī )斥(chì )旁(páng )推(tuī ),什(shí )九(jiǔ )罄(qìng )尽(jìn )。”

5.思(sī )想(xiǎng )开(kāi )通(tōng ),不(bú )顽(wán )固(gù )不(bú )保(bǎo )守(shǒu )。

邓(dèng )子(zǐ )恢(huī )张(zhāng )鼎(dǐng )丞(chéng )《闽(mǐn )西(xī )暴(bào )动(dòng )与(yǔ )红(hóng )十(shí )二(èr )军(jūn )》:“蓝(lán )玉(yù )田(tián )部(bù )队(duì )尚(shàng )未(wèi )得(dé )到(dào )正(zhèng )式(shì )番(fān )号(hào ),军(jūn )饷(xiǎng )无(wú )着(zhe ),他(tā )们(men )都(dōu )需(xū )要(yào )地(dì )方(fāng )革(gé )命(mìng )势(shì )力(lì )的(de )支(zhī )持(chí ),便(biàn )伪(wěi )装(zhuāng )出(chū )一(yī )副(fù )开(kāi )明(míng )的(de )面(miàn )孔(kǒng )。”

冯(féng )德(dé )英(yīng )《苦(kǔ )菜(cài )花(huā )》第(dì )三(sān )章(zhāng ):“爹(diē )呀(ya ),你(nǐ )真(zhēn )开(kāi )明(míng )。

姜(jiāng )同(tóng )志(zhì )说(shuō )你(nǐ )是(shì )开(kāi )明(míng )人(rén )士(shì )呢(ne )。自(zì )动(dòng )献(xiàn )山(shān )峦(luán )献(xiàn )地(dì ),又(yòu )免(miǎn )费(fèi )教(jiāo )学(xué )。”

6.天(tiān )色(sè )由(yóu )暗(àn )转(zhuǎn )明(míng )。

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·夷(yí )水(shuǐ )》:“盐(yán )神(shén )暮(mù )辄(zhé )来(lái )宿(xiǔ ),旦(dàn )化(huà )为(wéi )虫(chóng ),群(qún )飞(fēi )蔽(bì )日(rì ),天(tiān )地(dì )晦(huì )暝(míng ),积(jī )十(shí )馀(yú )日(rì ),廪(lǐn )君(jūn )因(yīn )伺(sì )便(biàn )射(shè )杀(shā )之(zhī ),天(tiān )乃(nǎi )开(kāi )明(míng )。”亦(yì )指(zhǐ )敞(chǎng )亮(liàng ),明(míng )亮(liàng )。

清(qīng )孙(sūn )嘉(jiā )淦(gàn )《南(nán )游(yóu )记(jì )》:“至(zhì )圣(shèng )墓(mù ),有(yǒu )红(hóng )牆(qiáng )环(huán )立(lì ),牆(qiáng )中(zhōng )草(cǎo )树(shù )愈(yù )密(mì ),修(xiū )榦(hán )丛(cóng )薄(báo ),侧(cè )不(bú )容(róng )人(rén ),而(ér )景(jǐng )色(sè )开(kāi )明(míng ),初(chū )无(wú )幽(yōu )阴(yīn )之(zhī )气(qì )。”

7.开(kāi )列(liè )清(qīng )楚(chǔ )。

清(qīng )黄(huáng )六(liù )鸿(hóng )《福(fú )惠(huì )全(quán )书(shū )·莅(lì )任(rèn )·定(dìng )买(mǎi )办(bàn )》:“即(jí )开(kāi )明(míng )实(shí )价(jià ),当(dāng )堂(táng )具(jù )领(lǐng )给(gěi )发(fā )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《奈(nài )何(hé )天(tiān )·锡(xī )祺(qí )》:“有(yǒu )何(hé )罪(zuì )愆(qiān ),一(yī )一(yī )开(kāi )明(míng )。”

8.方(fāng )言(yán )。明(míng )白(bái )地(dì ),无(wú )保(bǎo )留(liú )地(dì )。

冯(féng )雪(xuě )峰(fēng )《柳(liǔ )影(yǐng )》:“我(wǒ )这(zhè )时(shí )微(wēi )微(wēi )听(tīng )到(dào )她(tā )母(mǔ )亲(qīn )决(jué )意(yì )要(yào )我(wǒ )家(jiā )在(zài )她(tā )十(shí )八(bā )岁(suì )这(zhè )年(nián )和(hé )我(wǒ )并(bìng )亲(qīn )。我(wǒ )的(de )祖(zǔ )父(fù )母(mǔ )开(kāi )明(míng )和(hé )我(wǒ )说(shuō )的(de )时(shí )候(hòu ),我(wǒ )说(shuō )要(yào )结(jié )婚(hūn )也(yě )得(dé )到(dào )我(wǒ )二(èr )十(shí )五(wǔ )岁(suì );那(nà )时(shí )她(tā )须(xū )二(èr )十(shí )三(sān )岁(suì ),许(xǔ )多(duō )人(rén )都(dōu )知(zhī )道(dào )她(tā )是(shì )等(děng )待(dài )不(bú )到(dào )那(nà )个(gè )时(shí )候(hòu )的(de )。”

9.指(zhǐ )启(qǐ )明(míng )星(xīng )。

《大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )·四(sì )代(dài )》:“《诗(shī )》云(yún ):‘东(dōng )有(yǒu )开(kāi )明(míng )。’”孔(kǒng )广(guǎng )森(sēn )补(bǔ )注(zhù ):“金(jīn )星(xīng )附(fù )日(rì )而(ér )见(jiàn ),昏(hūn )曰(yuē )长(zhǎng )庚(gēng ),晨(chén )曰(yuē )开(kāi )明(míng )。今(jīn )《诗(shī )》字(zì )为(wéi )启(qǐ )明(míng ),如(rú )记(jì )或(huò )汉(hàn )避(bì )孝(xiào )景(jǐng )讳(huì )改(gǎi )。”

10.见(jiàn )“开(kāi )明(míng )兽(shòu )”。

11.传(chuán )说(shuō )中(zhōng )的(de )古(gǔ )帝(dì )名(míng )。任(rèn )古(gǔ )蜀(shǔ )国(guó )相(xiàng ),后(hòu )为(wéi )蜀(shǔ )王(wáng )。

《太(tài )平(píng )御(yù )览(lǎn )》卷(juàn )五(wǔ )六(liù )引(yǐn )汉(hàn )应(yīng )劭(shào )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》:“望(wàng )帝(dì )自(zì )以(yǐ )德(dé )不(bú )如(rú ),以(yǐ )国(guó )禅(chán )与(yǔ )鳖(biē )令(lìng ),为(wéi )蜀(shǔ )王(wáng ),号(hào )曰(yuē )开(kāi )明(míng )。”

晋(jìn )常(cháng )璩(qú )《华(huá )阳(yáng )国(guó )志(zhì )·蜀(shǔ )志(zhì )》:“会(huì )有(yǒu )水(shuǐ )灾(zāi ),其(qí )相(xiàng )开(kāi )明(míng )决(jué )玉(yù )垒(lěi )山(shān )以(yǐ )除(chú )水(shuǐ )害(hài )。”

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·江(jiāng )水(shuǐ )一(yī )》:“来(lái )敏(mǐn )《本(běn )蜀(shǔ )论(lùn )》曰(yuē ):荆(jīng )人(rén )鳖(biē )令(lìng )死(sǐ ),其(qí )尸(shī )随(suí )水(shuǐ )上(shàng ),荆(jīng )人(rén )求(qiú )之(zhī )不(bú )得(dé ),鳖(biē )令(lìng )至(zhì )汶(wèn )山(shān )下(xià )复(fù )生(shēng ),起(qǐ )见(jiàn )望(wàng )帝(dì )……望(wàng )帝(dì )立(lì )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )。时(shí )巫(wū )山(shān )峡(xiá )而(ér )蜀(shǔ )水(shuǐ )不(bú )流(liú ),帝(dì )使(shǐ )鳖(biē )令(lìng )凿(záo )巫(wū )峡(xiá )通(tōng )水(shuǐ ),蜀(shǔ )得(dé )陆(lù )处(chù ),望(wàng )帝(dì )自(zì )以(yǐ )德(dé )不(bú )若(ruò ),遂(suí )以(yǐ )国(guó )禅(chán ),号(hào )曰(yuē )开(kāi )明(míng )。”

阅读:1560

●开明(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库