角【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 角

角(jiǎo )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):7画(huà );

I

ji·o

ㄐ〡ㄠˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )岳(yuè )切(qiē ),入(rù )觉(jiào ),见(jiàn )。〕

1.牛(niú )、羊(yáng )、鹿(lù )等(děng )兽(shòu )类(lèi )头(tóu )顶(dǐng )或(huò )吻(wěn )前(qián )突(tū )生(shēng )的(de )坚(jiān )硬(yìng )骨(gǔ )状(zhuàng )物(wù )。一(yī )般(bān )细(xì )长(zhǎng )而(ér )弯(wān )曲(qǔ ),上(shàng )端(duān )较(jiào )尖(jiān ),有(yǒu )防(fáng )御(yù )进(jìn )攻(gōng )等(děng )作(zuò )用(yòng )。

《易(yì )·大(dà )壮(zhuàng )》:“羝(dī )羊(yáng )触(chù )藩(fān ),羸(léi )其(qí )角(jiǎo )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·物(wù )势(shì )》:“鹿(lù )之(zhī )角(jiǎo ),足(zú )以(yǐ )触(chù )犬(quǎn )。猕(mí )猴(hóu )之(zhī )手(shǒu ),足(zú )以(yǐ )搏(bó )鼠(shǔ )。然(rán )而(ér )鹿(lù )制(zhì )于(yú )犬(quǎn ),猕(mí )猴(hóu )服(fú )于(yú )鼠(shǔ ),角(jiǎo )爪(zhǎo )不(bú )利(lì )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《和(hé )侯(hóu )协(xié )律(lǜ )咏(yǒng )笋(sǔn )》:“见(jiàn )角(jiǎo )牛(niú )羊(yáng )没(méi ),看(kàn )皮(pí )虎(hǔ )豹(bào )存(cún )。”

秦(qín )牧(mù )《艺(yì )海(hǎi )拾(shí )贝(bèi )·广(guǎng )州(zhōu )城(chéng )徽(huī )》:“有(yǒu )一(yī )只(zhī )最(zuì )巨(jù )型(xíng )的(de )山(shān )羊(yáng )雄(xióng )立(lì )在(zài )顶(dǐng )端(duān ),浑(hún )身(shēn )是(shì )劲(jìn ),神(shén )态(tài )栩(xǔ )栩(xǔ ),那(nà )弯(wān )曲(qǔ )的(de )角(jiǎo ),圆(yuán )睁(zhēng )的(de )眼(yǎn ),飘(piāo )动(dòng )的(de )髯(rán )……都(dōu )给(gěi )刻(kè )划(huá )出(chū )来(lái )了(le )。”

2.借(jiè )指(zhǐ )禽(qín )兽(shòu )。

汉(hàn )扬(yáng )维(wéi )《太(tài )玄(xuán )·穷(qióng )》:“山(shān )无(wú )角(jiǎo ),水(shuǐ )无(wú )鳞(lín )。”

范(fàn )望(wàng )注(zhù ):“角(jiǎo ),禽(qín )也(yě );鳞(lín ),鱼(yú )也(yě )。”

宋(sòng )岳(yuè )珂(kē )《桯(yíng )史(shǐ )·施(shī )宜(yí )生(shēng )》:“余(yú )日(rì )者(zhě )燕(yàn )客(kè ),执(zhí )事(shì )咸(xián )餕(jùn ),而(ér )汝(rǔ )独(dú )孙(sūn )诸(zhū )侪(chái ),撤(chè )器(qì )有(yǒu )噫(yī )声(shēng ),若(ruò )欿(kǎn )然(rán )不(bú )怡(yí ),此(cǐ )鱼(yú )服(fú )而(ér )角(jiǎo )也(yě )。”

3.牛(niú )角(jiǎo )长(zhǎng )得(dé )周(zhōu )正(zhèng )。

《论(lùn )语(yǔ )·雍(yōng )也(yě )》:“犁(lí )牛(niú )之(zhī )子(zǐ )騂(xīng )且(qiě )角(jiǎo ),虽(suī )欲(yù )勿(wù )用(yòng ),山(shān )川(chuān )其(qí )舍(shě )诸(zhū )!”何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě ):“角(jiǎo )者(zhě ),角(jiǎo )周(zhōu )正(zhèng ),中(zhōng )牺(xī )牲(shēng )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·君(jūn )子(zǐ )》:“牛(niú )玄(xuán )騂(xīng )白(bái )睟(zuì )而(ér )角(jiǎo ),其(qí )升(shēng )诸(zhū )庙(miào )乎(hū ),是(shì )以(yǐ )君(jūn )子(zǐ )全(quán )其(qí )德(dé )。”

4.形(xíng )状(zhuàng )像(xiàng )兽(shòu )角(jiǎo )的(de )东(dōng )西(xī )。腹(fù )足(zú )类(lèi )等(děng )动(dòng )物(wù )的(de )触(chù )角(jiǎo )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·则(zé )阳(yáng )》:“有(yǒu )国(guó )于(yú )蜗(wō )之(zhī )左(zuǒ )角(jiǎo )者(zhě ),曰(yuē )触(chù )氏(shì );有(yǒu )国(guó )于(yú )蜗(wō )之(zhī )右(yòu )角(jiǎo )者(zhě ),曰(yuē )蛮(mán )氏(shì )。”

5.形(xíng )状(zhuàng )像(xiàng )兽(shòu )角(jiǎo )的(de )东(dōng )西(xī )。鹰(yīng )鹞(yào )头(tóu )顶(dǐng )耸(sǒng )立(lì )的(de )毛(máo )角(jiǎo )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《姜(jiāng )楚(chǔ )公(gōng )画(huà )角(jiǎo )鹰(yīng )歌(gē )》:“楚(chǔ )公(gōng )画(huà )鹰(yīng )鹰(yīng )带(dài )角(jiǎo ),杀(shā )气(qì )森(sēn )森(sēn )到(dào )幽(yōu )朔(shuò )。”

仇(chóu )兆(zhào )鳌(áo )注(zhù ):“《埤(pí )雅(yǎ )》:‘鹰(yīng )鹞(yào )顶(dǐng )有(yǒu )毛(máo )角(jiǎo )微(wēi )起(qǐ ),今(jīn )通(tōng )谓(wèi )之(zhī )角(jiǎo )鹰(yīng )。’胡(hú )夏(xià )客(kè )曰(yuē ):‘曾(céng )见(jiàn )角(jiǎo )鹰(yīng ),头(tóu )上(shàng )有(yǒu )羽(yǔ )直(zhí )竖(shù )如(rú )角(jiǎo )。’”

6.形(xíng )状(zhuàng )像(xiàng )兽(shòu )角(jiǎo )的(de )东(dōng )西(xī )。角(jiǎo )状(zhuàng )的(de )植(zhí )物(wù )果(guǒ )实(shí )。形(xíng )长(zhǎng )者(zhě ),称(chēng )“长(zhǎng )角(jiǎo )”;呈(chéng )三(sān )角(jiǎo )或(huò )近(jìn )球(qiú )形(xíng )者(zhě ),称(chēng )“短(duǎn )角(jiǎo )”。

宋(sòng )庄(zhuāng )季(jì )裕(yù )《鸡(jī )肋(lèi )编(biān )》卷(juàn )上(shàng ):“浙(zhè )中(zhōng )少(shǎo )皁(zào )荚(jiá ),澡(zǎo )面(miàn )、涴(wó )衣(yī ),皆(jiē )用(yòng )肥(féi )珠(zhū )子(zǐ )。木(mù )亦(yì )高(gāo )大(dà ),叶(yè )如(rú )槐(huái )而(ér )细(xì ),生(shēng )角(jiǎo ),长(zhǎng )者(zhě )不(bú )过(guò )三(sān )数(shù )寸(cùn ),子(zǐ )圆(yuán )黑(hēi )肥(féi )大(dà ),肉(ròu )亦(yì )厚(hòu ),膏(gāo )润(rùn )于(yú )皁(zào )荚(jiá ),故(gù )一(yī )名(míng )肥(féi )皁(zào )。”

明(míng )李(lǐ )时(shí )珍(zhēn )《本(běn )草(cǎo )纲(gāng )目(mù )·穀(yù )三(sān )·大(dà )豆(dòu )》:“角(jiǎo )曰(yuē )荚(jiá ),叶(yè )曰(yuē )藿(huò ),茎(jīng )曰(yuē )箕(jī )。”

明(míng )李(lǐ )时(shí )珍(zhēn )《本(běn )草(cǎo )纲(gāng )目(mù )·果(guǒ )六(liù )·芰(jì )实(shí )》:“其(qí )角(jiǎo )棱(léng )峭(qiào ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )菱(líng ),而(ér )俗(sú )呼(hū )为(wéi )菱(líng )角(jiǎo )也(yě )。”

7.鸟(niǎo )嘴(zuǐ )。“噣(zhòu )”的(de )本(běn )字(zì )。

《诗(shī )·召(zhào )南(nán )·行(háng )露(lù )》:“谁(shuí )谓(wèi )雀(què )无(wú )角(jiǎo ),何(hé )以(yǐ )穿(chuān )我(wǒ )屋(wū )?”毛(máo )传(chuán ):“雀(què )之(zhī )穿(chuān )屋(wū ),似(sì )有(yǒu )角(jiǎo )者(zhě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“物(wù )有(yǒu )似(sì )而(ér )不(bú )同(tóng ),雀(què )之(zhī )穿(chuān )屋(wū ),不(bú )似(sì )角(jiǎo ),乃(nǎi )以(yǐ )咮(zhòu )。”

闻(wén )一(yī )多(duō )《古(gǔ )典(diǎn )新(xīn )义(yì )·诗(shī )经(jīng )通(tōng )义(yì )》:“《说(shuō )文(wén )》曰(yuē ):‘噣(zhòu ),喙(huì )也(yě )。’角(jiǎo )即(jí )噣(zhòu )之(zhī )本(běn )字(zì )……以(yǐ )字(zì )义(yì )言(yán )之(zhī ),兽(shòu )角(jiǎo )鸟(niǎo )喙(huì ),其(qí )形(xíng )其(qí )质(zhì ),本(běn )极(jí )相(xiàng )似(sì ),又(yòu )同(tóng )为(wéi )自(zì )卫(wèi )之(zhī )器(qì ),故(gù )古(gǔ )语(yǔ )角(jiǎo )之(zhī )一(yī )名(míng ),兽(shòu )角(jiǎo )与(yǔ )鸟(niǎo )喙(huì )共(gòng )之(zhī )。”

《汉(hàn )书(shū )·董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )传(chuán )》:“夫(fū )天(tiān )亦(yì )有(yǒu )所(suǒ )分(fèn )予(yǔ ),予(yǔ )之(zhī )齿(chǐ )者(zhě )去(qù )其(qí )角(jiǎo ),傅(fù )其(qí )翼(yì )者(zhě )两(liǎng )其(qí )足(zú ),是(shì )所(suǒ )受(shòu )大(dà )者(zhě )不(bú )得(dé )取(qǔ )小(xiǎo )也(yě )。”

闻(wén )一(yī )多(duō )《古(gǔ )典(diǎn )新(xīn )义(yì )·诗(shī )经(jīng )通(tōng )义(yì )》:“《汉(hàn )书(shū )·董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )传(chuán )》引(yǐn )《古(gǔ )谚(yàn )》曰(yuē ):‘予(yǔ )之(zhī )齿(chǐ )者(zhě )去(qù )其(qí )角(jiǎo ),傅(fù )其(qí )翼(yì )者(zhě )两(liǎng )其(qí )足(zú )。’角(jiǎo )亦(yì )噣(zhòu )字(zì )。”

8.额(é )骨(gǔ )。俗(sú )称(chēng )额(é )角(jiǎo )。

《孟(mèng )子(zǐ )·尽(jìn )心(xīn )下(xià )》:“王(wáng )曰(yuē ):无(wú )畏(wèi )宁(níng )尔(ěr )也(yě ),非(fēi )敌(dí )百(bǎi )姓(xìng )也(yě )。若(ruò )崩(bēng )厥(jué )角(jiǎo )稽(jī )首(shǒu )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“百(bǎi )姓(xìng )归(guī )周(zhōu )若(ruò )崩(bēng )厥(jué )角(jiǎo ),额(é )角(jiǎo )。犀(xī )厥(jué )地(dì ),稽(jī )首(shǒu )拜(bài )命(mìng )亦(yì )以(yǐ )首(shǒu )至(zhì )地(dì )也(yě )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“角(jiǎo ),额(é )角(jiǎo )。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《周(zhōu )上(shàng )柱(zhù )国(guó )齐(qí )王(wáng )宪(xiàn )神(shén )道(dào )碑(bēi )》:“珠(zhū )角(jiǎo )擅(shàn )奇(qí ),山(shān )庭(tíng )表(biǎo )德(dé ),仪(yí )范(fàn )清(qīng )泠(líng ),风(fēng )神(shén )轩(xuān )举(jǔ )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·李(lǐ )密(mì )传(chuán )》:“额(é )锐(ruì )角(jiǎo )方(fāng ),瞳(tóng )子(zǐ )黑(hēi )白(bái )明(míng )澈(chè )。”

9.古(gǔ )时(shí )未(wèi )成(chéng )丁(dīng )者(zhě )的(de )髮(fà )饰(shì )。头(tóu )顶(dǐng )两(liǎng )侧(cè )束(shù )髮(fà )为(wéi )髻(jì ),形(xíng )如(rú )牛(niú )角(jiǎo ),故(gù )称(chēng )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·甫(fǔ )田(tián )》:“婉(wǎn )兮(xī )娈(luán )兮(xī ),总(zǒng )角(jiǎo )丱(guàn )兮(xī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“总(zǒng )角(jiǎo ),聚(jù )两(liǎng )髦(máo )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“总(zǒng )聚(jù )其(qí )髮(fà )以(yǐ )为(wéi )两(liǎng )角(jiǎo )丱(guàn )然(rán )兮(xī )。”

《礼(lǐ )记(jì )·内(nèi )则(zé )》:“男(nán )角(jiǎo )女(nǚ )羁(jī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“夹(jiá )囟(xìn )曰(yuē )角(jiǎo )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“夹(jiá )囟(xìn ),两(liǎng )旁(páng )当(dāng )角(jiǎo )之(zhī )处(chù ),留(liú )髮(fà )不(bú )翦(jiǎn )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《孺(rú )人(rén )周(zhōu )氏(shì )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“将(jiāng )别(bié ),小(xiǎo )学(xué )子(zǐ )翘(qiào )敏(mǐn )者(zhě ),怀(huái )以(yǐ )果(guǒ )饵(ěr ),储(chǔ )以(yǐ )方(fāng )笔(bǐ ),或(huò )总(zǒng )其(qí )角(jiǎo ),或(huò )束(shù )其(qí )带(dài ),顾(gù )恋(liàn )依(yī )依(yī ),尤(yóu )以(yǐ )夫(fū )人(rén )为(wéi )有(yǒu )恩(ēn )。”

《警(jǐng )世(shì )通(tōng )言(yán )·万(wàn )秀(xiù )娘(niáng )仇(chóu )报(bào )山(shān )亭(tíng )儿(ér )》:“家(jiā )里(lǐ )一(yī )箇(gè )茶(chá )博(bó )士(shì ),姓(xìng )陶(táo ),小(xiǎo )名(míng )叫(jiào )做(zuò )铁(tiě )僧(sēng ),自(zì )从(cóng )小(xiǎo )时(shí )绾(wǎn )着(zhe )角(jiǎo )儿(ér ),便(biàn )在(zài )万(wàn )员(yuán )外(wài )家(jiā )中(zhōng )掉(diào )盏(zhǎn )子(zǐ )。”

10.物(wù )体(tǐ )两(liǎng )个(gè )边(biān )沿(yán )相(xiàng )接(jiē )的(de )地(dì )方(fāng )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《奉(fèng )陪(péi )郑(zhèng )驸(fù )马(mǎ )韦(wéi )曲(qǔ )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“石(shí )角(jiǎo )钩(gōu )衣(yī )破(pò ),藤(téng )梢(shāo )刺(cì )眼(yǎn )新(xīn )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《晚(wǎn )雨(yǔ )》诗(shī ):“回(huí )头(tóu )忽(hū )陈(chén )迹(jì ),簷(yán )角(jiǎo )挂(guà )斜(xié )阳(yáng )。”

元(yuán )王(wáng )实(shí )甫(fǔ )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )》第(dì )一(yī )本(běn )第(dì )三(sān )摺(zhé ):“虽(suī )然(rán )是(shì )眼(yǎn )角(jiǎo )儿(ér )传(chuán )情(qíng ),喒(zǎn )两(liǎng )箇(gè )口(kǒu )不(bú )言(yán )心(xīn )自(zì )省(shěng )。”

萧(xiāo )红(hóng )《生(shēng )死(sǐ )场(chǎng )》十(shí )四(sì ):“金(jīn )枝(zhī )打(dǎ )开(kāi )小(xiǎo )包(bāo ),用(yòng )剪(jiǎn )刀(dāo )剪(jiǎn )了(le )块(kuài )布(bù )角(jiǎo ),缝(féng )补(bǔ )不(bú )认(rèn )识(shí )的(de )男(nán )人(rén )的(de )破(pò )袜(wà )。”

11.隅(yú ),角(jiǎo )落(luò )。

《易(yì )·晋(jìn )》:“上(shàng )九(jiǔ ),晋(jìn )其(qí )角(jiǎo )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“‘晋(jìn )其(qí )角(jiǎo )’者(zhě ),西(xī )南(nán )隅(yú )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《汴(biàn )泗(sì )交(jiāo )流(liú )赠(zèng )张(zhāng )僕(pú )射(shè )》诗(shī ):“汴(biàn )泗(sì )交(jiāo )流(liú )郡(jùn )城(chéng )角(jiǎo ),筑(zhù )场(chǎng )千(qiān )步(bù )平(píng )如(rú )削(xuē )。”

清(qīng )沉(chén )覆(fù )《浮(fú )生(shēng )六(liù )记(jì )·闲(xián )情(qíng )记(jì )趣(qù )》:“用(yòng )宜(yí )兴(xìng )窑(yáo )长(zhǎng )方(fāng )盆(pén )迭(dié )起(qǐ )一(yī )峰(fēng ),偏(piān )于(yú )左(zuǒ )而(ér )凸(tū )于(yú )右(yòu ),背(bèi )作(zuò )横(héng )方(fāng )纹(wén )……虚(xū )一(yī )角(jiǎo ),用(yòng )河(hé )泥(ní )种(zhǒng )千(qiān )瓣(bàn )白(bái )萍(píng )。”

12.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )部(bù )分(fèn )。

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )金(jīn )肇(zhào )野(yě )》:“但(dàn )我(wǒ )看(kàn )别(bié )人(rén )的(de )作(zuò )品(pǐn ),割(gē )取(qǔ )名(míng )作(zuò )之(zhī )一(yī )角(jiǎo )者(zhě )也(yě )不(bú )少(shǎo )。”

13.岬(jiǎ )角(jiǎo )。突(tū )入(rù )海(hǎi )中(zhōng )的(de )尖(jiān )形(xíng )陆(lù )地(dì )。多(duō )用(yòng )于(yú )地(dì )名(míng )。如(rú )福(fú )建(jiàn )省(shěng )有(yǒu )镇(zhèn )海(hǎi )角(jiǎo ).山(shān )东(dōng )省(shěng )有(yǒu )成(chéng )山(shān )角(jiǎo )。

14.谓(wèi )张(zhāng )开(kāi )两(liǎng )角(jiǎo )。比(bǐ )喻(yù )从(cóng )两(liǎng )旁(páng )夹(jiá )攻(gōng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“晋(jìn )人(rén )逐(zhú )之(zhī ),左(zuǒ )右(yòu )角(jiǎo )之(zhī )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“张(zhāng )两(liǎng )角(jiǎo ),从(cóng )旁(páng )夹(jiá )攻(gōng )之(zhī )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·元(yuán )泰(tài )定(dìng )帝(dì )致(zhì )和(hé )元(yuán )年(nián )》:“命(mìng )知(zhī )院(yuàn )伊(yī )苏(sū )岱(dài )尔(ěr )……等(děng )分(fèn )为(wéi )三(sān )队(duì ),张(zhāng )两(liǎng )翼(yì )以(yǐ )角(jiǎo )之(zhī ),敌(dí )军(jūn )败(bài )之(zhī )。”

15.谓(wèi )执(zhí )其(qí )角(jiǎo )。比(bǐ )喻(yù )当(dāng )面(miàn )迎(yíng )攻(gōng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián )》:“于(yú )是(shì )乎(hū )有(yǒu )殽(yáo )之(zhī )师(shī )。

晋(jìn )御(yù )其(qí )上(shàng ),戎(róng )亢(kàng )其(qí )下(xià )……譬(pì )如(rú )捕(bǔ )鹿(lù ),晋(jìn )人(rén )角(jiǎo )之(zhī ),诸(zhū )戎(róng )掎(jǐ )之(zhī )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“角(jiǎo )之(zhī ),谓(wèi )执(zhí )其(qí )角(jiǎo )也(yě )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“角(jiǎo )谓(wèi )执(zhí )其(qí )角(jiǎo )……引(yǐn )伸(shēn )之(zhī ),凡(fán )当(dāng )面(miàn )迎(yíng )击(jī )曰(yuē )角(jiǎo ),从(cóng )后(hòu )牵(qiān )引(yǐn )曰(yuē )掎(jǐ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·袁(yuán )绍(shào )传(chuán )》:“大(dà )军(jūn )泛(fàn )黄(huáng )河(hé )以(yǐ )角(jiǎo )其(qí )前(qián ),荆(jīng )州(zhōu )下(xià )宛(wǎn )叶(yè )而(ér )掎(jǐ )其(qí )后(hòu )。”

16.古(gǔ )代(dài )量(liàng )穀(yù )物(wù )时(shí )刮(guā )平(píng )斗(dòu )斛(hú )的(de )用(yòng )具(jù )。

《管(guǎn )子(zǐ )·七(qī )法(fǎ )》:“尺(chǐ )寸(cùn )也(yě ),绳(shéng )墨(mò )也(yě ),规(guī )矩(jǔ )也(yě ),衡(héng )石(shí )也(yě ),斗(dòu )斛(hú )也(yě ),角(jiǎo )量(liàng )也(yě ),谓(wèi )之(zhī )法(fǎ )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“角(jiǎo )亦(yì )器(qì )量(liàng )之(zhī )名(míng )。”

17.平(píng );使(shǐ )平(píng )。

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“﹝仲(zhòng )春(chūn )之(zhī )月(yuè )﹞日(rì )夜(yè )分(fèn ),则(zé )同(tóng )度(dù )量(liàng ),钧(jūn )衡(héng )石(shí ),角(jiǎo )斗(dòu )甬(yǒng ),正(zhèng )权(quán )概(gài )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“同(tóng )、角(jiǎo )、正(zhèng ),皆(jiē )谓(wèi )平(píng )之(zhī )也(yě )。”

18.包(bāo ),裹(guǒ )。

《太(tài )平(píng )广(guǎng )记(jì )》卷(juàn )一(yī )三(sān )三(sān )引(yǐn )唐(táng )皇(huáng )甫(fǔ )枚(méi )《三(sān )水(shuǐ )小(xiǎo )牍(dú )·王(wáng )公(gōng )直(zhí )》:“所(suǒ )由(yóu )领(lǐng )公(gōng )直(zhí )至(zhì )村(cūn ),先(xiān )集(jí )邻(lín )保(bǎo ),责(zé )手(shǒu )状(zhuàng )。皆(jiē )称(chēng )实(shí )知(zhī )王(wáng )公(gōng )直(zhí )埋(mái )蚕(cán ),别(bié )无(wú )恶(è )迹(jì )。乃(nǎi )与(yǔ )村(cūn )众(zhòng )及(jí )公(gōng )直(zhí )同(tóng )发(fā )蚕(cán )坑(kēng ),中(zhōng )唯(wéi )有(yǒu )箔(bó )角(jiǎo )一(yī )死(sǐ )人(rén ),而(ér )缺(quē )其(qí )左(zuǒ )臂(bì )。”

19.斜(xié )。

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈西(xī )京(jīng )赋(fù )〉》“隅(yú )目(mù )高(gāo )匡(kuāng )”三(sān )国(guó )吴(wú )薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“隅(yú )目(mù ),角(jiǎo )眼(yǎn )视(shì )也(yě )。”

唐(táng )段(duàn )成(chéng )式(shì )《酉(yǒu )阳(yáng )杂(zá )俎(zǔ )续(xù )集(jí )·寺(sì )塔(tǎ )记(jì )上(shàng )》:“佛(fó )殿(diàn )内(nèi )槽(cáo )东(dōng )壁(bì )维(wéi )摩(mó )变(biàn ),舍(shě )利(lì )弗(fú )角(jiǎo )而(ér )转(zhuǎn )睐(lài )。”参(cān )阅(yuè )张(zhāng )永(yǒng )言(yán )《语(yǔ )文(wén )学(xué )论(lùn )集(jí )·词(cí )语(yǔ )杂(zá )记(jì )》。

20.量(liàng )词(cí )。牛(niú )一(yī )头(tóu )称(chēng )一(yī )角(jiǎo )。

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《凤(fèng )阳(yáng )单(dān )氏(shì )先(xiān )茔(yíng )碑(bēi )铭(míng )》:“上(shàng )闵(mǐn )其(qí )劳(láo ),从(cóng )之(zhī ),赠(zèng )田(tián )三(sān )千(qiān )亩(mǔ ),牛(niú )七(qī )十(shí )角(jiǎo )。”

21.量(liàng )词(cí )。份(fèn ),封(fēng )。

《晋(jìn )书(shū )·艺(yì )术(shù )传(chuán )·索(suǒ )紞(dǎn )》:“索(suǒ )绥(suí )梦(mèng )东(dōng )有(yǒu )二(èr )角(jiǎo )书(shū )诣(yì )绥(suí ),大(dà )角(jiǎo )朽(xiǔ )败(bài ),小(xiǎo )角(jiǎo )有(yǒu )题(tí )韦(wéi )囊(náng )角(jiǎo )佩(pèi )。”

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )三(sān )一(yī ):“赛(sài )儿(ér )就(jiù )叫(jiào )人(rén )拿(ná )着(zhe )这(zhè )角(jiǎo )文(wén )书(shū )朝(cháo )城(chéng )上(shàng )说(shuō ):‘我(wǒ )们(men )是(shì )莱(lái )阳(yáng )县(xiàn )差(chà )捕(bǔ )衙(yá )里(lǐ )来(lái )下(xià )文(wén )书(shū )的(de )。’”

《二(èr )十(shí )年(nián )目(mù )睹(dǔ )之(zhī )怪(guài )现(xiàn )状(zhuàng )》第(dì )四(sì )八(bā )回(huí ):“前(qián )年(nián )苏(sū )州(zhōu )接(jiē )了(le )一(yī )角(jiǎo )刑(xíng )部(bù )钉(dìng )封(fēng )文(wén )书(shū );凡(fán )是(shì )钉(dìng )封(fēng )文(wén )书(shū ),总(zǒng )是(shì )斩(zhǎn )决(jué )要(yào )犯(fàn )的(de )居(jū )多(duō ),拆(chāi )开(kāi )来(lái )一(yī )看(kàn ),内(nèi )中(zhōng )却(què )是(shì )云(yún )南(nán )的(de )一(yī )个(gè )桉(ān )件(jiàn )。”

22.量(liàng )词(cí )。面(miàn )积(jī )单(dān )位(wèi )。古(gǔ )代(dài )一(yī )角(jiǎo )为(wéi )四(sì )分(fèn )之(zhī )一(yī )亩(mǔ )。

清(qīng )钱(qián )泳(yǒng )《履(lǚ )园(yuán )丛(cóng )话(huà )·陵(líng )墓(mù )·水(shuǐ )邱(qiū )太(tài )夫(fū )人(rén )坟(fén )》:“《坟(fén )庙(miào )记(jì )》云(yún ):在(zài )锦(jǐn )南(nán )乡(xiāng )上(shàng )钱(qián )王(wáng )堡(bǎo ),计(jì )一(yī )十(shí )四(sì )亩(mǔ )一(yī )角(jiǎo ),四(sì )面(miàn )有(yǒu )高(gāo )石(shí )塘(táng ),坟(fén )客(kè )李(lǐ )承(chéng )礼(lǐ )。”

23.星(xīng )宿(xiǔ )名(míng )。即(jí )角(jiǎo )宿(xiǔ )。二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ )中(zhōng )东(dōng )方(fāng )苍(cāng )龙(lóng )七(qī )宿(xiǔ )的(de )第(dì )一(yī )宿(xiǔ )。

《鶡(hé )冠(guàn )子(zǐ )·天(tiān )则(zé )》:“四(sì )气(qì )为(wéi )政(zhèng ),前(qián )张(zhāng )后(hòu )极(jí ),左(zuǒ )角(jiǎo )右(yòu )钺(yuè )。”

陆(lù )佃(diàn )解(jiě ):“角(jiǎo ),东(dōng )方(fāng )之(zhī )星(xīng )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·圜(huán )道(dào )》:“月(yuè )躔(chán )二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ ),轸(zhěn )与(yǔ )角(jiǎo )属(shǔ ),圜(huán )道(dào )也(yě )。”旧(jiù )传(chuán )为(wéi )寿(shòu )星(xīng )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )天(tiān )》:“寿(shòu )星(xīng ),角(jiǎo )、亢(kàng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“角(jiǎo )宿(xiǔ )”。

24.古(gǔ )乐(lè )器(qì )名(míng )。出(chū )西(xī )北(běi )游(yóu )牧(mù )民(mín )族(zú ),鸣(míng )角(jiǎo )以(yǐ )示(shì )晨(chén )昏(hūn )。军(jūn )中(zhōng )多(duō )用(yòng )作(zuò )军(jūn )号(hào )。

《通(tōng )典(diǎn )·乐(lè )一(yī )》:“蚩(chī )尤(yóu )氏(shì )帅(shuài )魑(chī )魅(mèi )与(yǔ )黄(huáng )帝(dì )战(zhàn )于(yú )涿(zhuō )鹿(lù ),帝(dì )乃(nǎi )命(mìng )吹(chuī )角(jiǎo )为(wéi )龙(lóng )吟(yín )以(yǐ )御(yù )之(zhī )。”

《北(běi )史(shǐ )·齐(qí )安(ān )德(dé )王(wáng )延(yán )宗(zōng )传(chuán )》:“周(zhōu )武(wǔ )帝(dì )乃(nǎi )驻(zhù )马(mǎ ),鸣(míng )角(jiǎo )收(shōu )兵(bīng )。”

宋(sòng )徐(xú )照(zhào )《宿(xiǔ )翁(wēng )灵(líng )舒(shū )幽(yōu )居(jū )期(qī )赵(zhào )紫(zǐ )芝(zhī )不(bú )至(zhì )》诗(shī ):“月(yuè )迟(chí )将(jiāng )近(jìn )晓(xiǎo ),角(jiǎo )尽(jìn )即(jí )闻(wén )钟(zhōng )。”

清(qīng )王(wáng )韬(tāo )《瓮(wèng )牖(yǒu )馀(yú )谈(tán )·张(zhāng )秉(bǐng )中(zhōng )事(shì )》:“张(zhāng )又(yòu )误(wù )以(yǐ )为(wéi )贼(zéi )匪(fěi )复(fù )集(jí ),亦(yì )鸣(míng )角(jiǎo )应(yīng )之(zhī ),彼(bǐ )此(cǐ )交(jiāo )轰(hōng ),天(tiān )明(míng )始(shǐ )止(zhǐ )。”

陈(chén )毅(yì )《雪(xuě )中(zhōng )野(yě )营(yíng )闻(wén )警(jǐng )》诗(shī ):“遥(yáo )闻(wén )故(gù )垒(lěi )吹(chuī )寒(hán )角(jiǎo ),持(chí )枪(qiāng )倚(yǐ )枕(zhěn )到(dào )天(tiān )明(míng )。”

25.数(shù )学(xué )名(míng )词(cí )。从(cóng )一(yī )点(diǎn )引(yǐn )出(chū )的(de )两(liǎng )条(tiáo )直(zhí )线(xiàn )所(suǒ )形(xíng )成(chéng )的(de ),或(huò )从(cóng )一(yī )条(tiáo )直(zhí )线(xiàn )上(shàng )展(zhǎn )开(kāi )的(de )两(liǎng )个(gè )平(píng )面(miàn )或(huò )从(cóng )一(yī )点(diǎn )上(shàng )展(zhǎn )开(kāi )的(de )多(duō )个(gè )平(píng )面(miàn )所(suǒ )形(xíng )成(chéng )的(de )空(kōng )间(jiān )。如(rú ):直(zhí )角(jiǎo );锐(ruì )角(jiǎo );钝(dùn )角(jiǎo )。

26.我(wǒ )国(guó )辅(fǔ )币(bì )名(míng )。俗(sú )称(chēng )“毛(máo )”。十(shí )角(jiǎo )等(děng )于(yú )人(rén )民(mín )币(bì )一(yī )元(yuán )。

杨(yáng )朔(shuò )《征(zhēng )尘(chén )》:“我(wǒ )掏(tāo )出(chū )两(liǎng )角(jiǎo )钱(qián )递(dì )给(gěi )他(tā ),不(bú )知(zhī )应(yīng )该(gāi )说(shuō )什(shí )么(me )。”

27.旧(jiù )称(chēng )银(yín )元(yuán )的(de )十(shí )分(fèn )之(zhī )一(yī )或(huò )五(wǔ )分(fèn )之(zhī )一(yī ),又(yòu )称(chēng )小(xiǎo )银(yín )元(yuán )曰(yuē )角(jiǎo )子(zǐ )。

鲁(lǔ )迅(xùn )《呐(nà )喊(hǎn )·阿(ā )Q正(zhèng )传(chuán )》:“邹(zōu )七(qī )嫂(sǎo )在(zài )阿(ā )Q那(nà )里(lǐ )买(mǎi )了(le )一(yī )条(tiáo )蓝(lán )绸(chóu )裙(qún ),旧(jiù )固(gù )然(rán )是(shì )旧(jiù )的(de ),但(dàn )只(zhī )花(huā )了(le )九(jiǔ )角(jiǎo )钱(qián )。”

28.同(tóng )“饺(jiǎo )”。饺(jiǎo )子(zǐ )。

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·司(sī )文(wén )郎(láng )》:“王(wáng )大(dà )悦(yuè ),师(shī )事(shì )之(zhī )。使(shǐ )庖(páo )人(rén )以(yǐ )蔗(zhè )糖(táng )作(zuò )水(shuǐ )角(jiǎo )。

宋(sòng )啗(dàn )而(ér )甘(gān )之(zhī )。”

清(qīng )富(fù )察(chá )敦(dūn )崇(chóng )《燕(yàn )京(jīng )岁(suì )时(shí )记(jì )·元(yuán )旦(dàn )》:“是(shì )日(rì ),无(wú )论(lùn )贫(pín )富(fù )贵(guì )贱(jiàn ),皆(jiē )以(yǐ )白(bái )麵(miàn )作(zuò )角(jiǎo )而(ér )食(shí )之(zhī ),谓(wèi )之(zhī )煮(zhǔ )饽(bō )饽(bō ),举(jǔ )国(guó )皆(jiē )然(rán ),无(wú )不(bú )同(tóng )也(yě )。”

II

jué

ㄐㄩㄝˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )岳(yuè )切(qiē ),入(rù )觉(jiào ),见(jiàn )。〕

“觳(hú )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.古(gǔ )代(dài )酒(jiǔ )器(qì )。青(qīng )铜(tóng )製(zhì ),形(xíng )状(zhuàng )似(sì )爵(jué )而(ér )无(wú )柱(zhù ),前(qián )后(hòu )两(liǎng )尾(wěi )沿(yán )口(kǒu )端(duān )斜(xié )出(chū )似(sì )角(jiǎo ),有(yǒu )盖(gài )。

《礼(lǐ )记(jì )·礼(lǐ )器(qì )》:“宗(zōng )庙(miào )之(zhī )祭(jì )……尊(zūn )者(zhě )举(jǔ )觯(zhì ),卑(bēi )者(zhě )举(jǔ )角(jiǎo )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“凡(fán )觞(shāng )一(yī )升(shēng )曰(yuē )爵(jué ),二(èr )升(shēng )曰(yuē )觚(gū ),三(sān )升(shēng )曰(yuē )觯(zhì ),四(sì )升(shēng )曰(yuē )角(jiǎo ),五(wǔ )升(shēng )曰(yuē )散(sàn )。”

2.即(jí )觥(gōng )。罚(fá )爵(jué )。罚(fá )失(shī )礼(lǐ )者(zhě )酒(jiǔ )的(de )酒(jiǔ )具(jù )。

《礼(lǐ )记(jì )·少(shǎo )仪(yí )》:“侍(shì )射(shè )则(zé )约(yuē )矢(shǐ ),侍(shì )投(tóu )则(zé )拥(yōng )矢(shǐ ),胜(shèng )则(zé )洗(xǐ )而(ér )以(yǐ )请(qǐng ),客(kè )亦(yì )如(rú )之(zhī ),不(bú )角(jiǎo ),不(bú )擢(zhuó )马(mǎ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“角(jiǎo )谓(wèi )觥(gōng ),罚(fá )爵(jué )也(yě )。”

孙(sūn )希(xī )旦(dàn )集(jí )解(jiě ):“盖(gài )觥(gōng )以(yǐ )兕(sì )角(jiǎo )为(wéi )之(zhī ),故(gù )亦(yì )名(míng )为(wéi )角(jiǎo ),而(ér )非(fēi )四(sì )升(shēng )曰(yuē )角(jiǎo )之(zhī )角(jiǎo )也(yě )。”

3.舀(yǎo )水(shuǐ )器(qì )。

4.贮(zhù )茶(chá )器(qì )。

五(wǔ )代(dài )齐(qí )己(jǐ )《咏(yǒng )茶(chá )十(shí )二(èr )韵(yùn )》:“角(jiǎo )开(kāi )香(xiāng )满(mǎn )室(shì ),炉(lú )动(dòng )绿(lǜ )凝(níng )铛(chēng )。”

宋(sòng )林(lín )逋(bū )《夏(xià )日(rì )寺(sì )居(jū )和(hé )酬(chóu )叶(yè )次(cì )公(gōng )》:“社(shè )信(xìn )题(tí )茶(chá )角(jiǎo ),楼(lóu )衣(yī )笐(háng )酒(jiǔ )痕(hén )。”

5.角(jiǎo )色(sè );人(rén )物(wù )。

元(yuán )王(wáng )实(shí )甫(fǔ )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )》第(dì )一(yī )本(běn )第(dì )三(sān )摺(zhé ):“这(zhè )声(shēng )音(yīn )便(biàn )是(shì )那(nà )二(èr )十(shí )三(sān )岁(suì )不(bú )曾(céng )娶(qǔ )妻(qī )的(de )那(nà )傻(shǎ )角(jiǎo )。”

巴(bā )金(jīn )《家(jiā )》十(shí )六(liù ):“克(kè )定(dìng )便(biàn )邀(yāo )请(qǐng )剑(jiàn )云(yún )参(cān )加(jiā )赌(dǔ )博(bó )……﹝觉(jiào )慧(huì )﹞心(xīn )里(lǐ )很(hěn )不(bú )快(kuài )活(huó ),想(xiǎng )着(zhe ):‘倒(dǎo )是(shì )我(wǒ )给(gěi )你(nǐ )们(men )拉(lā )了(le )一(yī )个(gè )角(jiǎo )来(lái )了(le )。’”

6.我(wǒ )国(guó )戏(xì )曲(qǔ )演(yǎn )员(yuán )专(zhuān )业(yè )分(fèn )工(gōng )的(de )类(lèi )别(bié ),主(zhǔ )要(yào )根(gēn )据(jù )角(jiǎo )色(sè )类(lèi )型(xíng )划(huá )分(fèn ),如(rú )京(jīng )剧(jù )有(yǒu )生(shēng )、旦(dàn )、净(jìng )、丑(chǒu )四(sì )大(dà )角(jiǎo )。

顾(gù )笃(dǔ )璜(huáng )《昆(kūn )剧(jù )史(shǐ )补(bǔ )论(lùn )·道(dào )咸(xián )同(tóng )光(guāng )间(jiān )苏(sū )州(zhōu )昆(kūn )剧(jù )的(de )状(zhuàng )况(kuàng )》:“还(hái )有(yǒu )旦(dàn )角(jiǎo )小(xiǎo )来(lái )喜(xǐ )、小(xiǎo )冬(dōng )至(zhì )、小(xiǎo )面(miàn )阿(ā )宁(níng )等(děng )人(rén ),从(cóng )苏(sū )州(zhōu )到(dào )了(le )宁(níng )波(bō )。”

7.指(zhǐ )演(yǎn )员(yuán )。

李(lǐ )克(kè )非(fēi )《京(jīng )剧(jù )感(gǎn )旧(jiù )录(lù )·由(yóu )〈霸(bà )王(wáng )别(bié )姬(jī )〉想(xiǎng )到(dào )的(de )》:“五(wǔ )十(shí )多(duō )年(nián )以(yǐ )前(qián ),想(xiǎng )把(bǎ )三(sān )位(wèi )社(shè )会(huì )影(yǐng )响(xiǎng )很(hěn )大(dà )的(de )名(míng )角(jiǎo )儿(ér )聚(jù )拢(lǒng )在(zài )一(yī )起(qǐ ),可(kě )不(bú )是(shì )一(yī )件(jiàn )轻(qīng )而(ér )易(yì )举(jǔ )的(de )事(shì )。”

顾(gù )笃(dǔ )璜(huáng )《昆(kūn )剧(jù )史(shǐ )补(bǔ )论(lùn )·昆(kūn )剧(jù )要(yào )创(chuàng )新(xīn )》:“对(duì )于(yú )到(dào )农(nóng )村(cūn )的(de )演(yǎn )出(chū )是(shì )不(bú )重(zhòng )视(shì )的(de ),甚(shèn )至(zhì )以(yǐ )为(wéi )好(hǎo )角(jiǎo )是(shì )不(bú )屑(xiè )搭(dā )江(jiāng )湖(hú )班(bān )的(de )。”

8.衡(héng )量(liàng );考(kǎo )察(chá )。

《孙(sūn )子(zǐ )·虚(xū )实(shí )》:“角(jiǎo )之(zhī )而(ér )知(zhī )有(yǒu )馀(yú )不(bú )足(zú )之(zhī )处(chù )。”

曹(cáo )操(cāo )注(zhù ):“角(jiǎo ),量(liàng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·东(dōng )方(fāng )朔(shuò )传(chuán )》:“﹝董(dǒng )君(jūn )﹞常(cháng )从(cóng )游(yóu )戏(xì )北(běi )宫(gōng ),驰(chí )逐(zhú )平(píng )乐(lè ),观(guān )鸡(jī )鞠(jū )之(zhī )会(huì ),角(jiǎo )狗(gǒu )马(mǎ )之(zhī )足(zú )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“角(jiǎo )犹(yóu )校(xiào )也(yě )。”

宋(sòng )赵(zhào )彦(yàn )卫(wèi )《云(yún )麓(lù )漫(màn )钞(chāo )》卷(juàn )七(qī ):“别(bié )置(zhì )亲(qīn )随(suí )军(jūn )谓(wèi )之(zhī )背(bèi )峞(wéi ),悉(xī )于(yú )四(sì )等(děng )人(rén )内(nèi )角(jiǎo )其(qí )优(yōu )者(zhě )补(bǔ )之(zhī )。”

9.较(jiào )量(liàng );竞(jìng )争(zhēng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《寄(jì )崔(cuī )二(èr )十(shí )六(liù )立(lì )之(zhī )》诗(shī ):“搅(jiǎo )搅(jiǎo )争(zhēng )附(fù )託(tuō ),无(wú )人(rén )角(jiǎo )雄(xióng )雌(cí )。”

《三(sān )国(guó )演(yǎn )义(yì )》第(dì )四(sì )四(sì )回(huí ):“正(zhèng )是(shì ):智(zhì )与(yǔ )智(zhì )逢(féng )宜(yí )必(bì )合(hé ),才(cái )和(hé )才(cái )角(jiǎo )又(yòu )难(nán )容(róng )。”

陶(táo )成(chéng )章(zhāng )《浙(zhè )桉(ān )纪(jì )略(luè )》卷(juàn )中(zhōng ):“孟(mèng )庭(tíng )乘(chéng )夜(yè )逸(yì )去(qù ),欲(yù )由(yóu )浙(zhè )江(jiāng )取(qǔ )道(dào )回(huí )家(jiā ),纠(jiū )集(jí )幼(yòu )时(shí )同(tóng )习(xí )技(jì )击(jī )者(zhě )共(gòng )来(lái )江(jiāng )南(nán ),收(shōu )合(hé )馀(yú )烬(jìn ),再(zài )兴(xìng )义(yì )师(shī ),与(yǔ )清(qīng )军(jūn )一(yī )角(jiǎo )胜(shèng )负(fù )。”参(cān )见(jiàn )“角(jiǎo )力(lì )”。

10.触(chù )穿(chuān );挑(tiāo )出(chū )。

清(qīng )陈(chén )康(kāng )祺(qí )《郎(láng )潜(qián )纪(jì )闻(wén )》卷(juàn )九(jiǔ ):“道(dào )光(guāng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),西(xī )人(rén )踞(jù )吾(wú )郡(jùn ),掠(luě )耕(gēng )牛(niú )为(wéi )粮(liáng )。一(yī )酋(qiú )方(fāng )屠(tú )牛(niú ),忽(hū )一(yī )牛(niú )突(tū )起(qǐ ),角(jiǎo )出(chū )酋(qiú )肝(gān )肠(cháng ),血(xuè )渌(lù )渌(lù )倒(dǎo )地(dì )。”

11.五(wǔ )声(shēng )之(zhī )一(yī )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )师(shī )》:“皆(jiē )文(wén )之(zhī )以(yǐ )五(wǔ )声(shēng ),宫(gōng )、商(shāng )、角(jiǎo )、徵(zhēng )、羽(yǔ )。”

12.古(gǔ )以(yǐ )五(wǔ )声(shēng )与(yǔ )五(wǔ )行(háng )、五(wǔ )方(fāng )相(xiàng )配(pèi ),角(jiǎo )属(shǔ )东(dōng )方(fāng )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·时(shí )则(zé )训(xùn )》:“其(qí )音(yīn )角(jiǎo )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“角(jiǎo ),木(mù )也(yě )。位(wèi )在(zài )东(dōng )方(fāng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“五(wǔ )声(shēng )”。

13.姓(xìng )。

汉(hàn )代(dài )有(yǒu )角(jiǎo )闳(hóng )。见(jiàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·冯(féng )异(yì )传(chuán )》。

III

lù

ㄌㄨˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》卢(lú )谷(gǔ )切(qiē ),入(rù )屋(wū ),来(lái )。〕

见(jiàn )“角(jiǎo )里(lǐ )”。

IV

g·

ㄍㄨˇ

〔《字(zì )彙(huì )补(bǔ )》古(gǔ )酷(kù )切(qiē )〕

见(jiàn )“角(jiǎo )角(jiǎo )”。

阅读:4691

●角(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库