石【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 石

石(shí )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

shí

ㄕˊ

dàn

ㄉㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》常(cháng )只(zhī )切(qiē ),入(rù )昔(xī ),禅(chán )。〕

1.构(gòu )成(chéng )地(dì )壳(ké )的(de )矿(kuàng )物(wù )硬(yìng )块(kuài )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·渐(jiàn )渐(jiàn )之(zhī )石(shí )》:“渐(jiàn )渐(jiàn )之(zhī )石(shí ),维(wéi )其(qí )高(gāo )矣(yǐ )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“齐(qí )高(gāo )固(gù )入(rù )晋(jìn )师(shī ),桀(jié )石(shí )以(yǐ )投(tóu )人(rén )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《文(wén )赋(fù )》:“石(shí )韫(yùn )玉(yù )而(ér )山(shān )辉(huī ),水(shuǐ )怀(huái )珠(zhū )而(ér )川(chuān )媚(mèi )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《至(zhì )小(xiǎo )丘(qiū )西(xī )小(xiǎo )石(shí )潭(tán )记(jì )》:“全(quán )石(shí )以(yǐ )为(wéi )底(dǐ ),近(jìn )岸(àn ),卷(juàn )石(shí )底(dǐ )以(yǐ )出(chū ),为(wéi )坻(dǐ ),为(wéi )屿(yǔ ),为(wéi )嵁(kān ),为(wéi )岩(yán )。”

董(dǒng )必(bì )武(wǔ )《祝(zhù )贺(hè )建(jiàn )国(guó )十(shí )周(zhōu )年(nián )》诗(shī ):“群(qún )力(lì )谁(shuí )能(néng )御(yù )?齐(qí )心(xīn )石(shí )可(kě )穿(chuān )。”

2.指(zhǐ )陨(yǔn )石(shí )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“曷(hé )为(wéi )先(xiān )言(yán )霣(yǔn )而(ér )后(hòu )言(yán )石(shí )?霣(yǔn )石(shí )记(jì )闻(wén ),闻(wén )其(qí )磌(tián )然(rán ),视(shì )之(zhī )则(zé )石(shí ),察(chá )之(zhī )则(zé )五(wǔ )。”

《隋(suí )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )上(shàng )》:“开(kāi )皇(huáng )十(shí )七(qī )年(nián ),石(shí )陨(yǔn )于(yú )武(wǔ )安(ān )、滏(fǔ )阳(yáng )间(jiān )十(shí )馀(yú )。”

宋(sòng )沉(chén )括(kuò )《梦(mèng )溪(xī )笔(bǐ )谈(tán )·神(shén )奇(qí )》:“是(shì )时(shí )火(huǒ )息(xī ),视(shì )地(dì )中(zhōng )只(zhī )有(yǒu )一(yī )窍(qiào )如(rú )桮(bēi )大(dà ),极(jí )深(shēn ),下(xià )视(shì )之(zhī ),星(xīng )在(zài )其(qí )中(zhōng )荧(yíng )荧(yíng )然(rán ),良(liáng )久(jiǔ )渐(jiàn )暗(àn ),尚(shàng )热(rè )不(bú )可(kě )近(jìn )。又(yòu )久(jiǔ )之(zhī ),发(fā )其(qí )窍(qiào ),深(shēn )三(sān )尺(chǐ )馀(yú ),乃(nǎi )得(dé )一(yī )圆(yuán )石(shí ),犹(yóu )热(rè ),其(qí )大(dà )如(rú )拳(quán ),一(yī )头(tóu )微(wēi )锐(ruì ),色(sè )如(rú )铁(tiě ),重(zhòng )亦(yì )如(rú )之(zhī )。”

《明(míng )史(shǐ )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )一(yī )》:“修(xiū )武(wǔ )黑(hēi )气(qì )入(rù )地(dì ),化(huà )为(wéi )石(shí ),状(zhuàng )如(rú )羊(yáng )首(shǒu )。”

3.指(zhǐ )磨(mó )刀(dāo )石(shí )。引(yǐn )申(shēn )为(wéi )磨(mó )平(píng )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“天(tiān )子(zǐ )之(zhī )室(shì ),斲(zhuó )其(qí )椽(chuán )而(ér )砻(lóng )之(zhī ),加(jiā )密(mì )石(shí )焉(yān )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“石(shí ),谓(wèi )砥(dǐ )也(yě )。先(xiān )粗(cū )砻(lóng )之(zhī ),加(jiā )以(yǐ )密(mì )砥(dǐ )。”

4.乐(lè )器(qì )名(míng )。指(zhǐ )石(shí )磬(qìng )。古(gǔ )代(dài )八(bā )音(yīn )之(zhī )一(yī )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“于(yú )!予(yǔ )击(jī )石(shí )拊(fǔ )石(shí ),百(bǎi )兽(shòu )率(lǜ )舞(wǔ )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“石(shí ),磬(qìng )也(yě )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·七(qī )臣(chén )七(qī )主(zhǔ )》:“锺(zhōng )石(shí )丝(sī )竹(zhú )之(zhī )音(yīn )不(bú )绝(jué )。”

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )四(sì ):“周(zhōu )公(gōng )酒(jiǔ )肴(yáo )不(bú )离(lí )于(yú )前(qián ),钟(zhōng )石(shí )不(bú )解(jiě )于(yú )悬(xuán ),以(yǐ )辅(fǔ )成(chéng )王(wáng )而(ér )宇(yǔ )内(nèi )亦(yì )治(zhì )。”

《宋(sòng )书(shū )·乐(lè )志(zhì )一(yī )》:“八(bā )音(yīn )二(èr )曰(yuē )石(shí )。石(shí ),磬(qìng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )孟(mèng )东(dōng )野(yě )序(xù )》:“金(jīn )、石(shí )、丝(sī )、竹(zhú )、匏(páo )、土(tǔ )、革(gé )、木(mù )八(bā )者(zhě ),物(wù )之(zhī )善(shàn )鸣(míng )者(zhě )也(yě )。”

明(míng )胡(hú )侍(shì )《真(zhēn )珠(zhū )船(chuán )·房(fáng )庶(shù )论(lùn )乐(lè )》:“宋(sòng )时(shí )蜀(shǔ )人(rén )房(fáng )庶(shù ),着(zhe )书(shū )论(lùn )古(gǔ )乐(lè )与(yǔ )今(jīn )乐(lè )不(bú )远(yuǎn )。大(dà )略(luè )云(yún ):上(shàng )古(gǔ )世(shì )质(zhì ),器(qì )与(yǔ )声(shēng )朴(pǔ ),后(hòu )世(shì )稍(shāo )变(biàn )焉(yān )。石(shí ),磬(qìng )也(yě ),变(biàn )为(wéi )方(fāng )响(xiǎng )。”

5.指(zhǐ )碑(bēi )碣(jié )。

《墨(mò )子(zǐ )·兼(jiān )爱(ài )下(xià )》:“镂(lòu )于(yú )金(jīn )石(shí ),琢(zhuó )于(yú )盘(pán )盂(yú )。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“从(cóng )臣(chén )诵(sòng )烈(liè ),请(qǐng )刻(kè )此(cǐ )石(shí ),光(guāng )垂(chuí )休(xiū )铭(míng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《试(shì )大(dà )理(lǐ )评(píng )事(shì )王(wáng )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“鑽(zuàn )石(shí )埋(mái )辞(cí ),以(yǐ )列(liè )幽(yōu )墟(xū )。”

清(qīng )姚(yáo )鼐(nài )《游(yóu )灵(líng )岩(yán )记(jì )》:“余(yú )回(huí )视(shì )寺(sì )左(zuǒ )右(yòu )立(lì )石(shí ),多(duō )宋(sòng )以(yǐ )来(lái )人(rén )刻(kè )字(zì )。”

王(wáng )闓(kǎi )运(yùn )《清(qīng )中(zhōng )议(yì )大(dà )夫(fū )彭(péng )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“故(gù )殉(xùn )石(shí )九(jiǔ )幽(yōu ),以(yǐ )作(zuò )知(zhī )音(yīn )。”

6.指(zhǐ )矿(kuàng )物(wù )类(lèi )药(yào )物(wù )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》:“美(měi )疢(chèn )不(bú )如(rú )恶(è )石(shí )。夫(fū )石(shí )犹(yóu )生(shēng )我(wǒ ),疢(chèn )之(zhī )美(měi ),其(qí )毒(dú )滋(zī )多(duō )。”

7.指(zhǐ )道(dào )教(jiāo )用(yòng )矿(kuàng )石(shí )炼(liàn )的(de )所(suǒ )谓(wèi )长(zhǎng )生(shēng )的(de )药(yào )。

《太(tài )平(píng )广(guǎng )记(jì )》卷(juàn )二(èr )四(sì )七(qī )引(yǐn )隋(suí )侯(hóu )白(bái )《启(qǐ )颜(yán )录(lù )·魏(wèi )市(shì )人(rén )》:“后(hòu )魏(wèi )孝(xiào )文(wén )帝(dì )时(shí ),诸(zhū )王(wáng )及(jí )贵(guì )臣(chén )多(duō )服(fú )石(shí )药(yào )……非(fēi )富(fù )贵(guì )者(zhě )亦(yì )云(yún )服(fú )石(shí )发(fā )热(rè ),时(shí )人(rén )多(duō )嫌(xián )其(qí )诈(zhà )作(zuò )富(fù )贵(guì )体(tǐ )。”

宋(sòng )陈(chén )师(shī )道(dào )《嗟(jiē )哉(zāi )行(háng )》:“张(zhāng )生(shēng )服(fú )石(shí )为(wéi )石(shí )奴(nú ),下(xià )潦(liáo )上(shàng )乾(qián )如(rú )渴(kě )乌(wū )。”参(cān )见(jiàn )“石(shí )药(yào )”。

8.指(zhǐ )砭(biān )石(shí )。古(gǔ )时(shí )治(zhì )病(bìng )用(yòng )的(de )石(shí )针(zhēn )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )二(èr )》:“扁(biǎn )鹊(què )怒(nù )而(ér )投(tóu )其(qí )石(shí )。”

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )十(shí ):“扁(biǎn )鹊(què )入(rù ),砥(dǐ )针(zhēn )砺(lì )石(shí )。”

9.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )针(zhēn )砭(biān ),用(yòng )石(shí )针(zhēn )治(zhì )病(bìng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《郓(yùn )州(zhōu )溪(xī )堂(táng )诗(shī )》:“吹(chuī )之(zhī )喣(xù )之(zhī ),摩(mó )手(shǒu )拊(fǔ )之(zhī ),箴(zhēn )之(zhī )石(shí )之(zhī ),膊(bó )而(ér )磔(zhé )之(zhī )。”

10.结(jié )石(shí )的(de )省(shěng )称(chēng )。如(rú ):胆(dǎn )石(shí )。

11.坚(jiān )固(gù );坚(jiān )硬(yìng )。

《素(sù )问(wèn )·示(shì )从(cóng )容(róng )论(lùn )》:“沉(chén )而(ér )石(shí )者(zhě ),是(shì )肾(shèn )气(qì )内(nèi )着(zhe )也(yě )。”

林(lín )亿(yì )注(zhù ):“石(shí )之(zhī )言(yán )坚(jiān )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·苏(sū )秦(qín )列(liè )传(chuán )》:“此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )弃(qì )仇(chóu )雠(chóu )而(ér )得(dé )石(shí )交(jiāo )者(zhě )也(yě )。”

12.形(xíng )容(róng )声(shēng )音(yīn )重(zhòng )浊(zhuó )、不(bú )响(xiǎng )亮(liàng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·典(diǎn )同(tóng )》:“厚(hòu )声(shēng )石(shí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“锺(zhōng )大(dà )厚(hòu ),则(zé )如(rú )石(shí ),叩(kòu )之(zhī )无(wú )声(shēng )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·凫(fú )氏(shì )》:“锺(zhōng )已(yǐ )厚(hòu )则(zé )石(shí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“大(dà )厚(hòu )则(zé )声(shēng )不(bú )发(fā )。”

13.投(tóu )掷(zhì )。

14.通(tōng )“硕(shuò )”。大(dà )。参(cān )见(jiàn )“石(shí )师(shī )”、“石(shí )画(huà )”等(děng )。

15.古(gǔ )地(dì )名(míng )。

《史(shǐ )记(jì )·货(huò )殖(zhí )列(liè )传(chuán )》:“北(běi )贾(jiǎ )种(zhǒng )代(dài )。

种(zhǒng )代(dài ),石(shí )北(běi )也(yě )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )徐(xú )广(guǎng )曰(yuē ):“石(shí )邑(yì )县(xiàn )也(yě ),在(zài )常(cháng )山(shān )。”

16.古(gǔ )西(xī )域(yù )国(guó )名(míng )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·西(xī )域(yù )传(chuán )下(xià )·康(kāng )》:“石(shí ),或(huò )曰(yuē )柘(zhè )支(zhī ),曰(yuē )柘(zhè )折(shé ),曰(yuē )赭(zhě )时(shí ),汉(hàn )大(dà )宛(wǎn )北(běi )鄙(bǐ )也(yě )。去(qù )京(jīng )师(shī )九(jiǔ )千(qiān )里(lǐ )。东(dōng )北(běi )距(jù )西(xī )突(tū )厥(jué ),西(xī )北(běi )波(bō )腊(là ),南(nán )二(èr )百(bǎi )里(lǐ )所(suǒ )抵(dǐ )俱(jù )战(zhàn )提(tí ),西(xī )南(nán )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )康(kāng )也(yě )。圆(yuán )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),右(yòu )涯(yá )素(sù )叶(yè )河(hé )。王(wáng )姓(xìng )石(shí ),治(zhì )柘(zhè )折(shé )城(chéng ),故(gù )康(kāng )居(jū )小(xiǎo )王(wáng )窳(yǔ )匿(nì )城(chéng )地(dì )。”

17.量(liàng )词(cí )。(今(jīn )读(dú )dàn)。计(jì )算(suàn )容(róng )量(liàng )的(de )单(dān )位(wèi )。十(shí )斗(dòu )为(wéi )一(yī )石(shí )。

《管(guǎn )子(zǐ )·揆(kuí )度(dù )》:“其(qí )人(rén )力(lì )同(tóng )而(ér )宫(gōng )室(shì )美(měi )者(zhě ),良(liáng )萌(méng )也(yě ),力(lì )作(zuò )者(zhě )也(yě ),脯(pú )二(èr )束(shù ),酒(jiǔ )一(yī )石(shí ),以(yǐ )赐(cì )之(zhī )。”

《史(shǐ )记(jì )·伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )列(liè )传(chuán )》:“楚(chǔ )国(guó )之(zhī )法(fǎ ),得(dé )伍(wǔ )胥(xū )者(zhě )赐(cì )粟(sù )五(wǔ )万(wàn )石(shí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《杂(zá )说(shuō )》之(zhī )四(sì ):“马(mǎ )之(zhī )千(qiān )里(lǐ )者(zhě ),一(yī )食(shí )或(huò )尽(jìn )粟(sù )一(yī )石(shí )。”

清(qīng )龚(gōng )炜(wěi )《巢(cháo )林(lín )笔(bǐ )谈(tán )·灾(zāi )年(nián )米(mǐ )价(jià )》:“顺(shùn )治(zhì )四(sì )年(nián )丁(dīng )亥(hài )……是(shì )岁(suì )大(dà )饥(jī ),米(mǐ )石(shí )价(jià )四(sì )两(liǎng ),八(bā )年(nián )辛(xīn )卯(mǎo ),大(dà )水(shuǐ ),米(mǐ )石(shí )价(jià )四(sì )两(liǎng )二(èr )钱(qián )。”

18.量(liàng )词(cí )。(今(jīn )读(dú )dàn)。计(jì )算(suàn )重(zhòng )量(liàng )的(de )单(dān )位(wèi )。一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )斤(jīn )为(wéi )一(yī )石(shí )。

《书(shū )·五(wǔ )子(zǐ )之(zhī )歌(gē )》:“关(guān )石(shí )和(hé )钧(jūn ),王(wáng )府(fǔ )则(zé )有(yǒu )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“关(guān )者(zhě ),通(tōng )也(yě )。名(míng )石(shí )而(ér )可(kě )通(tōng )者(zhě ),惟(wéi )衡(héng )量(liàng )之(zhī )器(qì )耳(ěr )。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo )皆(jiē )决(jué )于(yú )上(shàng ),上(shàng )至(zhì )以(yǐ )衡(héng )石(shí )量(liàng )书(shū ),日(rì )夜(yè )有(yǒu )呈(chéng ),不(bú )中(zhōng )呈(chéng ),不(bú )得(dé )休(xiū )息(xī )。”

《汉(hàn )书(shū )·货(huò )殖(zhí )传(chuán )》:“素(sù )木(mù )铁(tiě )器(qì )若(ruò )卮(zhī )茜(qiàn )千(qiān )石(shí )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )孟(mèng )康(kāng )曰(yuē ):“百(bǎi )二(èr )十(shí )斤(jīn )为(wéi )石(shí )。”

宋(sòng )赵(zhào )彦(yàn )卫(wèi )《云(yún )麓(lù )漫(màn )钞(chāo )》卷(juàn )六(liù ):“十(shí )六(liù )两(liǎng )为(wéi )斤(jīn ),三(sān )十(shí )斤(jīn )为(wéi )钧(jūn ),四(sì )钧(jūn )为(wéi )石(shí )。”

19.量(liàng )词(cí )。(今(jīn )读(dú )dàn)。官(guān )俸(fèng )的(de )计(jì )量(liàng )单(dān )位(wèi )。

秦(qín )汉(hàn )以(yǐ )为(wéi )官(guān )位(wèi )的(de )品(pǐn )级(jí ),如(rú )万(wàn )石(shí )、二(èr )千(qiān )石(shí )等(děng )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·境(jìng )内(nèi )》:“千(qiān )石(shí )之(zhī )令(lìng ),短(duǎn )兵(bīng )百(bǎi )人(rén )。”

《汉(hàn )书(shū )·百(bǎi )官(guān )公(gōng )卿(qīng )表(biǎo )上(shàng )》唐(táng )颜(yán )师(shī )古(gǔ )题(tí )解(jiě ):“汉(hàn )制(zhì ):三(sān )公(gōng )号(hào )称(chēng )万(wàn )石(shí ),其(qí )俸(fèng )月(yuè )各(gè )三(sān )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )斛(hú )穀(yù )。其(qí )称(chēng )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )者(zhě )月(yuè )各(gè )百(bǎi )八(bā )十(shí )斛(hú ),二(èr )千(qiān )石(shí )者(zhě )百(bǎi )二(èr )十(shí )斛(hú ),比(bǐ )二(èr )千(qiān )石(shí )者(zhě )百(bǎi )斛(hú ),千(qiān )石(shí )者(zhě )九(jiǔ )十(shí )斛(hú )。”

20.量(liàng )词(cí )。(今(jīn )读(dú )dàn)。计(jì )算(suàn )弓(gōng )弩(nǔ )强(qiáng )度(dù )的(de )单(dān )位(wèi )。

《荀(xún )子(zǐ )·议(yì )兵(bīng )》:“魏(wèi )氏(shì )之(zhī )武(wǔ )卒(zú ),以(yǐ )度(dù )取(qǔ )之(zhī ),衣(yī )三(sān )属(shǔ )之(zhī )甲(jiǎ ),操(cāo )十(shí )二(èr )石(shí )之(zhī )弩(nǔ )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·张(zhāng )弘(hóng )靖(jìng )传(chuán )》:“天(tiān )下(xià )无(wú )事(shì ),而(ér )辈(bèi )挽(wǎn )两(liǎng )石(shí )弓(gōng ),不(bú )如(rú )识(shí )一(yī )丁(dīng )字(zì )。”

清(qīng )周(zhōu )永(yǒng )铨(quán )《义(yì )卒(zú )行(háng )》:“佩(pèi )刀(dāo )三(sān )尺(chǐ )馀(yú ),挽(wǎn )弓(gōng )三(sān )石(shí )强(qiáng )。”

21.量(liàng )词(cí )。(今(jīn )读(dú )dàn)。方(fāng )言(yán )。计(jì )算(suàn )农(nóng )田(tián )亩(mǔ )分(fèn )的(de )单(dān )位(wèi )。

周(zhōu )立(lì )波(bō )《山(shān )乡(xiāng )巨(jù )变(biàn )》上(shàng )六(liù ):“在(zài )王(wáng )家(jiā )村(cūn ),有(yǒu )两(liǎng )石(shí )田(tián ),一(yī )个(gè )瓦(wǎ )屋(wū ),还(hái )有(yǒu )一(yī )座(zuò )茶(chá )子(zǐ )山(shān )。”原(yuán )注(zhù ):“一(yī )石(shí )田(tián )是(shì )六(liù )亩(mǔ )三(sān )分(fèn )。”

22.姓(xìng )。

阅读:4438

●石(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库