自【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 自

自(zì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );

zì

ㄗˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》疾(jí )二(èr )切(qiē ),去(qù )至(zhì ),从(cóng )。〕

1.自(zì )己(jǐ );亲(qīn )自(zì )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·节(jiē )南(nán )山(shān )》:“不(bú )自(zì )为(wéi )政(zhèng ),卒(zú )劳(láo )百(bǎi )姓(xìng )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )上(shàng )》:“人(rén )必(bì )自(zì )侮(wǔ ),然(rán )后(hòu )人(rén )侮(wǔ )之(zhī );家(jiā )必(bì )自(zì )毁(huǐ ),而(ér )后(hòu )人(rén )毁(huǐ )之(zhī ),国(guó )必(bì )自(zì )伐(fá ),而(ér )后(hòu )人(rén )伐(fá )之(zhī )。”

唐(táng )李(lǐ )商(shāng )隐(yǐn )《东(dōng )还(hái )》诗(shī ):“自(zì )有(yǒu )仙(xiān )才(cái )自(zì )不(bú )知(zhī ),十(shí )年(nián )长(zhǎng )梦(mèng )採(cǎi )华(huá )芝(zhī )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )十(shí )七(qī )回(huí ):“你(nǐ )自(zì )心(xīn )里(lǐ )想(xiǎng ),那(nà )处(chù )熟(shú ),就(jiù )往(wǎng )那(nà )处(chù )去(qù )。”

2.由(yóu )来(lái );缘(yuán )由(yóu )。

《礼(lǐ )记(jì )·中(zhōng )庸(yōng )》:“知(zhī )远(yuǎn )之(zhī )近(jìn ),知(zhī )风(fēng )之(zhī )自(zì ),知(zhī )微(wēi )之(zhī )显(xiǎn ),可(kě )与(yǔ )入(rù )德(dé )矣(yǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“自(zì ),谓(wèi )所(suǒ )从(cóng )来(lái )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《上(shàng )考(kǎo )功(gōng )崔(cuī )虞(yú )部(bù )书(shū )》:“浮(fú )嚣(xiāo )之(zhī )徒(tú ),已(yǐ )相(xiàng )与(yǔ )称(chēng )曰(yuē ):‘某(mǒu )得(dé )矣(yǐ ),某(mǒu )得(dé )矣(yǐ )!问(wèn )其(qí )所(suǒ )从(cóng )来(lái ),必(bì )言(yán )其(qí )有(yǒu )自(zì )。’”宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《泷(lóng )冈(gāng )阡(qiān )表(biǎo )》:“俾(bǐ )知(zhī )夫(fū )小(xiǎo )子(zǐ )修(xiū )之(zhī )德(dé )薄(báo )能(néng )鲜(xiān ),遭(zāo )时(shí )窃(qiè )位(wèi ),而(ér )幸(xìng )全(quán )大(dà )节(jiē )不(bú )辱(rǔ )其(qí )先(xiān )者(zhě ),其(qí )来(lái )有(yǒu )自(zì )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《赠(zèng )昭(zhāo )毅(yì )大(dà )将(jiāng )军(jūn )》:“高(gāo )氏(shì )世(shì )居(jū )畎(quǎn )亩(mǔ ),没(méi )没(méi )于(yú )常(cháng )流(liú ),殆(dài )与(yǔ )草(cǎo )木(mù )共(gòng )腐(fǔ ),而(ér )一(yī )旦(dàn )子(zǐ )孙(sūn )蕃(fān )昌(chāng ),门(mén )地(dì )烜(huǐ )赫(hè ),以(yǐ )为(wéi )邦(bāng )人(rén )之(zhī )荣(róng ),推(tuī )原(yuán )其(qí )自(zì ),岂(qǐ )偶(ǒu )然(rán )也(yě )哉(zāi )!”

3.开(kāi )始(shǐ )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·心(xīn )度(dù )》:“法(fǎ )者(zhě ),王(wáng )之(zhī )本(běn )也(yě );刑(xíng )者(zhě ),爱(ài )之(zhī )自(zì )也(yě )。”

《南(nán )史(shǐ )·夷(yí )貊(mò )传(chuán )下(xià )·武(wǔ )兴(xìng )》:“文(wén )德(dé )弟(dì )文(wén )度(dù )立(lì ),以(yǐ )弟(dì )文(wén )弘(hóng )为(wéi )白(bái )水(shuǐ )太(tài )守(shǒu ),屯(tún )武(wǔ )兴(xìng )。

宋(sòng )世(shì )以(yǐ )为(wéi )武(wǔ )都(dōu )王(wáng )。

武(wǔ )兴(xìng )之(zhī )国(guó )自(zì )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )。”

4.用(yòng )。

《书(shū )·皋(gāo )陶(táo )谟(mó )》:“天(tiān )秩(zhì )有(yǒu )礼(lǐ ),自(zì )我(wǒ )五(wǔ )礼(lǐ )有(yǒu )庸(yōng )哉(zāi )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“自(zì ),用(yòng )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“知(zhī )之(zhī )曰(yuē )知(zhī )之(zhī ),不(bú )知(zhī )曰(yuē )不(bú )知(zhī ),内(nèi )不(bú )自(zì )以(yǐ )诬(wū ),外(wài )不(bú )自(zì )以(yǐ )欺(qī )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·荀(xún )子(zǐ )二(èr )》:“言(yán )内(nèi )不(bú )用(yòng )以(yǐ )诬(wū )己(jǐ ),外(wài )不(bú )用(yòng )以(yǐ )欺(qī )人(rén )也(yě )。”

5.自(zì )然(rán );当(dāng )然(rán )。

《史(shǐ )记(jì )·田(tián )单(dān )列(liè )传(chuán )》:“即(jí )墨(mò )人(rén )从(cóng )城(chéng )上(shàng )望(wàng )见(jiàn ),皆(jiē )涕(tì )泣(qì ),俱(jù )欲(yù )出(chū )战(zhàn ),怒(nù )自(zì )十(shí )倍(bèi )。”

五(wǔ )代(dài )齐(qí )己(jǐ )《还(hái )黄(huáng )平(píng )素(sù )秀(xiù )才(cái )卷(juàn )》诗(shī ):“如(rú )君(jūn )好(hǎo )风(fēng )格(gé ),自(zì )可(kě )继(jì )前(qián )贤(xián )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《上(shàng )神(shén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )书(shū )》:“穀(yù )贵(guì )之(zhī )际(jì ),千(qiān )斛(hú )在(zài )市(shì ),物(wù )价(jià )自(zì )平(píng )。一(yī )市(shì )之(zhī )价(jià )既(jì )平(píng ),一(yī )邦(bāng )之(zhī )食(shí )自(zì )足(zú )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )七(qī ):“死(sǐ )了(le ),料(liào )不(bú )要(yào )偿(cháng )命(mìng ),自(zì )有(yǒu )人(rén )不(bú )捨(shě )得(dé )你(nǐ )死(sǐ )。”

6.本(běn )来(lái )。

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·问(wèn )孔(kǒng )》:“人(rén )之(zhī )死(sǐ )生(shēng )自(zì )有(yǒu )长(zhǎng )短(duǎn ),不(bú )在(zài )操(cāo )行(háng )善(shàn )恶(è )也(yě )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《古(gǔ )柏(bǎi )行(háng )》:“扶(fú )持(chí )自(zì )是(shì )神(shén )明(míng )力(lì ),正(zhèng )直(zhí )原(yuán )因(yīn )造(zào )化(huà )工(gōng )。”

金(jīn )段(duàn )克(kè )己(jǐ )《水(shuǐ )调(diào )歌(gē )头(tóu )》词(cí ):“月(yuè )自(zì )与(yǔ )人(rén )无(wú )意(yì ),人(rén )被(bèi )月(yuè )明(míng )催(cuī )老(lǎo ),今(jīn )古(gǔ )共(gòng )悠(yōu )悠(yōu )。”

7.介(jiè )词(cí )。由(yóu );从(cóng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“自(zì )天(tiān )子(zǐ )达(dá )于(yú )庶(shù )人(rén ),非(fēi )直(zhí )为(wéi )观(guān )美(měi )也(yě ),然(rán )后(hòu )尽(jìn )于(yú )人(rén )心(xīn )。”

《汉(hàn )书(shū )·霍(huò )光(guāng )传(chuán )》:“初(chū )辅(fǔ )幼(yòu )主(zhǔ ),政(zhèng )自(zì )己(jǐ )出(chū ),天(tiān )下(xià )想(xiǎng )闻(wén )其(qí )风(fēng )采(cǎi )。”

唐(táng )王(wáng )维(wéi )《杂(zá )诗(shī )》之(zhī )二(èr ):“君(jūn )自(zì )故(gù )乡(xiāng )来(lái ),应(yīng )知(zhī )故(gù )乡(xiāng )事(shì )。”

8.介(jiè )词(cí )。在(zài );于(yú )。

《易(yì )·小(xiǎo )畜(chù )》:“密(mì )云(yún )不(bú )雨(yǔ ),自(zì )我(wǒ )西(xī )郊(jiāo )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·正(zhèng )月(yuè )》:“不(bú )自(zì )我(wǒ )先(xiān ),不(bú )自(zì )我(wǒ )后(hòu )。”

晋(jìn )张(zhāng )华(huá )《答(dá )何(hé )劭(shào )诗(shī )》之(zhī )一(yī ):“自(zì )昔(xī )同(tóng )寮(liáo )寀(cǎi ),于(yú )今(jīn )比(bǐ )园(yuán )庐(lú )。”

9.介(jiè )词(cí )。由(yóu )于(yú ),因(yīn )为(wéi )。

《易(yì )·需(xū )》:“自(zì )我(wǒ )致(zhì )寇(kòu ),敬(jìng )慎(shèn )不(bú )败(bài )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·郑(zhèng )世(shì )家(jiā )》:“四(sì )十(shí )一(yī )年(nián ),助(zhù )楚(chǔ )击(jī )晋(jìn ),自(zì )晋(jìn )文(wén )公(gōng )之(zhī )过(guò )无(wú )礼(lǐ ),故(gù )背(bèi )晋(jìn )助(zhù )楚(chǔ )。”

《史(shǐ )记(jì )·屈(qū )原(yuán )贾(jiǎ )生(shēng )列(liè )传(chuán )》:“屈(qū )平(píng )之(zhī )作(zuò )《离(lí )骚(sāo )》,盖(gài )自(zì )怨(yuàn )生(shēng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·灌(guàn )夫(fū )传(chuán )》:“婴(yīng )夫(fū )人(rén )谏(jiàn )曰(yuē ):‘灌(guàn )将(jiāng )军(jūn )得(dé )罪(zuì )丞(chéng )相(xiàng ),与(yǔ )太(tài )后(hòu )家(jiā )迕(wǔ ),宁(níng )可(kě )救(jiù )邪(xié )?’婴(yīng )曰(yuē ):‘侯(hóu )自(zì )我(wǒ )得(dé )之(zhī ),自(zì )我(wǒ )捐(juān )之(zhī ),无(wú )所(suǒ )恨(hèn )。’”

10.连(lián )词(cí )。虽(suī );即(jí )使(shǐ )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·列(liè )御(yù )寇(kòu )》:“自(zì )是(shì )有(yǒu )德(dé )者(zhě )以(yǐ )不(bú )知(zhī )也(yě ),而(ér )况(kuàng )有(yǒu )道(dào )者(zhě )乎(hū )?”

《汉(hàn )书(shū )·高(gāo )祖(zǔ )纪(jì )下(xià )》:“高(gāo )祖(zǔ )不(bú )修(xiū )文(wén )学(xué ),而(ér )性(xìng )明(míng )达(dá ),好(hǎo )谋(móu )能(néng )听(tīng ),自(zì )监(jiān )门(mén )戍(shù )卒(zú ),见(jiàn )之(zhī )如(rú )旧(jiù )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《日(rì )暮(mù )》诗(shī ):“风(fēng )月(yuè )自(zì )清(qīng )夜(yè ),江(jiāng )山(shān )非(fēi )故(gù )园(yuán )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )十(shí )九(jiǔ )回(huí ):“师(shī )父(fù ),我(wǒ )自(zì )持(chí )斋(zhāi ),却(què )不(bú )曾(céng )断(duàn )酒(jiǔ )。”

11.连(lián )词(cí )。假(jiǎ )如(rú )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“唯(wéi )圣(shèng )人(rén )能(néng )内(nèi )外(wài )无(wú )患(huàn ),自(zì )非(fēi )圣(shèng )人(rén ),外(wài )宁(níng )必(bì )有(yǒu )内(nèi )忧(yōu )。”

《汉(hàn )书(shū )·董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )传(chuán )》:“自(zì )非(fēi )大(dà )亡(wáng )道(dào )之(zhī )世(shì )者(zhě ),天(tiān )尽(jìn )欲(yù )扶(fú )持(chí )而(ér )安(ān )全(quán )之(zhī ),事(shì )在(zài )勉(miǎn )强(qiáng )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。”

宋(sòng )吴(wú )曾(céng )《能(néng )改(gǎi )斋(zhāi )漫(màn )录(lù )·事(shì )始(shǐ )二(èr )》:“禁(jìn )天(tiān )下(xià )妇(fù )人(rén )不(bú )得(dé )施(shī )粉(fěn )黛(dài ),自(zì )非(fēi )宫(gōng )人(rén ),皆(jiē )黄(huáng )眉(méi )墨(mò )妆(zhuāng )。”

12.姓(xìng )。

明(míng )有(yǒu )自(zì )勖(xù )。

阅读:2513

●自(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库