伍【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 伍

伍(wǔ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );

w·

ㄨˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》疑(yí )古(gǔ )切(qiē ),上(shàng )姥(lǎo ),疑(yí )。〕

1.古(gǔ )代(dài )军(jūn )队(duì )编(biān )制(zhì )单(dān )位(wèi )。士(shì )兵(bīng )五(wǔ )名(míng )编(biān )为(wéi )一(yī )伍(wǔ )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·夏(xià )官(guān )·诸(zhū )子(zǐ )》:“合(hé )其(qí )卒(zú )伍(wǔ ),置(zhì )其(qí )有(yǒu )司(sī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“军(jūn )法(fǎ )百(bǎi )人(rén )为(wéi )卒(zú ),五(wǔ )人(rén )为(wéi )伍(wǔ )。”

宋(sòng )李(lǐ )如(rú )箎(hǔ )《东(dōng )园(yuán )丛(cóng )说(shuō )》卷(juàn )上(shàng ):“周(zhōu )家(jiā )乡(xiāng )遂(suí )之(zhī )制(zhì ),兵(bīng )寓(yù )其(qí )中(zhōng )……其(qí )兵(bīng )制(zhì )则(zé )五(wǔ )人(rén )为(wéi )伍(wǔ ),比(bǐ )与(yǔ )邻(lín )之(zhī )夫(fū )也(yě )。”

陶(táo )成(chéng )章(zhāng )《浙(zhè )桉(ān )纪(jì )略(luè )·濮(pú )振(zhèn )声(shēng )传(chuán )》:“其(qí )军(jūn )制(zhì )与(yǔ )洪(hóng )门(mén )各(gè )会(huì )党(dǎng )有(yǒu )异(yì ),以(yǐ )五(wǔ )人(rén )为(wéi )伍(wǔ ),有(yǒu )伍(wǔ )长(zhǎng )。”

2.古(gǔ )代(dài )民(mín )户(hù )编(biān )制(zhì )单(dān )位(wèi )。五(wǔ )家(jiā )编(biān )为(wéi )一(yī )伍(wǔ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )年(nián )》:“田(tián )有(yǒu )封(fēng )洫(xù ),卢(lú )井(jǐng )有(yǒu )伍(wǔ )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“使(shǐ )五(wǔ )家(jiā )相(xiàng )保(bǎo )。”

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·文(wén )帝(dì )纪(jì )下(xià )》:“古(gǔ )之(zhī )制(zhì )边(biān )县(xiàn ),以(yǐ )备(bèi )敌(dí )也(yě )。使(shǐ )五(wǔ )家(jiā )为(wéi )伍(wǔ ),伍(wǔ )有(yǒu )长(zhǎng )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《法(fǎ )度(dù )总(zǒng )论(lùn )三(sān )·役(yì )法(fǎ )》:“其(qí )势(shì )宜(yí )使(shǐ )什(shí )、伍(wǔ )、比(bǐ )、闾(lǘ )、里(lǐ )、党(dǎng )而(ér )后(hòu )达(dá )于(yú )县(xiàn )令(lìng ),则(zé )择(zé )其(qí )人(rén )而(ér )为(wéi )保(bǎo )正(zhèng )副(fù )者(zhě ),正(zhèng )所(suǒ )以(yǐ )亲(qīn )切(qiē )于(yú )民(mín ),服(fú )习(xí )其(qí )小(xiǎo )争(zhēng )而(ér )无(wú )使(shǐ )至(zhì )于(yú )大(dà )斗(dòu )。”

3.古(gǔ )代(dài )兵(bīng )车(chē )单(dān )位(wèi )。以(yǐ )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )五(wǔ )乘(chéng )为(wéi )伍(wǔ ),或(huò )以(yǐ )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )乘(chéng )为(wéi )伍(wǔ )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·夏(xià )官(guān )·司(sī )右(yòu )》:“合(hé )其(qí )车(chē )之(zhī )卒(zú )伍(wǔ ),而(ér )比(bǐ )其(qí )乘(chéng )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū )引(yǐn )司(sī )马(mǎ )法(fǎ )曰(yuē ):“以(yǐ )百(bǎi )二(èr )十(shí )五(wǔ )乘(chéng )为(wéi )伍(wǔ )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“两(liǎng )于(yú )前(qián ),伍(wǔ )于(yú )后(hòu )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“服(fú )虔(qián )引(yǐn )司(sī )马(mǎ )法(fǎ )云(yún ):五(wǔ )十(shí )乘(chéng )为(wéi )两(liǎng ),百(bǎi )二(èr )十(shí )乘(chéng )为(wéi )伍(wǔ )。”

4.队(duì )列(liè );行(háng )列(liè )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“子(zǐ )之(zhī )持(chí )戟(jǐ )之(zhī )士(shì ),一(yī )日(rì )而(ér )三(sān )失(shī )伍(wǔ ),则(zé )去(qù )之(zhī )否(fǒu )乎(hū )?”赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“一(yī )日(rì )三(sān )失(shī )其(qí )行(háng )伍(wǔ )。”

《史(shǐ )记(jì )·外(wài )戚(qī )世(shì )家(jiā )》:“太(tài )后(hòu )出(chū )宫(gōng )人(rén )以(yǐ )赐(cì )诸(zhū )王(wáng ),各(gè )五(wǔ )人(rén ),窦(dòu )姬(jī )与(yǔ )在(zài )行(háng )中(zhōng )。

窦(dòu )姬(jī )家(jiā )在(zài )清(qīng )河(hé ),欲(yù )如(rú )赵(zhào )近(jìn )家(jiā ),请(qǐng )其(qí )主(zhǔ )遣(qiǎn )宦(huàn )者(zhě )吏(lì ):‘必(bì )置(zhì )我(wǒ )籍(jí )赵(zhào )之(zhī )伍(wǔ )中(zhōng )。’宦(huàn )者(zhě )忘(wàng )之(zhī ),误(wù )置(zhì )其(qí )籍(jí )代(dài )伍(wǔ )中(zhōng )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·总(zǒng )术(shù )》:“若(ruò )夫(fū )善(shàn )弈(yì )之(zhī )文(wén ),则(zé )术(shù )有(yǒu )恒(héng )数(shù ),按(àn )部(bù )整(zhěng )伍(wǔ ),以(yǐ )待(dài )情(qíng )会(huì ),因(yīn )时(shí )顺(shùn )机(jī ),动(dòng )不(bú )失(shī )正(zhèng )。”

5.泛(fàn )指(zhǐ )军(jūn )队(duì )。

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《唐(táng )故(gù )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )平(píng )章(zhāng )事(shì )韦(wéi )公(gōng )集(jí )》:“公(gōng )在(zài )伍(wǔ )中(zhōng ),出(chū )为(wéi )开(kāi )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《军(jūn )制(zhì )论(lùn )》:“久(jiǔ )安(ān )弛(chí )备(bèi ),政(zhèng )圮(pǐ )伍(wǔ )虚(xū )。”如(rú ):入(rù )伍(wǔ )。

6.指(zhǐ )士(shì )兵(bīng )。

宋(sòng )岳(yuè )飞(fēi )《乞(qǐ )出(chū )师(shī )札(zhá )》:“去(qù )秋(qiū )臣(chén )兵(bīng )深(shēn )入(rù )陝(shǎn )洛(luò ),而(ér )在(zài )寨(zhài )卒(zú )伍(wǔ )有(yǒu )飢(jī )饿(è )闪(shǎn )走(zǒu ),故(gù )臣(chén )急(jí )还(hái ),不(bú )遂(suí )前(qián )功(gōng )。”

清(qīng )吴(wú )炽(chì )昌(chāng )《客(kè )窗(chuāng )闲(xián )话(huà )初(chū )集(jí )·某(mǒu )驾(jià )长(zhǎng )》:“壮(zhuàng )士(shì )之(zhī )力(lì ),天(tiān )下(xià )无(wú )敌(dí ),盍(hé )不(bú )入(rù )营(yíng )为(wéi )伍(wǔ )。”

7.同(tóng )伙(huǒ ),同(tóng )伴(bàn )。

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )阴(yīn )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》:“信(xìn )出(chū )门(mén ),笑(xiào )曰(yuē ):‘生(shēng )乃(nǎi )与(yǔ )哙(kuài )等(děng )为(wéi )伍(wǔ )。’”北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·终(zhōng )制(zhì )》:“吾(wú )年(nián )十(shí )九(jiǔ ),值(zhí )梁(liáng )家(jiā )丧(sàng )乱(luàn ),其(qí )间(jiān )与(yǔ )白(bái )刃(rèn )为(wéi )伍(wǔ )者(zhě ),亦(yì )常(cháng )数(shù )辈(bèi );幸(xìng )承(chéng )馀(yú )福(fú ),得(dé )至(zhì )于(yú )今(jīn )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《纵(zòng )难(nán )送(sòng )曹(cáo )生(shēng )》:“天(tiān )下(xià )范(fàn )金(jīn )、抟(tuán )垸(yuàn )、削(xuē )楮(chǔ )、揉(róu )革(gé )、造(zào )木(mù )几(jǐ ),必(bì )有(yǒu )伍(wǔ )。”

郭(guō )小(xiǎo )川(chuān )《青(qīng )松(sōng )歌(gē )》:“而(ér )青(qīng )松(sōng )啊(ā ),决(jué )不(bú )与(yǔ )野(yě )草(cǎo )闲(xián )花(huā )为(wéi )伍(wǔ )!”

8.结(jié )为(wéi )同(tóng )伙(huǒ );排(pái )为(wéi )同(tóng )列(liè )。

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《韩(hán )信(xìn )》诗(shī ):“当(dāng )时(shí )哙(kuài )等(děng )何(hé )由(yóu )伍(wǔ ),但(dàn )有(yǒu )淮(huái )阴(yīn )恶(è )少(shǎo )年(nián )。”

秋(qiū )瑾(jǐn )《吊(diào )屈(qū )原(yuán )》诗(shī ):“伤(shāng )哉(zāi )九(jiǔ )畹(wǎn )兰(lán ),下(xià )与(yǔ )群(qún )草(cǎo )伍(wǔ )。”

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《穷(qióng )愁(chóu )》:“见(jiàn )阿(ā )松(sōng )亦(yì )铁(tiě )索(suǒ )郎(láng )当(dāng ),伍(wǔ )于(yú )罪(zuì )犯(fàn ),心(xīn )大(dà )异(yì ),驰(chí )赴(fù )阿(ā )松(sōng )母(mǔ )所(suǒ ),白(bái )所(suǒ )见(jiàn )。”

9.量(liàng )词(cí )。多(duō )用(yòng )于(yú )军(jūn )事(shì )人(rén )员(yuán )。

明(míng )陈(chén )汝(rǔ )元(yuán )《金(jīn )莲(lián )记(jì )·焚(fén )券(quàn )》:“十(shí )万(wàn )伍(wǔ )雄(xióng )兵(bīng )飞(fēi )将(jiāng ),皆(jiē )能(néng )略(luè )地(dì )攻(gōng )城(chéng )。三(sān )千(qiān )员(yuán )勐(měng )士(shì )谋(móu )臣(chén ),岂(qǐ )但(dàn )如(rú )云(yún )似(sì )雨(yǔ )。”

10.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )楚(chǔ )有(yǒu )伍(wǔ )奢(shē )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )九(jiǔ )年(nián )》。

11.通(tōng )“五(wǔ )”。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“参(cān )伍(wǔ )以(yǐ )变(biàn )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“参(cān ),三(sān )也(yě );伍(wǔ ),五(wǔ )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·律(lǜ )曆(lì )志(zhì )上(shàng )》作(zuò )“参(cān )五(wǔ )以(yǐ )变(biàn )”。

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“圣(shèng )王(wáng )之(zhī )治(zhì )天(tiān )下(xià )也(yě ),参(cān )其(qí )国(guó )而(ér )伍(wǔ )其(qí )鄙(bǐ )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“伍(wǔ ),五(wǔ )也(yě )。”

阅读:2101

●伍(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库