异【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 异

简(jiǎn )体(tǐ )异(yì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );繁(fán )體(tǐ )異(yì )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):11畫(huà )。

(参(cān )见(jiàn )异(yì ))

yì

〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》羊(yáng )吏(lì )切(qiē ),去(qù )志(zhì ),以(yǐ )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》与(yǔ )之(zhī )切(qiē ),平(píng )之(zhī ),以(yǐ )。〕

同(tóng )“异(yì )”。

1.已(yǐ ),止(zhǐ )。

《书(shū )·尧(yáo )典(diǎn )》:“岳(yuè )曰(yuē ):‘异(yì )哉(zāi )!试(shì )可(kě )乃(nǎi )已(yǐ )。’”孔(kǒng )传(chuán ):“异(yì ),已(yǐ )也(yě ),退(tuì )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“异(yì )声(shēng )近(jìn )已(yǐ ),故(gù )为(wéi )已(yǐ )也(yě );已(yǐ )训(xùn )为(wéi )止(zhǐ ),是(shì )停(tíng )住(zhù )之(zhī )意(yì ),故(gù )为(wéi )退(tuì )也(yě )。”一(yī )说(shuō )为(wéi )推(tuī )举(jǔ )。见(jiàn )《说(shuō )文(wén )·收(shōu )部(bù )》。

2.“异(yì )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

《列(liè )子(zǐ )·杨(yáng )朱(zhū )》:“重(zhòng )囚(qiú )纍(lèi )梏(gù ),何(hé )以(yǐ )异(yì )哉(zāi )?”张(zhāng )湛(zhàn )注(zhù ):“异(yì ),异(yì )也(yě ),古(gǔ )字(zì )。”

《文(wén )选(xuǎn )·左(zuǒ )思(sī )〈魏(wèi )都(dōu )赋(fù )〉》:“异(yì )乎(hū ),交(jiāo )益(yì )之(zhī )士(shì )。”

张(zhāng )载(zǎi )注(zhù ):“异(yì ),异(yì )也(yě )。”

3.同(tóng )“异(yì )”。

简(jiǎn )体(tǐ )异(yì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );繁(fán )體(tǐ )異(yì )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):11畫(huà )。

(异(yì ),异(yì ))

yì

〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》羊(yáng )吏(lì )切(qiē ),去(qù )志(zhì ),以(yǐ )。〕

亦(yì )作(zuò )“异(yì )”。

1.区(qū )别(bié );分(fèn )开(kāi )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“乐(lè )者(zhě )为(wéi )同(tóng ),礼(lǐ )者(zhě )为(wéi )异(yì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“异(yì )谓(wèi )别(bié )贵(guì )贱(jiàn )。”

汉(hàn )陆(lù )贾(jiǎ )《新(xīn )语(yǔ )·道(dào )基(jī )》:“异(yì )是(shì )非(fēi ),明(míng )好(hǎo )恶(è ),检(jiǎn )奸(jiān )邪(xié ),消(xiāo )佚(yì )乱(luàn )。”

宋(sòng )范(fàn )仲(zhòng )淹(yān )《上(shàng )吕(lǚ )相(xiàng )公(gōng )书(shū )》之(zhī )三(sān ):“某(mǒu )谓(wèi )朝(cháo )廷(tíng )用(yòng )儒(rú )之(zhī )要(yào ),莫(mò )若(ruò )异(yì )其(qí )品(pǐn )流(liú ),隆(lóng )其(qí )委(wěi )注(zhù )。”

2.不(bú )相(xiàng )同(tóng )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )张(zhāng )》:“异(yì )乎(hū )吾(wú )所(suǒ )闻(wén )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《过(guò )秦(qín )论(lùn )》上(shàng ):“仁(rén )义(yì )不(bú )施(shī ),攻(gōng )守(shǒu )之(zhī )势(shì )异(yì )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《复(fù )志(zhì )赋(fù )》:“固(gù )余(yú )异(yì )于(yú )牛(niú )马(mǎ )兮(xī ),宁(níng )止(zhǐ )乎(hū )饮(yǐn )水(shuǐ )而(ér )求(qiú )刍(chú )。”

吴(wú )樾(yuè )《复(fù )妻(qī )书(shū )》:“彼(bǐ )岂(qǐ )有(yǒu )异(yì )于(yú )人(rén )哉(zāi )?无(wú )异(yì )也(yě )。”

3.其(qí )他(tā );别(bié )的(de )。参(cān )见(jiàn )“异(yì )人(rén )”、“异(yì )邦(bāng )”、“异(yì )乡(xiāng )”、“异(yì )族(zú )”。

4.背(bèi )叛(pàn )的(de );邪(xié )道(dào )的(de )。亦(yì )指(zhǐ )异(yì )端(duān )邪(xié )说(shuō )。

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《郑(zhèng )荀(xún )改(gǎi )名(míng )序(xù )》:“荀(xún )卿(qīng )子(zǐ )独(dú )用(yòng )《诗(shī )》《书(shū )》之(zhī )言(yán ),贬(biǎn )异(yì )扶(fú )正(zhèng ),着(zhe )书(shū )以(yǐ )非(fēi )诸(zhū )子(zǐ )。”参(cān )见(jiàn )“异(yì )心(xīn )”、“异(yì )端(duān )”。

5.指(zhǐ )以(yǐ )往(wǎng ),以(yǐ )前(qián )。参(cān )见(jiàn )“异(yì )日(rì )”、“异(yì )时(shí )”。

6.指(zhǐ )以(yǐ )后(hòu ),将(jiāng )来(lái )。参(cān )见(jiàn )“异(yì )日(rì )”、“异(yì )时(shí )”。

7.奇(qí )特(tè )的(de );不(bú )平(píng )常(cháng )的(de )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·静(jìng )女(nǚ )》:“自(zì )牧(mù )归(guī )荑(yí ),洵(xún )美(měi )且(qiě )异(yì )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“异(yì ),出(chū )奇(qí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《龊(chuò )龊(chuò )》诗(shī ):“大(dà )贤(xián )事(shì )业(yè )异(yì ),远(yuǎn )抱(bào )非(fēi )俗(sú )观(guān )。”

清(qīng )梁(liáng )章(zhāng )钜(jù )《归(guī )田(tián )琐(suǒ )记(jì )·曼(màn )云(yún )先(xiān )兄(xiōng )家(jiā )传(chuán )》:“公(gōng )幼(yòu )颖(yǐng )异(yì ),见(jiàn )解(jiě )多(duō )出(chū )人(rén )意(yì )表(biǎo )。”

8.指(zhǐ )奇(qí )异(yì )、非(fēi )凡(fán )之(zhī )人(rén )或(huò )事(shì )物(wù )。

《论(lùn )语(yǔ )·先(xiān )进(jìn )》:“吾(wú )以(yǐ )子(zǐ )为(wéi )异(yì )之(zhī )问(wèn )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )孔(kǒng )安(ān )国(guó )曰(yuē ):“谓(wèi )子(zǐ )问(wèn )异(yì )事(shì )耳(ěr )。”

刘(liú )宝(bǎo )楠(nán )正(zhèng )义(yì ):“异(yì )者(zhě )谓(wèi )异(yì )人(rén )也(yě ),若(ruò )颜(yán )渊(yuān )、仲(zhòng )弓(gōng )之(zhī )类(lèi )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·陈(chén )龟(guī )传(chuán )》:“﹝祝(zhù )良(liáng )﹞政(zhèng )未(wèi )逾(yú )时(shí ),功(gōng )效(xiào )卓(zhuó )然(rán ),实(shí )应(yīng )赏(shǎng )异(yì ),以(yǐ )劝(quàn )功(gōng )能(néng )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )灵(líng )运(yùn )《登(dēng )江(jiāng )中(zhōng )孤(gū )屿(yǔ )》诗(shī ):“怀(huái )新(xīn )道(dào )转(zhuǎn )迥(jiǒng ),寻(xún )异(yì )景(jǐng )不(bú )延(yán )。”

9.惊(jīng )异(yì );诧(chà )异(yì )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“王(wáng )无(wú )异(yì )于(yú )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )以(yǐ )王(wáng )为(wéi )爱(ài )也(yě )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《桃(táo )花(huā )源(yuán )记(jì )》:“渔(yú )人(rén )甚(shèn )异(yì )之(zhī )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《祭(jì )王(wáng )逵(kuí )龙(lóng )图(tú )文(wén )》:“止(zhǐ )若(ruò )山(shān )渊(yuān ),动(dòng )若(ruò )风(fēng )雷(léi )。众(zhòng )皆(jiē )异(yì )其(qí )设(shè )施(shī )。”

10.怪(guài )异(yì )不(bú )祥(xiáng )之(zhī )事(shì );灾(zāi )异(yì )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )三(sān )年(nián )》:“己(jǐ )巳(sì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。何(hé )以(yǐ )书(shū )?记(jì )异(yì )也(yě )。”

何(hé )休(xiū )注(zhù ):“异(yì )者(zhě ),非(fēi )常(cháng )可(kě )怪(guài ),先(xiān )事(shì )而(ér )至(zhì )者(zhě )。”

《汉(hàn )书(shū )·刘(liú )向(xiàng )传(chuán )》:“往(wǎng )者(zhě )众(zhòng )臣(chén )见(jiàn )异(yì ),不(bú )务(wù )自(zì )修(xiū ),深(shēn )惟(wéi )其(qí )故(gù ),而(ér )反(fǎn )晻(ǎn )昧(mèi )说(shuō )天(tiān ),託(tuō )咎(jiù )此(cǐ )人(rén )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“异(yì ),灾(zāi )异(yì )也(yě )。”

宋(sòng )岳(yuè )珂(kē )《桯(yíng )史(shǐ )·嘉(jiā )禾(hé )篇(piān )》:“和(hé )气(qì )致(zhì )祥(xiáng ),乖(guāi )气(qì )致(zhì )异(yì )。”

11.特(tè )别(bié )优(yōu )待(dài );特(tè )别(bié )重(zhòng )视(shì )。

《史(shǐ )记(jì )·张(zhāng )丞(chéng )相(xiàng )列(liè )传(chuán )》:“君(jūn )之(zhī )史(shǐ )赵(zhào )尧(yáo ),年(nián )虽(suī )少(shǎo ),然(rán )奇(qí )才(cái )也(yě ),君(jūn )必(bì )异(yì )之(zhī ),是(shì )且(qiě )代(dài )君(jūn )之(zhī )位(wèi )。”

《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )下(xià )》:“初(chū )淮(huái )南(nán )王(wáng )异(yì )国(guó )中(zhōng )民(mín )家(jiā )有(yǒu )女(nǚ )者(zhě ),以(yǐ )待(dài )游(yóu )士(shì )而(ér )妻(qī )之(zhī ),故(gù )至(zhì )今(jīn )多(duō )女(nǚ )而(ér )少(shǎo )男(nán )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·皇(huáng )后(hòu )纪(jì )上(shàng )·明(míng )德(dé )马(mǎ )皇(huáng )后(hòu )》:“遂(suí )见(jiàn )宠(chǒng )异(yì ),常(cháng )居(jū )后(hòu )堂(táng )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《监(jiān )察(chá )使(shǐ )壁(bì )记(jì )》:“是(shì )必(bì )礼(lǐ )与(yǔ )敬(jìng )皆(jiē )足(zú ),而(ér )后(hòu )祭(jì )之(zhī )义(yì )行(háng )焉(yān )……宝(bǎo )应(yīng )中(zhōng ),尤(yóu )异(yì )其(qí )礼(lǐ ),更(gèng )号(hào )祠(cí )祭(jì )使(shǐ ),俄(é )复(fù )其(qí )初(chū )。”

12.通(tōng )“翼(yì )”。恭(gōng )敬(jìng )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·小(xiǎo )开(kāi )》:“极(jí )明(míng )与(yǔ )与(yǔ ),有(yǒu )畏(wèi )劝(quàn )汝(rǔ ),何(hé )异(yì )非(fēi )汝(rǔ ),何(hé )畏(wèi )非(fēi )世(shì )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“异(yì )当(dāng )作(zuò )‘翼(yì )’,敬(jìng )也(yě )。”

13.通(tōng )“翼(yì )”。辅(fǔ )助(zhù )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·文(wén )传(chuán )》:“令(lìng )行(háng )禁(jìn )止(zhǐ )王(wáng )始(shǐ )也(yě )……出(chū )三(sān )曰(yuē )无(wú )适(shì )异(yì );出(chū )四(sì )曰(yuē )无(wú )适(shì )与(yǔ )。”

刘(liú )师(shī )培(péi )补(bǔ )正(zhèng ):“异(yì )当(dāng )作(zuò )‘翼(yì )’,适(shì )训(xùn )作(zuò )专(zhuān )主(zhǔ ),翼(yì )、与(yǔ )对(duì )文(wén )。翼(yì )即(jí )《书(shū )·益(yì )稷(jì )》‘汝(rǔ )翼(yì )’之(zhī )翼(yì )。犹(yóu )言(yán )无(wú )专(zhuān )辅(fǔ )也(yě )。”

14.姓(xìng )。

《通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )四(sì )》:“异(yì )氏(shì )。

《姓(xìng )纂(zuǎn )》云(yún ):‘今(jīn )温(wēn )州(zhōu )白(bái )水(shuǐ )蛮(mán )有(yǒu )此(cǐ )姓(xìng )。’”

阅读:2553

●异(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库