要【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 要

要(yào )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

I

yāo

〡ㄠ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )霄(xiāo )切(qiē ),平(píng )宵(xiāo ),影(yǐng )。〕

1.“腰(yāo )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

《墨(mò )子(zǐ )·兼(jiān )爱(ài )中(zhōng )》:“昔(xī )者(zhě ),楚(chǔ )灵(líng )王(wáng )好(hǎo )士(shì )细(xì )要(yào )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“户(hù )服(fú )艾(ài )以(yǐ )盈(yíng )要(yào )兮(xī ),谓(wèi )幽(yōu )兰(lán )其(qí )不(bú )可(kě )佩(pèi )。”

《史(shǐ )记(jì )·扁(biǎn )鹊(què )仓(cāng )公(gōng )列(liè )传(chuán )》:“济(jì )北(běi )王(wáng )侍(shì )者(zhě )韩(hán )女(nǚ )病(bìng )要(yào )背(bèi )痛(tòng )。”引(yǐn )申(shēn )为(wéi )将(jiāng )物(wù )繫(jì )于(yú )腰(yāo )部(bù )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )奂(huàn )传(chuán )》:“吾(wú )前(qián )后(hòu )仕(shì )进(jìn ),十(shí )要(yào )银(yín )艾(ài ),不(bú )能(néng )和(hé )光(guāng )同(tóng )尘(chén ),为(wéi )谗(chán )邪(xié )所(suǒ )忌(jì )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《责(zé )躬(gōng )》诗(shī ):“冠(guàn )我(wǒ )玄(xuán )冕(miǎn ),要(yào )我(wǒ )朱(zhū )绂(fú )。”亦(yì )用(yòng )作(zuò )量(liàng )词(cí )。

《周(zhōu )书(shū )·李(lǐ )贤(xián )传(chuán )》:“赐(cì )衣(yī )一(yī )袭(xí )及(jí )被(bèi )褥(rù ),并(bìng )御(yù )所(suǒ )服(fú )十(shí )三(sān )环(huán )金(jīn )带(dài )一(yī )要(yào )、中(zhōng )厩(jiù )马(mǎ )一(yī )匹(pǐ )。”

2.裙(qún )子(zǐ )上(shàng )端(duān )围(wéi )在(zài )腰(yāo )际(jì )的(de )部(bù )分(fèn )。

3.约(yuē )请(qǐng );邀(yāo )请(qǐng )。

《诗(shī )·鄘(yōng )风(fēng )·桑(sāng )中(zhōng )》:“期(qī )我(wǒ )乎(hū )桑(sāng )中(zhōng ),要(yào )我(wǒ )乎(hū )上(shàng )宫(gōng )。”

《史(shǐ )记(jì )·项(xiàng )羽(yǔ )本(běn )纪(jì )》:“张(zhāng )良(liáng )出(chū ),要(yào )项(xiàng )伯(bó ),项(xiàng )伯(bó )即(jí )入(rù )见(jiàn )沛(pèi )公(gōng )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《桃(táo )花(huā )源(yuán )记(jì )》:“便(biàn )要(yào )还(hái )家(jiā ),设(shè )酒(jiǔ )杀(shā )鸡(jī )作(zuò )食(shí )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·黄(huáng )九(jiǔ )郎(láng )》:“一(yī )日(rì ),日(rì )衔(xián )半(bàn )规(guī ),少(shǎo )年(nián )欻(xū )至(zhì )。大(dà )喜(xǐ ),要(yào )入(rù ),命(mìng )馆(guǎn )童(tóng )行(háng )酒(jiǔ )。”

4.约(yuē )言(yán )。以(yǐ )明(míng )誓(shì )的(de )方(fāng )式(shì )就(jiù )某(mǒu )事(shì )作(zuò )出(chū )庄(zhuāng )严(yán )的(de )承(chéng )诺(nuò )或(huò )表(biǎo )示(shì )某(mǒu )种(zhǒng )决(jué )心(xīn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián )》:“使(shǐ )季(jì )路(lù )要(yào )我(wǒ ),吾(wú )无(wú )盟(méng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“子(zǐ )路(lù )信(xìn )诚(chéng ),故(gù )欲(yù )得(dé )与(yǔ )相(xiàng )要(yào )誓(shì )而(ér )不(bú )须(xū )盟(méng )。”

唐(táng )崔(cuī )湜(shí )《塞(sāi )垣(yuán )行(háng )》:“岂(qǐ )要(yào )黄(huáng )河(hé )誓(shì ),须(xū )勒(lè )燕(yàn )然(rán )石(shí )。”

5.指(zhǐ )所(suǒ )订(dìng )立(lì )的(de )誓(shì )约(yuē )、盟(méng )约(yuē )。

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·高(gāo )后(hòu )纪(jì )》:“陵(líng )让(ràng )平(píng )勃(bó )曰(yuē ):‘诸(zhū )君(jūn )背(bèi )要(yào ),何(hé )面(miàn )目(mù )见(jiàn )高(gāo )帝(dì )于(yú )地(dì )下(xià )?’”

《晋(jìn )书(shū )·段(duàn )匹(pǐ )磾(dī )传(chuán )》:“君(jūn )若(ruò )不(bú )忘(wàng )旧(jiù )要(yào ),与(yǔ )吾(wú )进(jìn )讨(tǎo ),君(jūn )之(zhī )惠(huì )也(yě )。”

《陈(chén )书(shū )·虞(yú )荔(lì )传(chuán )》:“且(qiě )朝(cháo )廷(tíng )许(xǔ )以(yǐ )铁(tiě )卷(juàn )之(zhī )要(yào ),申(shēn )以(yǐ )白(bái )马(mǎ )之(zhī )盟(méng )。”

6.探(tàn )求(qiú );求(qiú )取(qǔ )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“噫(yī )亦(yì )要(yào )存(cún )亡(wáng )吉(jí )凶(xiōng ),则(zé )居(jū )可(kě )知(zhī )矣(yǐ )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“要(yào )亦(yì )求(qiú )也(yě )。此(cǐ )言(yán )用(yòng )《易(yì )经(jīng )》求(qiú )人(rén )事(shì )之(zhī )存(cún )亡(wáng )吉(jí )凶(xiōng ),则(zé )安(ān )坐(zuò )可(kě )知(zhī )矣(yǐ )。”

宋(sòng )秦(qín )观(guān )《韩(hán )愈(yù )论(lùn )》:“别(bié )白(bái )黑(hēi )阴(yīn )阳(yáng ),要(yào )其(qí )归(guī )宿(xiǔ ),决(jué )其(qí )嫌(xián )疑(yí ),此(cǐ )论(lùn )事(shì )之(zhī )文(wén )如(rú )苏(sū )秦(qín )、张(zhāng )仪(yí )之(zhī )所(suǒ )作(zuò )是(shì )也(yě )。”

7.拦(lán )阻(zǔ );截(jié )击(jī )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“﹝孟(mèng )仲(zhòng )子(zǐ )﹞使(shǐ )数(shù )人(rén )要(yào )于(yú )路(lù )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“射(shè )者(zhě )扞(gǎn )乌(wū )号(hào )之(zhī )弓(gōng ),弯(wān )綦(qí )卫(wèi )之(zhī )箭(jiàn ),重(zhòng )之(zhī )羿(yì )、逢(féng )蒙(méng )子(zǐ )之(zhī )巧(qiǎo ),以(yǐ )要(yào )飞(fēi )鸟(niǎo ),犹(yóu )不(bú )能(néng )与(yǔ )罗(luó )者(zhě )竞(jìng )多(duō )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·吴(wú )主(zhǔ )传(chuán )》“是(shì )岁(suì )地(dì )连(lián )震(zhèn )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )三(sān )国(guó )吴(wú )韦(wéi )昭(zhāo )《吴(wú )录(lù )》:“孙(sūn )韶(sháo )又(yòu )遣(qiǎn )将(jiāng )高(gāo )寿(shòu )等(děng )率(lǜ )敢(gǎn )死(sǐ )之(zhī )士(shì )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )于(yú )径(jìng )路(lù )要(yào )之(zhī ),帝(dì )大(dà )惊(jīng ),寿(shòu )等(děng )获(huò )副(fù )车(chē )羽(yǔ )盖(gài )以(yǐ )还(hái )。”

《三(sān )元(yuán )里(lǐ )人(rén )民(mín )抗(kàng )英(yīng )斗(dòu )争(zhēng )史(shǐ )料(liào )·英(yīng )夷(yí )入(rù )粤(yuè )纪(jì )略(luè )》:“于(yú )是(shì )相(xiàng )率(lǜ )要(yào )孩(hái )童(tóng )于(yú )路(lù ),杀(shā )而(ér )烹(pēng )食(shí )。”

8.迎(yíng )候(hòu );迎(yíng )接(jiē )。

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“巫(wū )咸(xián )将(jiāng )夕(xī )降(jiàng )兮(xī ),怀(huái )椒(jiāo )糈(xǔ )而(ér )要(yào )之(zhī )。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《吹(chuī )台(tái )山(shān )铭(míng )》:“比(bǐ )花(huā )依(yī )树(shù ),登(dēng )榭(xiè )要(yào )春(chūn )。”

9.约(yuē )束(shù );禁(jìn )止(zhǐ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )三(sān )年(nián )》:“周(zhōu )郑(zhèng )交(jiāo )恶(è )。君(jūn )子(zǐ )曰(yuē ):‘信(xìn )不(bú )由(yóu )中(zhōng ),质(zhì )无(wú )益(yì )也(yě )。明(míng )恕(shù )而(ér )行(háng ),要(yào )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ )。’”

《管(guǎn )子(zǐ )·君(jūn )臣(chén )下(xià )》:“选(xuǎn )贤(xián )遂(suí )材(cái )而(ér )礼(lǐ )孝(xiào )悌(tì ),则(zé )奸(jiān )伪(wěi )止(zhǐ );要(yào )淫(yín )逸(yì ),别(bié )男(nán )女(nǚ ),则(zé )通(tōng )乱(luàn )隔(gé )。”

汉(hàn )王(wáng )符(fú )《潜(qián )夫(fū )论(lùn )·劝(quàn )将(jiāng )》:“非(fēi )此(cǐ )四(sì )者(zhě )(指(zhǐ )趋(qū )利(lì )、避(bì )害(hài )、显(xiǎn )名(míng )、厚(hòu )赏(shǎng )),虽(suī )圣(shèng )王(wáng )不(bú )能(néng )以(yǐ )要(yào )其(qí )臣(chén ),慈(cí )父(fù )不(bú )能(néng )以(yǐ )必(bì )其(qí )子(zǐ )。”

10.要(yào )挟(jiā );胁(xié )迫(pò )。

《论(lùn )语(yǔ )·宪(xiàn )问(wèn )》:“臧(zāng )武(wǔ )仲(zhòng )以(yǐ )防(fáng )求(qiú )为(wéi )后(hòu )于(yú )鲁(lǔ ),虽(suī )曰(yuē )不(bú )要(yào )君(jūn ),吾(wú )不(bú )信(xìn )也(yě )。”

《梁(liáng )书(shū )·侯(hóu )景(jǐng )传(chuán )》:“复(fù )寻(xún )来(lái )书(shū )云(yún ),僕(pú )妻(qī )子(zǐ )悉(xī )拘(jū )司(sī )寇(kòu )。以(yǐ )之(zhī )见(jiàn )要(yào ),庶(shù )其(qí )可(kě )反(fǎn )。当(dāng )是(shì )见(jiàn )疑(yí )褊(biǎn )心(xīn ),未(wèi )识(shí )大(dà )趣(qù )。”

康(kāng )有(yǒu )为(wéi )《上(shàng )清(qīng )帝(dì )第(dì )二(èr )书(shū )》:“今(jīn )闻(wén )日(rì )本(běn )要(yào )我(wǒ )以(yǐ )释(shì )丧(sàng )师(shī )之(zhī )将(jiāng ),是(shì )欲(yù )以(yǐ )散(sàn )众(zhòng )志(zhì )而(ér )激(jī )民(mín )变(biàn )也(yě )。”

11.和(hé );会(huì )合(hé )。

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·蘀(tuò )兮(xī )》:“叔(shū )兮(xī )伯(bó )兮(xī ),倡(chàng )予(yǔ )要(yào )女(nǚ )!”余(yú )冠(guàn )英(yīng )注(zhù ):“‘要(yào )’是(shì )会(huì )合(hé )。以(yǐ )歌(gē )声(shēng )相(xiàng )会(huì )合(hé )就(jiù )是(shì )和(hé )。”

《荀(xún )子(zǐ )·乐(lè )论(lùn )》:“行(háng )其(qí )缀(zhuì )兆(zhào ),要(yào )其(qí )节(jiē )奏(zòu ),而(ér )行(háng )列(liè )得(dé )正(zhèng )焉(yān ),进(jìn )退(tuì )得(dé )齐(qí )焉(yān )。”

12.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )迎(yíng )合(hé )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·二(èr )柄(bǐng )》:“故(gù )人(rén )主(zhǔ )贤(xián ),则(zé )群(qún )臣(chén )饰(shì )行(háng )以(yǐ )要(yào )君(jūn )欲(yù ),则(zé )是(shì )群(qún )臣(chén )之(zhī )情(qíng )不(bú )效(xiào )。”

13.审(shěn )察(chá );核(hé )实(shí )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·秋(qiū )官(guān )·乡(xiāng )士(shì )》:“辨(biàn )其(qí )狱(yù )讼(sòng ),异(yì )其(qí )死(sǐ )刑(xíng )之(zhī )罪(zuì )而(ér )要(yào )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“要(yào )之(zhī ),为(wéi )其(qí )罪(zuì )法(fǎ )之(zhī )要(yào )辞(cí ),如(rú )今(jīn )劾(hé )矣(yǐ )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“劾(hé ),实(shí )也(yě ),正(zhèng )谓(wèi )弃(qì )虚(xū )从(cóng )实(shí ),收(shōu )取(qǔ )要(yào )辞(cí )。”参(cān )见(jiàn )“要(yào )囚(qiú )”。

14.矫(jiǎo )正(zhèng );更(gèng )正(zhèng )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·墬(dì )形(xíng )训(xùn )》:“纪(jì )之(zhī )以(yǐ )四(sì )时(shí ),要(yào )之(zhī )以(yǐ )太(tài )岁(suì )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“要(yào ),正(zhèng )也(yě )。以(yǐ )太(tài )岁(suì )所(suǒ )在(zài )正(zhèng )天(tiān )时(shí )也(yě )。”

15.乘(chéng );趁(chèn )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )三(sān )》:“请(qǐng )要(yào )其(qí )敝(bì ),而(ér )地(dì )可(kě )以(yǐ )多(duō )割(gē )。”

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )一(yī )》:“饰(shì )辨(biàn )辞(cí ),设(shè )诈(zhà )谋(móu ),驰(chí )逐(zhú )于(yú )天(tiān )下(xià ),以(yǐ )要(yào )时(shí )势(shì )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )游(yóu )说(shuō )。”

16.对(duì )着(zhe );朝(cháo )着(zhe )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )吴(wú )均(jūn )《入(rù )关(guān )》诗(shī ):“马(mǎ )头(tóu )要(yào )落(luò )日(rì ),剑(jiàn )尾(wěi )掣(chè )流(liú )星(xīng )。”

17.五(wǔ )服(fú )之(zhī )一(yī )。古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )离(lí )都(dōu )城(chéng )一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )至(zhì )二(èr )千(qiān )里(lǐ )的(de )地(dì )区(qū )。参(cān )见(jiàn )“要(yào )服(fú )”、“要(yào )荒(huāng )”。

18.见(jiàn )“要(yào )妙(miào )”。

19.见(jiàn )“要(yào )绍(shào )”。

20.通(tōng )“么(me )”。参(cān )见(jiàn )“要(yào )靡(mí )”。

21.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )吴(wú )有(yǒu )要(yào )离(lí )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )邹(zōu )阳(yáng )列(liè )传(chuán )》。

II

yào

〡ㄠˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )笑(xiào )切(qiē ),去(qù )笑(xiào ),影(yǐng )。〕

“约(yuē )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.会(huì )计(jì )之(zhī )簿(bù )书(shū )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·夏(xià )官(guān )·大(dà )司(sī )马(mǎ )》:“大(dà )役(yì )与(yǔ )虑(lǜ ),事(shì )属(shǔ )其(qí )植(zhí )。受(shòu )其(qí )要(yào ),以(yǐ )待(dài )攷(kǎo )而(ér )赏(shǎng )诛(zhū )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“要(yào )者(zhě ),簿(bù )书(shū )也(yě )。考(kǎo ),谓(wèi )考(kǎo )校(xiào )其(qí )功(gōng )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·具(jù )备(bèi )》:“自(zì )今(jīn )以(yǐ )来(lái ),亶(dǎn )父(fù )非(fēi )寡(guǎ )人(rén )之(zhī )有(yǒu )也(yě ),子(zǐ )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。有(yǒu )便(biàn )于(yú )亶(dǎn )父(fù )者(zhě ),子(zǐ )决(jué )为(wéi )之(zhī )矣(yǐ )。五(wǔ )岁(suì )而(ér )言(yán )其(qí )要(yào )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“要(yào ),约(yuē )最(zuì )簿(bù )书(shū )。”

2.指(zhǐ )月(yuè )计(jì )的(de )总(zǒng )帐(zhàng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·小(xiǎo )宰(zǎi )》:“月(yuè )终(zhōng )则(zé )以(yǐ )官(guān )府(fǔ )之(zhī )叙(xù )受(shòu )群(qún )吏(lì )之(zhī )要(yào )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“主(zhǔ )每(měi )月(yuè )之(zhī )小(xiǎo )计(jì )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“月(yuè )计(jì )曰(yuē )要(yào )。故(gù )每(měi )月(yuè )月(yuè )终(zhōng )则(zé )使(shǐ )官(guān )府(fǔ )致(zhì )其(qí )簿(bù )书(shū )之(zhī )要(yào )受(shòu )之(zhī )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《时(shí )令(lìng )论(lùn )上(shàng )》:“举(jǔ )五(wǔ )穀(yù )之(zhī )要(yào )。”

3.纲(gāng )要(yào );要(yào )点(diǎn )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·农(nóng )战(zhàn )》:“故(gù )其(qí )治(zhì )国(guó )也(yě ),察(chá )要(yào )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。”

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·昭(zhāo )帝(dì )纪(jì )》:“霍(huò )光(guāng )知(zhī )时(shí )务(wù )之(zhī )要(yào ),轻(qīng )徭(yáo )薄(báo )赋(fù ),与(yǔ )民(mín )休(xiū )息(xī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )学(xué )解(jiě )》:“记(jì )事(shì )者(zhě )必(bì )提(tí )其(qí )要(yào ),纂(zuǎn )言(yán )者(zhě )必(bì )钩(gōu )其(qí )玄(xuán )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《中(zhōng )国(guó )小(xiǎo )说(shuō )史(shǐ )略(luè )》第(dì )一(yī )篇(piān ):“《七(qī )略(luè )》今(jīn )亡(wáng ),班(bān )固(gù )作(zuò )《汉(hàn )书(shū )》,删(shān )其(qí )要(yào )为(wéi )《艺(yì )文(wén )志(zhì )》。”

4.指(zhǐ )要(yào )诀(jué )。

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《请(qǐng )减(jiǎn )五(wǔ )路(lù )城(chéng )堡(bǎo )札(zhá )子(zǐ )》:“夫(fū )将(jiāng )之(zhī )于(yú )兵(bīng ),犹(yóu )弈(yì )之(zhī )于(yú )棋(qí ),善(shàn )弈(yì )者(zhě ),置(zhì )棋(qí )虽(suī )疏(shū ),取(qǔ )数(shù )必(bì )多(duō ),得(dé )其(qí )要(yào )而(ér )已(yǐ )。”

5.重(zhòng )要(yào );主(zhǔ )要(yào )。

《孝(xiào )经(jīng )·开(kāi )宗(zōng )明(míng )义(yì )》:“先(xiān )王(wáng )有(yǒu )至(zhì )德(dé )要(yào )道(dào ),以(yǐ )顺(shùn )天(tiān )下(xià )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《赠(zèng )胡(hú )君(jūn )宗(zōng )器(qì )序(xù )》:“故(gù )莅(lì )官(guān )之(zhī )则(zé ),莫(mò )要(yào )廉(lián )以(yǐ )修(xiū )身(shēn )也(yě )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )母(mǔ )亲(qīn )》:“大(dà )人(rén )的(de )胃(wèi )病(bìng ),近(jìn )来(lái )不(bú )知(zhī )如(rú )何(hé ),万(wàn )乞(qǐ )千(qiān )万(wàn )小(xiǎo )心(xīn )调(diào )养(yǎng )为(wéi )要(yào )。”

6.权(quán )柄(bǐng )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·扬(yáng )权(quán )》:“事(shì )在(zài )四(sì )方(fāng ),要(yào )在(zài )中(zhōng )央(yāng )。圣(shèng )人(rén )执(zhí )要(yào ),四(sì )方(fāng )来(lái )效(xiào )。”

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·国(guó )疾(jí )》:“今(jīn )公(gōng )卿(qīng )处(chù )尊(zūn )位(wèi ),执(zhí )天(tiān )下(xià )之(zhī )要(yào ),十(shí )有(yǒu )馀(yú )年(nián ),功(gōng )德(dé )不(bú )施(shī )于(yú )天(tiān )下(xià ),而(ér )勤(qín )劳(láo )百(bǎi )姓(xìng )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·王(wáng )凌(líng )传(chuán )》“废(fèi )立(lì )大(dà )事(shì ),勿(wù )为(wéi )祸(huò )先(xiān )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )习(xí )凿(záo )齿(chǐ )《汉(hàn )晋(jìn )春(chūn )秋(qiū )》:“父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì ),并(bìng )握(wò )兵(bīng )要(yào ),未(wèi )易(yì )亡(wáng )也(yě )。”

7.指(zhǐ )重(zhòng )要(yào )的(de )地(dì )位(wèi )或(huò )职(zhí )务(wù )。

《晋(jìn )书(shū )·吕(lǚ )光(guāng )载(zǎi )记(jì )》:“以(yǐ )吾(wú )二(èr )人(rén )久(jiǔ )居(jū )内(nèi )要(yào ),常(cháng )有(yǒu )不(bú )善(shàn )之(zhī )言(yán ),恐(kǒng )祸(huò )及(jí )人(rén ),深(shēn )宜(yí )虑(lǜ )之(zhī )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·杜(dù )弼(bì )传(chuán )》:“高(gāo )德(dé )政(zhèng )居(jū )要(yào ),不(bú )能(néng )下(xià )之(zhī )。”

8.少(shǎo );简(jiǎn )略(luè )。

《书(shū )·毕(bì )命(mìng )》:“政(zhèng )贵(guì )有(yǒu )恒(héng ),辞(cí )尚(shàng )体(tǐ )要(yào )。”

《荀(xún )子(zǐ )·王(wáng )霸(bà )》:“故(gù )明(míng )主(zhǔ )好(hǎo )要(yào ),而(ér )暗(àn )主(zhǔ )好(hǎo )详(xiáng )。”

9.扼(è )守(shǒu )。谓(wèi )扼(è )守(shǒu )险(xiǎn )要(yào )。

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )南(nán )衡(héng )山(shān )列(liè )传(chuán )》:“今(jīn )我(wǒ )令(lìng )楼(lóu )缓(huǎn )先(xiān )要(yào )成(chéng )皋(gāo )之(zhī )口(kǒu ),周(zhōu )被(bèi )下(xià )颍(yǐng )川(chuān )兵(bīng )塞(sāi )轘(huán )辕(yuán )、伊(yī )阙(què )之(zhī )道(dào ),陈(chén )定(dìng )发(fā )南(nán )阳(yáng )兵(bīng )守(shǒu )武(wǔ )关(guān )。”

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·险(xiǎn )固(gù )》:“韩(hán )阻(zǔ )宜(yí )阳(yáng )、伊(yī )阙(què ),要(yào )成(chéng )皋(gāo )、太(tài )行(háng ),以(yǐ )安(ān )周(zhōu )郑(zhèng )。”

10.指(zhǐ )险(xiǎn )要(yào )之(zhī )处(chù )。

汉(hàn )陈(chén )琳(lín )《为(wéi )曹(cáo )洪(hóng )与(yǔ )魏(wèi )文(wén )帝(dì )书(shū )》:“彼(bǐ )有(yǒu )精(jīng )甲(jiǎ )数(shù )万(wàn ),临(lín )高(gāo )守(shǒu )要(yào ),一(yī )人(rén )挥(huī )戟(jǐ ),万(wàn )夫(fū )不(bú )得(dé )进(jìn )。”

清(qīng )夏(xià )燮(xiè )《中(zhōng )西(xī )纪(jì )事(shì )·粤(yuè )东(dōng )要(yào )抚(fǔ )》:“且(qiě )伊(yī )被(bèi )人(rén )恐(kǒng )吓(xià ),奏(zòu )报(bào )粤(yuè )省(shěng )情(qíng )形(xíng ),妄(wàng )称(chēng )地(dì )理(lǐ )无(wú )要(yào )可(kě )扼(è ),军(jūn )器(qì )无(wú )利(lì )可(kě )恃(shì )。”

11.讨(tǎo )。表(biǎo )示(shì )希(xī )望(wàng )将(jiāng )某(mǒu )种(zhǒng )事(shì )物(wù )归(guī )自(zì )己(jǐ )占(zhàn )有(yǒu )。

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《贺(hè )进(jìn )士(shì )王(wáng )参(cān )元(yuán )失(shī )火(huǒ )书(shū )》:“足(zú )下(xià )前(qián )要(yào )僕(pú )文(wén )章(zhāng )古(gǔ )书(shū ),极(jí )不(bú )忘(wàng ),候(hòu )得(dé )数(shù )十(shí )幅(fú )乃(nǎi )併(bìng )往(wǎng )耳(ěr )。”

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )十(shí )九(jiǔ )回(huí ):“﹝这(zhè )姑(gū )娘(niáng )﹞听(tīng )了(le )这(zhè )话(huà )早(zǎo )把(bǎ )那(nà )要(yào )刀(dāo )的(de )话(huà )且(qiě )搁(gē )起(qǐ )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》四(sì ):“什(shí )么(me )!又(yòu )来(lái )要(yào )钱(qián )了(le )!”魏(wèi )巍(wēi )《在(zài )风(fēng )雪(xuě )里(lǐ )》:“今(jīn )天(tiān )这(zhè )儿(ér )要(yào )点(diǎn )吃(chī )的(de ),明(míng )天(tiān )那(nà )儿(ér )要(yào )点(diǎn )吃(chī )的(de )。”

12.想(xiǎng );希(xī )望(wàng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《竹(zhú )径(jìng )》诗(shī ):“若(ruò )要(yào )添(tiān )风(fēng )月(yuè ),应(yīng )除(chú )数(shù )百(bǎi )竿(gān )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )五(wǔ )三(sān )回(huí ):“要(yào )破(pò )此(cǐ )法(fǎ ),只(zhī )除(chú )非(fēi )快(kuài )教(jiāo )人(rén )去(qù )蓟(jì )州(zhōu )寻(xún )取(qǔ )公(gōng )孙(sūn )胜(shèng )来(lái ),便(biàn )可(kě )破(pò )得(dé )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )四(sì )八(bā )回(huí ):“在(zài )家(jiā )日(rì )日(rì )看(kàn )见(jiàn )老(lǎo )妻(qī )悲(bēi )恸(tòng ),心(xīn )下(xià )不(bú )忍(rěn ),意(yì )思(sī )要(yào )到(dào )外(wài )面(miàn )去(qù )作(zuò )游(yóu )几(jǐ )时(shí )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》八(bā ):“他(tā )常(cháng )到(dào )某(mǒu )某(mǒu )屋(wū )顶(dǐng )花(huā )园(yuán )巡(xún )阅(yuè ),也(yě )为(wéi )的(de )是(shì )要(yào )物(wù )色(sè )人(rén )才(cái )!”

13.使(shǐ );让(ràng );叫(jiào )。

《文(wén )选(xuǎn )·陆(lù )机(jī )〈吊(diào )魏(wèi )武(wǔ )帝(dì )文(wén )〉》:“扫(sǎo )云(yún )物(wù )以(yǐ )贞(zhēn )观(guān ),要(yào )万(wàn )涂(tú )而(ér )来(lái )归(guī )。”

张(zhāng )铣(xǐ )注(zhù ):“要(yào ),犹(yóu )使(shǐ )也(yě )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )二(èr )三(sān )回(huí ):“柴(chái )进(jìn )知(zhī )道(dào ),哪(nǎ )里(lǐ )肯(kěn )要(yào )他(tā )坏(huài )钱(qián )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》四(sì ):“是(shì )他(tā )的(de )老(lǎo )婆(pó ),应(yīng )该(gāi )要(yào )他(tā )去(qù )管(guǎn )束(shù )!”周(zhōu )立(lì )波(bō )《山(shān )乡(xiāng )巨(jù )变(biàn )》上(shàng )一(yī ):“要(yào )孩(hái )子(zǐ )把(bǎ )瞎(xiā )子(zǐ )叫(jiào )来(lái ),恭(gōng )恭(gōng )敬(jìng )敬(jìng ),请(qǐng )他(tā )坐(zuò )在(zài )堂(táng )屋(wū )里(lǐ )。”

14.得(dé )当(dāng );恰(qià )如(rú )其(qí )分(fèn )。

《荀(xún )子(zǐ )·礼(lǐ )论(lùn )》:“礼(lǐ )者(zhě ),以(yǐ )财(cái )物(wù )为(wéi )用(yòng ),以(yǐ )贵(guì )贱(jiàn )为(wéi )文(wén ),以(yǐ )多(duō )少(shǎo )为(wéi )异(yì ),以(yǐ )隆(lóng )杀(shā )为(wéi )要(yào )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“要(yào ),当(dāng )也(yě )。礼(lǐ )或(huò )厚(hòu )或(huò )薄(báo ),唯(wéi )其(qí )所(suǒ )当(dāng )为(wéi )贵(guì )也(yě )。”

15.应(yīng )当(dāng );必(bì )须(xū )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·文(wén )学(xué )》:“孙(sūn )兴(xìng )公(gōng )作(zuò )《天(tiān )台(tái )赋(fù )》成(chéng ),以(yǐ )示(shì )范(fàn )荣(róng )期(qī )云(yún ):‘卿(qīng )试(shì )掷(zhì )地(dì ),要(yào )作(zuò )金(jīn )石(shí )声(shēng )。’”五(wǔ )代(dài )齐(qí )己(jǐ )《送(sòng )谭(tán )三(sān )藏(cáng )入(rù )京(jīng )》:“持(chí )咒(zhòu )力(lì )须(xū )资(zī )运(yùn )祚(zuò ),度(dù )人(rén )心(xīn )要(yào )似(sì )虚(xū )空(kōng )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )五(wǔ )四(sì )回(huí ):“这(zhè )话(huà )要(yào )来(lái )问(wèn )我(wǒ )纔(shān )是(shì ),你(nǐ )那(nà )里(lǐ )知(zhī )道(dào )。”

巴(bā )金(jīn )《第(dì )四(sì )病(bìng )室(shì )》第(dì )一(yī )章(zhāng ):“人(rén )家(jiā )病(bìng )重(zhòng )的(de )要(yào )休(xiū )息(xī ),要(yào )静(jìng )养(yǎng ),你(nǐ )懂(dǒng )得(dé )规(guī )矩(jǔ )的(de )。”

16.总(zǒng )之(zhī );总(zǒng )归(guī )。

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )功(gōng )臣(chén )侯(hóu )者(zhě )年(nián )表(biǎo )序(xù )》:“帝(dì )王(wáng )者(zhě )各(gè )殊(shū )礼(lǐ )而(ér )异(yì )务(wù ),要(yào )以(yǐ )成(chéng )功(gōng )为(wéi )统(tǒng )纪(jì ),岂(qǐ )可(kě )绲(gǔn )乎(hū )?”唐(táng )刘(liú )长(zhǎng )卿(qīng )《送(sòng )王(wáng )员(yuán )外(wài )归(guī )朝(cháo )》诗(shī ):“往(wǎng )来(lái )无(wú )尽(jìn )日(rì ),离(lí )别(bié )要(yào )逢(féng )春(chūn )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·鸦(yā )头(tóu )》:“母(mǔ )姊(zǐ )虽(suī )忍(rěn ),要(yào )是(shì )骨(gǔ )肉(ròu ),但(dàn )嘱(zhǔ )勿(wù )致(zhì )伤(shāng )残(cán ),是(shì )所(suǒ )愿(yuàn )耳(ěr )。”

17.将(jiāng )要(yào )。表(biǎo )示(shì )事(shì )物(wù )发(fā )展(zhǎn )演(yǎn )变(biàn )的(de )趋(qū )势(shì )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·广(guǎng )陵(líng )厉(lì )王(wáng )胥(xū )传(chuán )》:“人(rén )生(shēng )要(yào )死(sǐ ),何(hé )为(wéi )苦(kǔ )心(xīn )?”明(míng )李(lǐ )贽(zhì )《答(dá )周(zhōu )友(yǒu )山(shān )书(shū )》:“我(wǒ )因(yīn )人(rén )说(shuō )要(yào )拆(chāi )毁(huǐ )湖(hú )上(shàng )芝(zhī )佛(fó )院(yuàn ),故(gù )欲(yù )即(jí )刻(kè )盖(gài )阁(gé )于(yú )后(hòu ),使(shǐ )其(qí )便(biàn )于(yú )一(yī )时(shí )好(hǎo )拆(chāi )毁(huǐ )也(yě )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )一(yī )九(jiǔ )回(huí ):“宁(níng )荣(róng )两(liǎng )府(fǔ )复(fù )了(le )官(guān ),赏(shǎng )还(hái )抄(chāo )的(de )家(jiā )产(chǎn ),如(rú )今(jīn )府(fǔ )里(lǐ )又(yòu )要(yào )起(qǐ )来(lái )了(le )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《且(qiě )介(jiè )亭(tíng )杂(zá )文(wén )·从(cóng )孩(hái )子(zǐ )的(de )照(zhào )相(xiàng )说(shuō )起(qǐ )》:“给(gěi )他(tā )冷(lěng )清(qīng )冷(lěng )清(qīng ),冷(lěng )清(qīng )得(dé )他(tā )要(yào )死(sǐ )。”

18.相(xiàng )对(duì )比(bǐ )而(ér )言(yán ),表(biǎo )示(shì )比(bǐ )较(jiào )、估(gū )计(jì )。

巴(bā )金(jīn )《家(jiā )》一(yī ):“他(tā )的(de )年(nián )纪(jì )稍(shāo )微(wēi )轻(qīng )一(yī )点(diǎn ),险(xiǎn )也(yě )要(yào )瘦(shòu )些(xiē ),但(dàn )是(shì )一(yī )双(shuāng )眼(yǎn )睛(jīng )非(fēi )常(cháng )地(dì )明(míng )亮(liàng )。”如(rú ):院(yuàn )子(zǐ )里(lǐ )树(shù )荫(yīn )底(dǐ )下(xià )要(yào )比(bǐ )房(fáng )子(zǐ )里(lǐ )凉(liáng )快(kuài )些(xiē )。

19.连(lián )词(cí )。表(biǎo )示(shì )假(jiǎ )设(shè ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“如(rú )果(guǒ )”、“倘(tǎng )若(ruò )”。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )六(liù )回(huí ):“没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )说(shuō )的(de )便(biàn )罢(bà );要(yào )有(yǒu )话(huà ),只(zhī )管(guǎn )回(huí )二(èr )奶(nǎi )奶(nǎi ),和(hé )太(tài )太(tài )是(shì )一(yī )样(yàng )儿(ér )的(de )。”

周(zhōu )立(lì )波(bō )《张(zhāng )满(mǎn )贞(zhēn )》:“她(tā )生(shēng )性(xìng )宽(kuān )厚(hòu ),善(shàn )于(yú )跟(gēn )着(zhe )各(gè )种(zhǒng )作(zuò )风(fēng )不(bú )同(tóng )的(de )同(tóng )志(zhì )和(hé )睦(mù )地(dì )相(xiàng )处(chù ),要(yào )我(wǒ )就(jiù )不(bú )行(háng )。”

杨(yáng )朔(shuò )《戈(gē )壁(bì )滩(tān )上(shàng )的(de )春(chūn )天(tiān )》:“四(sì )月(yuè )底(dǐ )了(le )。要(yào )在(zài )北(běi )京(jīng ),这(zhè )时(shí )候(hòu )正(zhèng )是(shì )百(bǎi )花(huā )盛(shèng )开(kāi )的(de )好(hǎo )季(jì )节(jiē )。”

20.连(lián )词(cí )。表(biǎo )示(shì )选(xuǎn )择(zé ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“要(yào )么(me )……要(yào )么(me )……”。如(rú ):要(yào )就(jiù )给(gěi )他(tā ),要(yào )就(jiù )不(bú )给(gěi )他(tā ),总(zǒng )该(gāi )明(míng )确(què )一(yī )下(xià )态(tài )度(dù )。如(rú ):要(yào )就(jiù )去(qù ),要(yào )就(jiù )不(bú )去(qù ),你(nǐ )该(gāi )有(yǒu )个(gè )决(jué )定(dìng )。

21.见(jiàn )“要(yào )子(zǐ )”。

22.关(guān )闭(bì )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·悔(huǐ )过(guò )》:“师(shī )行(háng )过(guò )周(zhōu ),王(wáng )孙(sūn )满(mǎn )要(yào )门(mén )而(ér )窥(kuī )之(zhī ),曰(yuē ):‘呜(wū )呼(hū )!是(shì )师(shī )必(bì )有(yǒu )疵(cī )。若(ruò )无(wú )疵(cī ),吾(wú )不(bú )复(fù )言(yán )道(dào )矣(yǐ )!’”

III

y·o

〡ㄠˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》伊(yī )鸟(niǎo )切(qiē ),上(shàng )筱(xiǎo ),影(yǐng )。〕

见(jiàn )“要(yào )褭(niǎo )”。

阅读:3655

●要(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库