尽【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 尽

简(jiǎn )体(tǐ )尽(jìn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );繁(fán )體(tǐ )盡(jìn )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):14畫(huà )。

(参(cān )见(jiàn )儘(jǐn ),尽(jìn ))

简(jiǎn )体(tǐ )尽(jìn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );繁(fán )體(tǐ )盡(jìn )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):14畫(huà )。

(尽(jìn ),尽(jìn ))

I

jìn

ㄐ〡ㄣˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》慈(cí )忍(rěn )切(qiē ),上(shàng )轸(zhěn ),从(cóng )。〕

1.空(kōng );空(kōng )无(wú )。

《说(shuō )文(wén )·皿(mǐn )部(bù )》:“尽(jìn ),器(qì )中(zhōng )空(kōng )也(yě )。”

桂(guì )馥(fù )义(yì )证(zhèng ):“《世(shì )说(shuō )》:‘可(kě )以(yǐ )累(lèi )心(xīn )处(chù )都(dōu )尽(jìn )。’注(zhù )云(yún ):‘尽(jìn ),犹(yóu )空(kōng )也(yě )。’”语(yǔ )见(jiàn )《栖(qī )逸(yì )》篇(piān ),今(jīn )刘(liú )孝(xiào )标(biāo )注(zhù )本(běn )无(wú )此(cǐ )注(zhù )文(wén )。

2.竭(jié )尽(jìn );完(wán )。

《管(guǎn )子(zǐ )·乘(chéng )马(mǎ )》:“货(huò )尽(jìn )而(ér )后(hòu )知(zhī )不(bú )足(zú ),是(shì )不(bú )知(zhī )量(liàng )也(yě )。”

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )五(wǔ ):“夫(fū )土(tǔ )地(dì )之(zhī )生(shēng )物(wù )不(bú )益(yì ),出(chū )泽(zé )之(zhī )出(chū )财(cái )有(yǒu )尽(jìn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《秋(qiū )怀(huái )》诗(shī ):“退(tuì )坐(zuò )西(xī )壁(bì )下(xià ),读(dú )诗(shī )尽(jìn )数(shù )编(biān )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )萧(xiāo )军(jūn )萧(xiāo )红(hóng )》:“许(xǔ )多(duō )事(shì )情(qíng ),一(yī )言(yán )难(nán )尽(jìn )。”

3.止(zhǐ );终(zhōng )。

《易(yì )·序(xù )卦(guà )》:“物(wù )不(bú )可(kě )以(yǐ )终(zhōng )尽(jìn )。”

《汉(hàn )书(shū )·诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )表(biǎo )序(xù )》:“自(zì )鴈(yàn )门(mén )以(yǐ )东(dōng ),尽(jìn )辽(liáo )阳(yáng ),为(wéi )燕(yàn )代(dài )。”

前(qián )蜀(shǔ )毛(máo )文(wén )锡(xī )《临(lín )江(jiāng )仙(xiān )》词(cí ):“暮(mù )蝉(chán )声(shēng )尽(jìn )落(luò )斜(xié )阳(yáng )。”

宋(sòng )孙(sūn )光(guāng )宪(xiàn )《玉(yù )胡(hú )蝶(dié )》词(cí ):“春(chūn )欲(yù )尽(jìn ),景(jǐng )仍(réng )长(zhǎng ),满(mǎn )园(yuán )花(huā )正(zhèng )黄(huáng )。”

清(qīng )吴(wú )骞(qiān )《扶(fú )风(fēng )传(chuán )信(xìn )录(lù )》:“﹝秋(qiū )鸿(hóng )﹞劝(quàn )可(kě )觐(jìn )藏(cáng )身(shēn )退(tuì )密(mì ),勿(wù )预(yù )家(jiā )事(shì ),以(yǐ )尽(jìn )天(tiān )年(nián )。”

4.农(nóng )曆(lì )月(yuè )终(zhōng )。古(gǔ )以(yǐ )农(nóng )曆(lì )月(yuè )终(zhōng )三(sān )十(shí )日(rì )为(wéi )大(dà )尽(jìn ),二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì )为(wéi )小(xiǎo )尽(jìn )。参(cān )见(jiàn )“大(dà )尽(jìn )”、“小(xiǎo )尽(jìn )”。

5.死(sǐ )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·齐(qí )物(wù )论(lùn )》:“一(yī )受(shòu )其(qí )成(chéng )形(xíng ),不(bú )亡(wáng )以(yǐ )待(dài )尽(jìn )。”

郭(guō )象(xiàng )注(zhù ):“言(yán )物(wù )各(gè )有(yǒu )分(fèn ),故(gù )知(zhī )者(zhě )守(shǒu )知(zhī )以(yǐ )待(dài )终(zhōng ),而(ér )愚(yú )者(zhě )抱(bào )愚(yú )以(yǐ )至(zhì )死(sǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·扁(biǎn )鹊(què )仓(cāng )公(gōng )列(liè )传(chuán )》:“后(hòu )五(wǔ )日(rì )死(sǐ )者(zhě ),肝(gān )与(yǔ )心(xīn )相(xiàng )去(qù )五(wǔ )分(fèn ),故(gù )曰(yuē )五(wǔ )日(rì )尽(jìn ),尽(jìn )即(jí )死(sǐ )矣(yǐ )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·孔(kǒng )纬(wěi )传(chuán )》:“吾(wú )妻(qī )疾(jí ),旦(dàn )暮(mù )尽(jìn ),丈(zhàng )夫(fū )岂(qǐ )以(yǐ )家(jiā )事(shì )后(hòu )国(guó )事(shì )乎(hū )?”

6.指(zhǐ )处(chù )死(sǐ )。

《宋(sòng )史(shǐ )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )三(sān )》:“鬻(yù )菜(cài )夫(fū )至(zhì )宣(xuān )德(dé )门(mén )下(xià ),忽(hū )若(ruò )迷(mí )罔(wǎng ),释(shì )荷(hé )担(dān )向(xiàng )门(mén )戟(jǐ )手(shǒu )出(chū )悖(bèi )詈(lì )语(yǔ )……乃(nǎi )于(yú )狱(yù )中(zhōng )尽(jìn )之(zhī )。”

7.达(dá )到(dào )极(jí )限(xiàn )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·齐(qí )物(wù )论(lùn )》:“有(yǒu )以(yǐ )为(wéi )未(wèi )始(shǐ )有(yǒu )物(wù )者(zhě ),至(zhì )矣(yǐ )尽(jìn )矣(yǐ ),不(bú )可(kě )以(yǐ )加(jiā )矣(yǐ )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·明(míng )理(lǐ )》:“五(wǔ )帝(dì )三(sān )皇(huáng )之(zhī )于(yú )乐(lè ),尽(jìn )之(zhī )矣(yǐ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“尽(jìn ),极(jí )。”

唐(táng )高(gāo )适(shì )《别(bié )冯(féng )判(pàn )官(guān )》诗(shī ):“关(guān )山(shān )唯(wéi )一(yī )道(dào ),雨(yǔ )雪(xuě )尽(jìn )三(sān )边(biān )。”

宋(sòng )周(zhōu )邦(bāng )彦(yàn )《蓦(mò )山(shān )溪(xī )》词(cí ):“檀(tán )心(xīn )未(wèi )展(zhǎn ),谁(shuí )为(wéi )探(tàn )芳(fāng )丛(cóng ),消(xiāo )瘦(shòu )尽(jìn )。”

8.全(quán )部(bù );整(zhěng )个(gè )。

《书(shū )·盘(pán )庚(gēng )上(shàng )》:“重(zhòng )我(wǒ )民(mín ),无(wú )尽(jìn )刘(liú )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“刘(liú ),杀(shā )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“周(zhōu )礼(lǐ )尽(jìn )在(zài )鲁(lǔ )矣(yǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·扁(biǎn )鹊(què )仓(cāng )公(gōng )列(liè )传(chuán )》:“﹝长(zhǎng )桑(sāng )君(jūn )﹞乃(nǎi )悉(xī )取(qǔ )其(qí )禁(jìn )方(fāng )书(shū )尽(jìn )与(yǔ )扁(biǎn )鹊(què )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《元(yuán )和(hé )圣(shèng )德(dé )诗(shī )》:“尽(jìn )逐(zhú )群(qún )姦(jiān ),靡(mí )有(yǒu )遗(yí )侣(lǚ )。”

柳(liǔ )青(qīng )《铜(tóng )墙(qiáng )铁(tiě )壁(bì )》第(dì )二(èr )章(zhāng ):“队(duì )伍(wǔ )和(hé )庄(zhuāng )户(hù )人(rén )前(qián )呼(hū )后(hòu )应(yīng ),尽(jìn )一(yī )天(tiān )没(méi )个(gè )宁(níng )静(jìng )。”

9.犹(yóu )同(tóng ),一(yī )律(lǜ )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·爱(ài )臣(chén )》:“是(shì )故(gù )明(míng )君(jūn )之(zhī )蓄(xù )其(qí )臣(chén )也(yě ),尽(jìn )之(zhī )以(yǐ )法(fǎ ),质(zhì )之(zhī )以(yǐ )备(bèi )。”

王(wáng )先(xiān )慎(shèn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )旧(jiù )注(zhù ):“臣(chén )虽(suī )有(yǒu )贵(guì )贱(jiàn ),同(tóng )以(yǐ )法(fǎ )也(yě )。”

10.全(quán )部(bù )使(shǐ )出(chū )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )一(yī )》:“然(rán )而(ér )甲(jiǎ )兵(bīng )顿(dùn ),士(shì )民(mín )病(bìng )……伯(bó )王(wáng )之(zhī )名(míng )不(bú )成(chéng ),此(cǐ )无(wú )异(yì )故(gù ),谋(móu )臣(chén )皆(jiē )不(bú )尽(jìn )其(qí )忠(zhōng )也(yě )。”

汉(hàn )焦(jiāo )赣(gàn )《易(yì )林(lín )·坤(kūn )之(zhī )豫(yù )》:“铅(qiān )刀(dāo )攻(gōng )玉(yù ),坚(jiān )不(bú )可(kě )得(dé ),尽(jìn )我(wǒ )筋(jīn )力(lì ),胝(zhī )茧(jiǎn )为(wéi )疾(jí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《曹(cáo )成(chéng )王(wáng )碑(bēi )》:“﹝曹(cáo )成(chéng )王(wáng )﹞任(rèn )马(mǎ )彝(yí ),将(jiāng )慎(shèn ),将(jiāng )锷(è ),将(jiāng )潜(qián ),偕(xié )尽(jìn )其(qí )力(lì )能(néng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《宝(bǎo )月(yuè )大(dà )师(shī )塔(tǎ )铭(míng )》:“有(yǒu )疾(jí )者(zhě )多(duō )归(guī )之(zhī ),无(wú )贵(guì )贱(jiàn )贫(pín )富(fù )皆(jiē )为(wéi )之(zhī )尽(jìn )其(qí )术(shù ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )所(suǒ )厚(hòu )薄(báo )。”

11.努(nǔ )力(lì )完(wán )成(chéng )。

《荀(xún )子(zǐ )·荣(róng )辱(rǔ )》:“故(gù )仁(rén )人(rén )在(zài )上(shàng ),则(zé )农(nóng )以(yǐ )力(lì )尽(jìn )田(tián )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《尚(shàng )书(shū )都(dōu )官(guān )员(yuán )外(wài )郎(láng )王(wáng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“二(èr )千(qiān )石(shí )常(cháng )以(yǐ )事(shì )倚(yǐ )公(gōng ),公(gōng )亦(yì )为(wéi )之(zhī )尽(jìn )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《陝(shǎn )甘(gān )宁(níng )边(biān )区(qū )政(zhèng )府(fǔ )第(dì )八(bā )路(lù )军(jūn )后(hòu )方(fāng )留(liú )守(shǒu )处(chù )布(bù )告(gào )》:“不(bú )许(xǔ )一(yī )人(rén )不(bú )尽(jìn )其(qí )职(zhí ),一(yī )事(shì )不(bú )利(lì )救(jiù )亡(wáng )。”

12.通(tōng )“賮(jìn )”。财(cái )货(huò )。

《管(guǎn )子(zǐ )·乘(chéng )马(mǎ )》:“黄(huáng )金(jīn )一(yī )镒(yì ),百(bǎi )乘(chéng )一(yī )宿(xiǔ )之(zhī )尽(jìn )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·务(wù )本(běn )》:“今(jīn )有(yǒu )人(rén )于(yú )此(cǐ ),修(xiū )身(shēn )会(huì )计(jì )则(zé )可(kě )耻(chǐ ),临(lín )财(cái )物(wù )资(zī )尽(jìn )则(zé )为(wéi )己(jǐ )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )校(xiào )释(shì )引(yǐn )王(wáng )念(niàn )孙(sūn )曰(yuē ):“尽(jìn )读(dú )为(wéi )賮(jìn )。

张(zhāng )载(zǎi )注(zhù )《魏(wèi )都(dōu )赋(fù )》引(yǐn )《仓(cāng )颉(jié )篇(piān )》云(yún ),‘賮(jìn ),财(cái )货(huò )也(yě )’,賮(jìn )与(yǔ )尽(jìn )古(gǔ )字(zì )通(tōng )。”

13.通(tōng )“烬(jìn )”。

《神(shén )异(yì )经(jīng )·南(nán )方(fāng )经(jīng )》:“荒(huāng )外(wài )有(yǒu )大(dà )山(shān ),其(qí )中(zhōng )生(shēng )不(bú )尽(jìn )之(zhī )木(mù ),昼(zhòu )夜(yè )火(huǒ )燃(rán ),得(dé )暴(bào )风(fēng )不(bú )勐(měng ),勐(měng )雨(yǔ )不(bú )灭(miè )。”

14.姓(xìng )。

宋(sòng )有(yǒu )尽(jìn )言(yán )。见(jiàn )明(míng )凌(líng )迪(dí )知(zhī )《万(wàn )姓(xìng )统(tǒng )谱(pǔ )·轸(zhěn )》。

II

j·n

ㄐ〡ㄣˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》即(jí )忍(rěn )切(qiē ),上(shàng )轸(zhěn ),精(jīng )。〕

同(tóng )“儘(jǐn )”。

1.尽(jìn )可(kě )能(néng );尽(jìn )量(liàng )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“虚(xū )坐(zuò )尽(jìn )后(hòu ),食(shí )坐(zuò )尽(jìn )前(qián )。”

刘(liú )淇(qí )《助(zhù )字(zì )辨(biàn )略(luè )》卷(juàn )三(sān ):“按(àn )《曲(qǔ )礼(lǐ )》‘虚(xū )坐(zuò )尽(jìn )后(hòu ),食(shí )坐(zuò )尽(jìn )前(qián )’,此(cǐ )‘尽(jìn )’字(zì )当(dāng )读(dú )即(jí )忍(rěn )切(qiē ),今(jīn )作(zuò )‘儘(jǐn )’也(yě )。儘(jǐn )前(qián )、儘(jǐn )后(hòu )者(zhě ),言(yán )极(jí )至(zhì )于(yú )前(qián ),极(jí )至(zhì )于(yú )后(hòu ),不(bú )容(róng )馀(yú )地(dì ),今(jīn )俗(sú )云(yún )‘儘(jǐn )让(ràng )’是(shì )也(yě )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《大(dà )林(lín )和(hé )小(xiǎo )林(lín )》第(dì )五(wǔ )章(zhāng ):“﹝小(xiǎo )林(lín )﹞力(lì )气(qì )使(shǐ )得(dé )太(tài )大(dà )了(le ),铁(tiě )球(qiú )一(yī )直(zhí )往(wǎng )上(shàng )飞(fēi ),尽(jìn )飞(fēi )尽(jìn )飞(fēi ),不(bú )知(zhī )飞(fēi )到(dào )哪(nǎ )里(lǐ )去(qù )了(le )。”

2.任(rèn )凭(píng );听(tīng )任(rèn )。

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《题(tí )山(shān )石(shí )榴(liú )花(huā )》诗(shī ):“争(zhēng )及(jí )此(cǐ )花(huā )檐(yán )户(hù )下(xià ),任(rèn )人(rén )采(cǎi )弄(nòng )尽(jìn )人(rén )看(kàn )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )八(bā )四(sì )回(huí ):“﹝贼(zéi )﹞冲(chōng )开(kāi )门(mén )进(jìn )来(lái ),諕(háo )得(dé )那(nà )赵(zhào )寡(guǎ )妇(fù )娘(niáng )女(nǚ )们(men )战(zhàn )战(zhàn )兢(jīng )兢(jīng )的(de )关(guān )了(le )房(fáng )门(mén ),尽(jìn )他(tā )外(wài )边(biān )收(shōu )拾(shí )。”

《人(rén )民(mín )文(wén )学(xué )》1978年(nián )第(dì )1期(qī ):“各(gè )式(shì )各(gè )样(yàng )的(de )肉(ròu ),尽(jìn )你(nǐ )吃(chī )。”

3.纵(zòng )令(lìng );即(jí )使(shǐ )。

宋(sòng )秦(qín )观(guān )《南(nán )乡(xiāng )子(zǐ )》词(cí ):“尽(jìn )道(dào )有(yǒu )些(xiē )堪(kān )恨(hèn )处(chù ),无(wú )情(qíng )。任(rèn )是(shì )无(wú )情(qíng )也(yě )动(dòng )人(rén )。”

4.尽(jìn )自(zì );总(zǒng )是(shì )。

周(zhōu )立(lì )波(bō )《暴(bào )风(fēng )骤(zhòu )雨(yǔ )》第(dì )一(yī )部(bù )十(shí )九(jiǔ ):“老(lǎo )远(yuǎn )听(tīng )见(jiàn )枪(qiāng )响(xiǎng ),吓(xià )得(dé )尽(jìn )冒(mào )汗(hàn )的(de )是(shì )谁(shuí )呀(ya )?”

《中(zhōng )国(guó )民(mín )间(jiān )故(gù )事(shì )选(xuǎn )·鲁(lǔ )王(wáng )和(hé )他(tā )的(de )小(xiǎo )黄(huáng )马(mǎ )》:“西(xī )太(tài )后(hòu )天(tiān )天(tiān )站(zhàn )在(zài )观(guān )星(xīng )台(tái )上(shàng )捧(pěng )着(zhe )洋(yáng )人(rén )送(sòng )给(gěi )她(tā )的(de )千(qiān )里(lǐ )眼(yǎn )尽(jìn )往(wǎng )南(nán )看(kàn ),连(lián )太(tài )阳(yáng )底(dǐ )下(xià )云(yún )彩(cǎi )的(de )影(yǐng )子(zǐ )都(dōu )疑(yí )惑(huò )是(shì )鲁(lǔ )王(wáng )的(de )人(rén )马(mǎ )。”如(rú ):钟(zhōng )尽(jìn )敲(qiāo )个(gè )不(bú )停(tíng )。

阅读:2183

●尽(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库