以【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 以

以(yǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

y·

〡ˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》羊(yáng )己(jǐ )切(qiē ),上(shàng )止(zhǐ ),以(yǐ )。〕

1.任(rèn )用(yòng );使(shǐ )用(yòng );运(yùn )用(yòng )。

《书(shū )·立(lì )政(zhèng )》:“继(jì )自(zì )今(jīn )立(lì )政(zhèng ),其(qí )勿(wù )以(yǐ )憸(xiān )人(rén )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“王(wáng )当(dāng )继(jì )续(xù )从(cóng )今(jīn )已(yǐ )往(wǎng )立(lì )其(qí )善(shàn )政(zhèng ),其(qí )勿(wù )用(yòng )憸(xiān )利(lì )之(zhī )人(rén )。”

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《道(dào )原(yuán )》:“人(rén )皆(jiē )以(yǐ )之(zhī ),莫(mò )知(zhī )其(qí )名(míng )。人(rén )皆(jiē )用(yòng )之(zhī ),莫(mò )见(jiàn )其(qí )刑(xíng )(形(xíng ))。”

《礼(lǐ )记(jì )·儒(rú )行(háng )》:“礼(lǐ )之(zhī )以(yǐ ),和(hé )为(wéi )贵(guì )。”按(àn ),《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》以(yǐ )作(zuò )“用(yòng )”。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·扬(yáng )权(quán )》:“圣(shèng )人(rén )执(zhí )要(yào ),四(sì )方(fāng )来(lái )效(xiào )。虚(xū )而(ér )待(dài )之(zhī ),彼(bǐ )自(zì )以(yǐ )之(zhī )。”旧(jiù )注(zhù ):“以(yǐ ),用(yòng )也(yě )。君(jūn )但(dàn )虚(xū )心(xīn )以(yǐ )待(dài )之(zhī ),彼(bǐ )则(zé )各(gè )自(zì )用(yòng )其(qí )能(néng )也(yě )。”

唐(táng )张(zhāng )说(shuō )《故(gù )洛(luò )阳(yáng )尉(wèi )马(mǎ )府(fǔ )君(jūn )碑(bēi )》:“王(wáng )者(zhě )之(zhī )师(shī ),将(jiāng )德(dé )是(shì )以(yǐ )。讨(tǎo )叛(pàn )惟(wéi )武(wǔ ),携(xié )远(yuǎn )在(zài )宽(kuān )。”

2.使(shǐ )。

《管(guǎn )子(zǐ )·水(shuǐ )地(dì )》:“﹝庆(qìng )忌(jì )﹞乘(chéng )小(xiǎo )马(mǎ ),好(hǎo )疾(jí )驰(chí ),以(yǐ )其(qí )名(míng )呼(hū )之(zhī ),可(kě )使(shǐ )千(qiān )里(lǐ )外(wài )一(yī )日(rì )反(fǎn )报(bào )……蟡(guǐ )者(zhě )一(yī )头(tóu )而(ér )两(liǎng )身(shēn ),其(qí )形(xíng )若(ruò )蛇(shé ),其(qí )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ ),以(yǐ )其(qí )名(míng )呼(hū )之(zhī ),可(kě )以(yǐ )取(qǔ )鱼(yú )鳖(biē )。”按(àn ),“可(kě )以(yǐ )”与(yǔ )“可(kě )使(shǐ )”为(wéi )互(hù )文(wén ),又(yòu )《山(shān )海(hǎi )经(jīng )·北(běi )山(shān )经(jīng )》郭(guō )璞(pú )注(zhù )引(yǐn )《管(guǎn )子(zǐ )》“可(kě )以(yǐ )”作(zuò )“可(kě )使(shǐ )”。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“管(guǎn )仲(zhòng )以(yǐ )其(qí )君(jūn )霸(bà ),晏(yàn )子(zǐ )以(yǐ )其(qí )君(jūn )显(xiǎn )。

管(guǎn )仲(zhòng )、晏(yàn )子(zǐ )犹(yóu )不(bú )足(zú )为(wéi )与(yǔ )?”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )一(yī )》:“泠(líng )向(xiàng )谓(wèi )秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):‘向(xiàng )欲(yù )以(yǐ )齐(qí )事(shì )王(wáng ),使(shǐ )攻(gōng )宋(sòng )也(yě )。

宋(sòng )破(pò ),晋(jìn )国(guó )危(wēi ),安(ān )邑(yì )王(wáng )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。’”高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“以(yǐ ),犹(yóu )‘使(shǐ )’也(yě )。”

3.认(rèn )为(wéi )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“﹝公(gōng )﹞告(gào )郈(hòu )孙(sūn ),郈(hòu )孙(sūn )以(yǐ )可(kě ),劝(quàn )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·萧(xiāo )瑀(yǔ )传(chuán )》:“﹝瑀(yǔ )﹞每(měi )燕(yàn )见(jiàn ),辄(zhé )言(yán ):‘玄(xuán )龄(líng )辈(bèi )朋(péng )党(dǎng )盗(dào )权(quán ),若(ruò )胶(jiāo )固(gù )然(rán ),特(tè )未(wèi )反(fǎn )耳(ěr )。’帝(dì )曰(yuē ):‘知(zhī )臣(chén )莫(mò )若(ruò )君(jūn )。朕(zhèn )虽(suī )不(bú )明(míng ),宁(níng )顿(dùn )懵(měng )臧(zāng )否(fǒu )?’因(yīn )为(wéi )瑀(yǔ )晓(xiǎo )解(jiě )。

瑀(yǔ )以(yǐ )帝(dì )有(yǒu )所(suǒ )偏(piān )信(xìn ),帝(dì )积(jī )久(jiǔ )亦(yì )不(bú )平(píng )。”

清(qīng )黄(huáng )轩(xuān )祖(zǔ )《游(yóu )梁(liáng )琐(suǒ )记(jì )·易(yì )内(nèi )奇(qí )桉(ān )》:“张(zhāng )父(fù )大(dà )悦(yuè ),以(yǐ )富(fù )媳(xí )必(bì )多(duō )粧(zhuāng )奁(lián ),可(kě )增(zēng )岁(suì )入(rù )。”

4.及(jí ),连(lián )及(jí )。

《易(yì )·小(xiǎo )畜(chù )》:“九(jiǔ )五(wǔ ),有(yǒu )孚(fú )挛(luán )如(rú ),富(fù )以(yǐ )其(qí )邻(lín )。象(xiàng )曰(yuē ):有(yǒu )孚(fú )挛(luán )如(rú ),不(bú )独(dú )富(fù )也(yě )。”

李(lǐ )鼎(dǐng )祚(zuò )集(jí )解(jiě )引(yǐn )虞(yú )翻(fān )曰(yuē ):“以(yǐ ),及(jí )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》引(yǐn )《汤(tāng )誓(shì )》:“余(yú )一(yī )人(rén )有(yǒu )罪(zuì ),无(wú )以(yǐ )万(wàn )夫(fū )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )》卷(juàn )一(yī ):“言(yán )无(wú )及(jí )万(wàn )夫(fū )。”按(àn ),《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·顺(shùn )民(mín )》引(yǐn )《汤(tāng )誓(shì )》“以(yǐ )”作(zuò )“及(jí )”。

5.缘(yuán )故(gù );原(yuán )因(yīn );道(dào )理(lǐ )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·旄(máo )丘(qiū )》:“何(hé )其(qí )久(jiǔ )也(yě )?必(bì )有(yǒu )以(yǐ )也(yě )。”

《列(liè )子(zǐ )·周(zhōu )穆(mù )王(wáng )》:“华(huá )子(zǐ )既(jì )悟(wù ),迺(nǎi )大(dà )怒(nù ),黜(chù )妻(qī )罚(fá )子(zǐ ),操(cāo )戈(gē )逐(zhú )儒(rú )生(shēng )。

宋(sòng )人(rén )执(zhí )而(ér )问(wèn )其(qí )以(yǐ )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《与(yǔ )吴(wú )质(zhì )书(shū )》:“少(shǎo )壮(zhuàng )真(zhēn )当(dāng )努(nǔ )力(lì ),年(nián )一(yī )过(guò )往(wǎng ),何(hé )可(kě )攀(pān )援(yuán )?古(gǔ )人(rén )思(sī )炳(bǐng )烛(zhú )夜(yè )游(yóu ),良(liáng )有(yǒu )以(yǐ )也(yě )。”

6.即(jí ),立(lì )即(jí )。详(xiáng )“以(yǐ )时(shí )”。

7.代(dài )词(cí )。何(hé ),何(hé )处(chù )。

8.代(dài )词(cí )。此(cǐ ),这(zhè )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“岁(suì )旱(hàn ),穆(mù )公(gōng )召(zhào )县(xiàn )子(zǐ )而(ér )问(wèn )然(rán ),曰(yuē ):‘……吾(wú )欲(yù )暴(bào )巫(wū )而(ér )奚(xī )若(ruò )?’曰(yuē ):‘天(tiān )则(zé )不(bú )雨(yǔ ),而(ér )望(wàng )之(zhī )愚(yú )妇(fù )人(rén ),于(yú )以(yǐ )求(qiú )之(zhī ),毋(wú )乃(nǎi )已(yǐ )疏(shū )乎(hū )!’”陈(chén )澔(gǎo )集(jí )说(shuō ):“于(yú )以(yǐ )求(qiú )之(zhī ),犹(yóu )言(yán )于(yú )此(cǐ )求(qiú )之(zhī )也(yě )。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·魏(wèi )策(cè )三(sān )》:“‘无(wú )梁(liáng )孰(shú )与(yǔ )无(wú )河(hé )内(nèi )急(jí )?’王(wáng )曰(yuē ):‘梁(liáng )急(jí )。’‘无(wú )梁(liáng )孰(shú )与(yǔ )无(wú )身(shēn )急(jí )?’王(wáng )曰(yuē ):‘身(shēn )急(jí )。’曰(yuē ):‘以(yǐ )三(sān )者(zhě ),身(shēn ),上(shàng )也(yě );河(hé )内(nèi ),其(qí )下(xià )也(yě )。

秦(qín )未(wèi )索(suǒ )其(qí )下(xià ),而(ér )王(wáng )效(xiào )其(qí )上(shàng ),可(kě )乎(hū )?’”

9.介(jiè )词(cí )。拿(ná );用(yòng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》:“﹝公(gōng )子(zǐ )﹞醒(xǐng ),以(yǐ )戈(gē )逐(zhú )子(zǐ )犯(fàn )。”

宋(sòng )何(hé )薳(wěi )《春(chūn )渚(zhǔ )纪(jì )闻(wén )·紫(zǐ )姑(gū )书(shū )大(dà )字(zì )》:“墨(mò )浆(jiāng )以(yǐ )大(dà )器(qì )贮(zhù ),备(bèi )濡(rú )染(rǎn )也(yě )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《野(yě )草(cǎo )·题(tí )辞(cí )》:“我(wǒ )自(zì )爱(ài )我(wǒ )的(de )野(yě )草(cǎo ),但(dàn )我(wǒ )憎(zēng )恶(è )这(zhè )以(yǐ )野(yě )草(cǎo )作(zuò )装(zhuāng )饰(shì )的(de )地(dì )面(miàn )。”

10.介(jiè )词(cí )。表(biǎo )示(shì )处(chù )置(zhì )或(huò )主(zhǔ )使(shǐ )。犹(yóu )言(yán )带(dài )着(zhe )、率(lǜ )领(lǐng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“宫(gōng )之(zhī )奇(qí )以(yǐ )其(qí )族(zú )行(háng )。”

《史(shǐ )记(jì )·晋(jìn )世(shì )家(jiā )》:“里(lǐ )克(kè )、邳(pī )郑(zhèng )欲(yù )内(nèi )重(zhòng )耳(ěr ),以(yǐ )三(sān )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )徒(tú )作(zuò )乱(luàn )。”

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《智(zhì )囊(náng )补(bǔ )·察(chá )智(zhì )·于(yú )文(wén )传(chuán )》:“王(wáng )诱(yòu )妾(qiè )以(yǐ )儿(ér )来(lái ),寻(xún )逐(zhú )妾(qiè ),杀(shā )儿(ér ),焚(fén )之(zhī )。”

11.介(jiè )词(cí )。介(jiè )绍(shào )论(lùn )事(shì )的(de )标(biāo )准(zhǔn )。犹(yóu )言(yán )“以(yǐ )……论(lùn )”;“论(lùn )……”。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“以(yǐ )贤(xián ),则(zé )去(qù )疾(jí )不(bú )足(zú );以(yǐ )顺(shùn ),则(zé )公(gōng )子(zǐ )坚(jiān )长(zhǎng )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“立(lì )适(shì )以(yǐ )长(zhǎng )不(bú )以(yǐ )贤(xián ),立(lì )子(zǐ )以(yǐ )贵(guì )不(bú )以(yǐ )长(zhǎng )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )下(xià )》:“以(yǐ )位(wèi ),则(zé )子(zǐ ),君(jūn )也(yě );我(wǒ ),臣(chén )也(yě );何(hé )敢(gǎn )与(yǔ )君(jūn )友(yǒu )也(yě )?以(yǐ )德(dé ),则(zé )子(zǐ )事(shì )我(wǒ )者(zhě )也(yě ),奚(xī )可(kě )以(yǐ )与(yǔ )我(wǒ )友(yǒu )?”

12.介(jiè )词(cí )。表(biǎo )示(shì )动(dòng )作(zuò )行(háng )为(wéi )的(de )凭(píng )藉(jiè )或(huò )前(qián )提(tí )。犹(yóu )言(yán )凭(píng )、根(gēn )据(jù )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·荀(xún )彧(yù )传(chuán )》:“会(huì )张(zhāng )邈(miǎo )、陈(chén )宫(gōng )以(yǐ )兖(yǎn )州(zhōu )反(fǎn )操(cāo ),而(ér )潜(qián )迎(yíng )吕(lǚ )布(bù )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《张(zhāng )文(wén )定(dìng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“发(fā )民(mín )筑(zhù )城(chéng ),日(rì )夜(yè )不(bú )得(dé )休(xiū )息(xī ),民(mín )大(dà )惊(jīng )扰(rǎo ),争(zhēng )迁(qiān )居(jū )城(chéng )中(zhōng )。男(nán )女(nǚ )昏(hūn )会(huì ),不(bú )复(fù )以(yǐ )年(nián )。”

明(míng )归(guī )有(yǒu )光(guāng )《项(xiàng )嵴(jí )轩(xuān )志(zhì )》:“久(jiǔ )之(zhī ),能(néng )以(yǐ )足(zú )音(yīn )辨(biàn )人(rén )。”

13.介(jiè )词(cí )。介(jiè )绍(shào )具(jù )有(yǒu )的(de )身(shēn )份(fèn )或(huò )资(zī )格(gé )。

《史(shǐ )记(jì )·卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )骠(biāo )骑(qí )列(liè )传(chuán )》:“将(jiāng )军(jūn )苏(sū )建(jiàn ),杜(dù )陵(líng )人(rén ),以(yǐ )校(xiào )尉(wèi )从(cóng )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )青(qīng ),有(yǒu )功(gōng ),为(wéi )平(píng )陵(líng )侯(hóu )。”

《汉(hàn )书(shū )·李(lǐ )广(guǎng )传(chuán )》:“广(guǎng )以(yǐ )良(liáng )家(jiā )子(zǐ )从(cóng )军(jūn )击(jī )胡(hú )。”

钱(qián )基(jī )博(bó )《辛(xīn )亥(hài )南(nán )北(běi )议(yì )和(hé )别(bié )纪(jì )》:“初(chū ),唐(táng )绍(shào )仪(yí )以(yǐ )清(qīng )内(nèi )阁(gé )总(zǒng )理(lǐ )袁(yuán )世(shì )凯(kǎi )代(dài )表(biǎo ),伍(wǔ )廷(tíng )芳(fāng )以(yǐ )民(mín )军(jūn )议(yì )和(hé )代(dài )表(biǎo ),自(zì )十(shí )月(yuè )二(èr )十(shí )八(bā )日(rì ),开(kāi )议(yì )于(yú )上(shàng )海(hǎi )英(yīng )租(zū )界(jiè )之(zhī )市(shì )政(zhèng )厅(tīng )。”

14.介(jiè )词(cí )。为(wéi )。

《左(zuǒ )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“所(suǒ )以(yǐ )事(shì )君(jūn ),封(fēng )疆(jiāng )社(shè )稷(jì )是(shì )以(yǐ )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“以(yǐ ),犹(yóu )为(wéi )也(yě )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“意(yì )谓(wèi )为(wéi )国(guó )家(jiā )土(tǔ )地(dì )之(zhī )安(ān )全(quán ),于(yú )是(shì )事(shì )齐(qí )。”

15.介(jiè )词(cí )。在(zài );于(yú )。

《左(zuǒ )传(chuán )·桓(huán )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“其(qí )弟(dì )以(yǐ )千(qiān )亩(mǔ )之(zhī )战(zhàn )生(shēng ),命(mìng )之(zhī )曰(yuē )成(chéng )师(shī )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·方(fāng )伎(jì )传(chuán )·神(shén )秀(xiù )》:“神(shén )秀(xiù )以(yǐ )神(shén )龙(lóng )二(èr )年(nián )卒(zú ),士(shì )庶(shù )皆(jiē )来(lái )送(sòng )葬(zàng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《二(èr )心(xīn )集(jí )·柔(róu )石(shí )小(xiǎo )传(chuán )》:“柔(róu )石(shí ),原(yuán )名(míng )平(píng )复(fù ),姓(xìng )赵(zhào ),以(yǐ )一(yī )九(jiǔ )○一(yī )年(nián )生(shēng )于(yú )浙(zhè )江(jiāng )省(shěng )台(tái )州(zhōu )宁(níng )海(hǎi )县(xiàn )的(de )市(shì )门(mén )头(tóu )。”

16.介(jiè )词(cí )。自(zì );从(cóng )。

汉(hàn )王(wáng )符(fú )《潜(qián )夫(fū )论(lùn )·遏(è )利(lì )》:“自(zì )古(gǔ )于(yú )今(jīn ),上(shàng )以(yǐ )天(tiān )子(zǐ ),下(xià )至(zhì )庶(shù )人(rén ),蔑(miè )有(yǒu )好(hǎo )利(lì )而(ér )不(bú )亡(wáng )者(zhě ),好(hǎo )义(yì )而(ér )不(bú )彰(zhāng )者(zhě )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·西(xī )南(nán )夷(yí )传(chuán )》:“今(jīn )以(yǐ )长(zhǎng )沙(shā )豫(yù )章(zhāng )往(wǎng ),水(shuǐ )道(dào )多(duō )绝(jué )难(nán )行(háng )。”

17.介(jiè )词(cí )。与(yǔ );同(tóng )。

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )射(shè )礼(lǐ )》:“主(zhǔ )人(rén )以(yǐ )宾(bīn )揖(yī ),先(xiān )入(rù )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“以(yǐ ),犹(yóu )与(yǔ )也(yě )。”

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )四(sì ):“齐(qí )桓(huán )公(gōng )独(dú )以(yǐ )管(guǎn )仲(zhòng )谋(móu )伐(fá )莒(jǔ ),而(ér )国(guó )人(rén )知(zhī )之(zhī )。”以(yǐ ),一(yī )本(běn )作(zuò )“与(yǔ )”。

《太(tài )平(píng )广(guǎng )记(jì )》卷(juàn )九(jiǔ )引(yǐn )晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《神(shén )仙(xiān )传(chuán )·王(wáng )烈(liè )》:“﹝烈(liè )﹞少(shǎo )时(shí )本(běn )太(tài )学(xué )书(shū )生(shēng ),学(xué )无(wú )不(bú )览(lǎn ),常(cháng )以(yǐ )人(rén )谈(tán )论(lùn )五(wǔ )经(jīng )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )言(yán ),无(wú )不(bú )该(gāi )博(bó )。”

18.连(lián )词(cí )。表(biǎo )并(bìng )列(liè ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“和(hé )”。

《易(yì )·鼎(dǐng )》:“得(dé )妾(qiè )以(yǐ )其(qí )子(zǐ ),无(wú )咎(jiù )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )》卷(juàn )一(yī ):“言(yán )得(dé )妾(qiè )与(yǔ )其(qí )子(zǐ )也(yě )。”

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·皇(huáng )矣(yǐ )》:“帝(dì )谓(wèi )文(wén )王(wáng ):‘予(yǔ )怀(huái )明(míng )德(dé ),不(bú )大(dà )声(shēng )以(yǐ )色(sè ),不(bú )长(zhǎng )夏(xià )以(yǐ )革(gé )。’”马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“按(àn )以(yǐ )、与(yǔ )古(gǔ )通(tōng )用(yòng ),‘声(shēng )以(yǐ )色(sè )’犹(yóu )云(yún )‘声(shēng )与(yǔ )色(sè )’也(yě ),‘夏(xià )以(yǐ )革(gé )’犹(yóu )云(yún )‘夏(xià )与(yǔ )革(gé )’也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )年(nián )》:“﹝季(jì )武(wǔ )子(zǐ )﹞赋(fù )《常(cháng )棣(dì )》之(zhī )七(qī )章(zhāng )以(yǐ )卒(zú )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )传(chuán )中(zhōng )》:“以(yǐ ),犹(yóu )‘与(yǔ )’也(yě )。卒(zú ),卒(zú )章(zhāng )也(yě )。言(yán )赋(fù )《常(cháng )棣(dì )》之(zhī )七(qī )章(zhāng )与(yǔ )卒(zú )章(zhāng )也(yě )。‘卒(zú )’下(xià )无(wú )‘章(zhāng )’字(zì )者(zhě ),蒙(méng )上(shàng )而(ér )省(shěng )。”

19.连(lián )词(cí )。表(biǎo )承(chéng )接(jiē ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“而(ér )”。

《书(shū )·金(jīn )縢(téng )》:“秋(qiū ),大(dà )熟(shú ),未(wèi )获(huò ),天(tiān )大(dà )雷(léi )电(diàn )以(yǐ )风(fēng )。”

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“治(zhì )世(shì )之(zhī )音(yīn )安(ān )以(yǐ )乐(lè ),其(qí )政(zhèng )和(hé );乱(luàn )世(shì )之(zhī )音(yīn )怨(yuàn )以(yǐ )怒(nù ),其(qí )政(zhèng )乖(guāi )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《游(yóu )褒(bāo )禅(chán )山(shān )记(jì )》:“夫(fū )夷(yí )以(yǐ )近(jìn ),则(zé )游(yóu )者(zhě )众(zhòng );险(xiǎn )以(yǐ )远(yuǎn ),则(zé )至(zhì )者(zhě )少(shǎo )。”

清(qīng )吴(wú )骞(qiān )《扶(fú )风(fēng )传(chuán )信(xìn )录(lù )》:“家(jiā )有(yǒu )老(lǎo )母(mǔ ),必(bì )禀(bǐng )请(qǐng )以(yǐ )行(háng )。”

20.连(lián )词(cí )。表(biǎo )承(chéng )接(jiē ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“则(zé )”。

《国(guó )语(yǔ )·吴(wú )语(yǔ )》:“今(jīn )大(dà )夫(fū )老(lǎo ),而(ér )又(yòu )不(bú )自(zì )安(ān )恬(tián )逸(yì ),而(ér )处(chù )以(yǐ )念(niàn )恶(è ),出(chū )则(zé )罪(zuì )吾(wú )众(zhòng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“处(chù ),居(jū )也(yě )。居(jū )则(zé )念(niàn )为(wéi )恶(è )于(yú )吴(wú )国(guó )。”

《文(wén )子(zǐ )·上(shàng )义(yì )》:“故(gù )有(yǒu )道(dào )以(yǐ )御(yù )人(rén ),无(wú )道(dào )则(zé )制(zhì )于(yú )人(rén )。”

21.连(lián )词(cí )。表(biǎo )转(zhuǎn )折(shé ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“却(què )”。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·杂(zá )言(yán )》:“少(shǎo )以(yǐ )犯(fàn )众(zhòng ),弱(ruò )以(yǐ )侮(wǔ )强(qiáng ),忿(fèn )怒(nù )不(bú )量(liàng )力(lì )者(zhě ),兵(bīng )共(gòng )杀(shā )之(zhī )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·氾(fán )论(lùn )训(xùn )》:“尧(yáo )无(wú )百(bǎi )户(hù )之(zhī )郭(guō ),舜(shùn )无(wú )置(zhì )锥(zhuī )之(zhī )地(dì ),以(yǐ )有(yǒu )天(tiān )下(xià )。”

22.连(lián )词(cí )。因(yīn )为(wéi ),由(yóu )于(yú )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“郑(zhèng )以(yǐ )救(jiù )公(gōng )误(wù )之(zhī ),遂(suí )失(shī )秦(qín )伯(bó )。”

《史(shǐ )记(jì )·张(zhāng )释(shì )之(zhī )冯(féng )唐(táng )列(liè )传(chuán )》:“以(yǐ )不(bú )能(néng )取(qǔ )容(róng )当(dāng )世(shì ),故(gù )终(zhōng )身(shēn )不(bú )仕(shì )。”

宋(sòng )洪(hóng )迈(mài )《容(róng )斋(zhāi )三(sān )笔(bǐ )·奸(jiān )鬼(guǐ )为(wéi )人(rén )祸(huò )》:“隋(suí )文(wén )帝(dì )以(yǐ )子(zǐ )秦(qín )孝(xiào )王(wáng )俊(jùn )有(yǒu )疾(jí ),驰(chí )召(zhào )名(míng )医(yī )许(xǔ )智(zhì )藏(cáng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《且(qiě )介(jiè )亭(tíng )杂(zá )文(wén )二(èr )集(jí )·后(hòu )记(jì )》:“临(lín )末(mò )我(wǒ )还(hái )要(yào )记(jì )念(niàn )镰(lián )田(tián )诚(chéng )一(yī )君(jūn ),他(tā )是(shì )内(nèi )山(shān )书(shū )店(diàn )的(de )店(diàn )员(yuán )……三(sān )三(sān )年(nián )七(qī )月(yuè ),以(yǐ )病(bìng )在(zài )故(gù )乡(xiāng )去(qù )世(shì )。”

23.连(lián )词(cí )。因(yīn )而(ér );因(yīn )此(cǐ )。

《礼(lǐ )记(jì )·缁(zī )衣(yī )》:“昔(xī )吾(wú )有(yǒu )先(xiān )正(zhèng ),其(qí )言(yán )明(míng )且(qiě )清(qīng ),国(guó )家(jiā )以(yǐ )宁(níng ),都(dōu )邑(yì )以(yǐ )成(chéng ),庶(shù )民(mín )以(yǐ )生(shēng )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·卫(wèi )二(èr )乱(luàn )女(nǚ )》:“南(nán )子(zǐ )惑(huò )淫(yín ),宋(sòng )朝(cháo )是(shì )亲(qīn ),谮(zèn )彼(bǐ )蒯(kuǎi )聩(kuì ),使(shǐ )之(zhī )出(chū )奔(bēn )。

悝(kuī )母(mǔ )亦(yì )嬖(bì ),出(chū )入(rù )两(liǎng )君(jūn ),二(èr )乱(luàn )交(jiāo )错(cuò ),咸(xián )以(yǐ )灭(miè )身(shēn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《唐(táng )故(gù )秘(mì )书(shū )少(shǎo )监(jiān )独(dú )孤(gū )府(fǔ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“其(qí )后(hòu ),上(shàng )将(jiāng )有(yǒu )所(suǒ )相(xiàng ),不(bú )可(kě )于(yú )众(zhòng )。君(jūn )与(yǔ )起(qǐ )居(jū )舍(shě )人(rén )李(lǐ )约(yuē )交(jiāo )章(zhāng )指(zhǐ )摘(zhāi ),事(shì )以(yǐ )不(bú )行(háng )。”

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《智(zhì )囊(náng )补(bǔ )·兵(bīng )智(zhì )·项(xiàng )梁(liáng )》:“每(měi )有(yǒu )大(dà )繇(yáo )役(yì )及(jí )丧(sàng ),梁(liáng )尝(cháng )主(zhǔ )办(bàn ),阴(yīn )以(yǐ )兵(bīng )法(fǎ )部(bù )勒(lè )宾(bīn )客(kè )子(zǐ )弟(dì ),以(yǐ )知(zhī )其(qí )能(néng ),后(hòu )果(guǒ )举(jǔ )事(shì )。”按(àn )“以(yǐ )”

《史(shǐ )记(jì )·项(xiàng )羽(yǔ )本(běn )纪(jì )》作(zuò )“以(yǐ )是(shì )”。

24.连(lián )词(cí )。如(rú ),如(rú )果(guǒ )。

《史(shǐ )记(jì )·平(píng )津(jīn )侯(hóu )主(zhǔ )父(fù )列(liè )传(chuán )》:“今(jīn )郡(jùn )守(shǒu )之(zhī )权(quán ),非(fēi )特(tè )六(liù )卿(qīng )之(zhī )重(zhòng )也(yě );地(dì )几(jǐ )千(qiān )里(lǐ ),非(fēi )特(tè )闾(lǘ )巷(xiàng )之(zhī )资(zī )也(yě );甲(jiǎ )兵(bīng )器(qì )械(xiè ),非(fēi )特(tè )棘(jí )矜(jīn )之(zhī )用(yòng )也(yě ),以(yǐ )遭(zāo )万(wàn )世(shì )之(zhī )变(biàn ),则(zé )不(bú )可(kě )称(chēng )讳(huì )也(yě )。”

25.助(zhù )词(cí )。在(zài )句(jù )中(zhōng )的(de )作(zuò )用(yòng )相(xiàng )当(dāng )于(yú )一(yī )个(gè )音(yīn )节(jiē ),不(bú )表(biǎo )义(yì )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·谷(gǔ )风(fēng )》:“习(xí )习(xí )谷(gǔ )风(fēng ),以(yǐ )阴(yīn )以(yǐ )雨(yǔ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《息(xī )国(guó )夫(fū )人(rén )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“婉(wǎn )婉(wǎn )夫(fū )人(rén ),有(yǒu )籍(jí )宫(gōng )门(mén )。克(kè )承(chéng )其(qí )后(hòu ),以(yǐ )嫁(jià )以(yǐ )婚(hūn )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《功(gōng )名(míng )论(lùn )》:“夫(fū )地(dì )有(yǒu )草(cǎo )木(mù ),天(tiān )不(bú )雨(yǔ )露(lù )之(zhī ),则(zé )不(bú )能(néng )以(yǐ )生(shēng );月(yuè )有(yǒu )光(guāng )华(huá ),日(rì )不(bú )照(zhào )望(wàng )之(zhī ),则(zé )不(bú )能(néng )以(yǐ )明(míng )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《赠(zèng )人(rén )》诗(shī ):“路(lù )旁(páng )多(duō )行(háng )人(rén ),一(yī )南(nán )一(yī )以(yǐ )北(běi )。南(nán )北(běi )遂(suí )分(fèn )手(shǒu ),去(qù )去(qù )焉(yān )所(suǒ )极(jí )。”

26.助(zhù )词(cí )。表(biǎo )语(yǔ )气(qì ),用(yòng )于(yú )句(jù )末(mò ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“矣(yǐ )”。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·楚(chǔ )策(cè )四(sì )》:“蜻(qīng )蛉(líng )其(qí )小(xiǎo )者(zhě )也(yě ),黄(huáng )雀(què )因(yīn )是(shì )以(yǐ )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·适(shì )音(yīn )》:“四(sì )欲(yù )之(zhī )得(dé )也(yě ),在(zài )于(yú )胜(shèng )理(lǐ )。胜(shèng )理(lǐ )以(yǐ )治(zhì )身(shēn ),则(zé )生(shēng )全(quán )以(yǐ )。生(shēng )全(quán ),则(zé )寿(shòu )长(zhǎng )矣(yǐ )。”按(àn ),“生(shēng )全(quán )以(yǐ )”

《群(qún )书(shū )治(zhì )要(yào )》卷(juàn )三(sān )九(jiǔ )引(yǐn )作(zuò )“生(shēng )全(quán )矣(yǐ )”。

《七(qī )国(guó )春(chūn )秋(qiū )平(píng )话(huà )》卷(juàn )中(zhōng ):“六(liù )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),下(xià )齐(qí )七(qī )十(shí )馀(yú )城(chéng ),皆(jiē )为(wéi )郡(jùn )县(xiàn )以(yǐ )。”

27.助(zhù )词(cí )。用(yòng )在(zài )单(dān )纯(chún )方(fāng )位(wèi )词(cí )前(qián ),组(zǔ )成(chéng )合(hé )成(chéng )方(fāng )位(wèi )词(cí )或(huò )方(fāng )位(wèi )结(jié )构(gòu ),表(biǎo )示(shì )时(shí )间(jiān )、方(fāng )位(wèi )、数(shù )量(liàng )的(de )界(jiè )限(xiàn )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“自(zì )有(yǒu )生(shēng )民(mín )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )有(yǒu )孔(kǒng )子(zǐ )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·留(liú )侯(hóu )世(shì )家(jiā )》:“汉(hàn )王(wáng )下(xià )马(mǎ )踞(jù )鞍(ān )而(ér )问(wèn )曰(yuē ):‘吾(wú )欲(yù )捐(juān )关(guān )以(yǐ )东(dōng )等(děng )弃(qì )之(zhī ),谁(shuí )可(kě )与(yǔ )共(gòng )功(gōng )者(zhě )?’”如(rú ):他(tā )的(de )年(nián )龄(líng )在(zài )三(sān )十(shí )岁(suì )以(yǐ )下(xià )。

28.通(tōng )“已(yǐ )”。已(yǐ )经(jīng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )四(sì )》:“其(qí )闻(wén )之(zhī )者(zhě ),吾(wú )以(yǐ )除(chú )之(zhī )矣(yǐ )。”

《北(běi )史(shǐ )·宇(yǔ )文(wén )护(hù )传(chuán )》:“吾(wú )念(niàn )十(shí )九(jiǔ )入(rù )汝(rǔ )家(jiā ),今(jīn )以(yǐ )八(bā )十(shí )矣(yǐ ),凡(fán )生(shēng )汝(rǔ )辈(bèi )三(sān )男(nán )二(èr )女(nǚ )。”

宋(sòng )苏(sū )舜(shùn )钦(qīn )《答(dá )范(fàn )资(zī )政(zhèng )书(shū )》:“乃(nǎi )知(zhī )君(jūn )子(zǐ )理(lǐ )身(shēn )格(gé )物(wù )之(zhī )道(dào ),自(zì )有(yǒu )本(běn )也(yě ),险(xiǎn )难(nán )以(yǐ )萌(méng )而(ér )不(bú )之(zhī )见(jiàn ),宜(yí )其(qí )悔(huǐ )焉(yān )。”

29.通(tōng )“已(yǐ )”。太(tài );甚(shèn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·文(wén )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“晋(jìn )阳(yáng )处(chù )父(fù )聘(pìn )于(yú )卫(wèi ),反(fǎn )过(guò )甯(níng ),甯(níng )嬴(yíng )从(cóng )之(zhī ),及(jí )温(wēn )而(ér )还(hái )。其(qí )妻(qī )问(wèn )之(zhī ),嬴(yíng )曰(yuē ):‘以(yǐ )刚(gāng )。’《商(shāng )书(shū )》曰(yuē ):‘沉(chén )渐(jiàn )刚(gāng )克(kè ),高(gāo )明(míng )柔(róu )克(kè )。’夫(fū )子(zǐ )壹(yī )之(zhī ),其(qí )不(bú )没(méi )乎(hū )!”杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“以(yǐ ),太(tài )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )下(xià )》:“三(sān )月(yuè )无(wú )君(jūn )则(zé )弔(dì ),不(bú )以(yǐ )急(jí )乎(hū )?”朱(zhū )熹(xī )注(zhù ):“以(yǐ )、已(yǐ )通(tōng ),太(tài )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《赠(zèng )张(zhāng )童(tóng )子(zǐ )序(xù )》:“人(rén )皆(jiē )谓(wèi )童(tóng )子(zǐ )耳(ěr )目(mù )明(míng )达(dá ),神(shén )气(qì )以(yǐ )灵(líng ),余(yú )亦(yì )伟(wěi )童(tóng )子(zǐ )之(zhī )独(dú )出(chū )于(yú )等(děng )夷(yí )也(yě )。”

30.通(tōng )“已(yǐ )”。止(zhǐ )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“齐(qí )宣(xuān )王(wáng )问(wèn )曰(yuē ):‘齐(qí )桓(huán )、晋(jìn )文(wén )之(zhī )事(shì ),可(kě )得(dé )闻(wén )乎(hū )?’孟(mèng )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):‘仲(zhòng )尼(ní )之(zhī )徒(tú )无(wú )道(dào )桓(huán )、文(wén )之(zhī )事(shì )者(zhě )……臣(chén )未(wèi )之(zhī )闻(wén )也(yě )。无(wú )以(yǐ ),则(zé )王(wáng )乎(hū )。’”朱(zhū )熹(xī )注(zhù ):“以(yǐ )、已(yǐ )通(tōng )用(yòng )。无(wú )已(yǐ ),必(bì )欲(yù )言(yán )之(zhī )而(ér )不(bú )止(zhǐ )也(yě )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“‘无(wú )已(yǐ )’犹(yóu )言(yán )‘不(bú )得(dé )已(yǐ )’。”

31.通(tōng )“已(yǐ )”。谓(wèi )不(bú )许(xǔ ),不(bú )同(tóng )意(yì )。

汉(hàn )枚(méi )乘(chéng )《七(qī )发(fā )》:“诚(chéng )必(bì )不(bú )悔(huǐ ),决(jué )绝(jué )以(yǐ )诺(nuò )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )馀(yú )编(biān )·文(wén )选(xuǎn )》:“决(jué )绝(jué )以(yǐ )诺(nuò ),‘以(yǐ )’与(yǔ ),‘已(yǐ )’通(tōng ),言(yán )或(huò )已(yǐ )或(huò )诺(nuò ),俱(jù )决(jué )绝(jué )而(ér )无(wú )犹(yóu )豫(yù )也(yě )。

《表(biǎo )记(jì )》(《礼(lǐ )记(jì )》篇(piān )名(míng )):‘君(jūn )子(zǐ )与(yǔ )其(qí )有(yǒu )诺(nuò )责(zé )也(yě ),宁(níng )有(yǒu )已(yǐ )怨(yuàn )。’郑(zhèng )注(zhù )曰(yuē ):‘已(yǐ ),谓(wèi )不(bú )许(xǔ )也(yě )。’”

32.通(tōng )“有(yǒu )”。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·楚(chǔ )策(cè )四(sì )》:“今(jīn )楚(chǔ )国(guó )虽(suī )小(xiǎo ),绝(jué )长(zhǎng )续(xù )短(duǎn ),犹(yóu )以(yǐ )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),岂(qǐ )特(tè )百(bǎi )里(lǐ )哉(zāi )?”汉(hàn )赵(zhào )晔(yè )《吴(wú )越(yuè )春(chūn )秋(qiū )·王(wáng )僚(liáo )使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )光(guāng )传(chuán )》:“季(jì )札(zhá )使(shǐ )还(hái ),至(zhì )吴(wú ),阖(hé )闾(lǘ )以(yǐ )位(wèi )让(ràng ),季(jì )札(zhá )曰(yuē ):‘苟(gǒu )前(qián )君(jūn )无(wú )废(fèi ),社(shè )稷(jì )以(yǐ )奉(fèng ),君(jūn )也(yě )。吾(wú )谁(shuí )怨(yuàn )乎(hū )?’”社(shè )稷(jì )以(yǐ )奉(fèng ),《史(shǐ )记(jì )·吴(wú )太(tài )伯(bó )世(shì )家(jiā )》作(zuò )“社(shè )稷(jì )有(yǒu )奉(fèng )”。

33.通(tōng )“又(yòu )”。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“旧(jiù )不(bú )必(bì )良(liáng ),以(yǐ )犯(fàn )天(tiān )忌(jì ),我(wǒ )必(bì )克(kè )之(zhī )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·人(rén )间(jiān )训(xùn )》:“民(mín )春(chūn )以(yǐ )力(lì )耕(gēng ),暑(shǔ )以(yǐ )强(qiáng )耘(yún ),秋(qiū )以(yǐ )收(shōu )敛(liǎn ),冬(dōng )间(jiān )无(wú )事(shì ),以(yǐ )伐(fá )林(lín )而(ér )积(jī )之(zhī )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·淮(huái )南(nán )内(nèi )篇(piān )十(shí )八(bā )》:“‘以(yǐ )伐(fá )林(lín )而(ér )积(jī )之(zhī )’,当(dāng )从(cóng )《太(tài )平(píng )御(yù )览(lǎn )》所(suǒ )引(yǐn ),作(zuò )‘又(yòu )伐(fá )林(lín )而(ér )积(jī )之(zhī )’。”

II

sì

ㄙˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》象(xiàng )齿(chǐ )切(qiē ),上(shàng )止(zhǐ ),邪(xié )。〕

通(tōng )“似(sì )”。

《易(yì )·明(míng )夷(yí )》:“内(nèi )难(nán )而(ér )能(néng )正(zhèng )其(qí )志(zhì ),箕(jī )子(zǐ )以(yǐ )之(zhī )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“以(yǐ )之(zhī ),郑(zhèng )、荀(xún )、向(xiàng )作(zuò )‘似(sì )之(zhī )’。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“按(àn )‘以(yǐ )’借(jiè )为(wéi )‘似(sì )’。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )》“令(lìng )尹(yǐn )似(sì )君(jūn )矣(yǐ ),将(jiāng )有(yǒu )他(tā )志(zhì )”孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū )引(yǐn )服(fú )虔(qián )云(yún ):“言(yán )令(lìng )尹(yǐn )动(dòng )作(zuò )以(yǐ )君(jūn )仪(yí ),故(gù )云(yún )‘以(yǐ )君(jūn )矣(yǐ )’。”是(shì )服(fú )虔(qián )所(suǒ )见(jiàn )本(běn )“似(sì )”作(zuò )“以(yǐ )”。

明(míng )刘(liú )侗(dòng )于(yú )奕(yì )正(zhèng )《帝(dì )京(jīng )景(jǐng )物(wù )略(luè )·西(xī )堤(dī )》:“水(shuǐ )底(dǐ )偶(ǒu )平(píng )不(bú )平(píng ),而(ér )声(shēng )以(yǐ )鸣(míng )不(bú )鸣(míng )。”

阅读:3125

●以(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库