訾【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 訾

訾(zī )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):13画(huà );

I

z·

ㄗˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》将(jiāng )此(cǐ )切(qiē ),上(shàng )纸(zhǐ ),精(jīng )。〕

亦(yì )作(zuò )“訿(zī )”。

1.不(bú )思(sī )使(shǐ )上(shàng )司(sī )满(mǎn )意(yì );不(bú )称(chēng )职(zhí )。参(cān )见(jiàn )“訾(zī )訾(zī )”。

2.诋(dǐ )毁(huǐ );指(zhǐ )责(zé )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“不(bú )登(dēng )高(gāo ),不(bú )临(lín )深(shēn ),不(bú )苟(gǒu )訾(zī ),不(bú )苟(gǒu )笑(xiào )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“相(xiàng )毁(huǐ )曰(yuē )訾(zī )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·徵(zhēng )圣(shèng )》:“虽(suī )欲(yù )訾(zī )圣(shèng ),弗(fú )可(kě )得(dé )已(yǐ )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·崔(cuī )弘(hóng )礼(lǐ )传(chuán )》:“弘(hóng )礼(lǐ )短(duǎn )于(yú )治(zhì )民(mín ),少(shǎo )爱(ài )利(lì ),晚(wǎn )颇(pō )务(wù )多(duō )积(jī ),素(sù )议(yì )訿(zī )之(zhī )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·司(sī )文(wén )郎(láng )》:“宋(sòng )便(biàn )诵(sòng )其(qí )文(wén ),如(rú )夙(sù )读(dú )者(zhě ),且(qiě )诵(sòng )且(qiě )訾(zī )。生(shēng )跼(qú )蹐(jí )汗(hàn )流(liú ),不(bú )言(yán )而(ér )去(qù )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《集(jí )外(wài )集(jí )拾(shí )遗(yí )·〈游(yóu )仙(xiān )窟(kū )〉序(xù )言(yán )》:“《唐(táng )书(shū )》虽(suī )称(chēng )其(qí )文(wén )下(xià )笔(bǐ )立(lì )成(chéng ),大(dà )行(háng )一(yī )时(shí ),后(hòu )进(jìn )莫(mò )不(bú )传(chuán )记(jì ),日(rì )本(běn )、新(xīn )罗(luó )使(shǐ )至(zhì ),必(bì )出(chū )金(jīn )宝(bǎo )购(gòu )之(zhī ),而(ér )又(yòu )訾(zī )为(wéi )浮(fú )艳(yàn )少(shǎo )理(lǐ )致(zhì )。”

3.指(zhǐ )诋(dǐ )毁(huǐ )、非(fēi )议(yì )的(de )话(huà )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·后(hòu )妃(fēi )传(chuán )上(shàng )·则(zé )天(tiān )武(wǔ )皇(huáng )后(hòu )》:“由(yóu )是(shì )昭(zhāo )仪(yí )得(dé )入(rù )其(qí )訾(zī ),后(hòu )无(wú )以(yǐ )自(zì )解(jiě )。”

4.厌(yàn )恨(hèn )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·太(tài )子(zǐ )晋(jìn )》:“四(sì )荒(huāng )至(zhì ),莫(mò )有(yǒu )怨(yuàn )訾(zī ),乃(nǎi )登(dēng )为(wéi )帝(dì )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“訾(zī ),叹(tàn )恨(hèn )也(yě )。”

5.通(tōng )“飺(cí )”。参(cān )见(jiàn )“訾(zī )食(shí )”。

6.通(tōng )“此(cǐ )”。这(zhè )。

《老(lǎo )子(zǐ )·道(dào )经(jīng )》:“天(tiān )下(xià )皆(jiē )知(zhī )美(měi )为(wéi )美(měi ),恶(è )已(yǐ );皆(jiē )知(zhī )善(shàn ),訾(zī )不(bú )善(shàn )矣(yǐ )。”通(tōng )行(háng )本(běn )作(zuò )“斯(sī )”。

II

zī

ㄗ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》即(jí )移(yí )切(qiē ),平(píng )支(zhī ),精(jīng )。〕

1.希(xī )求(qiú );思(sī )虑(lǜ )。

《礼(lǐ )记(jì )·少(shǎo )仪(yí )》:“不(bú )疑(yí )在(zài )躬(gōng ),不(bú )度(dù )民(mín )械(xiè ),不(bú )愿(yuàn )于(yú )大(dà )家(jiā ),不(bú )訾(zī )重(zhòng )器(qì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“訾(zī ),思(sī )也(yě )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·亡(wáng )徵(zhēng )》:“变(biàn )褊(biǎn )而(ér )心(xīn )急(jí ),轻(qīng )疾(jí )而(ér )易(yì )动(dòng )发(fā ),心(xīn )悁(yuān )忿(fèn )而(ér )不(bú )訾(zī )前(qián )后(hòu )者(zhě ),可(kě )亡(wáng )也(yě )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“訾(zī ),思(sī )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《勇(yǒng )惠(huì )》:“临(lín )财(cái )而(ér )不(bú )訾(zī ),临(lín )难(nán )而(ér )不(bú )避(bì )者(zhě ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )取(qǔ ),而(ér )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )行(háng )也(yě )。”

2.衡(héng )量(liàng );计(jì )量(liàng )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·境(jìng )内(nèi )》:“其(qí )狱(yù )法(fǎ ):高(gāo )爵(jué )訾(zī )下(xià )爵(jué )级(jí )。”

蒋(jiǎng )礼(lǐ )鸿(hóng )锥(zhuī )指(zhǐ ):“訾(zī )亦(yì )量(liàng )也(yě )。量(liàng )其(qí )罪(zuì ),贬(biǎn )其(qí )爵(jué )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·时(shí )难(nán )》:“怀(huái )其(qí )王(wáng )佐(zuǒ )之(zhī )器(qì ),抱(bào )其(qí )邈(miǎo )世(shì )之(zhī )材(cái ),秉(bǐng )竿(gān )拥(yōng )筑(zhù ),老(lǎo )死(sǐ )于(yú )庸(yōng )儿(ér )之(zhī )伍(wǔ ),而(ér )遂(suí )不(bú )遭(zāo )文(wén )王(wáng )、高(gāo )宗(zōng )者(zhě ),必(bì )不(bú )訾(zī )矣(yǐ )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《祭(jì )高(gāo )枢(shū )密(mì )若(ruò )讷(nè )文(wén )》:“江(jiāng )含(hán )海(hǎi )畜(chù ),其(qí )富(fù )无(wú )訾(zī )。”参(cān )见(jiàn )“訾(zī )相(xiàng )”。

3.通(tōng )“赀(zī )”。钱(qián )财(cái )。

《汉(hàn )书(shū )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )传(chuán )上(shàng )》:“相(xiàng )如(rú )既(jì )学(xué ),慕(mù )蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě ),更(gèng )名(míng )相(xiàng )如(rú )。以(yǐ )訾(zī )为(wéi )郎(láng ),事(shì )孝(xiào )景(jǐng )帝(dì ),为(wéi )武(wǔ )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),非(fēi )其(qí )好(hǎo )也(yě )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“訾(zī )读(dú )与(yǔ )赀(zī )同(tóng )。赀(zī ),财(cái )也(yě )。”

元(yuán )余(yú )阙(què )《慈(cí )利(lì )州(zhōu )天(tiān )门(mén )书(shū )院(yuàn )碑(bēi )》:“惟(wéi )此(cǐ )田(tián )氏(shì ),訾(zī )长(zhǎng )厥(jué )里(lǐ )。”

4.通(tōng )“赀(zī )”。资(zī )给(gěi )。参(cān )见(jiàn )“訾(zī )养(yǎng )”。

5.通(tōng )“赀(zī )”。罚(fá )款(kuǎn )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·外(wài )储(chǔ )说(shuō )右(yòu )下(xià )》:“王(wáng )曰(yuē ):‘訾(zī )之(zhī )人(rén )二(èr )甲(jiǎ )。夫(fū )非(fēi )令(lìng )而(ér )擅(shàn )祷(dǎo ),是(shì )爱(ài )寡(guǎ )人(rén )也(yě )。’”高(gāo )亨(hēng )《诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )笺(jiān )·韩(hán )非(fēi )子(zǐ )》:“訾(zī ),借(jiè )为(wéi )赀(zī )。

《说(shuō )文(wén )》:‘赀(zī ),小(xiǎo )罚(fá ),以(yǐ )财(cái )自(zì )赎(shú )。’汉(hàn )律(lǜ ):‘民(mín )不(bú )繇(yáo ),赀(zī )钱(qián )二(èr )十(shí )二(èr )。’是(shì )赀(zī )之(zhī )本(běn )义(yì )为(wéi )罚(fá )。”

6.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )索(suǒ )取(qǔ )财(cái )物(wù )。参(cān )见(jiàn )“訾(zī )笮(zé )”。

7.通(tōng )“恣(zì )”。放(fàng )纵(zòng )。

《荀(xún )子(zǐ )·非(fēi )十(shí )二(èr )子(zǐ )》:“今(jīn )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )处(chù )士(shì )者(zhě )……行(háng )伪(wěi )险(xiǎn )秽(huì )而(ér )彊(jiāng )高(gāo )言(yán )谨(jǐn )悫(què )者(zhě )也(yě ),以(yǐ )不(bú )俗(sú )为(wéi )俗(sú ),离(lí )纵(zòng )而(ér )跂(qí )訾(zī )者(zhě )也(yě )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“訾(zī ),读(dú )为(wéi )恣(zì )。”

8.古(gǔ )地(dì )名(míng )。在(zài )今(jīn )河(hé )南(nán )省(shěng )巩(gǒng )县(xiàn )西(xī )南(nán )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》:“单(dān )子(zǐ )取(qǔ )訾(zī )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“訾(zī )在(zài )河(hé )南(nán )巩(gǒng )县(xiàn )西(xī )南(nán )。”

9.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )楼(lóu )虚(xū )侯(hóu )訾(zī )顺(shùn )。见(jiàn )《汉(hàn )书(shū )·景(jǐng )武(wǔ )昭(zhāo )宣(xuān )元(yuán )成(chéng )功(gōng )臣(chén )表(biǎo )》。

III

zī

ㄗ

〔《集(jí )韵(yùn )》津(jīn )私(sī )切(qiē ),平(píng )脂(zhī ),精(jīng )。〕

通(tōng )“咨(zī )”。

嗟(jiē )叹(tàn )之(zhī )辞(cí )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )三(sān )》:“一(yī )人(rén )曰(yuē ):‘訾(zī )!天(tiān )下(xià )之(zhī )主(zhǔ ),有(yǒu )侵(qīn )君(jūn )者(zhě ),臣(chén )请(qǐng )以(yǐ )臣(chén )之(zhī )血(xuè )湔(jiān )其(qí )衽(rèn )。’”鲍(bào )彪(biāo )注(zhù ):“訾(zī ),不(bú )称(chēng )意(yì )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·权(quán )勋(xūn )》:“子(zǐ )反(fǎn )叱(chì )曰(yuē ):‘訾(zī )!退(tuì )!酒(jiǔ )也(yě )。’”

《汉(hàn )书(shū )·礼(lǐ )乐(lè )志(zhì )》:“六(liù )龙(lóng )之(zhī )调(diào ),使(shǐ )我(wǒ )心(xīn )若(ruò )。訾(zī )黄(huáng )其(qí )何(hé )不(bú )徕(lái )下(xià )!”颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“訾(zī ),嗟(jiē )歎(tàn )之(zhī )辞(cí )也(yě )。黄(huáng ),乘(chéng )黄(huáng )也(yě )。歎(tàn )乘(chéng )黄(huáng )不(bú )来(lái )下(xià )也(yě )。訾(zī )音(yīn )咨(zī )。”

IV

cī

ㄘ

〔《集(jí )韵(yùn )》才(cái )支(zhī )切(qiē ),平(píng )支(zhī ),从(cóng )。〕

通(tōng )“疵(cī )”。

1.疾(jí )病(bìng )。参(cān )见(jiàn )“訾(zī )厉(lì )”。

2.过(guò )失(shī )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“故(gù )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )刺(cì )于(yú )礼(lǐ )者(zhě ),亦(yì )非(fēi )礼(lǐ )之(zhī )訾(zī )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“訾(zī ),病(bìng )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·知(zhī )士(shì )》:“剂(jì )貌(mào )辨(biàn )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě )多(duō )訾(zī )。”

毕(bì )沅(yuán )校(xiào )正(zhèng ):“《国(guó )策(cè )》作(zuò )‘疵(cī )’。

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):疵(cī ),阙(què )病(bìng )也(yě )。

鲍(bào )彪(biāo )注(zhù ):疵(cī ),病(bìng )也(yě ),谓(wèi )过(guò )失(shī )。”

阅读:1928

●訾(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库