辩【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 辩

辩(biàn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà )是(shì ):16画(huà )

简(jiǎn )体(tǐ )辩(biàn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):16画(huà );繁(fán )體(tǐ )辯(biàn )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):21畫(huà )。

(辩(biàn ),辩(biàn ))

I

biàn

ㄅ〡ㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》符(fú )蹇(jiǎn )切(qiē ),上(shàng )獮(xiǎn ),并(bìng )。〕

“班(bān )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.治(zhì )理(lǐ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“主(zhǔ )齐(qí )盟(méng )者(zhě ),谁(shuí )能(néng )辩(biàn )焉(yān )?”杜(dù )预(yù )注(zhù ):“辩(biàn ),治(zhì )也(yě )。”

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“经(jīng )学(xué )博(bó )览(lǎn ),政(zhèng )事(shì )文(wén )辩(biàn ),前(qián )世(shì )无(wú )比(bǐ )。”

2.指(zhǐ )治(zhì )理(lǐ )的(de )才(cái )干(gàn )。

《史(shǐ )记(jì )·鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )邹(zōu )阳(yáng )列(liè )传(chuán )》:“蒙(méng )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )术(shù ),挟(jiā )伊(yī )管(guǎn )之(zhī )辩(biàn ),怀(huái )龙(lóng )逢(féng )、比(bǐ )干(gàn )之(zhī )意(yì ),欲(yù )尽(jìn )忠(zhōng )当(dāng )世(shì )之(zhī )君(jūn )。”

3.驳(bó )正(zhèng )。

《礼(lǐ )记(jì )·曾(céng )子(zǐ )问(wèn )》:“卫(wèi )君(jūn )请(qǐng )弔(dì ),哀(āi )公(gōng )辞(cí ),不(bú )得(dé )命(mìng )。公(gōng )为(wéi )主(zhǔ ),客(kè )入(rù )弔(dì )……康(kāng )子(zǐ )拜(bài )稽(jī )颡(sǎng )于(yú )位(wèi ),有(yǒu )司(sī )弗(fú )辩(biàn )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“辩(biàn ),犹(yóu )正(zhèng )也(yě )……主(zhǔ )人(rén )拜(bài )稽(jī )颡(sǎng ),非(fēi )也(yě );当(dāng )哭(kū )踊(yǒng )而(ér )已(yǐ )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“﹝有(yǒu )司(sī )﹞畏(wèi )季(jì )子(zǐ )之(zhī )威(wēi ),不(bú )敢(gǎn )辩(biàn )正(zhèng )。”

《明(míng )史(shǐ )·王(wáng )得(dé )仁(rén )传(chuán )》:“数(shù )辩(biàn )冤(yuān )狱(yù ),却(què )馈(kuì )遗(yí ),抑(yì )镇(zhèn )守(shǒu )内(nèi )臣(chén )苛(kē )索(suǒ ),政(zhèng )绩(jì )益(yì )着(zhe )。”

4.谓(wèi )叙(xù )事(shì )、说(shuō )理(lǐ )明(míng )白(bái )清(qīng )楚(chǔ )。

《荀(xún )子(zǐ )·不(bú )苟(gǒu )》:“﹝君(jūn )子(zǐ )﹞交(jiāo )亲(qīn )而(ér )不(bú )比(bǐ ),言(yán )辩(biàn )而(ér )不(bú )辞(cí )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“辩(biàn )足(zú )以(yǐ )明(míng )事(shì ),不(bú )至(zhì )于(yú )骋(chěng )辞(cí )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·道(dào )术(shù )》:“论(lùn )物(wù )明(míng )辩(biàn )谓(wèi )之(zhī )辩(biàn ),反(fǎn )辩(biàn )为(wéi )讷(nè )。”

晋(jìn )范(fàn )甯(níng )《〈春(chūn )秋(qiū )穀(yù )梁(liáng )传(chuán )集(jí )解(jiě )〉序(xù )》:“《公(gōng )羊(yáng )》辩(biàn )而(ér )裁(cái ),其(qí )失(shī )也(yě )俗(sú )。”

杨(yáng )士(shì )勋(xūn )疏(shū ):“辩(biàn )谓(wèi )说(shuō )事(shì )分(fèn )明(míng )。”

5.指(zhǐ )明(míng )瞭(liǎo ),瞭(liǎo )解(jiě )。

《墨(mò )子(zǐ )·兼(jiān )爱(ài )中(zhōng )》:“天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì )君(jūn )子(zǐ ),特(tè )不(bú )识(shí )其(qí )利(lì ),辩(biàn )其(qí )害(hài )故(gù )也(yě )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·勉(miǎn )学(xué )》:“世(shì )人(rén )但(dàn )见(jiàn )跨(kuà )马(mǎ )被(bèi )甲(jiǎ ),长(zhǎng )鎙(shuò )彊(jiāng )弓(gōng ),便(biàn )云(yún )我(wǒ )能(néng )为(wéi )将(jiāng );不(bú )知(zhī )明(míng )乎(hū )天(tiān )道(dào ),辩(biàn )乎(hū )地(dì )利(lì ),比(bǐ )量(liàng )逆(nì )顺(shùn ),鉴(jiàn )达(dá )兴(xìng )亡(wáng )之(zhī )妙(miào )也(yě )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《读(dú )〈张(zhāng )耳(ěr )陈(chén )馀(yú )列(liè )传(chuán )〉》:“古(gǔ )之(zhī )作(zuò )史(shǐ )者(zhě )辩(biàn )于(yú )物(wù ),析(xī )于(yú )事(shì ),慎(shèn )于(yú )文(wén )。辩(biàn )于(yú )物(wù ),故(gù )名(míng )正(zhèng );析(xī )于(yú )事(shì ),故(gù )理(lǐ )顺(shùn );慎(shèn )于(yú )文(wén ),故(gù )劝(quàn )惩(chéng )明(míng )。”

6.敏(mǐn )慧(huì ),聪(cōng )明(míng )。

《史(shǐ )记(jì )·孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》:“代(dài )舍(shě )客(kè )冯(féng )公(gōng )形(xíng )容(róng )状(zhuàng )貌(mào )甚(shèn )辩(biàn ),长(zhǎng )者(zhě ),无(wú )他(tā )伎(jì )能(néng ),宜(yí )可(kě )令(lìng )收(shōu )债(zhài )。”

《史(shǐ )记(jì )·李(lǐ )斯(sī )列(liè )传(chuán )》:“辩(biàn )于(yú )心(xīn )而(ér )诎(qū )于(yú )口(kǒu )。”参(cān )见(jiàn )“辩(biàn )知(zhī )”。

7.争(zhēng )辩(biàn );辩(biàn )论(lùn )。

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )下(xià )》:“予(yǔ )岂(qǐ )好(hǎo )辩(biàn )哉(zāi )!予(yǔ )不(bú )得(dé )已(yǐ )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《读(dú )〈墨(mò )子(zǐ )〉》:“余(yú )以(yǐ )为(wéi )辩(biàn )生(shēng )于(yú )末(mò )学(xué ),各(gè )务(wù )售(shòu )其(qí )师(shī )之(zhī )说(shuō )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )郑(zhèng )振(zhèn )铎(duó )》:“我(wǒ )现(xiàn )在(zài )得(dé )了(le )妙(miào )法(fǎ ),是(shì )谣(yáo )言(yán )不(bú )辩(biàn ),诬(wū )衊(miè )不(bú )洗(xǐ ),只(zhī )管(guǎn )自(zì )己(jǐ )做(zuò )事(shì ),而(ér )顺(shùn )便(biàn )中(zhōng ),则(zé )偶(ǒu )刺(cì )之(zhī )。”

8.指(zhǐ )论(lùn )说(shuō )、分(fèn )析(xī )。

宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《前(qián )普(pǔ )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )康(kāng )公(gōng )预(yù )撰(zhuàn )神(shén )道(dào )碑(bēi )》:“大(dà )率(lǜ )平(píng )蜀(shǔ )之(zhī )功(gōng ),公(gōng )居(jū )第(dì )一(yī )。离(lí )而(ér )辩(biàn )之(zhī ),其(qí )功(gōng )有(yǒu )五(wǔ )。”

元(yuán )刘(liú )祁(qí )《归(guī )潜(qián )志(zhì )》卷(juàn )二(èr ):“麻(má )九(jiǔ )畴(chóu )知(zhī )几(jǐ )为(wéi )文(wén )以(yǐ )祭(jì ),辩(biàn )其(qí )为(wéi )人(rén )大(dà )略(luè )。”

9.谓(wèi )言(yán )辞(cí )或(huò )文(wén )辞(cí )华(huá )美(měi )、巧(qiǎo )妙(miào )。

《管(guǎn )子(zǐ )·法(fǎ )法(fǎ )》:“故(gù )言(yán )有(yǒu )辩(biàn )而(ér )非(fēi )务(wù )者(zhě ),行(háng )有(yǒu )难(nán )而(ér )非(fēi )善(shàn )者(zhě )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“言(yán )辩(biàn )而(ér )浮(fú )诞(dàn ),则(zé )非(fēi )要(yào )务(wù )也(yě )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·八(bā )经(jīng )》:“呐(nà )者(zhě )言(yán )之(zhī ),疑(yí );辩(biàn )者(zhě )言(yán )之(zhī ),信(xìn )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·才(cái )略(luè )》:“二(èr )班(bān )两(liǎng )刘(liú ),奕(yì )叶(yè )继(jì )采(cǎi )。旧(jiù )说(shuō )以(yǐ )为(wéi )固(gù )文(wén )优(yōu )彪(biāo ),歆(xīn )学(xué )精(jīng )向(xiàng ),然(rán )《王(wáng )命(mìng )》清(qīng )辩(biàn ),《新(xīn )序(xù )》该(gāi )练(liàn ),璿(xuán )壁(bì )产(chǎn )于(yú )昆(kūn )冈(gāng ),亦(yì )难(nán )得(dé )而(ér )踰(yáo )本(běn )矣(yǐ )。”

元(yuán )刘(liú )祁(qí )《归(guī )潜(qián )志(zhì )》卷(juàn )一(yī ):“酒(jiǔ )间(jiān )论(lùn )事(shì ),口(kǒu )吃(chī )而(ér )甚(shèn )辩(biàn ),出(chū )奇(qí )无(wú )穷(qióng ),此(cǐ )真(zhēn )豪(háo )士(shì )也(yě )。”

10.指(zhǐ )华(huá )美(měi )巧(qiǎo )妙(miào )的(de )言(yán )辞(cí )或(huò )文(wén )辞(cí )。

《文(wén )选(xuǎn )·潘(pān )岳(yuè )〈夏(xià )侯(hóu )常(cháng )侍(shì )诔(lěi )〉》:“英(yīng )英(yīng )夫(fū )子(zǐ ),灼(zhuó )灼(zhuó )其(qí )俊(jùn ),飞(fēi )辩(biàn )摛(chī )藻(zǎo ),华(huá )繁(fán )玉(yù )振(zhèn )。”

吕(lǚ )向(xiàng )注(zhù ):“辩(biàn ),美(měi )辞(cí )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“辩(biàn )言(yán )”。

11.巧(qiǎo )言(yán );会(huì )说(shuō )话(huà )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“善(shàn )者(zhě )不(bú )辩(biàn ),辩(biàn )者(zhě )不(bú )善(shàn )。”

《荀(xún )子(zǐ )·非(fēi )相(xiàng )》:“志(zhì )好(hǎo )之(zhī ),行(háng )安(ān )之(zhī ),乐(lè )言(yán )之(zhī ),故(gù )言(yán )君(jūn )子(zǐ )必(bì )辩(biàn )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“辩(biàn )谓(wèi )能(néng )谈(tán )说(shuō )也(yě )。”

12.指(zhǐ )文(wén )辞(cí )雄(xióng )辩(biàn )。

清(qīng )沉(chén )覆(fù )《浮(fú )生(shēng )六(liù )记(jì )·闺(guī )房(fáng )记(jì )乐(lè )》:“史(shǐ )迁(qiān )、班(bān )固(gù )取(qǔ )其(qí )博(bó )大(dà ),昌(chāng )黎(lí )取(qǔ )其(qí )浑(hún ),柳(liǔ )州(zhōu )取(qǔ )其(qí )峭(qiào ),庐(lú )陵(líng )取(qǔ )其(qí )宕(dàng ),三(sān )苏(sū )取(qǔ )其(qí )辩(biàn )。”

13.通(tōng )“辨(biàn )”。辨(biàn )别(bié );区(qū )分(fèn )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“辩(biàn )吉(jí )凶(xiōng )者(zhě )存(cún )乎(hū )辞(cí )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“辩(biàn )借(jiè )为(wéi )辨(biàn ),别(bié )也(yě )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·秋(qiū )官(guān )·乡(xiāng )士(shì )》:“辩(biàn )其(qí )狱(yù )讼(sòng ),异(yì )其(qí )死(sǐ )刑(xíng )之(zhī )罪(zuì )而(ér )要(yào )之(zhī ),旬(xún )而(ér )职(zhí )听(tīng )于(yú )朝(cháo )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“辩(biàn ),别(bié )也(yě )。狱(yù )谓(wèi )争(zhēng )罪(zuì ),讼(sòng )谓(wèi )争(zhēng )财(cái )。”

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )贤(xián )中(zhōng )》:“虽(suī )天(tiān )亦(yì )不(bú )辩(biàn )贫(pín )富(fù )贵(guì )贱(jiàn )远(yuǎn )迩(ěr )亲(qīn )疏(shū )。”

14.通(tōng )“辨(biàn )”。不(bú )同(tóng ),差(chà )异(yì )。

《隋(suí )书(shū )·卢(lú )思(sī )道(dào )传(chuán )》:“妍(yán )蚩(chī )愚(yú )智(zhì )之(zhī )辩(biàn ),天(tiān )悬(xuán )壤(rǎng )隔(gé )。”

15.通(tōng )“俾(bǐ )”。

《书(shū )·酒(jiǔ )诰(gào )》:“勿(wù )辩(biàn )乃(nǎi )司(sī )民(mín )湎(miǎn )于(yú )酒(jiǔ )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“辩(biàn ),使(shǐ )也(yě )。勿(wù )使(shǐ )女(nǚ )主(zhǔ )民(mín )之(zhī )吏(lì )湎(miǎn )于(yú )酒(jiǔ )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·尚(shàng )书(shū )下(xià )》:“辩(biàn )之(zhī )言(yán )俾(bǐ )也(yě )……辩(biàn )、俾(bǐ )声(shēng )近(jìn )而(ér )义(yì )同(tóng ),俾(bǐ )亦(yì )使(shǐ )也(yě )。”

16.都(dōu ),全(quán )。

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )礼(lǐ )》:“众(zhòng )宾(bīn )辩(biàn )有(yǒu )脯(pú )醢(hǎi )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“今(jīn )文(wén )辩(biàn )皆(jiē )作(zuò )遍(biàn )。”

17.指(zhǐ )一(yī )个(gè )过(guò )程(chéng )完(wán )毕(bì )。

《仪(yí )礼(lǐ )·公(gōng )食(shí )大(dà )夫(fū )礼(lǐ )》:“赞(zàn )者(zhě )东(dōng )面(miàn )坐(zuò ),取(qǔ )黍(shǔ )实(shí )于(yú )左(zuǒ )手(shǒu ),辩(biàn ),又(yòu )取(qǔ )稷(jì ),辩(biàn ),反(fǎn )于(yú )右(yòu )手(shǒu ),兴(xìng )。”

18.通(tōng )“胖(pàng )”。古(gǔ )时(shí )祭(jì )祀(sì )时(shí )用(yòng )的(de )半(bàn )体(tǐ )牲(shēng )。

《仪(yí )礼(lǐ )·有(yǒu )司(sī )》:“腊(là )辩(biàn ),无(wú )髀(bì )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·仪(yí )礼(lǐ )》:“辩(biàn )当(dāng )读(dú )为(wéi )胖(pàng )。”

19.通(tōng )“变(biàn )”。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“若(ruò )夫(fū )乘(chéng )天(tiān )地(dì )之(zhī )正(zhèng ),而(ér )御(yù )六(liù )气(qì )之(zhī )辩(biàn ),以(yǐ )游(yóu )无(wú )穷(qióng )者(zhě ),彼(bǐ )且(qiě )恶(è )乎(hū )待(dài )哉(zāi )!”郭(guō )象(xiàng )注(zhù ):“御(yù )六(liù )气(qì )之(zhī )辩(biàn )者(zhě ),即(jí )是(shì )游(yóu )变(biàn )化(huà )之(zhī )涂(tú )也(yě )。”

郭(guō )庆(qìng )藩(fān )集(jí )释(shì ):“桉(ān )辩(biàn )与(yǔ )正(zhèng )对(duì )文(wén )。辩(biàn )读(dú )为(wéi )变(biàn )……辩(biàn )、变(biàn )古(gǔ )通(tōng )用(yòng )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·寡(guǎ )见(jiàn )》:“惟(wéi )五(wǔ )经(jīng )为(wéi )辩(biàn ),说(shuō )天(tiān )者(zhě )莫(mò )辩(biàn )乎(hū )《易(yì )》。”

李(lǐ )轨(guǐ )注(zhù ):“惟(wéi )变(biàn )所(suǒ )通(tōng )应(yīng )四(sì )时(shí )之(zhī )宜(yí )。”

20.通(tōng )“办(bàn )”。备(bèi )办(bàn )。

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )下(xià )》:“明(míng )年(nián ),天(tiān )子(zǐ )始(shǐ )出(chū )巡(xún )郡(jùn )国(guó )。东(dōng )度(dù )河(hé ),河(hé )东(dōng )守(shǒu )不(bú )意(yì )行(háng )至(zhì ),不(bú )辩(biàn ),自(zì )杀(shā )。”

21.文(wén )体(tǐ )名(míng )。如(rú ):唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )有(yǒu )《桐(tóng )叶(yè )封(fēng )弟(dì )辩(biàn )》、《辩(biàn )〈列(liè )子(zǐ )〉》。

明(míng )徐(xú )师(shī )曾(céng )《文(wén )体(tǐ )明(míng )辨(biàn )序(xù )说(shuō )·辩(biàn )》:“汉(hàn )以(yǐ )前(qián ),初(chū )无(wú )作(zuò )者(zhě ),故(gù )《文(wén )选(xuǎn )》莫(mò )载(zǎi ),而(ér )刘(liú )勰(xié )不(bú )着(zhe )其(qí )说(shuō )。至(zhì )唐(táng )韩(hán )柳(liǔ )乃(nǎi )始(shǐ )作(zuò )焉(yān )。然(rán )其(qí )原(yuán )实(shí )出(chū )于(yú )孟(mèng )庄(zhuāng )。盖(gài )非(fēi )本(běn )乎(hū )至(zhì )当(dāng )不(bú )易(yì )之(zhī )理(lǐ ),而(ér )以(yǐ )反(fǎn )复(fù )曲(qǔ )折(shé )之(zhī )词(cí )发(fā )之(zhī ),未(wèi )有(yǒu )能(néng )工(gōng )者(zhě )也(yě )。故(gù )今(jīn )取(qǔ )名(míng )家(jiā )诸(zhū )作(zuò ),以(yǐ )式(shì )学(xué )者(zhě )。其(qí )题(tí )或(huò )曰(yuē )某(mǒu )辩(biàn ),或(huò )曰(yuē )辩(biàn )某(mǒu ),则(zé )随(suí )作(zuò )者(zhě )命(mìng )之(zhī ),实(shí )非(fēi )有(yǒu )异(yì )议(yì )也(yě )。”

II

pián

ㄆ〡ㄢˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》毗(pí )连(lián )切(qiē ),平(píng )仙(xiān ),并(bìng )。〕

通(tōng )“便(biàn )”。

参(cān )见(jiàn )“辩(biàn )佞(nìng )”、“辩(biàn )辩(biàn )”。

III

bi·n

ㄅ〡ㄢˇ

通(tōng )“贬(biǎn )”。

减(jiǎn )损(sǔn )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·秋(qiū )官(guān )·士(shì )师(shī )》:“若(ruò )邦(bāng )凶(xiōng )荒(huāng ),则(zé )以(yǐ )荒(huāng )辩(biàn )之(zhī )法(fǎ )治(zhì )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“辩(biàn )当(dāng )为(wéi )贬(biǎn ),声(shēng )之(zhī )误(wù )也(yě )。遭(zāo )飢(jī )荒(huāng ),不(bú )明(míng )判(pàn )国(guó )事(shì ),有(yǒu )所(suǒ )贬(biǎn )损(sǔn ),作(zuò )权(quán )时(shí )法(fǎ )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“荒(huāng )辩(biàn ),依(yī )注(zhù )辩(biàn )音(yīn )贬(biǎn )。”

阅读:1372

●辩(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库