泰【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 泰

泰(tài )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

tài

ㄊㄞˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》他(tā )盖(gài )切(qiē ),去(qù )泰(tài ),透(tòu )。〕

1.通(tōng )达(dá );通(tōng )畅(chàng )。

《易(yì )·序(xù )卦(guà )》:“履(lǚ )而(ér )泰(tài ),然(rán )后(hòu )安(ān ),故(gù )受(shòu )之(zhī )以(yǐ )泰(tài )。泰(tài )者(zhě ),通(tōng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·刘(liú )向(xiàng )传(chuán )》:“君(jūn )子(zǐ )道(dào )长(zhǎng ),小(xiǎo )人(rén )道(dào )消(xiāo );小(xiǎo )人(rén )道(dào )消(xiāo ),则(zé )政(zhèng )日(rì )治(zhì ),故(gù )为(wéi )泰(tài )。泰(tài )者(zhě ),通(tōng )而(ér )治(zhì )也(yě )。”

明(míng )张(zhāng )居(jū )正(zhèng )《辛(xīn )未(wèi )会(huì )试(shì )程(chéng )策(cè )》之(zhī )一(yī ):“夫(fū )泰(tài )之(zhī )时(shí ),和(hé )气(qì )洽(qià )而(ér )理(lǐ )道(dào )昌(chāng ),一(yī )有(yǒu )壅(yōng )阏(è ),不(bú )足(zú )为(wéi )泰(tài )。”

2.安(ān )舒(shū );安(ān )宁(níng )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )路(lù )》:“君(jūn )子(zǐ )泰(tài )而(ér )不(bú )骄(jiāo ),小(xiǎo )人(rén )骄(jiāo )而(ér )不(bú )泰(tài )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )颜(yán )延(yán )之(zhī )《庭(tíng )诰(gào )文(wén )》:“必(bì )使(shǐ )陵(líng )侮(wǔ )不(bú )作(zuò ),悬(xuán )企(qǐ )不(bú )萌(méng ),所(suǒ )谓(wèi )贤(xián )鄙(bǐ )处(chù )宜(yí ),华(huá )野(yě )同(tóng )泰(tài )。”

3.好(hǎo ),美(měi )好(hǎo )。

《玉(yù )台(tái )新(xīn )咏(yǒng )·古(gǔ )诗(shī )为(wéi )焦(jiāo )仲(zhòng )卿(qīng )妻(qī )作(zuò )》:“先(xiān )嫁(jià )得(dé )府(fǔ )吏(lì ),后(hòu )嫁(jià )得(dé )郎(láng )君(jūn ),否(fǒu )泰(tài )如(rú )天(tiān )地(dì ),足(zú )以(yǐ )荣(róng )汝(rǔ )身(shēn )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·孙(sūn )皓(hào )传(chuán )》“陈(chén )事(shì )势(shì )利(lì )害(hài ),以(yǐ )申(shēn )喻(yù )皓(hào )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )习(xí )凿(záo )齿(chǐ )《汉(hàn )晋(jìn )春(chūn )秋(qiū )》:“结(jié )欢(huān )弭(mǐ )兵(bīng ),共(gòng )为(wéi )一(yī )家(jiā ),惠(huì )矜(jīn )吴(wú )会(huì ),施(shī )及(jí )中(zhōng )土(tǔ ),岂(qǐ )不(bú )泰(tài )哉(zāi )!”

4.宽(kuān )裕(yù )。

《荀(xún )子(zǐ )·议(yì )兵(bīng )》:“凡(fán )虑(lǜ )事(shì )欲(yù )孰(shú ),而(ér )用(yòng )财(cái )欲(yù )泰(tài )。”

清(qīng )夏(xià )燮(xiè )《中(zhōng )西(xī )纪(jì )事(shì )·申(shēn )明(míng )烟(yān )禁(jìn )》:“必(bì )使(shǐ )水(shuǐ )师(shī )皆(jiē )为(wéi )我(wǒ )用(yòng ),不(bú )为(wéi )夷(yí )用(yòng ),则(zé )养(yǎng )兵(bīng )筹(chóu )饷(xiǎng ),不(bú )得(dé )不(bú )增(zēng );船(chuán )炮(pào )用(yòng )财(cái ),不(bú )得(dé )不(bú )泰(tài )。”

5.骄(jiāo )纵(zòng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“及(jí )桓(huán )子(zǐ )骄(jiāo )泰(tài )奢(shē )侈(chǐ ),贪(tān )慾(yù )无(wú )艺(yì )……宜(yí )及(jí )于(yú )难(nán ),而(ér )赖(lài )武(wǔ )之(zhī )德(dé ),以(yǐ )没(méi )其(qí )身(shēn )。”

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )罕(hǎn )》:“拜(bài )下(xià ),礼(lǐ )也(yě );今(jīn )拜(bài )乎(hū )上(shàng ),泰(tài )也(yě )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )王(wáng )肃(sù )曰(yuē ):“时(shí )臣(chén )骄(jiāo )泰(tài ),故(gù )于(yú )上(shàng )拜(bài )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《非(fēi )〈国(guó )语(yǔ )〉上(shàng )·虢(guó )梦(mèng )》:“虢(guó ),小(xiǎo )国(guó )也(yě )而(ér )泰(tài ),以(yǐ )招(zhāo )大(dà )国(guó )之(zhī )怒(nù )。”

6.奢(shē )侈(chǐ )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“夫(fū )却(què )昭(zhāo )子(zǐ ),其(qí )富(fù )半(bàn )公(gōng )室(shì ),其(qí )家(jiā )半(bàn )三(sān )军(jūn ),恃(shì )其(qí )富(fù )宠(chǒng ),以(yǐ )泰(tài )于(yú )国(guó )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“奢(shē )泰(tài )于(yú )国(guó )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《金(jīn )华(huá )县(xiàn )君(jūn )曾(céng )氏(shì )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“于(yú )是(shì )时(shí ),夫(fū )人(rén )兄(xiōng )鲁(lǔ )公(gōng )公(gōng )亮(liàng )实(shí )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )当(dāng )国(guó ),然(rán )夫(fū )人(rén )处(chù )里(lǐ )舍(shě )弥(mí )约(yuē ),未(wèi )尝(cháng )以(yǐ )为(wéi )泰(tài )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·贾(jiǎ )奉(fèng )雉(zhì )》:“学(xué )者(zhě )立(lì )言(yán ),贵(guì )乎(hū )不(bú )朽(xiǔ ),即(jí )味(wèi )列(liè )八(bā )珍(zhēn ),当(dāng )使(shǐ )天(tiān )下(xià )不(bú )以(yǐ )为(wéi )泰(tài )耳(ěr )。”

7.大(dà )。

《书(shū )·泰(tài )誓(shì )上(shàng )》“泰(tài )誓(shì )”孔(kǒng )传(chuán ):“大(dà )会(huì )以(yǐ )誓(shì )众(zhòng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“经(jīng )云(yún )‘大(dà )会(huì )于(yú )孟(mèng )津(jīn )’,知(zhī )名(míng )曰(yuē )‘泰(tài )誓(shì )’者(zhě ),其(qí )大(dà )会(huì )以(yǐ )示(shì )众(zhòng )也(yě )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·山(shān )川(chuān )颂(sòng )》:“小(xiǎo )其(qí )上(shàng ),泰(tài )其(qí )下(xià ),久(jiǔ )长(zhǎng )安(ān ),后(hòu )世(shì )无(wú )有(yǒu )去(qù )就(jiù ),俨(yǎn )然(rán )独(dú )处(chù ),惟(wéi )山(shān )之(zhī )意(yì )。”

8.太(tài );过(guò )甚(shèn )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·巧(qiǎo )言(yán )》:“昊(hào )天(tiān )已(yǐ )威(wēi ),予(yǔ )慎(shèn )无(wú )罪(zuì );昊(hào )天(tiān )泰(tài )怃(wǔ ),予(yǔ )慎(shèn )无(wú )辜(gū )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“已(yǐ )、泰(tài ),皆(jiē )言(yán )甚(shèn )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )下(xià )》:“非(fēi )其(qí )道(dào ),则(zé )一(yī )箪(dān )食(shí )不(bú )可(kě )受(shòu )于(yú )人(rén );如(rú )其(qí )道(dào ),则(zé )舜(shùn )受(shòu )尧(yáo )之(zhī )天(tiān )下(xià ),不(bú )以(yǐ )为(wéi )泰(tài )--子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )泰(tài )乎(hū )?”

《汉(hàn )书(shū )·孔(kǒng )光(guāng )传(chuán )》:“霸(bà )为(wéi )人(rén )谦(qiān )退(tuì ),不(bú )好(hǎo )权(quán )势(shì ),常(cháng )称(chēng )爵(jué )位(wèi )泰(tài )过(guò ),何(hé )德(dé )以(yǐ )堪(kān )之(zhī )!”章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《中(zhōng )华(huá )民(mín )国(guó )解(jiě )》:“夫(fū )子(zǐ )本(běn )楚(chǔ )之(zhī )良(liáng )家(jiā ),而(ér )云(yún )楚(chǔ )为(wéi )非(fēi )种(zhǒng ),以(yǐ )忧(yōu )劳(láo )主(zhǔ )父(fù )效(xiào )忠(zhōng )穹(qióng )庐(lú )故(gù ),遂(suí )不(bú )惮(dàn )污(wū )辱(rǔ )其(qí )乡(xiāng )人(rén ),虑(lǜ )大(dà )义(yì )灭(miè )亲(qīn )之(zhī )泰(tài )过(guò )也(yě )。”

9.极(jí )。参(cān )见(jiàn )“泰(tài )古(gǔ )”。

10.卦(guà )名(míng )。

《周(zhōu )易(yì )》六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà )之(zhī )一(yī )。乾(qián )下(xià )坤(kūn )上(shàng ),为(wéi )上(shàng )下(xià )交(jiāo )通(tōng )之(zhī )象(xiàng )。

《易(yì )·泰(tài )》:“《象(xiàng )》曰(yuē ):天(tiān )地(dì )交(jiāo ),泰(tài )。”

王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“泰(tài )者(zhě ),物(wù )大(dà )通(tōng )之(zhī )时(shí )也(yě )。”

宋(sòng )孙(sūn )奕(yì )《履(lǚ )斋(zhāi )示(shì )儿(ér )编(biān )·杂(zá )记(jì )·卦(guà )配(pèi )十(shí )二(èr )月(yuè )》:“三(sān )阳(yáng )而(ér )三(sān )阴(yīn )则(zé )为(wéi )正(zhèng )月(yuè ),其(qí )卦(guà )为(wéi )泰(tài )。”

11.古(gǔ )代(dài )酒(jiǔ )器(qì )名(míng )。

《礼(lǐ )记(jì )·明(míng )堂(táng )位(wèi )》:“泰(tài ),有(yǒu )虞(yú )氏(shì )之(zhī )尊(zūn )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“泰(tài )用(yòng )瓦(wǎ )。”

12.山(shān )名(míng )。参(cān )见(jiàn )“泰(tài )山(shān )”。

13.州(zhōu )名(míng )。

辽(liáo )置(zhì )。治(zhì )所(suǒ )在(zài )乐(lè )康(kāng )(今(jīn )吉(jí )林(lín )省(shěng )洮(táo )安(ān )县(xiàn )东(dōng ))。

金(jīn )大(dà )定(dìng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )废(fèi )。

承(chéng )安(ān )二(èr )年(nián )复(fù )置(zhì ),移(yí )治(zhì )长(zhǎng )春(chūn )(今(jīn )吉(jí )林(lín )省(shěng )乾(qián )安(ān )县(xiàn )北(běi )),辖(xiá )境(jìng )扩(kuò )至(zhì )今(jīn )洮(táo )儿(ér )河(hé )下(xià )游(yóu )地(dì )区(qū ),为(wéi )当(dāng )时(shí )边(biān )防(fáng )重(zhòng )地(dì )。

金(jīn )末(mò )废(fèi )。参(cān )阅(yuè )《金(jīn )史(shǐ )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )上(shàng )》。

14.州(zhōu )名(míng )。

五(wǔ )代(dài )南(nán )唐(táng )置(zhì )。治(zhì )所(suǒ )在(zài )海(hǎi )宁(níng )县(xiàn )(今(jīn )泰(tài )州(zhōu )市(shì ))。辖(xiá )境(jìng )相(xiàng )当(dāng )今(jīn )江(jiāng )苏(sū )省(shěng )泰(tài )州(zhōu )市(shì )、泰(tài )县(xiàn )、如(rú )皋(gāo )、泰(tài )兴(xìng )、兴(xìng )化(huà )等(děng )县(xiàn )地(dì )。

元(yuán )改(gǎi )泰(tài )州(zhōu )路(lù )总(zǒng )管(guǎn )府(fǔ ),后(hòu )复(fù )原(yuán )名(míng )。

明(míng )清(qīng )沿(yán )置(zhì )。参(cān )阅(yuè )清(qīng )顾(gù )祖(zǔ )禹(yǔ )《读(dú )史(shǐ )方(fāng )舆(yú )纪(jì )要(yào )·江(jiāng )南(nán )五(wǔ )·泰(tài )州(zhōu )》。

阅读:2707

●泰(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库